Smart grid na zakręcie

Smart grid na zakręcie

Dodano:   /  Zmieniono: 
Smart grid na zakręcie
Smart grid na zakręcie
Inteligentna sieć energetyczna oplata coraz większe obszary Europy. Pytanie tylko, czy w instalacji nie dojdzie do zwarcia, bo nie wszystkie kraje UE zdecydowały się na wdrożenie podstawowych części sieci, jakimi są nowoczesne liczniki prądu.

Prąd jest dziś nam potrzebny do życia prawie jak powietrze. Bez niego współczesna cywilizacja stanęłaby w miejscu. Nic dziwnego, że ataki na sieci elektroenergetyczne stały się nieodłącznym elementem współczesnej wojny hybrydowej. – Jeśli ktoś chciałby zadać jak najwięcej szkód jak największej liczbie ludzi, to atak na sieci elektryczne jest jednym z najlepszych sposobów osiągnięcia tego celu – twierdzi Ted Koppel, autor książki „Lights Out”, o scenariuszach zarządzania kryzysowego na wypadek ataków terrorystycznych. W rosyjsko-ukraińskiej wojnie hybrydowej odcinanie prądu adwersarzowi stało się normą. W listopadzie zeszłego roku Ukraińcy odcięli od prądu przejęty przez Rosjan Krym, co spowodowało problemy, na przykład w transporcie, przemyśle i w funkcjonowaniu obiektów publicznych. Miesiąc później atak hakerski na sieci elektroenergetyczne przeprowadzili w ukraińskim Iwano-Frankowsku Rosjanie. Podobnych działań w stosunku do swoich wrogów próbuje dziś także Państwo Islamskie, organizacja terrorystyczna operująca z terenów Bliskiego Wschodu. Całe szczęście, na razie bez większych sukcesów.

Na własną rękę

Tradycyjne sieci elektroenergetyczne są łatwym celem ataku. Ze względu na technologiczne zacofanie w ich przypadku praktycznie niemożliwa jest szybka reakcja na awarie, ataki hakerskie, zagrożenia terrorystyczne i inne niespodziewane sytuacje. Funkcjonująca w Europie siatka elektroenergetycznapowstała po II wojnie światowej, zanim miniaturyzacja, informatyzacja i inne zdobycze współczesnej techniki na dobre zadomowiły się na kontynencie. Podczas ich konstruowania nikt zbytnio nie myślał w kategoriach ekologicznych, brakowało systemu norm międzynarodowych, który ujednolicałby proces konstrukcyjny. Wręcz przeciwnie, kraje będące dziś członkami Unii Europejskiej tworzyły sieci lokalnie, a z czasem łączyły je w mniejsze lub większe klastry. Ze względu na ten brak koordynacji w przeszłości i różne podejścia do energetyki w krajach UE współczesna transformacja sieci przesyłowych w stronę dynamicznych systemów dostosowanych do realiów XXI w. jest żmudna i powolna.

W stronę inteligentnej sieci

Aby ze zwykłej sieci uczynić sieć „inteligentną” (ang. smart grid), potrzebne jest doposażanie istniejącej infrastruktury w informatyczny i elektroniczny osprzęt, pozwalający na wysyłanie i odbieranie istotnych informacji. Dyrektywa Unii Europejskiej o efektywności energetycznej (tzw. trzeci pakiet energetyczny z 2009 r.) zakłada, że jednym z podstawowych elementów smart grid powinien być tzw. inteligentny licznik, zamontowany w każdym gospodarstwie domowym. Do zbieranych przez licznik i przesyłanych do centrali (np. co godzinę) danych należą przede wszystkim informacje o konsumpcji energii elektrycznej: wielkości zużycia w danym tygodniu, w poszczególnych porach dnia, czy pobór jest niezakłócony oraz tym podobne. Dzięki temu licznik może generować kolejne dane: na ile pobór energii w danym gospodarstwie domowym odstaje od średniej w regionie, jaka będzie spodziewana wysokość rachunku za prąd, a nawet ile mniej więcej osób mieszka w danym miejscu. Łącząc dane z wielu liczników, można szacować zapotrzebowanie na energię całej dzielnicy albo miasta oraz prognozować zapotrzebowanie na prąd, aby efektywnie zarządzać jego dostawami. Kontroler nadzorujący dane z liczników otrzymuje też aktualną oraz dokładną mapę sieci elektrycznej i może reagować w razie awarii oraz innych niespodziewanych wydarzeń. Kluczowe są względy bezpieczeństwa. W przypadku ataku hakerskiego czy odcięcia kontroli nad fragmentami infrastruktury tradycyjna sieć reaguje z opóźnieniem, a czas potrzebny do usunięcia problemu Z kolei po stronie wad smart grid trzeba odnotować wysokie koszty transformacji oraz utrzymania sieci, a także ingerencję w prywatność użytkownika: jako że inteligentne liczniki zbierają informacje o gospodarstwach domowych, rodzi się obawa, że zostaną one wykorzystane w niewłaściwy sposób.

Z kolei sieć smart grid dzięki instrumentom we wszystkich kluczowych węzłach jest w stanie szybko rozpoznać zagrożenie i zasugerować rozwiązanie albo nawet samodzielnie je wdrożyć. Jeśli na przykład zostaną odcięte dostawy prądu z jednego źródła, od razu poszukiwana jest alternatywa. Drugą niewątpliwą zaletą smart grid jest możliwość bezproblemowego podpięcia do sieci wiatraków, paneli słonecznych oraz innych niewielkich generatorów energii. Inteligentna sieć jest w stanie rozpoznać, w których miejscach pojawia się dodatkowa energia, a następnie ją wykorzystać. Trzecią zaletą są oszczędności: zainstalowanie smart grid pozwala na 10-20 proc. oszczędności w zużyciu energii.

Czwarta to elastyczność: po wprowadzeniu zmiennych cen energii w ciągu doby konsument mógłby zdecydować, czy woli robić pranie drożej, w godzinach szczytu, czy wieczorem, kiedy cena prądu jest mniejsza.

Kto nie przekonał się do smart grid

Niezależnie od bilansu korzyści i kosztów zgodnie z dyrektywą o efektywności energetycznej każde państwo członkowskie Unii Europejskiej powinno do 2020 r. zastąpić 80 proc. zwykłych liczników prądu ich inteligentnymi odpowiednikami. Jednak nawet połowa państw tego nie zrobi. Według raportu Komisji Europejskiej z 2014 r. „Analiza porównawcza wdrażania inteligentnych liczników w krajach UE 27 skupiona na elektryczności” takie państwa, jak między innymi Polska, Szwecja, Finlandia, Estonia, Holandia, Francja, Hiszpania, Włochy czy Austria, powinny spełnić wymogi dyrektywy. Większość z nich albo zamontowała, albo właśnie prowadzi montaż liczników. Część państw albo w ogóle nie ukończyła analiz korzyści i kosztów zmian (na przykład Węgry), albo po ich przeprowadzeniu ostatecznie nie zdecydowała się na powszechną transformację (w tym gronie między innymi Belgia, Czechy, Niemcy, Litwa, Portugalia, Słowacja). W Polsce, według danych Urzędu Regulacji Energetyki udostępnionych portalowi Smart-Grids.pl, do początku 2016 r. zainstalowano około 440 tys. inteligentnych liczników z wymaganych przez dyrektywę 12,8 mln. Programy pilotażowe w tym zakresie prowadzi pięciu operatorów największych systemów dystrybucji (Energa, Enea, Tauron, RWE i PGE), ale na ostateczne wnioski dotyczące opłacalności i wdrażalności trzeba poczekać. Co ciekawe, w grupie państw sceptycznych wobec masowego instalowania liczników smart znaleźli się też Niemcy. To może zaskakiwać, bo jako jeden z liderów ekorewolucji stawiający na odnawialne źródła energii (niezależnie zresztą od wykorzystania węgla) nasz zachodni sąsiad od trzech lat utrzymuje, że montaż inteligentnych liczników może w jego przypadku opłacać się na co najwyżej jednej czwartej powierzchni ich kraju. Wiadomo więc z góry, że do 2020 r. Niemcy nie przekroczą wymaganego przez Unię Europejską progu 80 proc. zainstalowanych nowoczesnych liczników. – Powodem jest niekorzystna analiza kosztów i korzyści przeprowadzona w 2013 r. przez firmę Ernst and Young na zlecenie rządu Niemiec, która stwierdziła, że masowa instalacja drogich i kosztownych w utrzymaniu liczników będzie ostatecznie nieopłacalna – twierdzi Lesley Curwen, dziennikarka z brytyjskiej telewizji BBC, zajmująca się tematyką elektroenergetyczną.

W poszukiwaniu alternatywy

Podobne głosy da się usłyszeć coraz częściej, także wśród państw „nowej UE”, choćby na Litwie. Portal EurActiv zajmujący się politykami unijnymi, podsumowując czerwcową konferencję na temat smart grid w Wilnie, przywołuje wręcz opinie ekspertówtwierdzących, że inteligentna sieć może się obejść bez masowego montowania liczników smart. Alternatywą miałoby być ulepszanie technologii podłączania źródeł odnawialnych, postawienie na magazynowanie energii oraz modyfikacja polityki zarządzania popytem na energię elektryczną, na przykład poprzez koształtowanie opłat taryfowych. – W Niemczech nie ma obecnie dla smart grid potencjału biznesowego – twierdzi Markus Merkel, doradca w radzie zarządzającej niemieckiego operatora EWE. I dodaje, że potrzebny byłby być może inny, jeszcze bardziej nowoczesny typ liczników, aby uczynić przedsięwzięcie opłacalnym. Inni uczestnicy wileńskiej konferencji w podobny sposób rozmywają temat, twierdząc, że choć liczniki smart nie są kluczowe dla zbierania informacji, to „w dalszym ciągu są ważne”. O tym, jak ważne, będzie wiadomo prawdopodobnie nie wcześniej niż w roku 2020, kiedy to Komisja Europejska zabierze się za ocenianie stopnia wdrażania dyrektywy. g

Okładka tygodnika WPROST: 34/2016
Więcej możesz przeczytać w 34/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 34/2016 (1750)

  • Histeria czy hipokryzja 21 sie 2016, 20:00 Więzienie za kłamstwa czy historyczne herezje zawsze będzie się nam źle kojarzyć. Nawet jeżeli już mamy precedens kar za negowanie Holocaustu, to właściwą instancją ochrony dobrego imienia Polski powinny być sądy cywilne, a nie karne. 3
  • Kto pracuje najmądrzej 21 sie 2016, 20:00 Okazuje się, że najbardziej produktywne kraje to te, gdzie pracuje się najkrócej. Brytyjczycy z Expert Market postanowili przeanalizować dane dotyczące zarobków i godzin pracy zebrane przez OECD (Organization for Economic and Development).... 8
  • Zdarzyło się jutro 21 sie 2016, 20:00 Lis kretem, kaczka dziobem, koń z Loch Ness i krwawy Kura, czyli ogórkowe zezwierzęcenie. 14
  • Paradoksy Zbigniewa Ziobry 21 sie 2016, 20:00 Zbigniew Ziobro ma silną pozycję w rządzie. Chce taką odzyskać też w PiS, ale prezes nie zgadza się na jego powrót. 16
  • Warszawa jest Paryżem Wschodu 21 sie 2016, 20:00 Upewnił mnie w tym Jean-Louis Michel Debré. Będąc w latach 2007-2016 przewodniczącym francuskiej Rady Konstytucyjnej, prowadził dziennik, wydany niedawno pod tytułem „To, o czym nie mogłem powiedzieć”. Autor, syn Michela Debrégo,... 19
  • Zamożny jak minister 21 sie 2016, 20:00 Porównaliśmy majątki ministrów obecnego i poprzedniego rządu. Czy ich sytuacja majątkowa może nam coś powiedzieć o stylu rządzenia? 20
  • Albo mąż, albo dyplom 21 sie 2016, 20:00 Ucz się, dziecko, ucz... to zostaniesz singielką. Badania pokazują, że wykształcone kobiety nie są atrakcyjne dla mężczyzn. A może to mężczyźni nie są atrakcyjni dla nich? 24
  • „Newsweek” – historia trafiła na przemiał 21 sie 2016, 20:00 Najnowsze wydanie tego miesięcznika miało wyjść w ubiegły czwartek. Do kiosków trafi kilka dni później. Najprawdopodobniej to efekt zamieszania z pojawieniem się w redakcji Bartłomieja Sienkiewicza. 28
  • Kilka słów o opozycji 21 sie 2016, 20:00 Są ludzie, którzy wierzą, że istnieje świat wiecznego postępu, choćby stałej koniunktury w gospodarce. Są tacy, którzy sądzą, że mogą być tylko bogatsi i piękniejsi. Mniej więcej tak samo przenikliwi są ci, którzy uważają, że życie społeczne to jedno wielkie pasmo postępu... 29
  • Profesor UW z zarzutami 21 sie 2016, 20:00 Prokuratura oskarża Mariana Edwarda Haliżaka, wieloletniego szefa Instytutu Stosunków Międzynarodowych UW, o uporczywe naruszanie praw pracowniczych. Równolegle sąd pracy prowadzi inną sprawę, w której ma orzec, czy Haliżak mobbingował pracowników. 30
  • Jak nie stracić po urlopie dystansu do świata 21 sie 2016, 20:00 Psychologowie przestrzegają: jeśli po powrocie z urlopu przesadnie rzucisz się w wir pracy, szybko poczujesz się tak, jakbyś w ogóle nie wypoczywał. Radzimy, jak temu zapobiec. 31
  • Z koksem się nie wygra 21 sie 2016, 20:00 Na mistrzostwach olimpijskich w Rio de Janeiro odbył się pogrzeb polskiego podnoszenia ciężarów. Paradoksalnie może to jednak oznaczać dla tej dyscypliny powrót do normalności. 32
  • Jak zbudować superolimpijczyka 21 sie 2016, 20:00 W pogoni za coraz szybszym, bardziej skocznym i wytrzymałym człowiekiem naukowcy majstrują przy genach i szukają pomocy w elektronice. Kiedy porównujemy sprawność i możliwości fizyczne olimpijczyków dziś i 20 lat temu, to trudno nam uwierzyć, że laboratoria nie miały tu... 35
  • Polska na talerzu 21 sie 2016, 20:00 Sztuka kulinarna przemawia do wszystkich pięciu ludzkich zmysłów. W wakacyjnym przewodniku „Wprost” polecamy dziesięć miejsc, po wizycie w których życie nabierze smaku. 38
  • Pakuj się z głową 21 sie 2016, 20:00 Wyjazd samochodem na wakacje to spore wyzwanie, zwłaszcza gdy każdy z uczestników wyprawy chce zabrać mnóstwo – jego zdaniem niezbędnych – rzeczy. 44
  • Pieczenie mięsa w niskich temperaturach 21 sie 2016, 20:00 Perfekcyjna pieczeń to kruche i wilgotne jednocześnie mięso. Uzyskanie takiego efektu przy tradycyjnym sposobie pieczenia, czyli w temperaturze 180, a nawet 200 st. C, wcale nie jest łatwe. Ale wystarczy zastosować pewien trik i pieczona szynka, schab czy karkówka będą... 45
  • Podatkowi uciekinierzy 21 sie 2016, 20:00 Przeniósł firmę na Słowację – rocznie oszczędza 300 tys. zł. Kupił w Czechach nowe porsche – zapłacił 150 tys. zł mniej. Polscy przedsiębiorcy uciekają z biznesem już nie na egzotyczne Seszele czy Wyspy Marshalla. Tuż za naszą granicą mają niższe podatki, stabilne prawo i... 46
  • Pokerowa rozgrywka 21 sie 2016, 20:00 Polska dorobiła się kadry zawodowych pokerzystów. Wszyscy grają i zarabiają miliony za granicą. Czy nowa ustawa stworzy warunki do rozwoju branży w Polsce? 50
  • Stan gospodarki 21 sie 2016, 20:00 Wzrost PKB będzie niższy. W dół poszły też produkcja przemysłowa i wzrost inwestycji. Ministerstwo Rozwoju tnie prognozy gospodarcze dla Polski, a my pytamy ekonomistów, czy dalsze cięcia są możliwe. 52
  • Hossa Bessa 21 sie 2016, 20:00 Harowanie na mieszkanie 8 lat musi pracować statystyczny Polak, żeby pozwolić sobie na zakup 70-metrowego mieszkania. Takie samo lokum Niemiec kupi sobie już po 39 miesiącach pracy. Nasz wynik jest 5. najgorszym w raporcie „Property Index... 54
  • Sierpniowa klątwa Rosji 21 sie 2016, 20:00 Rosja wytoczyła swoje najcięższe, ostateczne działa – blef totalny. Zachowuje się tak, jakby w każdej chwili miała wybuchnąć wojna. Wojna, której nie ma zamiaru toczyć. Liczy na to, że Zachód jeszcze bardziej nie chce jej toczyć i zgodzi się w ramach ustępstw znieść sankcje... 56
  • Trump na wojnie z mediami 21 sie 2016, 20:00 W tegorocznej kampanii prezydenckiej liberalne media są wyjątkowo stronnicze, ale Donald Trump nie jest bez winy, bo sam dostarcza im amunicji do ataków. 59
  • Bunt za nikabem 21 sie 2016, 20:00 W Dubaju zakazana przez islam swoboda obyczajowa kryje się za przyciemnionymi szybami luksusowych samochodów. Co z tego wynika dla kobiet, opowiada Aleksandra Chrobak, autorka książki „Beduinki na Instagramie”. 62
  • Pomazańcy skandaliści 21 sie 2016, 20:00 Nie mają już realnej władzy, ale uchodzą za ostoję tradycji. Coraz częściej jednak rody królewskie stają się źródłem plotek i skandali. 65
  • Dzieci czytają więcej 21 sie 2016, 20:00 Polskie książki dla młodszych czytelników mają się świetnie. I maluchy, i nastolatki znajdują w księgarniach mnóstwo świetnych lektur rodzimych autorów. I kupują je. 70
  • Kuszenie wyobraźnią 21 sie 2016, 20:00 Dziecko jest bezwzględne i nie będzie się męczyć tym, co mu się nie podoba – mówi Rafał Skarżycki, autor cyklu powieściowego „Hej, Jędrek!”, współtwórca komiksów „Jeż Jerzy” oraz „Tymek i Mistrz”. 73
  • Buntownik z powodem 21 sie 2016, 20:00 Neil Young twardo nie wyraża zgody na to, by muzyka rockowa zgłupiała do reszty. Jest chyba ostatnim rockmanem, który trwa w przeświadczeniu, że muzyka jest sposobem wyrażania swoich poglądów i zmieniania świata na lepszy. 74
  • W irchowych rękawiczkach 21 sie 2016, 20:00 Adwokat mordercy Mazurkiewicza bagatelizował śmierć sześciu ofiar jako że były szkodnikami socjalistycznego państwa. 77
  • Źródło młodości 21 sie 2016, 20:00 Naukowcy szukają leku na starość w ludzkiej krwi. Zainspirował ich głośny dwa lata temu eksperyment „odmładzania” mózgu starych myszy krwią młodszych osobników. 80
  • Polacy w służbie Franco 21 sie 2016, 20:00 80 lat temu Polska zrobiła interes dwudziestolecia na wojnie domowej w Hiszpanii. 82
  • Szpieg, który został pisarzem 21 sie 2016, 20:00 Książki Johna le Carrégo, mistrza szpiegowskiego thrillera, są pasjonujące, ale jego biografia jest równie ciekawa. David Cornwell, bo tak naprawdę się nazywa, to prawdziwy gigant, pisarz, który przekroczył granice literatury gatunkowej... 85
  • Akustyczny White 21 sie 2016, 20:00 Niepublikowane wcześ niej nagranie White Stripes – „City Lights” – to jest oczywiście ozdoba tej antologii, ale całoś ć układa się w coś wię cej niż tylko kolejną retrospektywną składankę . W przypadku White’a i jego... 86
  • Odgrzewana nuda 21 sie 2016, 20:00 Są filmy, które zdają się całkowicie niepotrzebne. I to jeden z tych przypadków. Nowa wersja „Ben-Hura” tej klasycznej – nagrodzonej w 1960 r. 11 Oscarami – nie dorasta nawet do pięt (w sandałach, które noszą bohaterowie).... 87
  • Auto kontrastów 21 sie 2016, 20:00 Jeśli chodzi o samochody, to zawsze najważniejsze są dwa uczucia – pierwsze wejrzenie i sentyment. Z tym drugim nikt nie wygra. Ktoś za młodu jeździł jeepem, alfą czy fiatem i do końca życia będzie pamiętał, jak wówczas było... 88
  • Tłoczna rzeczywistość wirtualna 21 sie 2016, 20:00 DO GRONA PRODUCENTÓW GOGLI do wirtualnej rzeczywistości dołączył właśnie Intel. Projekt Intela nazywa się Alloy i już w założeniu ma być rewolucyjny, ich gogle nie będą bowiem potrzebowały żadnych kabli. Urządzenie będzie... 89
  • Historia jest przeciw lewicy 21 sie 2016, 20:00 Z lewicą, nie tylko polską, ale też tą europejską, jest trochę jak z poszukiwaczami złotego pociągu. 90
  • Smart grid na zakręcie 21 sie 2016, 20:00 Inteligentna sieć energetyczna oplata coraz większe obszary Europy. Pytanie tylko, czy w instalacji nie dojdzie do zwarcia, bo nie wszystkie kraje UE zdecydowały się na wdrożenie podstawowych części sieci, jakimi są nowoczesne liczniki prądu. 92
  • Inteligentne (za)mierzenie 21 sie 2016, 20:00 Klienci PGE Dystrybucji jeszcze w tym roku przekonają się, jak działają inteligentne liczniki energii elektrycznej. Pilotaż rozpoczął się w Białymstoku i Łodzi. 96
  • Ćwierkanie z pasażerami 21 sie 2016, 20:00 Piąte miejsce na świecie wśród lotnisk pod względem liczby śledzących na Twitterze i jeden z najwyższych wskaźników interaktywności na Facebooku – Lotnisko Chopina w Warszawie może być wzorem dla innych firm, jak komunikować się z klientami w erze mediów społecznościowych. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany