O politycznej sile i słabości

O politycznej sile i słabości

JAN ROKITA

Niemal jednocześnie odbyły się wybory parlamentarne w dwóch kluczowych krajach europejskich: w Wielkiej Brytanii i Francji. Ale ich polityczne skutki wyglądają całkiem odmiennie. W Londynie premier Theresa May, bez potrzeby rozwiązując parlament i ogłaszając przedterminowe wybory, nie tylko osłabiła wydatnie swój rząd, ale też podważyła pozycję swojego kraju w niezwykle trudnych negocjacjach dotyczących warunków brexitu. 

Od jakiegoś już czasu liderzy torysów wykazują się niedostatkiem słuchu społecznego, zakładając (tak w ubiegłorocznym referendum, jak i w obecnych wyborach), że Anglicy podejmą w głosowaniach decyzje całkiem odmienne od tych, jakie w rzeczywistości podejmują. Przypadek Theresy May to nierzadki w polityce grzech hybris, czyli swoistej pychy, ogarniającej przywódców, którzy uwierzyli, że są już jak bogowie i mogą wszystko. May miała absolutną większość w Izbie Gmin, niebotycznie wysokie słupki sondaży i pełne poparcie własnej partii nie tylko dla taktyki „imperialnego” stawiania warunków kontynentalnej Europie, ale także dla liberalnej polityki cięć wydatków publicznych. Mogła spokojnie podążać tropem swej wielkiej poprzedniczki Margaret Thatcher. Przeszkadzało jej tylko to, że od czasu do czasu mogła przeczytać w gazetach, iż tego wszystkiego nie zawdzięcza sobie samej, gdyż pod jej przywództwem torysi nigdy nie odnieśli jeszcze zwycięstwa wyborczego. Postanowiła zatem dowieść wszystkim swojej własnej politycznej wielkości. Emmanuel Macron to przypadek odwrotny. Już jego niedawny sukces prezydencki był nie byle jaką niespodzianką, za którą w gruncie rzeczy stał przypadek: samobójstwo obu wielkich francuskich partii, jakiego dokonały one w tzw. prawyborach. Ale po tym jednorazowym ślepym trafie Fortuny mało kto mógł przypuszczać, że ad hoc powołana partia REM zmiecie niemal całą francuską scenę polityczną, ustanawiając na niej nowy porządek. Sam jeszcze parę tygodni temu uważałem, że Macron będzie skazany na faktyczną kohabitację z francuską centroprawicą, gdyż to ona właśnie powinna odnieść parlamentarny sukces wyborczy. Stało się inaczej, a Macron,

na przekór wszystkim ostrożnym i sceptycznym przewidywaniom, podporządkował sobie Francję w takim stopniu, w jakim nie udało się to nikomu od czasu gen. de Gaulle’a, który przeszło pół wieku temu zdobył pełnię władzy poprzez swoisty zamach stanu. Macron, jeśli zechce, może nawet prezydenckimi ordynansami samodzielnie stanowić prawa, gdyż pozwala mu na to konstytucja, a trudno przypuścić w bliskim czasie jakikolwiek opór ze strony parlamentu, w którym ponad połowa posłów swoją dzisiejszą pozycję zawdzięcza właśnie prezydentowi. Zatem po wyborach w Londynie mamy władzę zaskakująco słabą, w Paryżu zaś imponująco silną. Logicznie można by wnosić, że zwiększyły się szanse na to, iż Anglia będzie musiała ulec Europie w toku negocjacji brexitu, a Francja bez problemu narzuci Unii swoje przywództwo. W polityce taki wniosek może być jednak zbyt pochopny. De Gaulle, biorąc niegdyś w pełne władanie Francję, wykorzystał swoją siłę dla narzucenia zdegenerowanej IV Republice nowego ustroju i zakończenia wojny w Algierii. Potem robił co prawda mnóstwo kroków bezsensownych, ale historia zapamiętała mu fakt użycia wielkiej władzy dla wielkich celów. Jednak we współczesnej Europie znamy więcej przypadków odwrotnych, kiedy polityk zdobywa pełnię władzy… po nic. Siedem lat rządów Donalda Tuska w Polsce jest tego zjawiska szkolnym przykładem. Macron, ze swoim bonapartystycznym zamiłowaniem do celebrowania władzy, łuków tryumfalnych, pałaców, czerwonych dywanów i dziewiątych symfonii – może okazać się (jak ktoś to już napisał) „francuskim Tuskiem”. Z kolei Theresa May, która musiała teraz przepraszać swoją partię za własne błędy, dostała właśnie potężną lekcję pokory. To może jej pomóc wyzbyć się nieszczęsnej hybris zarówno w rządzeniu Brytanią, jak i przede wszystkim w negocjacjach z Unią. Anglia nie potrzebuje przecież politycznej wojny z Europą; wręcz przeciwnie – interes Londynu polega na odnalezieniu nowego i kompromisowego modus vivendi z resztą kontynentu. Warto pamiętać, że pierwszym prawem polityki jest jej kruchość i zmienność. A to znaczy, że siła łatwo może obrócić się w porażkę, a słabość przekuć w sukces. g

Okładka tygodnika WPROST: 25/2017
Więcej możesz przeczytać w 25/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 25/2017 (1791)

  • Pochłopień: W poszukiwaniu rozsądku 18 cze 2017, 22:16 W tym wydaniu „Wprost” publikuję wywiad, który dotyczy delikatnej materii: relacji polsko-niemieckich. Patrząc na najwyższy poziom, czyli politykę międzynarodową, nie jest łatwo. Nieustannie jesteśmy świadkami twardej gry i walki o interesy w UE. Kwestia relokacji uchodźców,... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 18 cze 2017, 20:00 Komisja ds. nadużyć zapowiada, że nałoży na Hannę Gronkiewicz-Waltz karę 10 tys. zł za każde niestawienie się na wezwanie 6
  • Obraz tygodnia 18 cze 2017, 20:00 130 mln dol. Zarobił w zeszłym roku Sean „Diddy” Combs, co czyni go numerem jeden na liście najmajętniejszych celebrytów opracowanej przez magazyn „Forbes”. Wygrany Abp Konrad Krajewski Papieski jałmużnik udostępnił swoje rzymskie... 9
  • Zdarzyło się jutro 18 cze 2017, 20:00 Jaka to melodia?Melodia dobrej zmiany. 10
  • Przyrost sacrum 18 cze 2017, 20:00 OBECNY RZĄD MA WIELE SUKCESÓW. Najważniejszym jest niewątpliwie dystrybucja żywej gotówki wśród prokreacyjnych obywateli i obywatelek (500 plus), drugim jest stanowcza ochrona tychże obywateli i obywatelek przed strasznym zagrożeniem ze... 11
  • Polska Walcząca z Polakami 18 cze 2017, 20:00 Jan Wróbel, zawodowy nauczyciel, dziennikarz, publicysta SYMBOL POLSKI WALCZĄCEJ JEST ŚWIĘTY – TAK ZATYTUŁOWAŁA „GAZETA WYBORCZA” LIST, wzruszający, od czytelniczki z Gdańska. Mieszka ona na tyle blisko Muzeum II Wojny Światowej, by... 11
  • Błaszczak na wojnie z Owsiakiem 18 cze 2017, 20:00 Szef MSW Mariusz Błaszczak idzie na wojnę z Jerzym Owsiakiem. Paradoksalnie może stracić na niej więcej niż na wszystkich aferach policyjnych ostatnich tygodni. 12
  • O politycznej sile i słabości 18 cze 2017, 20:00 JAN ROKITA Niemal jednocześnie odbyły się wybory parlamentarne w dwóch kluczowych krajach europejskich: w Wielkiej Brytanii i Francji. Ale ich polityczne skutki wyglądają całkiem odmiennie. W Londynie premier Theresa May, bez potrzeby... 16
  • Frasyniuk może wrócić do polityki 18 cze 2017, 20:00 Po wycofaniu poparcia dla PiS nie potrafię znaleźć partii, z którą bym sympatyzował – mówi Ryszard Bugaj, ekonomista, polityk, były działacz opozycji demokratycznej. 18
  • Szpiedzy do wynajęcia 18 cze 2017, 20:00 Vincent V. Severski założył fundację zrzeszającą m.in. byłych funkcjonariuszy służb specjalnych, którzy czują się pokrzywdzeni przez „dobrą zmianę”. Byłych szpiegów będzie można wynająć na zasadach komercyjnych. 21
  • Projekt Frasyniuk 18 cze 2017, 20:00 JAN ŚPIEWAK Miesięcznice smoleńskie do 10 czerwca 2017 r. stawały się coraz mniej znaczącym politycznym folklorem. Jarosław Kaczyński na drabince otoczony najwierniejszymi akolitami. Wokół niego niewielki tłumek zazwyczaj starszych... 23
  • Hotele wysokiego ryzyka 18 cze 2017, 20:00 Nocleg w zakopiańskim hotelu Belvedere, w którym kilkakrotnie nocował prezydent Andrzej Duda, stanowi zagrożenie dla życia – twierdzą strażacy, którzy kontrolowali go pod koniec marca. 24
  • Narodowe to nie nacjonalistyczne 18 cze 2017, 20:00 Mój słuch społeczny podpowiada mi, że Niemcy są zainteresowane realizacją przedsięwzięć wspólnie z Polską – mówi Rafał Dutkiewicz, prezydent Wrocławia. 26
  • Kopanie w drzwi samorządu 18 cze 2017, 20:00 Stronom partyjnej wojny polsko-polskiej wybory samorządowe potrzebne są tylko po to, aby lepiej ustawić się do parlamentarnych. Pora wyrwać się z tego zaklętego – i szkodliwego dla Polski – kręgu. 28
  • Ramadan, czyli koniec Europy 18 cze 2017, 20:00 W polskim internecie potop nienawiści – tak wygląda Europa w czasie ramadanu! Modlą się na NASZYCH ulicach! – krzyczą Polacy, komentując film nakręcony w Kolonii. Przy długim stole wzdłuż ulicy siedzą muzułmanie i ich niemieccy... 30
  • Ojciec Polak blogujący 18 cze 2017, 20:00 W Polsce panuje pełne rodzicielskie równouprawnienie. Ojcowie i matki dzielą się obowiązkami, wiedzą tyle samo na temat wychowania, a także równo obdarzają dzieci uwagą i miłością. Tak przynajmniej wynika z lektury blogów prowadzonych przez ojców. 33
  • Znikające auta 18 cze 2017, 20:00 Złodzieje samochodów już nie tłuką szyb ani nie wyłamują zamków. Wystarczy im dobry sprzęt komputerowy. 36
  • Gdzie mieszkają polscy milionerzy 18 cze 2017, 20:00 W Polsce mamy już prawie 20 tys. milionerów! I z roku na rok jest ich coraz więcej. A to najlepszy wskaźnik, że gospodarka ma się dobrze 40
  • Krauze mnie zostawił 18 cze 2017, 20:00 Myślę, że jest jakaś część ludzi w Polsce, którzy Krauzego nie lubią. Ale nie mnie to oceniać. Mam duży żal, że chce nas się wykluczać z giełdy akurat teraz – mówi Bertrand Le Guern, prezes Petrolinvestu. 44
  • Hossa Bessa 18 cze 2017, 20:00 Rachunek za taxi Profesor Balcerowicz wziął kalkulator i wyliczył, ile strat spowodował protest taksówkarzy z pierwszego poniedziałku czerwca. Kierowane przez niego stowarzyszenie Forum Obywatelskiego Rozwoju szacuje, że sama Warszawa... 48
  • Wielofunkcyjna nowoczesność 18 cze 2017, 20:00 Centra handlowe, biura, kina, mieszkania, hotele i dworce – połączone w jeden wielofunkcyjny budynek sprawiają, że mieszkańcom miast żyje się coraz wygodniej. 49
  • Bezpieczna cyfrowa szkoła 18 cze 2017, 20:00 W 2018 r. wszystkie szkoły w Polsce mają mieć dostęp do szybkiego internetu. Jakie to niesie szanse i zagrożenia, mówili uczestnicy debaty „Wprost”. 50
  • Oferty trudne do sprzedania 18 cze 2017, 20:00 Polski rynek superluksusowych domów jest płytki. Krezusi wolą sami projektować i budować swoje rezydencje niż kupować. 52
  • Co nam da Polexit 18 cze 2017, 20:00 Polski rząd oficjalnie deklaruje przywiązanie do członkostwa w UE, ale korzyści z tego jest coraz mniej, a punktów spornych z Brukselą – coraz więcej. Może więc czas najwyższy zastanowić się nad wyjściem z Unii? 57
  • Kto finansuje islamistów w Europie 18 cze 2017, 20:00 Gdyby bogate kraje Zatoki Perskiej wydawały tyle pieniędzy na pomoc ofiarom wojen w regionie, ile przeznaczają na sponsorowanie islamskich fanatyków w Europie, kryzys migracyjny byłby już dawno zażegnany. 60
  • Gdzie się leczyć 18 cze 2017, 20:00 Jeśli leczyć oczy, to w ośrodkach klinicznych. W naszym rankingu najlepsze znów okazały się kliniki uniwersytetów medycznych. Gonią je ośrodki prywatne. 64
  • Laser i medycyna 18 cze 2017, 20:00 Laser daje nam możliwość wykrycia zmian wielkości milionowych części milimetra – mówi dr Anna Stanisławska z Poradni Okulistycznej Mediq w Legionowie. 69
  • Trzy wymiary okulistyki 18 cze 2017, 20:00 Operacje w 3D, kamery zamiast gałki ocznej i supernowoczesne lasery. To nie „Star Trek”, ale nowoczesna okulistyka. 70
  • Podstępny chłoniak 18 cze 2017, 20:00 Na chłoniaki zapada w Polsce 7,5 tys. osób rocznie. Objawy tych nowotworów łatwo przeoczyć, bo są podobne do przeziębienia. 72
  • Oszczędny urlop 18 cze 2017, 20:00 Przed wyjazdem przygotuj mieszkanie na swoją nieobecność. Będziesz spokojniejszy i zaoszczędzisz pieniądze. 74
  • Bardzo dużo zombi 18 cze 2017, 20:00 Dokładnie godzinę trwała konferencja PlayStation na targach E3 2017. W Los Angeles zaprezentowano kilka wyczekiwanych gier, m.in post-apokaliptyczne „Days Gone”, nordycki rozdział gry „God of War”, pokazującą bunt androidów w... 76
  • Najbardziej ludzki problem zwierząt 18 cze 2017, 20:00 Coraz częściej diagnozuje się u zwierząt (głównie u ssaków, czasami też ptaków) zaburzenia psychiczne. Dziś nie tylko nikt nie wątpi już w złożoność zwierzęcej psychiki, lecz także powszechnie akceptuje się, że może być ona równie niestabilna jak ludzka. 78
  • Obiad z Salmą Hayek 18 cze 2017, 20:00 Jest urocza, miła, radosna i dobroduszna, co nie tak znów często da się napisać o wielkich gwiazdach kina. Nowym filmem przypomina, że ma również wielki talent aktorski. 83
  • Sensacyjna pułapka 18 cze 2017, 20:00 Bruce Willis ma 62 lata, ale w „Jak dogryźć mafii” skacze i bije się jak 20-latek. Ba, prezentuje też umięśnioną klatę, a nawet… wciąż jędrne pośladki. 86
  • Dłubiemy w czymś wielkim 18 cze 2017, 20:00 Kazik – wraz z zespołem ProForma – znów sięgnął do utworów swojego ojca. Teraz opowiada o tym wraz z Przemysławem Lembiczem, liderem ProFormy. 88
  • Wydarzenie 18 cze 2017, 20:00 FILM Dorastanie do inności Co z chłopcami, którzy nie grają w rugby? – pyta nauczyciel angielskiego w irlandzkiej szkole z internatem. Właśnie o tym opowiada John Butler w „Pięknym draniu” – o prawie do inności. Bo w tłumie... 92
  • Koniecznie! 18 cze 2017, 20:00 F E S T I WA L Powrót do początku MAJĄ SWOJE FESTIWALE LITERACKIE KRAKÓW, WROCŁAW I GDYNIA, MA I WARSZAWA. Inua Ellams – pochodzący z Nigerii, a mieszkający w Londynie poeta i performer; Ece Temelkuran – najpoczytniejsza i... 93
  • Powyżej średniej 18 cze 2017, 20:00 KSIĄŻKA Zgliszcza zamiast popiołu KSIĄŻKA ZAREMBY TO ODTRUT-KA NA „POPIÓŁ I DIAMENT”. Jerzy Andrzejewski zrównał w tamtej książce żołnierzy AK z komunistami, którzy władzę dostali od Stalina. Zaremba tymczasem pokazuje, jak... 94
  • Maciej Orłoś: To się państwu spodoba 18 cze 2017, 20:00 KSIĄŻKI BYŁY OBECNE W MOIM ŻYCIU OD NAJMŁODSZYCH LAT. Kilka dekad temu rodzice czytali mi wyłącznie klasykę: Andersena, wiersze Brzechwy, Tuwima czy Konopnicką. Jako młody chłopak miałem ogromny sentyment do Sławomira Mrożka, nawet... 96
  • Hańba niemieckiego Jugendamtu 18 cze 2017, 20:00 RYSZARD CZARNECKI Przykro czytać o powtarzających się cyklicznie i sprawiających wrażenie zaplanowanych akcji działaniach niemieckiego Jugendamtu, który zabiera dzieci polskim rodzicom w RFN. To nienowy problem. Dramaty rozdzielanych przez... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany