Można było lepiej

Można było lepiej

Dodano:   /  Zmieniono: 15
Robert Gwiazdowski (fot.TEDI/NEWSPIX.PL) / Źródło: Newspix.pl
Naszą bolączką jest poprawiające rynek państwo – mówi Robert Gwiazdowski, prawnik, komentator gospodarczy, ekspert w dziedzinie podatków w Centrum im. Adama Smitha.

Grzegorz Sadowski: Z punktu widzenia gospodarki i przedsiębiorców ważniejsze było to, co się wydarzyło rok przed pierwszymi wyborami: w 1988 r. Uchwalono ustawę Wilczka, uwalniającą działalność gospodarczą. To wtedy rozpoczął się w Polsce kapitalizm. Kiedy mieliśmy więcej wolności gospodarczej, wtedy czy dziś?

Robert Gwiazdowski: Paradoksalnie na takie proste pytania nie ma prostych odpowiedzi. Wolności mieliśmy wtedy więcej. Ustawa o działalności gospodarczej zwana ustawą Wilczka stwierdzała, że „podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej jest wolne i dozwolone każdemu na równych prawach”. Później było już tylko gorzej: kolejne regulacje, ograniczenia, koncesje, zezwolenia w myśl zasady typowej raczej dla komunizmu, a nie budowanego rzekomo kapitalizmu. Ale z drugiej strony ważne jest szerokie otoczenie gospodarcze. Złoty wówczas był niewymienialny, gospodarka w ogromnym kryzysie. Możliwości było mniej. Dziś jest odwrotnie, mimo słabego i utrudniającego życie gospodarcze prawa mamy dobre otoczenie zewnętrzne. Jesteśmy wiarygodni, możemy handlować z całym światem. Ustawa Wilczka była kluczowa. To ona doprowadziła do wprowadzenia planu Balcerowicza. Gdyby komuniści jej nie uchwalili, Balcerowicz nie mógłby przeprowadzić żadnych zmian. Ba, Balcerowiczowi nigdy by się nie udało przeforsować takiej ustawy.

Czyli od czasów Balcerowicza wolności mamy coraz mniej i mniej?

Bo wtedy już się zaczęło zmieniać myślenie. Niech pan spojrzy na konstytucję. Ona jest źródłem naszej słabości. W artykule 2. jest napisane, że Polska „jest demokratycznym państwem prawa”. Każdy wie, co to jest państwo prawa, definicja jest jasna. Ale „demokratyczne państwo prawa?” To jakie to państwo? Angielskie „rule of law” zakłada, że prawo jest ponad głupotą większości i potrafi ją powstrzymać. Ta doktryna państwa prawa nawiązuje do teorii prawa natury, w której z kolei chodzi o rozstrzygnięcie, co jest prawdą, a nie tylko o rozstrzygnięcie, która ze stron ma rację. A u nas dorzucono jeszcze, że to „demokratyczne państwo prawa” ma urzeczywistniać „zasady sprawiedliwości społecznej”. To w imię sprawiedliwości społecznej demokratycznie możemy uchwalić, że górnictwo zarabia, mimo że traci.

Górnicy są sztandarowym przykładem porażki transformacji. Mówi się, że właśnie przez liberałów.

Górników nie zniszczyli liberałowie ani oni sami, tylko państwo. Górnictwu wyznaczono rolę specjalnego hamulca awaryjnego, nazywając go kotwicą antyinflacyjną. Z 1 stycznia 1990 r. utrzymano urzędowe ceny węgla, a uwolniono prawie wszystkie pozostałe. Węgiel kamienny jest podstawowym nośnikiem energii w Polsce, więc jego niska cena stała się elementem ograniczania inflacji. Ale w ten sposób wyłączono górnictwo z procesu urynkawiania gospodarki. Niestety. I o to nie można mieć pretensji ani do wolnego rynku, ani nawet do górników, tylko do państwa i jego interwencjonistycznej polityki mającej „poprawiać wady rynku”.

Przecież wielu dawnych liberałów bije się dziś w piersi i mówi, że zrobiliśmy źle. Że można było inaczej, bez ofiar.

Oczywiście. Można było inaczej. Na pewno lepiej byłoby, gdyby było mniej państwa. Wielkie poparcie społeczne dla idei prywatyzacji z 1989 r. zostało zmarnotrawione przez to, w jak beznadziejny sposób ta prywatyzacja była robiona. Zresztą prywatyzacja nie jest lekarstwem na wszelkie bolączki. Prywatne przedsiębiorstwa też upadają. Ale nawet najgorszy prywatny właściciel jest lepszym właścicielem niż państwo. Bo nie ma z zasady sprzeczności interesów. Prywatne firmy mają zarabiać i płacić podatki. A kim są dziś te ofiary liberalizmu? Górnicy, nauczyciele, rolnicy – oni nigdy nie zaznali rynku. Oni zaznali dającej ręki państwa i dlatego narzekają. Weźmy stocznie. Zarządzanie stoczniami przerosło możliwości ministra skarbu, więc stocznie upadły. Ale prywatne stocznie przecież działają. I to na jaką skalę. A słyszy pan narzekania przedsiębiorców przemysłu meblarskiego? Przecież Polska jest potęgą w produkcji mebli. Dlaczego? Bo są one prywatne.

Czyli można było lepiej?

Trzeba patrzeć na to, co zrobiliśmy, ale i na to, co można było zrobić. Jak się osiągnęło 100, a można było 200, to jesteśmy o 100 do przodu czy o 100 do tyłu? Mamy świetne położenie w centrum Europy, na skrzyżowaniu szlaków handlowych. Po drugie, mamy suwerenność walutową. A po trzecie, mamy zasoby naturalne, których nasze największe spółki nie potrafią wydobywać. Dlatego tutaj posiłkować trzeba się także pomocą inwestorów zagranicznych. Po czwarte, mamy ludzi, to nasz największy majątek. Jako jedyni po drugiej wojnie światowej mieliśmy dwa wyże demograficzne. Ten kapitał trzeba uwolnić, a nie opodatkowywać tak bardzo, jak on w tej chwili jest opodatkowany.

Więcej możesz przeczytać w 22/2016 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 15
  • johnUK   IP
    socjaliści z pis- macie rozmach skur.....
    • Anatol z Kopytkowa   IP
      Nie wiedzieć czemu tego człowieka od lat media robią guru od ekonomi. Pamiętam jego przenigdy nie trafione prognozy co do kursu walut. Co facet prognozował, nigdy się nie sprawdziło. Ale on nadal z całą pewnością siebie snuje te dymy na wodzie...
      • gregap   IP
        zmience na prosta amerykanska. ona zbudoewala najwieksza potege na swiecie.
        • hybryda   IP
          Cytat:
          "Później było już tylko gorzej: kolejne regulacje, ograniczenia, koncesje, zezwolenia w myśl zasady typowej raczej dla komunizmu, a nie budowanego rzekomo kapitalizmu."
          Toż to przecież w całej swojej okazałości nic innego jak... HYBRYDA!
          • tralalala   IP
            Głupi ludzie w społeczeństwie są źródłem jego słabości. Niestety z powodu współczesnego podejścia do kwestii człowieka głupi ludzie zamiast ginąć w przyrodzie się multiplikują.

            Spis treści tygodnika Wprost nr 22/2016 (1738)

            • Jak zepsuć ideę 29 maj 2016, 20:00 Czasem wielka idea może odmienić losy narodów, ale wielka idea głupio użyta zawsze kończy się klęską. Warto o tym pamiętać w chwili, kiedy wydaje nam się, że nasze racje mogą wyrastać ponad głowami zwykłych wyborców.  1. Za... 3
            • 500 plus odsetki 29 maj 2016, 20:00 Jak się okazuje, niektóre z nich wykorzystują rządowe środki, żeby na tym zarobić. Stanisław Łukaszczyk, wójt Bukowiny Tatrzańskiej, tłumaczy, że to wszystko przez niesprawny system informatyczny i przedłużające się negocjacje z... 8
            • Zbliża się koniec ery antybiotyków? 29 maj 2016, 20:00 Przypadek ujawniony w ubiegłym tygodniu w Stanach Zjednoczonych przez Centra Kontroli i Prewencji Chorób (CDC), agencję rządową zajmującą się kontrolą i zwalczaniem chorób zakaźnych, po raz kolejny zdaje się sygnalizować, że medycyna... 10
            • Bunt przeciw rewolucji 29 maj 2016, 20:00 Związkowe walki z policją. 11
            • Trio do Rio 29 maj 2016, 20:00 Igrzyska Olimpijskie 12
            • Banknoty kontra bitcoiny 29 maj 2016, 20:00 Emma Luxton ze Światowego Forum Ekonomicznego przekonuje, że śmierć czeków, wzrastające użycie kart kredytowych i debetowych, a także cyfrowe innowacje takie jak PayPal i Bitcoin wydeptały już całkiem wyraźną ścieżkę do świata bez... 13
            • Zagadka tygodnia: dlaczego Ogórek nie śpiewa? 29 maj 2016, 20:00 Zdarzyło się jutro 14
            • Apostołowie polskiej wolności 29 maj 2016, 20:00 O części z nich piszą w podręcznikach, o innych zapomniano. O jednych piszą prawdę, o innych półprawdy, są też tacy, których legenda opiera się na kłamstwie pierworodnym. 16
            • Wolność jest w Polsce olbrzymia 29 maj 2016, 20:00 Wykonaliśmy ogromny skok ekonomiczny. W 1989 r. byliśmy bankrutem, a teraz doganiamy pod względem PKB takie kraje jak Grecja czy Portugalia. 20
            • Koncesja na wolność 29 maj 2016, 20:00 Dwadzieścia siedem lat temu Polacy mieli nadzieję, że czas opresji skończył się na stałe. Dziś wiedzą, że wolność nie jest w naszym kraju prawem, ale przywilejem. 23
            • Większość jest głupia 29 maj 2016, 20:00 Demokracja to jeden procent historii ludzkości – i nieodmiennie kończyła się zalewem głupoty i korupcji: Ateny i Rzeczpospolita... Trzeba obalić ten ustrój – mówi Janusz Korwin-Mikke, prezes partii KORWiN, poseł do Parlamentu Europejskiego. 26
            • W stronę średniowiecza 29 maj 2016, 20:00 Potrzeba silnego Ojca, który powie, co robić, skarci, gdy trzeba i zapewni porządek, tkwi w znacznej części z nas, zapewne jeszcze od czasów zaborów. Kaczyński potrzebę tę zaspokaja. Dla mnie to dramat – mówi prof. Magdalena Środa, filozof, etyk. 27
            • Można było lepiej 29 maj 2016, 20:00 Naszą bolączką jest poprawiające rynek państwo – mówi Robert Gwiazdowski, prawnik, komentator gospodarczy, ekspert w dziedzinie podatków w Centrum im. Adama Smitha. 28
            • Fanatycy równości 29 maj 2016, 20:00 Jedną z cech dzisiejszej dzisiejszej debaty publicznej jest totalne pomieszanie pojęć. I łatwość z jaką używa się mocnych określeń w celu zaatakowania przeciwników. 29
            • Gdzie teraz świecą zgasłe gwiazdy polityki 29 maj 2016, 20:00 Zaliczali się do najbardziej wpływowych polityków. Wystarczyło pół roku, byśmy o nich całkowicie zapomnieli. Scena polityczna świetnie się bez nich obywa, a wyborcy nie tęsknią. Każdy z nich upadał inaczej, wmawiając sobie i innym, że mieli dość polityki. 30
            • Kopacz należy do naszej rodziny 29 maj 2016, 20:00 Dostałam od męża samochód, bo mój mąż jest koszmarnym kierowcą. Nigdy nie przekracza 50 km/h i prowadzi fatalnie – mówi „Wprost” Anna Kamińska, menedżer ds. marketingu i komunikacji, żona Michała Kamińskiego. 34
            • Super-Polki 29 maj 2016, 20:00 Wywodzą się z pokolenia trzydziestolatków, wydawałoby się najbardziej straconego w Polsce. Tymczasem to właśnie im udaje się bez kompleksów robić fantastyczną karierę na Zachodzie i spełniać swoje najskrytsze marzenia. 36
            • Jak wychować szczęśliwego jedynaka 29 maj 2016, 20:00 Samolubny, nieradzący sobie w kontaktach społecznych – taki stereotyp jedynaka pokutuje od wieków. Wiemy, co zrobić, żeby nie był prawdziwy. Edyta Żółtowska-Górska, psycholog dziecięcy wysłuchała Magda Kozińska 43
            • Ranking: Najbardziej dochodowe kierunki studiów 7 cze 2016, 15:48 Tuż po ukończeniu studiów na rynku pracy najlepiej radzą sobie prawnicy z dyplomem warszawskiej SWPS. Równie skuteczni w znajdowaniu pracy są absolwenci farmacji z UM z Poznania. Ich pierwsza pensja to ponad 4 tys. zł. 44
            • Polska, Chiny czy Emiraty? Gdzie Polacy pojadą na wakacje 29 maj 2016, 20:00 Polacy przestraszyli się terrorystów. Wolą spędzić lato w Polsce lub jechać tam, gdzie wydaje im się bezpiecznie. Bliski Wschód omijają szerokim łukiem. 46
            • Będą pieniądze na innowacje 29 maj 2016, 20:00 Wspieranie projektów zgodnie z zasadą „od pomysłu do rynku” służących zwiększeniu innowacyjności i konkurencyjności firm należy do unijnych priorytetów. Przed przedsiębiorcami otwierają się nowe szanse. 52
            • Jak się robi biznes na dzieciach 29 maj 2016, 20:00 Przedszkolaki z RPA bawią się w piaskownicy polskimi grabkami i łopatką. Amerykanie budują z naszych klocków modele Titanica. Polskimi zabawkami chce się bawić cały świat. 54
            • Zyski w dół, płace w górę 29 maj 2016, 20:00 Ponad 17 lat musi pracować statystyczny Polak na roczną pensję prezesa giełdowej spółki. Najwięcej zarabiają szefowie spółek Skarbu Państwa, mimo że same spółki notują straty. 56
            • Czar dużego parkietu 29 maj 2016, 20:00 Notowane na NewConnect firmy uciekają na główny parkiet GPW. Inwestorom raczej nie zagwarantuje to zysków, ale spółki zyskują prestiż i większą płynność. 60
            • Polskie firmy uhonorowane 29 maj 2016, 20:00 Optymizm i patriotyzm gospodarczy zdominowały 23 maja salę notowań warszawskiej giełdy. W siedzibie GPW odebrali nagrody zwycięzcy trzech rankingów tygodnika „Wprost”: największych, najszybciej rozwijających się oraz odnoszących... 62
            • Cel uświęca środki – pozyskiwanie dowodów z naruszeniem przepisów 29 maj 2016, 20:00 Mimo licznych głosów krytyki ze strony polityków oraz wybitnych przedstawicieli nauki zajmujących się prawem karnym 15 kwietnia 2016 r. został zmieniony art. 168a kpk. 65
            • KOD czeka los węgierskiego salami 29 maj 2016, 20:00 Polscy politycy mogliby się wiele nauczyć, obserwując Węgrów. Nie tylko rząd może nauczyć się sprytu Orbána, ale też polska opozycja, patrząc na węgierską, mogłaby zrozumieć, że jej projekt o nazwie KOD prowadzi ją na manowce. 66
            • Czekając na Turków 29 maj 2016, 20:00 Fatalne porozumienie z Ankarą nie uchroni Europy przed nową falą imigracji. Co najwyżej zamiast Syryjczyków i Afgańczyków do strefy Schengen wjadą Turcy. 69
            • Jeszcze zagram ze Stonesami 29 maj 2016, 20:00 Zagranie koncertu, a później rozluźnienie i impreza z pięknymi kobietami! To jest prawdziwy rock and roll. Nawet zmęczenie zawsze można jakoś przewalczyć – mówi Jan Borysewicz, lider Lady Pank i żywa legenda polskiego rocka. 72
            • Crowe i Gosling – równi goście 29 maj 2016, 20:00 Kiedy goście na imprezie zaczną się bić trzeba płynąć z prądem. Z takiej bójki też można zrobić coś fajnego – mówią twórcy fi lmu „Nice Guys. Równi goście”, reżyser Shane Black i producent Joel Silver. 76
            • John Paul II Superstar 29 maj 2016, 20:00 Historię opowiada się w Polsce przede wszystkim w filmach, a nie musicalem historycznym. Postanowiliśmy spróbować – mówi Michał Kaczmarczyk, który jest autorem scenariusza i jednym z pomysłodawców przedsięwzięcia. Pomysł na „Karola” pojawił się dwa lata temu. – A potem była... 77
            • Układ trzech mocarstw 29 maj 2016, 20:00 Podpisane przed 100 laty tajne porozumienie francusko-brytyjskie Sykes-Picot uważane jest za źródło wszelkiego zła na Bliskim Wschodzie. Mało kto pamięta, że trzecim uczestnikiem była Rosja, sięgająca po panowanie w regionie. 80
            • I kto tu jest silny 29 maj 2016, 20:00 W Polsce tradycję powielają nawet ci, którzy w dni powszednie z nią walczą. To nie zarzut, ale raczej dowód uznania. 88
            • Celiakia, czyli życie bez chleba 29 maj 2016, 20:00 Dieta bezglutenowa ostatnio robi zawrotną karierę, zarówno w mediach, jak w restauracjach, klubach fitness i prywatnych domach. „Nietolerancję glutenu” rozpoznaje u siebie coraz więcej Polaków, a wielu zaklina się, że to właśnie diecie bezglutenowej zawdzięcza wspaniałą... 90
            • Gluten bez tajemnic 29 maj 2016, 20:00 Obecna pszenica bardzo różni się od tej sprzed 50 lat już na poziomie chromosomalnym. I szkodzi coraz większej liczbie osób – mówi Małgorzata Źródlak, prezes Polskiego Stowarzyszenia Osób z Celiakią i na Diecie Bezglutenowej. 96
            • Lekarstwo na talerzu 29 maj 2016, 20:00 Dieta w cukrzycy typu 2 to podstawa. Nie tylko reguluje poziom glukozy w organizmie, ale w niektórych przypadkach sprawia, że choroba ustępuje. 98
            • Bolesne mleko 29 maj 2016, 20:00 Nietolerancja laktozy może być objawem groźnych chorób, takich jak celiakia. 100
            • Klinika ciała i duszy 29 maj 2016, 20:00 Potrzeby naszych klientów są dla nas autentycznie ważne – mówi Elżbieta Gozdecka, dyrektor Profemed Medycyna Estetyczna. 102
            • Czego nie lubią nasze uszy 29 maj 2016, 20:00 O tym, jak dbać o słuch i co może zaszkodzić naszym uszom, mówi dr n. med. Elżbieta Włodarczyk, ordynator oddziału w Klinice Audiologii i Foniatrii w Światowym Centrum Słuchu w Kajetanach. 104
            • Najwięksi grają lokalnie 29 maj 2016, 20:00 Zdanych Stowarzyszenia Sprzedaży Bezpośredniej wynika również, że w minionym roku wartość całego sektora sprzedaży bezpośredniej osiągnęła 3,1 mld zł. W porównaniu z rokiem 2014 rynek ten wzrósł o 4 proc. Taka dynamika utrzymuje się od lat 106
            • Bezpieczeństwo: nie pytaj „czy”, ale „jak” 29 maj 2016, 20:00 Z zagrożeniem informatycznym jest trochę tak jak z wypadkami drogowymi: często wydaje nam się, że nas nie dotyczą. A właściwie to gorzej, bo na drodze z reguły zachowujemy choć minimum ostrożności 108
            • Jak przekuć zysk w dobro – i odwrotnie 29 maj 2016, 20:00 Moda, przymus czy sposób na sukces? Jedno jest pewne: bez działań wpisujących się w społeczną odpowiedzialność biznesu trudno robić poważny biznes. 110
            • CSR pod napięciem 29 maj 2016, 20:00 PGE Polska Grupa Energetyczna prowadzi biznes odpowiedzialny społecznie. Rekultywacja dawnych wyrobisk, edukacja dzieci i młodzieży, bliska współpraca z lokalnymi społecznościami to tylko niektóre przejawy takiego rozumienia biznesu. 116
            • Człowiek człowiekowi ratownikiem 29 maj 2016, 20:00 Program ratownictwa przedmedycznego był inicjatywą pracowników Enei. Ci przeszkoleni w udzielaniu pierwszej pomocy sami zaczęli szkolić innych. Do dziś przekazali swoje umiejętności już ponad 33 tys. osób. 117
            • Jazda do banku 29 maj 2016, 20:00 Nauka jazdy z rajdowcami, gry ekonomiczne dla twoich dzieci oraz koncerty muzyki klasycznej. W dziedzinie ambitnych projektów społecznych Bank Zachodni WBK gra pierwsze skrzypce. 118
            • Siła innowacji oparta na tradycji 29 maj 2016, 20:00 Chcemy działania CSR, czyli z dziedziny społecznej odpowiedzialności biznesu, kierować do całych rodzin, bo relacje rodzinne są silnie wpisane w naszą historię i w tym kierunku rozwijamy swoje produkty – mówi Katarzyna Milanovic, dyrektor generalna NIVEA Polska. 120
            • Z misją 29 maj 2016, 20:00 W Żywiec-Zdrój wierzymy, że misją firmy powinno być aktywne działanie na rzecz wspólnego dobra. Na co dzień zachęcamy ludzi, by pili zdrowiej, i jesteśmy po stronie natury – mówi Edyta Krysiuk-Kowalczyk, dyrektor ds. zapewnienia jakości i ochrony środowiska Żywiec Zdrój. 122