Problem wagi ciężkiej

Problem wagi ciężkiej

Dodano:   /  Zmieniono: 
Nadwaga.
Nadwaga. / Źródło: Fotolia / Autor: kwanchaichaiudom
Głoduje ok. 16 proc. ludności świata. Cała reszta je za dużo. I tyje. Ponad połowa Polaków ma nadwagę lub jest otyła. A nadmiar kilogramów uszkadza serce, nerki, wątrobę, stawy. Kto chce schudnąć, musi zacząć od głowy, czyli zmiany nastawienia i zastąpienia złych nawyków dobrymi.

Aż połowa Polaków waży za dużo. Według badań przeprowadzonych przez CBOS w 2014 r. 34 proc. naszych rodaków cierpi na nadwagę (BMI – wskaźnik masy ciała – równe lub większe od 25 do 30), a 17 proc. jest otyłych (BMI równe lub większe od 30). Wagę prawidłową ma 46 proc. badanych, a tylko 3 proc. – niedowagę.

Nie wolno lekceważyć otyłości. To nie jest problem kosmetyczny, choć część społeczeństwa nadal tak ją traktuje. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uznała ją za chorobę – przewlekłą, która sama nie ustąpi. WHO podkreśla, że zespół objawów, który prowadzi do wystąpienia otyłości, jest przede wszystkim uwarunkowany czynnikami zewnętrznymi. Powoduje ją głownie zły sposób odżywiania i brak ruchu. A lekarstwem na tę chorobę może być również pożywienie, a ściślej właściwy sposób odżywiania i podejścia do jedzenia.

To nie geny

Wpływ czynników wewnętrznych, jak np. skłonności genetyczne, jest podawany w wątpliwość. Kilkanaście lat temu mówiło się o 40 genach mogących uczestniczyć w rozwoju otyłości. Dzisiaj jest ich ponad 400. Co to oznacza? Że lista podejrzanych rośnie, a winy nikomu nie udowodniono. Opisano niewiele ponad setkę mutacji genetycznych prowadzących do otyłości. Problem genetyki otyłości wydaje się szukaniem kozła ofiarnego, na który można by zrzucić winę za nasz chorobliwy nadmiar kilogramów i w konsekwencji pogarszający się stan całego organizmu.

Nie chodzi tylko o to, że jemy za dużo i zbyt mało się ruszamy. Pułapka współczesnego sposobu odżywiania polega także na tym, że produkty dostępne w sklepach to w dużej mierze żywność wysokoprzetworzona, która w każdym gramie niesie bardzo wysoki ładunek energetyczny. Bywa, że współczesny człowiek nie je dużo, ale za tą „skromną” – wydawałoby się – porcją idzie bardzo wysoka liczba kilokalorii i energii, dostarczanej organizmowi.

Jest wiele czynników, które sterują naszym apetytem – zapach, smak. Człowiek je także oczami. I jeśli widzi na talerzu niewiele, to nie dociera do niego, że faktycznie pochłonął dużo energii. Stopień nasycenia, jaki odczuwamy po posiłku, nie zależy wyłącznie od impulsu nerwowego, który powiadamia nasz ośrodek głodu w mózgu: „jesteś syty”. Tyciu sprzyja również coraz większa dostępność produktów i porcji XXL.

Samemu schudnąć trudno

Światowe Towarzystwo Badań nad Otyłością od niedawna zalicza otyłość, obok anoreksji i bulimii, do tzw. eating disorders, czyli zaburzeń odżywiania uwarunkowanych psychologicznie. Nic dziwnego więc, że specjaliści podkreślają, że odchudzanie, tak jak wszystko inne, zaczyna się w głowie.

– Dieta i treningi to za mało. Ci, którzy osiągnęli sukces, wiedzą, że wszystko zależy od naszego sposobu myślenia – mówi psycholog Sylwia Prawdzik, ekspert ds. leczenia nadwagi i otyłości, specjalista ds. żywienia, terapeuta i diet coach. - Żebyśmy mogli cokolwiek zmienić, trzeba zmodyfikować myślenie i nauczyć się odpowiednich umiejętności, które pomogą nam zamienić złe nawyki na korzystne. Nie jest to łatwe i trudno zrobić to samodzielnie, ale to jest klucz do sukcesu w odchudzaniu.

Z pomocą przychodzi psychologia poznawczo-behawioralna, która do tej pory pomagała pacjentom z lękiem czy depresją. Okazało się jednak, że to podejście jest skuteczne również w przypadku odchudzania. Polega ono głównie na nauce radzenia sobie z trudnościami, które pojawiają się w trakcie odchudzania. Na przykład zmianie takich nawyków jak zajadanie stresów czy jedzenie dużych porcji podczas spotkań towarzyskich.

– Największe grzechy, które prowadzą do nadmiaru kilogramów, to: zbyt mało warzyw w diecie, funkcjonowanie wbrew naturalnemu rytmowi biologicznemu, czyli zjadanie największego posiłku wieczorem – wymienia Sylwia Prawdzik. Tymczasem najwięcej energii organizm potrzebuje rano i w ciągu dnia.

Oczywiście, nie jest tak, że sama zmiana nawyków błyskawicznie sprawi, że zbędne kilogramy znikną, ale w połączeniu z dietą i ćwiczeniami pozwoli utrzymać trwale szczupłą sylwetkę. Bo wiele osób nie ma problemów z samym schudnięciem, ale z tym, aby kilogramy nie wróciły.

– Jeśli mamy gotowy jadłospis i rozpisane ćwiczenia, to chudniemy. Ale dzieje się tak tylko wówczas, kiedy się do tych wskazówek stosujemy. Potem, gdy wracamy do swoich ulubionych dań i napojów, wracają też kilogramy. To błędne koło chudnięcia i tycia może trwać latami, jeśli nie zmienimy nawyków – tłumaczy Sylwia Prawdzik. Zmiana wymaga czasu. Wiele zależy od tego, jakie złe nawyki chcemy zmieniać. Zwykle potrzebne jest od sześciu do dziewięciu miesięcy. I nie chodzi tutaj tylko o odmawianie sobie przekąsek, radzenie sobie z ochotą na słodycze, ale przede wszystkim z wprowadzaniem takiej organizacji dnia, dzięki której znajdziemy czas na zdrowy posiłek, trening, a także ćwiczenia, nawet jeśli codziennie mamy wiele obowiązków. Kluczowe w osiągnięciu trwałych efektów w odchudzaniu jest odkrycie w sobie motywacji do zmiany oraz nauczenie się umiejętności, które są potrzebne do wprowadzenia zdrowych nawyków w życie. Dzięki nim możemy nie tylko wejść na drogę zdrowego stylu życia, ale też pozostać na niej na zawsze.

Bariatria refundowana

Od stycznia 2017 r. chirurgiczne leczenie otyłości będzie teraz funkcjonować jako nowa grupa świadczeń refundowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. To przełom w leczeniu chorych na otyłość.

Do tej pory NFZ miał w swoim taryfikatorze wpisany jeden zabieg chirurgii bariatrycznej: założenie opaski żołądkowej. Dwa inne zabiegi – rękawowa resekcja żołądka (tzw. sleeve) i bypass żołądkowy (gastric bypass) – traktowane były jako ogólne „zabiegi chirurgiczne na układzie pokarmowym”. W efekcie wiele szpitali z nich zupełnie rezygnowało, bo, jak alarmowała Fundacja Od-Waga, podczas finansowych kontroli NFZ często kwestionował zasadność wykonania takich operacji u pacjentów chorych na otyłość.

Pod koniec czerwca Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) podjęła kluczową dla pacjentów decyzję oddzielenia chirurgii bariatrycznej od ogólnej i utworzyła nową grupę świadczeń gwarantowanych pod nazwą „chirurgiczne leczenie otyłości”. Zdaniem specjalistów ta decyzja zmieni również postrzeganie otyłości. – Wreszcie zauważa się, że to nie zaniedbanie, czyjś problem, ale naprawdę poważna choroba, którą trzeba leczyć – mówi prof. Mariusz Wyleżoł z Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej, przewodniczący Sekcji Chirurgii Metabolicznej i Bariatrycznej Polskiego Towarzystwa Badań nad Otyłością. – To wielka szansa dla tej grupy chorych, to możliwość uratowania wielu ludzkich istnień. Każdego dnia spotykam pacjentów, którym wmawia się, że otyłość można pokonać siłą woli, zamiast skierować ich na leczenie, ponieważ wobec niektórych postaci tej choroby człowiek jest bezradny. Zmiany przełożą się także na oszczędności. Wydajemy przecież ogromne pieniądze na leczenie powikłań otyłości, chociażby cukrzycy.

Szacuje się, że w Polsce na otyłość olbrzymią (wskaźnik BMI 40+) cierpi ponad pół miliona osób. Wśród nich są także pacjenci z otyłością skrajnie olbrzymią (BMI 50+). Dla większości z nich operacja bariatryczna jest jedynym ratunkiem – tradycyjne metody leczenia otyłości, czyli dieta, leki i aktywność fizyczna, nie dadzą pożądanych rezultatów. Nowy system refundacji będzie dotyczyć chorych na otyłość z BMI 40+.

Sylwia Prawdzik

Ekspert ds. leczenia nadwagi i otyłości. Z wykształcenia psycholog, specjalista ds. żywienia, terapeuta, diet coach.

Okładka tygodnika WPROST: 31/2016
Więcej możesz przeczytać w 31/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 31/2016 (1747)

  • Fałszywe miłosierdzie 31 lip 2016, 20:00 Dzisiejsi despoci jeszcze niedawno kojarzyli nam się z sukcesem gospodarczym. Putin, Erdoğan, Lula – wszyscy dochodzili do władzy, walcząc z nadużyciami państwa i przywracaniem podmiotowości poniżanym. 4
  • Pozorne zmiany w zdrowiu 31 lip 2016, 20:00 W PiS panuje zniecierpliwienie. Politycy uważają, że minister zdrowia wprowadza zmiany zbyt wolno, bo całościowy pakiet reformy zdrowia do tej pory nie został dopracowany. Na razie powstał tylko zarys reformy. 26
  • Brygady Franciszka 31 lip 2016, 20:00 Światowe Dni Młodzieży to nie tylko wielki sukces papieża Franciszka, ale także tysięcy młodych polskich katolików. Mają oni szansę przebudzić polski Kościół po okresie duszpasterskiego zastoju, który nastąpił po śmierci Jana Pawła II. 28
  • Przyszłość w trzech wymiarach 31 lip 2016, 20:00 Nie w pełni sobie jeszcze uświadamiamy, jak wielką rewolucję przyniesie nam druk 3D. 41
  • Inwestycje w najmłodszych 31 lip 2016, 20:00 Ponad 2,75 mld zł – taką kwotę województwa zainwestują w ramach Funduszy Europejskich w budowę i rozwój przedszkoli oraz żłobków do końca 2020 r. Dzięki temu ma powstać 110 tys. nowych miejsc dla najmłodszych. 42
  • Problem wagi ciężkiej 31 lip 2016, 20:00 Głoduje ok. 16 proc. ludności świata. Cała reszta je za dużo. I tyje. Ponad połowa Polaków ma nadwagę lub jest otyła. A nadmiar kilogramów uszkadza serce, nerki, wątrobę, stawy. Kto chce schudnąć, musi zacząć od głowy, czyli zmiany nastawienia i zastąpienia złych nawyków dobrymi. 44
  • Cukrzyca. Pandemia XXI wieku 31 lip 2016, 20:00 Co sześć sekund umiera z jej powodu jedna osoba na świecie. W Polsce choruje na nią ok. 3 mln osób. Kilkaset tysięcy nie zdaje sobie z tego sprawy, bo objawy cukrzycy przez wiele lat są niewidoczne. Chronią przed nią ruch i dieta. 46
  • Żyj bez bólu 31 lip 2016, 20:00 Ból towarzyszy różnym dolegliwościom. Wyróżniamy ból ostry i ból przewlekły, który jest chorobą samą w sobie. Współczesna medycyna radzi sobie z bólem. Skuteczność leczenia w dużej mierze zależy od stopnia zaufania pacjenta do lekarza. 48
  • Jak wygrać z rakiem 31 lip 2016, 20:00 Geny są powodem jedynie 5 proc. zachorowań na nowotwory. Aż połowy przypadków raka możemy uniknąć przez zmianę stylu życia. Naukowcy wiedzą jak. 49
  • Choroby zapalne jelit 31 lip 2016, 20:00 Nieswoiste choroby zapalne jelit, w tym choroba Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenia jelita grubego, charakteryzują się przewlekłym, nawrotowym przebiegiem. Pacjenci z tymi chorobami mają ograniczony dostęp do nowoczesnych terapii. 50
  • Krwawy Maciek przed sądem 31 lip 2016, 20:00 Po dwóch latach procesu prezes Telewizji wyznał: nie mam już sił walczyć o swoje dobre imię. 86
  • Promocja przez radość 31 lip 2016, 20:00 Właściwie trudno przecenić wizytę papieża Franciszka w naszym kraju. W sferze duchowej każdy, kto czuje, że ma duszę, będzie słowa Ojca Świętego przeżywał na swój sposób. Nawet niektórym ateistom drgnęło serce pod wpływem jego słów i atmosfery, jaką wytworzyły setki tysięcy... 98
  • Sportowcy na medal 31 lip 2016, 20:00 Ile medali zdobędą w Rio de Janeiro Polacy? Kto ma szansę stanąć na podium? Podajemy nasze medalowe typy. 102
  • Kobieta z młotem 31 lip 2016, 20:00 81,08 m – właśnie tyle 2 sierpnia 2015 r. podczas 3. Lekkoatletycznego Festiwalu Rzutów im. Kamili Skolimowskiej we Władysławowie rzuciła młotem Anita Włodarczyk. 104
  • Krzepki Paweł 31 lip 2016, 20:00 Nikt na świecie nie rzuca młotem tak daleko jak Paweł Fajdek. Na każdych zawodach przekracza granicę 80 m. Dlatego jest niemal pewnym kandydatem do olimpijskiego złota. 105
  • Szybka jak wiatr 31 lip 2016, 20:00 Jest przebojowa, wygadana, niepokorna. I bardzo szybka. Jest też gwiazdą mediów. Czy Ewa Swoboda stanie się następczynią Ireny Szewińskiej? 106
  • Etiopczyk z polskim paszportem 31 lip 2016, 20:00 Yared Shegumo pobiegnie w Rio de Janeiro w maratonie. Tak spełni się wielkie marzenie uchodźcy z Etiopii. 108
  • Śląski gigant 31 lip 2016, 20:00 Mateusz Bieniek ostatnio gorąco rozkochał w sobie kibiców siatkarskiej reprezentacji Polski. A naprawdę niewiele brakowało, by został piłkarzem lub bokserem. 109
  • Dzidziuś i Shrek 31 lip 2016, 20:00 Dla kogoś niezorientowanego to mogą być pseudonimy rodem z mafijnego półświatka. U fanów piłki ręcznej te dwie ksywki wywołują wzruszenie i żywsze bicie serca. Kryją się pod nimi bramkostrzelni bracia Jureccy – obrotowy i lewy rozgrywający polskiej reprezentacji. 110
  • Liga mistrzów 31 lip 2016, 20:00 Upłynęło dziewięć dekad naszej obecności na letnich igrzyskach olimpijskich. Polacy przywieźli z nich ponad 270 medali. 111
  • Polscy olimpijczycy ruszają na podbój sportowego świata 31 lip 2016, 20:00 Emocji podczas igrzysk olimpijskich w Rio de Janeiro z pewnością nie zabraknie. Wielu naszych reprezentantów, dzięki wsparciu takich firm jak PKN Orlen, ma realne szanse na medale. 112
  • Karnawał sportu w Rio 31 lip 2016, 20:00 Już 5 sierpnia rozpoczynają się XXXI Letnie Igrzyska Olimpijskie. Po raz pierwszy w historii odbędą się w Ameryce Południowej. Lotto radzi, jak się dobrze bawić w Rio de Janeiro. 114

ZKDP - Nakład kontrolowany