Pomazańcy skandaliści

Pomazańcy skandaliści

Dodano:   /  Zmieniono: 
Henryk, diuk Orleanu, i pozostałość jego rodzinnego majątku – kaplica w Dreux
Henryk, diuk Orleanu, i pozostałość jego rodzinnego majątku – kaplica w Dreux / Źródło: Gamma-Rapho Via Getty Images
Nie mają już realnej władzy, ale uchodzą za ostoję tradycji. Coraz częściej jednak rody królewskie stają się źródłem plotek i skandali.

We Francji trwa ostra wojna o nieistniejący tron królestwa, które zostało zmiecione przez rewolucję ponad 200 lat temu. Na łamach monarchistycznej prasy toczy się dyskusja o to, kto przejmie prawo do używania honorowego tytułu hrabiego Paryża i diuka Orleanu, przypisane zgodnie z prawem dynastycznym i tradycją do najstarszego przedstawiciela rodziny orleańskiej, potomków francuskiej gałęzi Burbonów. Dysputa jest o tyle absurdalna, że tytuły te nie są uznawane we francuskiej republice. Ta wszak co roku z dumą celebruje rocznicę rewolty, która doprowadziła do zgilotynowania ich królewskiego przodka. Obecnie tytuł diuka Orleanu dzierży Henryk Orleański, ponad 80-letni senior rodu, któremu, podobnie jak jego poprzednikom, marzy się restauracja monarchii.

Stolik Marii Antoniny

– Jesteśmy świadkami egzystencjalnego kryzysu demokracji, napędzanego przez podzieloną lewicę, pozbawioną długoterminowej strategii. Mamy dziś ten sam impas, co w roku 1789, i ryzykujemy uwolnienie tej samej przerażającej orgii destruktywnej energii – grzmi Henryk Orleański na łamach związanego z monarchistycznym ruchem L’Action Franćaise magazynu „Point de Vue”. Księciu trudno odmówić trafności diagnozy sytuacji politycznej we Francji, jednak to nie jego światłe analizy zaprzątają uwagę opinii publicznej. Henryk znany jest jako zaprawiony w bojach uczestnik dynastycznych rozgrywek, który próbował sądownie odebrać rywalowi, Ludwikowi Alfonsowi, księciu Anjou, prawo do używania herbu królewskiego. Na szczęście dla księcia Anjou sądy republiki umyły ręce od niesnasek panujących wśród arystokratów i głosiły, że nie są powołane do rozstrzygania tego typu rodzinnych sporów. Henryk przewodzi też prawnej batalii o odzyskanie rodzinnej fortuny, którą jego ojciec – noszący to samo imię poprzedni diuk Orleanu – w swoim czasie wyprzedał, rozdał bądź przepuścił, żeby zrobić na złość jedenaściorgu swoich skłóconych dzieci. – Zostawiam wam tylko łzy i nienawiść – szeptał z satysfakcją na łożu śmierci Henri senior, zapisując potomkom w spadku jedynie sześć ręcznie haftowanych chustek do nosa z monogramem i parę ozdobnych kapci. Stary hrabia Paryża od 1940 r. pielęgnował w sobie nadzieję na restaurację monarchii, zręcznie zresztą podsycaną przez Charles’a de Gaulle’a. Generał nigdy jednak nie wywiązał się ze złożonej w 1954 r. obietnicy poparcia, doprowadzając tym zawiedzionego księcia do rozpaczy. To ona, podsycana przez niechęć do chciwości własnych dzieci, spowodowała, że Henryk Orleański senior zaczął z premedytacją pozbywać się zamków, pałaców i skarbów rodowych, rozsianych po całej Europie. Rodziny nie wtajemniczał w swoje plany – o sprzedaży położonego pod Lizboną pałacu Quinta do Anjinho jego żona Izabela Braganza dowiedziała się dopiero, gdy pojechała tam na wakacje. Następca ekscentrycznego kandydata na króla Francji uczynił z prób ponownego zgromadzenia rodzinnych posiadłości dzieło swojego życia, choć po wielu latach spędzonych w sądach udało mu się odzyskać tylko nędzne resztki. Obecnie francuscy Burbonowie mają do podziału zaledwie jedno chateau nad Loarą i jedno w Owernii, a do tego kaplicę królewską w Dreux, stolik należący kiedyś do Marii Antoniny i 70 szkiców wykonanych własnoręcznie przez siedmioletniego Ludwika XIV, osławionego Króla Słońce. To o ten majątek toczy się obecnie kłótnia w rodzinie. Prawa do zarządzania rodową fortuną, przynależne tytułom hrabiego Paryża i diuka Orleanu, zgodnie z zasadą starszeństwa powinny przejść na najstarszego syna Henryka Orleańskiego. Niestety, 55-letni delfin o imieniu Franćois ma poważny zdrowotny defekt uniemożliwiający mu panowanie: od dziecka jest upośledzony intelektualnie w wyniku powikłań po toksoplazmozie, którą w ciąży zaraziła się jego matka. By obejść ten problem, obecny diuk Orleanu wyznaczył na regenta swojego młodszego syna, 51-letniego Jeana, księcia Vendôme. Regentowi nie podoba się jednak to zastępstwo i sam chciałby zostać delfinem z pełnym prawem dziedziczenia po ojcu roszczeń do tronu (i majątku) nieistniejącego królestwa. Książę Jean nie ma bowiem wątpliwości, że któregoś dnia lud francuski pójdzie po rozum do głowy i po 200 latach błądzenia w republikańskim mroku zdecyduje się restaurować monarchię. I wtedy to on, a nie chory starszy brat, powinien zasiąść na tronie. O tę hipotetyczną sytuację toczy spór z ojcem, którego prawdziwym celem, w zgodnej opinii francuskich komentatorów, nie jest oczywiście korona Francji, tylko zamki w Owernii i nad Loarą. Nie mówiąc o stoliku Marii Antoniny.

Król w raju podatkowym

Hiszpańscy kuzyni orleańskiej gałęzi rodu Burbonów także mają swoje problemy. Rodzina królewska stała się wygodnym symbolem chciwości i rozpasania hiszpańskich elit. Seria skandali finansowych, w które zamieszani są hiszpańcy Burbonowie, trwa od kilku lat, niszcząc całą reputację, na którą pracował popularny król Juan Carlos. Zaczęło się od jednej z jego córek, Cristiny, oskarżonej o malwersacje podatkowe, których miała dokonywać razem z mężem. Kolejnym ciosem dla dynastii była afera Panama Papers, czyli ujawnienie dokumentacji kancelarii prawnej ułatwiającej bogatym i wpływowym klientom z całego świata lokowanie pieniędzy w rajach podatkowych. Z akt firmy Mossack Fonseca wynikało, że siostra króla Juana Carlosa, księżniczka infanta Pilar de Borbón, stanęła na czele zajestrowanej w Panamie firmy Front Financiera SA miesiąc po tym, jak jej brat został mianowany przez gen. Franco na tymczasowego szefa państwa, a zrezygnowała ze stanowiska kilka dni po abdykacji Juana Carlosa na rzecz syna Felipe. Hiszpanie, zmagający się ze skutkami kryzysu finansowego i bezrobociem (sięgającym wśród młodych nawet 50 proc.), zaczęli poważnie zastanawiać się nad przejrzystością finansów lubianego dotąd powszechnie Juana Carlosa. Rykoszetem dostał także nowy król Felipe, uchodzący dotąd za „równego gościa”, ożenionego, wbrew dworskiej etykiecie, z rozwódką z gminu – Leticią. Co więcej, by w trudnych gospodarczo czasach okazać solidarność z poddanymi, Felipe ogłosił 20-procentową obniżkę swoich zarobków. Ale, pechowo dla niego, wyszło na jaw, że jednocześnie był w świetnej komitywie z szefami banków Caja Madrid i Bankia, których upadek, będący wynikiem fatalnego zarządzania i malwersacji, doprowadził Hiszpanię na skraj finansowej zapaści. Wśród przyjaciół pary królewskiej był m.in. Javier López Madrid, nazywany przez królową „przyjacielem od jogi”. W ujawnionych niedawno SMS-ach Leticia zapewniała go o swoim bezwarunkowym poparciu w obliczu oskarżeń o ogromne nadużycia. Chodziło o zadłużanie służbowych kart kredytowych na miliony euro w momencie, gdy kierowany przez niego bank wnioskował do UE o pomoc, mającą zapobiec bankructwu. Z prawnego punktu widzenia taka korespondencja nie była niczym nagannym, ale wizerunkowo okazała się katastrofą. To jeden z powodów, dla których Felipe, zamiast wraz z resztą koronowanych głów ruszyć na olimpiadę do Rio, pojechał potulnie z rodziną na Majorkę, jak wielu przeciętnych Hiszpanów.

Pomazaniec boży

Tego typu skandale były nie do pomyślenia w poprzednim pokoleniu. Króla Juana Carlosa, którego ukrywane w Panamie dochody stały się ostatnio przedmiotem publicznej debaty, przez całe lata uważano za zbawcę narodu i szanowano – od prawicy po lewicę – za zręczne przeprowadzenie Hiszpanii od dyktatury do demokracji. Nie mówiąc o najdłużej obecnie panujących w świecie władcach, którzy nie zniżyli się do takiego poziomu (lub o ich wybrykach poddani zwyczajnie nie mają jeszcze pojęcia). Wśród nich prym wiedzie król Tajlandii, Bhumibol, noszący oficjalne imię Rama IX, zasiadający na tronie od 70 lat. Jest otoczony na poły boskim kultem, wspieranym przez konkretne zapisy kodeksu karnego, wedle których za obrazę majestatu, np. podarcie banknotu z podobizną władcy, grozi więzienie. Mimo powszechnego uwielbienia poddanych Bhumibol nie ma już tego wigoru co starsza od niego o dwa lata brytyjska królowa Elżbieta II, depcząca mu po piętach w rywalizacji o tytuł najdłużej panującego monarchy świata. Głowa rodu Windsorów ma jednak nieporównywalnie mniej zmartwień związanych ze swoimi obowiązkami. Największym problemem jej panowania była seria skandali, zakończonych śmiercią księżnej Diany, podczas gdy Bhumibol przeżył kilka wojskowych przewrotów i rewolt, w których występował często jako aktywny rozjemca. Dziś sędziwy władca, którego ulubionym zajęciem jest nagrywanie płyt z popularnymi piosenkami, choruje i rzadko udziela się publicznie. O abdykacji, podobnie zresztą jak w przypadku Elżbiety, nie ma jednak mowy. Przykład japońskiego cesarza Akihito, który niedawno stwierdził, że jest zbyt stary i słaby, żeby sprostać obowiązkom, i ogłosił, że z nich rezygnuje, nie jest więc zbyt zaraźliwy. Większość władców, nawet jeśli nie ma już realnej władzy, wciąż woli umrzeć na tronie niż na emeryturze.

Cesarze, królowie i sułtani

Na świecie panuje obecnie 29 dynastii. Tylko cztery z nich to dynastie absolutne, w k tórych koronowane głowy skupiają w swoich rękach realną władzę. Są to: Arabia Saudyjska, którą rządzi król Salman, sułtanaty Oman i Brunei, Bahrajn oraz południowoafrykańskie Suazi, któremu króluje Mswati III.

We współczesnym świecie dominuje jednak monarchia konstytucyjna, w której władcy pełnią wyłącznie funkcję reprezentacyjną, pozostawiając rządzenie politykom i systemowi parlamentarnemu. Tak funkcjonują wszystkie monarchie europejskie, poczynając od Hiszpanii czy Monako, a kończąc na krajach skandynawskich. Poza Europą zdarza się, że władcy wykorzystują elementy demokracji parlamentarnej, zachowując jednocześnie pełnię władzy wykonawczej. Wybieg ten najczęściej stosowany jest w krajach Zatoki Perskiej.

Okładka tygodnika WPROST: 34/2016
Więcej możesz przeczytać w 34/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 34/2016 (1750)

  • Histeria czy hipokryzja 21 sie 2016, 20:00 Więzienie za kłamstwa czy historyczne herezje zawsze będzie się nam źle kojarzyć. Nawet jeżeli już mamy precedens kar za negowanie Holocaustu, to właściwą instancją ochrony dobrego imienia Polski powinny być sądy cywilne, a nie karne. 3
  • Kto pracuje najmądrzej 21 sie 2016, 20:00 Okazuje się, że najbardziej produktywne kraje to te, gdzie pracuje się najkrócej. Brytyjczycy z Expert Market postanowili przeanalizować dane dotyczące zarobków i godzin pracy zebrane przez OECD (Organization for Economic and Development).... 8
  • Zdarzyło się jutro 21 sie 2016, 20:00 Lis kretem, kaczka dziobem, koń z Loch Ness i krwawy Kura, czyli ogórkowe zezwierzęcenie. 14
  • Paradoksy Zbigniewa Ziobry 21 sie 2016, 20:00 Zbigniew Ziobro ma silną pozycję w rządzie. Chce taką odzyskać też w PiS, ale prezes nie zgadza się na jego powrót. 16
  • Warszawa jest Paryżem Wschodu 21 sie 2016, 20:00 Upewnił mnie w tym Jean-Louis Michel Debré. Będąc w latach 2007-2016 przewodniczącym francuskiej Rady Konstytucyjnej, prowadził dziennik, wydany niedawno pod tytułem „To, o czym nie mogłem powiedzieć”. Autor, syn Michela Debrégo,... 19
  • Zamożny jak minister 21 sie 2016, 20:00 Porównaliśmy majątki ministrów obecnego i poprzedniego rządu. Czy ich sytuacja majątkowa może nam coś powiedzieć o stylu rządzenia? 20
  • Albo mąż, albo dyplom 21 sie 2016, 20:00 Ucz się, dziecko, ucz... to zostaniesz singielką. Badania pokazują, że wykształcone kobiety nie są atrakcyjne dla mężczyzn. A może to mężczyźni nie są atrakcyjni dla nich? 24
  • „Newsweek” – historia trafiła na przemiał 21 sie 2016, 20:00 Najnowsze wydanie tego miesięcznika miało wyjść w ubiegły czwartek. Do kiosków trafi kilka dni później. Najprawdopodobniej to efekt zamieszania z pojawieniem się w redakcji Bartłomieja Sienkiewicza. 28
  • Kilka słów o opozycji 21 sie 2016, 20:00 Są ludzie, którzy wierzą, że istnieje świat wiecznego postępu, choćby stałej koniunktury w gospodarce. Są tacy, którzy sądzą, że mogą być tylko bogatsi i piękniejsi. Mniej więcej tak samo przenikliwi są ci, którzy uważają, że życie społeczne to jedno wielkie pasmo postępu... 29
  • Profesor UW z zarzutami 21 sie 2016, 20:00 Prokuratura oskarża Mariana Edwarda Haliżaka, wieloletniego szefa Instytutu Stosunków Międzynarodowych UW, o uporczywe naruszanie praw pracowniczych. Równolegle sąd pracy prowadzi inną sprawę, w której ma orzec, czy Haliżak mobbingował pracowników. 30
  • Jak nie stracić po urlopie dystansu do świata 21 sie 2016, 20:00 Psychologowie przestrzegają: jeśli po powrocie z urlopu przesadnie rzucisz się w wir pracy, szybko poczujesz się tak, jakbyś w ogóle nie wypoczywał. Radzimy, jak temu zapobiec. 31
  • Z koksem się nie wygra 21 sie 2016, 20:00 Na mistrzostwach olimpijskich w Rio de Janeiro odbył się pogrzeb polskiego podnoszenia ciężarów. Paradoksalnie może to jednak oznaczać dla tej dyscypliny powrót do normalności. 32
  • Jak zbudować superolimpijczyka 21 sie 2016, 20:00 W pogoni za coraz szybszym, bardziej skocznym i wytrzymałym człowiekiem naukowcy majstrują przy genach i szukają pomocy w elektronice. Kiedy porównujemy sprawność i możliwości fizyczne olimpijczyków dziś i 20 lat temu, to trudno nam uwierzyć, że laboratoria nie miały tu... 35
  • Polska na talerzu 21 sie 2016, 20:00 Sztuka kulinarna przemawia do wszystkich pięciu ludzkich zmysłów. W wakacyjnym przewodniku „Wprost” polecamy dziesięć miejsc, po wizycie w których życie nabierze smaku. 38
  • Pakuj się z głową 21 sie 2016, 20:00 Wyjazd samochodem na wakacje to spore wyzwanie, zwłaszcza gdy każdy z uczestników wyprawy chce zabrać mnóstwo – jego zdaniem niezbędnych – rzeczy. 44
  • Pieczenie mięsa w niskich temperaturach 21 sie 2016, 20:00 Perfekcyjna pieczeń to kruche i wilgotne jednocześnie mięso. Uzyskanie takiego efektu przy tradycyjnym sposobie pieczenia, czyli w temperaturze 180, a nawet 200 st. C, wcale nie jest łatwe. Ale wystarczy zastosować pewien trik i pieczona szynka, schab czy karkówka będą... 45
  • Podatkowi uciekinierzy 21 sie 2016, 20:00 Przeniósł firmę na Słowację – rocznie oszczędza 300 tys. zł. Kupił w Czechach nowe porsche – zapłacił 150 tys. zł mniej. Polscy przedsiębiorcy uciekają z biznesem już nie na egzotyczne Seszele czy Wyspy Marshalla. Tuż za naszą granicą mają niższe podatki, stabilne prawo i... 46
  • Pokerowa rozgrywka 21 sie 2016, 20:00 Polska dorobiła się kadry zawodowych pokerzystów. Wszyscy grają i zarabiają miliony za granicą. Czy nowa ustawa stworzy warunki do rozwoju branży w Polsce? 50
  • Stan gospodarki 21 sie 2016, 20:00 Wzrost PKB będzie niższy. W dół poszły też produkcja przemysłowa i wzrost inwestycji. Ministerstwo Rozwoju tnie prognozy gospodarcze dla Polski, a my pytamy ekonomistów, czy dalsze cięcia są możliwe. 52
  • Hossa Bessa 21 sie 2016, 20:00 Harowanie na mieszkanie 8 lat musi pracować statystyczny Polak, żeby pozwolić sobie na zakup 70-metrowego mieszkania. Takie samo lokum Niemiec kupi sobie już po 39 miesiącach pracy. Nasz wynik jest 5. najgorszym w raporcie „Property Index... 54
  • Sierpniowa klątwa Rosji 21 sie 2016, 20:00 Rosja wytoczyła swoje najcięższe, ostateczne działa – blef totalny. Zachowuje się tak, jakby w każdej chwili miała wybuchnąć wojna. Wojna, której nie ma zamiaru toczyć. Liczy na to, że Zachód jeszcze bardziej nie chce jej toczyć i zgodzi się w ramach ustępstw znieść sankcje... 56
  • Trump na wojnie z mediami 21 sie 2016, 20:00 W tegorocznej kampanii prezydenckiej liberalne media są wyjątkowo stronnicze, ale Donald Trump nie jest bez winy, bo sam dostarcza im amunicji do ataków. 59
  • Bunt za nikabem 21 sie 2016, 20:00 W Dubaju zakazana przez islam swoboda obyczajowa kryje się za przyciemnionymi szybami luksusowych samochodów. Co z tego wynika dla kobiet, opowiada Aleksandra Chrobak, autorka książki „Beduinki na Instagramie”. 62
  • Pomazańcy skandaliści 21 sie 2016, 20:00 Nie mają już realnej władzy, ale uchodzą za ostoję tradycji. Coraz częściej jednak rody królewskie stają się źródłem plotek i skandali. 65
  • Dzieci czytają więcej 21 sie 2016, 20:00 Polskie książki dla młodszych czytelników mają się świetnie. I maluchy, i nastolatki znajdują w księgarniach mnóstwo świetnych lektur rodzimych autorów. I kupują je. 70
  • Kuszenie wyobraźnią 21 sie 2016, 20:00 Dziecko jest bezwzględne i nie będzie się męczyć tym, co mu się nie podoba – mówi Rafał Skarżycki, autor cyklu powieściowego „Hej, Jędrek!”, współtwórca komiksów „Jeż Jerzy” oraz „Tymek i Mistrz”. 73
  • Buntownik z powodem 21 sie 2016, 20:00 Neil Young twardo nie wyraża zgody na to, by muzyka rockowa zgłupiała do reszty. Jest chyba ostatnim rockmanem, który trwa w przeświadczeniu, że muzyka jest sposobem wyrażania swoich poglądów i zmieniania świata na lepszy. 74
  • W irchowych rękawiczkach 21 sie 2016, 20:00 Adwokat mordercy Mazurkiewicza bagatelizował śmierć sześciu ofiar jako że były szkodnikami socjalistycznego państwa. 77
  • Źródło młodości 21 sie 2016, 20:00 Naukowcy szukają leku na starość w ludzkiej krwi. Zainspirował ich głośny dwa lata temu eksperyment „odmładzania” mózgu starych myszy krwią młodszych osobników. 80
  • Polacy w służbie Franco 21 sie 2016, 20:00 80 lat temu Polska zrobiła interes dwudziestolecia na wojnie domowej w Hiszpanii. 82
  • Szpieg, który został pisarzem 21 sie 2016, 20:00 Książki Johna le Carrégo, mistrza szpiegowskiego thrillera, są pasjonujące, ale jego biografia jest równie ciekawa. David Cornwell, bo tak naprawdę się nazywa, to prawdziwy gigant, pisarz, który przekroczył granice literatury gatunkowej... 85
  • Akustyczny White 21 sie 2016, 20:00 Niepublikowane wcześ niej nagranie White Stripes – „City Lights” – to jest oczywiście ozdoba tej antologii, ale całoś ć układa się w coś wię cej niż tylko kolejną retrospektywną składankę . W przypadku White’a i jego... 86
  • Odgrzewana nuda 21 sie 2016, 20:00 Są filmy, które zdają się całkowicie niepotrzebne. I to jeden z tych przypadków. Nowa wersja „Ben-Hura” tej klasycznej – nagrodzonej w 1960 r. 11 Oscarami – nie dorasta nawet do pięt (w sandałach, które noszą bohaterowie).... 87
  • Auto kontrastów 21 sie 2016, 20:00 Jeśli chodzi o samochody, to zawsze najważniejsze są dwa uczucia – pierwsze wejrzenie i sentyment. Z tym drugim nikt nie wygra. Ktoś za młodu jeździł jeepem, alfą czy fiatem i do końca życia będzie pamiętał, jak wówczas było... 88
  • Tłoczna rzeczywistość wirtualna 21 sie 2016, 20:00 DO GRONA PRODUCENTÓW GOGLI do wirtualnej rzeczywistości dołączył właśnie Intel. Projekt Intela nazywa się Alloy i już w założeniu ma być rewolucyjny, ich gogle nie będą bowiem potrzebowały żadnych kabli. Urządzenie będzie... 89
  • Historia jest przeciw lewicy 21 sie 2016, 20:00 Z lewicą, nie tylko polską, ale też tą europejską, jest trochę jak z poszukiwaczami złotego pociągu. 90
  • Smart grid na zakręcie 21 sie 2016, 20:00 Inteligentna sieć energetyczna oplata coraz większe obszary Europy. Pytanie tylko, czy w instalacji nie dojdzie do zwarcia, bo nie wszystkie kraje UE zdecydowały się na wdrożenie podstawowych części sieci, jakimi są nowoczesne liczniki prądu. 92
  • Inteligentne (za)mierzenie 21 sie 2016, 20:00 Klienci PGE Dystrybucji jeszcze w tym roku przekonają się, jak działają inteligentne liczniki energii elektrycznej. Pilotaż rozpoczął się w Białymstoku i Łodzi. 96
  • Ćwierkanie z pasażerami 21 sie 2016, 20:00 Piąte miejsce na świecie wśród lotnisk pod względem liczby śledzących na Twitterze i jeden z najwyższych wskaźników interaktywności na Facebooku – Lotnisko Chopina w Warszawie może być wzorem dla innych firm, jak komunikować się z klientami w erze mediów społecznościowych. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany