Bruksela za zamkniętymi drzwiami

Bruksela za zamkniętymi drzwiami

W Grecji trwają protesty przeciwko oszczędnościom (fot. EPA/SIMELA PANTZARTZI/PAP)
Bezwzględność i hipokryzja. Były minister finansów Grecji oskarża Unię o brudną grę, w której solidarność służy jedynie maskowaniu niemieckich interesów w Europie.

W Wielkiej Brytanii ukazały się właśnie wspomnienia byłego ministra finansów Grecji Janisa Warufakisa. W 2015 r. Warufakis przez niemal sześć miesięcy próbował bezskutecznie przekonać europejskie elity do zmiany unijnej polityki wobec bankrutującej greckiej gospodarki. Zamiast kolejnych pakietów ratunkowych proponował on restrukturyzację zadłużenia, ale spotkał się z kompletną obojętnością unijnych decydentów, którzy wenablokowanie słabszych członków Unii. Politycy, którzy mimo wszystko wybierają niezależność, muszą się według Warufakisa liczyć z kampanią plotek i insynuacji. – Kiedy w Unii sprawa staje się poważna, trzeba zacząć kłamać – ma wedle Greka mawiać szef Komisji Europejsiej, Jean-Claude Juncker.

Trudno o lepszy moment na publikację tych wspomnień. Opuszczający Unię Brytyjczycy będą musieli zmierzyć z niemal tą samą ekipą unijnych polityków, którą tak barwnie opisał Warufakis. Książka greckiego polityka to także lekcja dla polskiego rządu, poddawanego ostatnio ogromnej presji ze strony Brukseli. Wiarygodność przestróg Warufakisa wzmacnia to, że sam jest politykiem lewicy i paradoksalnie wciąż wspiera europejski projekt. Wbrew opisanym w książce doświadczeniom jeszcze niedawno namawiał Brytyjczyków do pozostania w Unii.

Instytucje

W kontaktach z Brukselą rząd Beaty Szydło powołuje się często na swój mocny demokratyczny mandat i na sondaże, wedle których większość Polaków sprzeciwia się zarówno relokacji islamskich imigrantów, jak i wstąpieniu Polski do eurolandu. Warufakis twierdzi, że demokratyczny mandat w starciu z brukselskim establishmentem nie ma żadnego znaczenia. Sam boleśnie się o tym przekonał. Kiedy obejmował stanowisko szefa resortu finansów w lewicowym rządzie Aleksisa Tsiprasa, był politycznym nowicjuszem, akademickim wykładowcą specjalizującym się w teorii gier. Podobnie jak cały rząd Tspirasa cieszył się jednak ogromnym zaufaniem greckiej ulicy.

Był wtedy pewien, że uda mu się wynegocjować z Brukselą kompromis. Jednak już na pierwszym spotkaniu z niemieckim ministrem finansów Wolfgangiem Schäublem przekonał się, że greckie propozycje nikogo w Europie nie interesują. Niemiec nawet ich nie przeczytał, tłumacząc, że wszystko musi najpierw przejść przez instytucje. Jak szybko przekonał się Warufakis, na tym polegała właśnie taktyka unijnych decydentów. Kiedy na stole pojawiała się jakaś grecka propozycja, Warufakisa odsyłano do instytucji, w których oczywiście nikt się nią nie zajmował. Cała Bruksela trzymała się bowiem strategii kanclerz Merkel, która nie chciała niczego renegocjować. Znamienna jest przywołana w książce scena, w której Donald Tusk zwraca uwagę Tsiprasowi i Warufakisowi, żeby pod żadnym pozorem nie poruszali już na spotkaniach z unijnymi politykami sprawy renegocjacji zadłużenia.

Uległość

Warufakis szybko stał się wrogiem numer jeden dla Brukseli i życzliwych unijnym elitom mediów, przyzwyczajonych, że w Grecji rządzą politycy grzecznie wypełniający unijne polecenia. Krnąbrni premierzy długo nie zagrzewali miejsca, a część z nich zmieniała zdanie po jednej wizycie w Brukseli. Takiej samej wolty spodziewano się po Warufakisie. Tuż po powołaniu rządu Tsiprasa, z Warufakisem skontaktował się szef Eurogrupy (grono ministrów finansów państw strefy euro) Holender Jeroen Dijsselbloem. Chciał wiedzieć, czy nowy rząd będzie dalej realizować program oszczędności narzucony Grecji w 2010 r. Kiedy Warufakis wyraził chęć renegocjowania warunków spłaty zadłużenia, Dijsselbloem zagroził wyrzuceniem Grecji ze strefy euro. Warufakis nie zrezygnował jednak ze swoich planów. Grecka ulica go za to fetowała, ale część politycznego establishmentu Aten wzięła stronę eurokratów. Jeden z posłów umieścił nawet na Facebooku zdanie: Trzymaj się Jeroen!, wspierając przedstawiciela Unii w sporze z ministrem własnego rządu.

Hipokryzja

Jedną z przyczyn swojej porażki Warufakis widzi w hipokryzji europejskich elit. Grek miał na początku nadzieję znaleźć w Brukseli sojuszników. Odbył dziesiątki spotkań z socjaldemokratami z Francji i z Niemiec. Prywatnie słyszał wyrazy poparcia, a nawet zapewnienia o stworzeniu alternatywy dla krytykowanej przez nich po cichu polityki Angeli Merkel. W czasie publicznych wystąpień czar pryskał. W świetle kamer, francuscy i niemieccy politycy przypominali Grekom o ich obowiązkach i mówili jednym głosem z ministrem Schäublem. Niemiecki socjaldemokrata Sigmar Gabriel, który nieoficjalnie kreował się na sojusznika Warufakisa, na łamach „Bilda” oskarżył go o igranie z przyszłością swojego kraju i oznajmił, że nie pozwoli, żeby niemieckie rodziny płaciły za nieodpowiedzialność „niemal komunistycznego” rządu Grecji. Podobną bezsilność wobec dyktatu kanclerz Merkel okazał także przywołany w książce Francuz Pierre Moscovici, unijny komisarz ds. ekonomicznych, który obiecywał Warufakisowi kompromis. W rzeczywistości nie zdołał nawet przedstawić swojej propozycji publicznie. Decyzje w imieniu eurogrupy podejmował Dijsselbloem i to on pilnował niemieckich interesów. Choć nieoficjalnie Warufakis słyszał od wielu polityków, łącznie z szefową MFW Christine Lagarde, zapewnienia, że logika, narzucająca Grecji wciąż nowe pożyczki, pod warunkiem ciągłych oszczędności, jest błędem, decydenci z MFW i z KE nie chcieli się wycofać nawet o krok.

Epilog

W sierpniu 2015 r. grecki premier przywiózł z Brukseli „porozumienie”, w którym, jak z goryczą pisze Warufakis, „ofiara udaje, że prosi o wymierzenie kary”. Grecki parlament przyjął je, a Warufakis był jednym z 32 posłów partii rządzącej, którzy zagłosowali przeciwko. O proponowanych w dokumencie zaleceniach napisał, że stosuje się je wobec słabej gospodarki tylko po to, żeby ją zniszczyć. Co ciekawe, w porozumieniu umieszczono także zapis o wygaszeniu powołanego wcześniej przez Warufakisa zespołu ds. walki z oszustwami podatkowymi. Jak konstatuje w książce Warufakis, kilka miesięcy na stanowisku ministra finansów przekonało go, że nikomu w Unii nie zależało na wyleczeniu greckiej gospodarki, bo europejska elita była zajęta ratowaniem niemieckich i francuskich banków. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 23/2017
Więcej możesz przeczytać w 23/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 23/2017 (1789)

  • Kto zawodzi Polaków 4 cze 2017, 20:00 Ekshumacje ofiar katastrofy w Smoleńsku były potrzebne. Piszę to jako komentator, co podkreślam, bo pierwsza opinia w sprawie decyzji prokuratury należy do rodzin ofiar. Trzeba to szanować. Wyniki ekshumacji unaoczniają, jak działało państwo rosyjskie i jak „sprawdziło się”... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 4 cze 2017, 20:00 GRZEGORZ SCHETYNA PODCZAS ZAMKNIĘTEGO SPOTKANIA ze swoim najbliższym otoczeniem, przygotowując swoich ludzi do spadku sondażowego, ogłosił, że będzie to „efekt Kopacz”. Spadek sondażowy zaczął się od wypowiedzi lidera PO w sprawie... 6
  • Obraz tygodnia 4 cze 2017, 20:00 3mln zł na tyle szacuje się wartość dzieła Jana Matejki „Zabicie Wapowskiego”, które 8 czerwca będzie licytowane w warszawskiej Desie Unicum. Prace olejne Matejki pojawiają się na rynku bardzo rzadko. Wygrana Ariana Grande Bilety na... 8
  • Info radar 4 cze 2017, 20:00 Wszystkie przypadki Pana Romana Tak sobie próbowałem wyobrazić, jakby to było na tej naszej giełdzie bez Romana Karkosika. No, nudno. Jan Kulczyk zmarł w połowie 2015 r. Dwa lata wcześniej odszedł Aleksander Gudzowaty. Ryszard Krauze... 12
  • Jak się załatwia społeczników? 4 cze 2017, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI „WIE PAN, TAKA CIĘŻARÓWKA WAŻY 16 T. NIECH PAN NIE WKŁADA PALCA POD KOŁO, bo te koła tak czy inaczej będą jeździć. Zapomnij o mnie, a ja zapomnę o tobie”. To słowa właściciela jednej z największych firm... 13
  • Zdarzyło się jutro 4 cze 2017, 20:00 Scyzoryk i kucyk,czyli jak zostać kretem. 14
  • Nasi milusińscy w Sejmie 4 cze 2017, 20:00 JESTEM POD SILNYM WRAŻENIEM TEGOROCZNEGO DNIA DZIECKA. Wiem, co nasi milusińscy myślą o Polsce i Europie, bo widziałam sesję parlamentu dzieci i młodzieży. I nie mogę wyjść z szoku. Piłsudski mawiał że „kto nie był za młodu... 16
  • Głupia krowa mądrego Wałęsy 4 cze 2017, 20:00 Jan Wróbel OSTATNIE WPISY NA FACEBOOKU LECHA WAŁĘSY SĄ, KTO BY POMYŚLAŁ, ZUPEŁNIE GŁUPIE. Dzieci w parlamencie dzieci i młodzieży nieświadome tego, co robią, skandują „Precz z komuną”, ale kiedy skandują „Lech Wałęsa”, to... 16
  • Chciałbym, żeby bez nas nie dało się rządzić 4 cze 2017, 20:00 Różnica między Kaczyńskim a Tuskiem polega na tym, że Tusk „morduje” z uśmiechem na ustach – mówi Paweł Kukiz. 19
  • Hotel, którego nie ma 4 cze 2017, 20:00 Przez zakopiański Belvedere przewijają się tysiące turystów. Nocował w nim Andrzej Duda, choć część obiektu formalnie nie istnieje. Jak to możliwe, że spał tam prezydent? bor zasłania się tajemnicą. 22
  • Szafa Kamińskiego 4 cze 2017, 20:00 Kontrowersje wokół ułaskawienia Mariusza Kamińskiego nie zachwieją jego pozycją. Koordynator służb dostarcza bowiem prezesowi PiS narzędzi do sterowania partią i rządem. 24
  • Sprawa Cartwrighta 4 cze 2017, 20:00 JAN ROKITA Generał James Cartwright jest emerytowanym wiceszefem połączonych sztabów US Army, mianowanym na tę funkcję przez prezydenta George’a Busha. Wcześniej był pilotem i oficerem piechoty morskiej, w armii znanym pod pseudonimem... 27
  • Niekończąca się trauma 4 cze 2017, 20:00 Umyślnego działania po stronie polskiej nie było. Raczej niestaranność po obu stronach – mówi Małgorzata Sekuła-Szmajdzińska, wdowa po śp. Jerzym Szmajdzińskim. 28
  • Czy Polacy zasługują na polskich polityków? 4 cze 2017, 20:00 Polska polityka – stara i młoda – kręci się wokół tematów, które dla mieszkańców innych krajów są surrealistyczne. 30
  • Prezydent nie bywa na Nowogrodzkiej 4 cze 2017, 20:00 Prezydent oczekuje odpowiedzialności oraz informacji. Musi mieć pewność, że każde działanie szefa MON jest zgodne z wolą głowy państwa – mówi Krzysztof Szczerski, szef gabinetu prezydenta. 32
  • Ostatni rozdział KOD 4 cze 2017, 20:00 Krzysztof Łoziński od kilku dni jest główną twarzą Komitetu Obrony Demokracji. Pytanie, czy jest to twarz na tyle atrakcyjna, żeby poprawić nadszarpnięty wizerunek stowarzyszenia. 36
  • Święto weteranów nie dla wszystkich? 4 cze 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Zapewne nie wszyscy Polacy wiedzą i pamiętają, że 29 maja jest dniem weterana obchodzonym dla upamiętnienia wysiłku polskich żołnierzy w misjach pokojowych, humanitarnych i bojowych poza granicami kraju.... 38
  • Fora ze dwora 4 cze 2017, 20:00 – Nie jesteście u siebie – przypomniała Prokuratoria Generalna Rosjanom, domagając się zapłaty czynszu. Bo Kreml nieruchomości oddać nie chce. 40
  • Mięso a sprawa polska 4 cze 2017, 20:00 Przedstawiciele władzy lansują pogląd, że patriota jest osobą mięsożerną, a wegetarianie to ludzie uwiedzeni marksizmem. Tymczasem Polacy jedzą coraz mniej mięsa i nie ma to nic wspólnego z polityką. 45
  • Powstanie białowieskie 4 cze 2017, 20:00 Ekolodzy blokują leśne kombajny. Mieszkańcy domagają się zniesienia zakazu wstępu do lasu. To nie są dobre wiadomości dla ministra Szyszki. 48
  • Cud w Gietrzwałdzie 4 cze 2017, 20:00 Żeby ocalić posadę, wójt Gietrzwałdu powoływał się nawet na Matkę Boską. Mieszkańcy jednak masowo poszli do urn i go odwołali. Normalnie ludzi trudno z domu ruszyć, tym razem poszli głosować, więc teraz we wsi mówią, że to referendum to cud. 52
  • Oskar odnowiciel 4 cze 2017, 20:00 Dwa tygodnie temu Sławomir Smołokowski, polski miliarder, który zbił majątek na handlu ropą, kupił synowi Polaroida. Nie aparat. Od razu całą globalną markę. A mówią, że z rodziną dobrze się wychodzi tylko na zdjęciu. 54
  • GPW – w to mi graj 4 cze 2017, 20:00 Giełda Papierów Wartościowych jest liderem w Europie Środkowo -Wschodniej. W tym roku obchodzi 200-lecie istnienia. 58
  • Chłopcy startupowcy 4 cze 2017, 20:00 Co to się dzieje z naszymi najbogatszymi? Najpierw Sebastian Kulczyk, potem Tomasz Domogała, a po nim Krzysztof Domarecki. Wszyscy chcą wspierać start-upy. Fundusz InCredibles Kulczyka obiecuje 60 mln dolarów finansowania. TDJ Pitango... 60
  • Ambasadorzy, Gepardy i czołowa dwusetka 4 cze 2017, 20:00 Tygodnik „Wprost” po raz trzeci uhonorował filary polskiej gospodarki, czyli firmy najdynamiczniej rozwijające się oraz te, które mogą się pochwalić najlepszymi wynikami eksportu. 62
  • Silni w regionie 4 cze 2017, 20:00 W najbliższy czwartek w Toruniu już po raz drugi zostaną wręczone Orły „Wprost” firmom z województwa kujawsko- -pomorskiego, które wnoszą znaczący wkład w rozwój gospodarczy regionu. 64
  • Gotyckie miasto dla nowoczesnych inwestorów 4 cze 2017, 20:00 Rozmowa z Michałem Zaleskim, prezydentem Torunia. 66
  • Toruń przyjazny dla biznesu 4 cze 2017, 20:00 W Polsce Toruń znany jest głównie ze średniowiecznego Zespołu Staromiejskiego, przyciągającego co roku miliony turystów. 67
  • Strachy na Lachy 4 cze 2017, 20:00 Większość unijnych gróźb wobec polskiego rządu nie ma szans na realizację. Jałowe bicie piany przykrywa jednak działania, które mogą być nie tylko bolesne dla Polski, ale też szkodliwe dla wspólnego europejskiego rynku. 68
  • Oj, Theresa, Theresa 4 cze 2017, 20:00 Brytyjscy torysi mają ostatnio pecha do finezyjnych pomysłów. Chybiony okazał się pomysł rzucony przez premiera Davida Camerona, żeby spytać Brytyjczyków, czy na pewno chcą być częścią Unii Europejskiej. Liderowi konserwatystów... 72
  • Bruksela za zamkniętymi drzwiami 4 cze 2017, 20:00 Bezwzględność i hipokryzja. Były minister finansów Grecji oskarża Unię o brudną grę, w której solidarność służy jedynie maskowaniu niemieckich interesów w Europie. 74
  • Jak się zmienia myślenie o autyzmie? 4 cze 2017, 20:00 Nie dziwi nas, że komputerami zawiadują różne systemy operacyjne. Musimy więc pogodzić się z tym, że i ludzkie mózgi mogą się różnić „oprogramowaniem” biologicznym. I że niekiedy to „oprogramowanie” bywa bardzo niestandardowe. 76
  • Wrocławskie MPWiK – nowoczesny pracodawca 4 cze 2017, 20:00 Wchodzenie do sieci kanalizacyjnej to dziś rzadkość. Oko zastępują tam cyfrowe kamery. 79
  • Sceny z życia rodzinnego 4 cze 2017, 20:00 Rodzina trzyma się mocno. Za „Na pokuszenie” Sofia Coppola została pierwszą od 1961 r. kobietą nagrodzoną na festiwalu w Cannes za reżyserię. Z kolei na krakowskim Netia Off Camera polską premierę miał „Paryż może poczekać” nestorki Eleanor Coppoli, a w sekcji Nadrabianie... 80
  • Bareja wiecznie żywy 4 cze 2017, 20:00 Nie był mistrzem formy, ale miał niesamowity zmysł obserwacji oraz poczucie humoru. 30 lat temu odszedł najbardziej znany w Polsce twórca komedii. 84
  • Mąż swojej żony 4 cze 2017, 20:00 Bądźcie grzeczni, to zagracie w filmie – obiecywał Bareja swoim dzieciom, a one występowały, nawet jak broiły – opowiada wdowa po reżyserze, Hanna Kotkowska-Bareja. 86
  • Mam wiele wcieleń 4 cze 2017, 20:00 W „Skyfall” Bérénice Marlohe zagrała dziewczynę Bonda. Obecnie można ją zobaczyć w „Song to Song” oraz na planie w... Katowicach. 88
  • Wydarzenie 4 cze 2017, 20:00 FILM Łatwiej jest milczeć Rumuńska nowa fala trwa już ponad dekadę. W „Sieranevadzie” jeden z jej ojców, Cristi Puiu, po raz kolejny udowadnia, że jej styl się nie wyczerpał. Wciąż pozwala w surowy sposób dotknąć najbardziej... 90
  • Koniecznie! 4 cze 2017, 20:00 TEATR Mały powstaniec MATKA SZYKUJĄCA DZIECKO DO POWSTANIA CIESZY SIĘ, ŻE JEJ SYN BOHATERSKO ZGINIE. Gdy tego dopadają wątpliwości, skutecznie wybija mu je z głowy przyjaciel wspominający zbrodnie zaborców na Polakach. W walce Dziecię... 91
  • Powyżej średniej 4 cze 2017, 20:00 F E S T I WA L Lato z Mozartem Szkoda, że Warszawska Opera Kameralna trafia do newsów tylko z powodu kryzysu. W jej działalności nie brak przedsięwzięć o niekwestionowanej wartości artystycznej i edukacyjnej. Należy do nich letni Festiwal... 92
  • Bez entuzjazmu 4 cze 2017, 20:00 FILM Elegancka ramota Po świetnej, współczesnej „Mierze człowieka” Stéphane Brizé sięgnął po prozę Guy de Maupassanta. Reżyser opowiada o losach XIX-wiecznej arystokratki, o utracie jej złudzeń. Każde kolejne marzenie bohaterki... 94
  • Marta Żmuda-Trzebiatowska To się państwu spodoba 4 cze 2017, 20:00 TRUDNO UWIERZYĆ, NAWET MNIE SAMEJ, ŻE W DZIECIŃSTWIE TRZEBA BYŁO MNIE GONIĆ DO CZYTANIA. Teraz książki pożeram i śmieję się, że chyba nadrabiam stracony czas. Jako nastolatka przeczytałam „Cząstki elementarne” i wtedy wybuchła... 96
  • Polityka, seks i okolice 4 cze 2017, 20:00 RYSZARD CZARNECKI To wydarzyło się naprawdę. Ambasada RP w Berlinie w 2010 r. Na oficjalnym przyjęciu zjawia się członkini niemieckiego rządu witana ze szczególną atencją. Nawet zna polski: kaleczy go, ale mówi. Skąd zna mowę... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany