Narodowe to nie nacjonalistyczne

Narodowe to nie nacjonalistyczne

Rafał Dutkiewicz (fot. Facebook/Rafał Dutkiewicz)
Mój słuch społeczny podpowiada mi, że Niemcy są zainteresowane realizacją przedsięwzięć wspólnie z Polską – mówi Rafał Dutkiewicz, prezydent Wrocławia.


Jaki cel przyświecał panu, kiedy realizował pan działania, za które otrzymał pan Niemiecką Nagrodę Narodową? Co z nich wynika dla Wrocławia?

Chcę, by Wrocław był miastem bardzo polskim, ale par excellence także europejskim, czyli otwartym. Przeszłość miasta jest wielonarodowa, w istotnym stopniu związana z obszarem kultury języka niemieckiego. Dzięki naszej obecnej suwerenności sądzę, że możemy prezentować daleko idące otwarte podejście do tej złożonej przeszłości. Jestem fanem myśli, którą wyraził w 1966 r. biskup wrocławski, kardynał Bolesław Kominek. Został on poproszony, aby skomentować powstały rok wcześniej list biskupów polskich do niemieckich, w którym napisano słynne zdanie: „Wybaczamy i prosimy o wybaczenie”. Kiedy rok później zapytano Kominka, dlaczego taki list powstał – a to on był autorem – odpowiedział, że pojednanie polsko-niemieckie jest kluczowe dla naszej przyszłości, nacjonalizmy są wczorajsze. Zrobił jeszcze jeden krok, mówiąc, że należy szukać rozwiązania o charakterze federacyjnym dla wszystkich narodów Europy.

Lokując to w realiach, pełnych napięć, wobec czasem dość twardej dyskusji o interesach Polski, Niemiec czy innych narodów – jest miejsce na takie idee w Europie?

Niektóre z tych trudności są tak głębokie, że dotykają naszego bezpieczeństwa. Patrząc z tego punktu widzenia, trzeba wyraźnie powiedzieć, że jego gwarancją jest członkostwo w takich instytucjach jak NATO czy UE. W sytuacji krytycznej, do której mam nadzieję nie dojdzie, solidarność europejska czy transatlantycka nabiera niezwykłego znaczenia. Poza tym polityka współczesnego świata nie jest uprawiana na wzór XIX-wiecznych rozgrywek szachowych – twarzą w twarz, jest dużo bardziej usieciowiona. Jeśli chcemy odgrywać istotną rolę międzynarodową, a bardzobym tego chciał, musimy w tej sieciowej grze wziąć udział. Oczywiście poszczególne podmioty czy węzły sieci dbają także o swoje interesy, jednak moje doświadczenia i słuch społeczny podpowiadają mi, że Niemcy są zainteresowane realizacją przedsięwzięć wspólnie z Polską w taki sposób, aby profit był także po naszej stronie.

Czy zatem ta droga ku sieciowości przebiega na nieco innym poziomie? Również samorządu?

Tego rodzaju tkankę trzeba budować różnorodnie. Ja oczywiście nie uprawiam polityki międzynarodowej w znaczeniu tworzenia kontaktów międzypaństwowych, ale powiedziałbym, że jak na burmistrza takiego miasta jak Wrocław, jestem dość aktywny. Metropolia musi żyć z jednej strony w zgodzie, symbiozie i współpracować ze swoim regionem, ale musi poszukiwać kontaktów z innymi, podobnymi bytami, z metropoliami. Nie chciałbym, aby to źle zabrzmiało, bo oczywiście najważniejszym miastem i miejscem w Polsce jest dla nas Warszawa, ale Berlin to naturalny partner. Wrocław leży w mniej więcej równej odległości od tych miast i Pragi, grzechem byłoby nie utrzymywać partnerskich stosunków ze wszystkimi tymi aglomeracjami.

Jak to się przekłada na relacje zwykłych ludzi, instytucji?

W dużym stopniu. Na przykład gdy w 2016 r. byliśmy Europejską Stolicą Kultury, uruchomiliśmy we współpracy z władzami Brandenburgii oraz Berlina „Pociąg do kultury”. Raz w tygodniu berlińczycy czy mieszkańcy Brandenburgii mogli przyjeżdżać do Wrocławia. I tym pociągiem przybyło z aglomeracji berlińskiej prawie 30 tys. osób w ciągu tego roku. Przyjeżdżali artyści, czasem Polacy mieszkający w Niemczech, ale w dużej mierze po prostu Niemcy, którzy drugi, trzeci raz w życiu odwiedzili Wrocław. Pociąg nadal kursuje i mam nadzieję, że z tego projektu wyniknie stałe połączenie kolejowe. Pendolino do Warszawy już mamy, teraz by się przydało do Berlina.

Czy po stronie niemieckiej widać otwartość na poznawanie bliżej tego, co polskie, współpracę z instytucjami?

Po stronie niemieckiej po II wojnie światowej bardzo długo dominowała zasada politycznej poprawności. Na przykład inwestorzy niemieccy woleli raczej Poznań niż Wrocław, żeby nie zostać posądzonymi o to, że kierują nimi myśli rewanżystowskie. Szczęśliwie mamy to za sobą, jak sądzę, z trzech powodów: jesteśmy już suwerennie we Wrocławiu u siebie, budujemy politykę otwartości, a poza tym jesteśmy w UE. Ja spotykam się z dużą otwartością.

Czy to, co się czasem dzieje w polityce na najwyższym szczeblu, ma znaczenie?

W polityce jest trochę tak jak w życiu, jeśli się wyciąga rękę, to najczęściej ona jest przyjęta. A jeśli się uważa, że partner ukradnie bułkę, to dla niego my też nie zawsze będziemy partnerem. To nie jest tak, że wszystko jest dla Niemców oczywiste. W 1990 r. Mazowiecki musiał się napracować nad Kohlem, pomagali mu Mitterrand i Amerykanie, ale gest uznania naszych granic zachodnich został wykonany. Niemcy mają za sobą piękne doświadczenie pojednania z Francuzami, mamy również takie polskie inicjatywy wobec Niemców. To fragment większej całości: bardzo powoli, ale maszerujemy w kierunku innego definiowania przynależności państwowej, pojęcia naród. W języku polskim mamy zresztą bardzo dobre rozgraniczenie. W niemieckim ono jest trudniejsze. My potrafimy rozdzielić postawę narodową i nacjonalistyczną. Nacjonalistyczna ma pejoratywne zabarwienie, narodowa nie. Sądzę, że w takim myśleniu intelektualiści niemieccy mogą być naszymi partnerami. Nie wiem tylko, czy my jesteśmy w ostatnim czasie dla nich wystarczająco silnym partnerem.

Tego rodzaju inicjatywy przynoszą konkretne owoce, to nie tylko górnolotna idea?

To nie tylko podnosi pozycję i prestiż Polski jako kraju otwartego, śmiało patrzącego w przyszłość, ale przynosi wręcz pożytki gospodarcze. Wrocław ma wizerunek miasta otwartego, chętnie przychodzą do nas inwestorzy.

Nie mam żadnych wątpliwości, że rozwój dużych miast: Gdańska, Poznania, Warszawy, Krakowa, Wrocławia jest związany nie tylko z umiejętnym zarządzaniem, lecz także z tym, jak one się kształtują pod względem kulturowym i społecznym. Polskie miasta przestały być zaściankami, podążają za cywilizowanym światem. We Wrocławiu te akcenty, o których rozmawiamy, mają charakter polsko-niemiecki.

Co jest największym wyzwaniem w budowaniu mostów, w rozwijaniu relacji polsko-niemieckich?

Wciąż jest pewna sfera sentymentów, z którymi trzeba się rozprawiać, i wzajemnej nieufności. Polska jest dla statystycznego Niemca mentalnie odległym krajem, tę barierę trzeba pokonywać. Ale szczęśliwie jesteśmy na takim etapie, gdzie o sobie dobrze myślimy, czyli przeświadczenia Polaka na temat Niemca są raczej pozytywne i vice versa. Zwrot, jaki się ostatnio dokonał w polskiej polityce, nie zawsze sprzyja, ale chciałbym go rozumieć jako chwilową fluktuację. Inna sprawa, że Niemcy w znaczeniu instytucjonalnym są znacznie silniejszym tworem niż my. My z kolei jesteśmy silniejsi niż np. Ukraina. Oprócz tej gry sieciowej, musimy się zatem wzmacniać instytucjonalnie. Na marginesie – mam takie poczucie, że dzięki pojednaniu polsko-niemieckiemu, co do którego uważam, że było inicjowane głównie przez stronę polską, doświadczyliśmy rożnych profitów, w czasie stanu wojennego i później. Chciałbym, żebyśmy byli pomostem, nośnikiem i w jakimś sensie przekazali dalej tę pomoc wschodnim sąsiadom. Mamy okazję, w Polsce jest wielu Ukraińców. Nagrodę finansową, którą otrzymałem, zagospodaruję tak, aby służyła obywatelom Ukrainy mieszkającym w Polsce. Na przykład, żeby się nauczyli języka polskiego. Tak jak ja kiedyś otrzymałem stypendium, żeby nauczyć się niemieckiego. Tak się potoczyła historia mojego życia, że mam wielu przyjaciół w Niemczech, a pewnie bliżej znam wielu prezydentów tego kraju niż niektórych Polski.

Sieciowa, silna Europa?

Jak dobrze i gęsto utkać tkaninę, to jest ją potem trudno rozerwać. Kiedyś Mazowiecki i Havel otrzymali tę samą nagrodę, więc jestem i dumny, i zawstydzony jednocześnie, bo znalazłem się w znakomitym towarzystwie. g © Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 25/2017
Więcej możesz przeczytać w 25/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 25/2017 (1791)

  • Pochłopień: W poszukiwaniu rozsądku 18 cze 2017, 22:16 W tym wydaniu „Wprost” publikuję wywiad, który dotyczy delikatnej materii: relacji polsko-niemieckich. Patrząc na najwyższy poziom, czyli politykę międzynarodową, nie jest łatwo. Nieustannie jesteśmy świadkami twardej gry i walki o interesy w UE. Kwestia relokacji uchodźców,... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 18 cze 2017, 20:00 Komisja ds. nadużyć zapowiada, że nałoży na Hannę Gronkiewicz-Waltz karę 10 tys. zł za każde niestawienie się na wezwanie 6
  • Obraz tygodnia 18 cze 2017, 20:00 130 mln dol. Zarobił w zeszłym roku Sean „Diddy” Combs, co czyni go numerem jeden na liście najmajętniejszych celebrytów opracowanej przez magazyn „Forbes”. Wygrany Abp Konrad Krajewski Papieski jałmużnik udostępnił swoje rzymskie... 9
  • Zdarzyło się jutro 18 cze 2017, 20:00 Jaka to melodia?Melodia dobrej zmiany. 10
  • Przyrost sacrum 18 cze 2017, 20:00 OBECNY RZĄD MA WIELE SUKCESÓW. Najważniejszym jest niewątpliwie dystrybucja żywej gotówki wśród prokreacyjnych obywateli i obywatelek (500 plus), drugim jest stanowcza ochrona tychże obywateli i obywatelek przed strasznym zagrożeniem ze... 11
  • Polska Walcząca z Polakami 18 cze 2017, 20:00 Jan Wróbel, zawodowy nauczyciel, dziennikarz, publicysta SYMBOL POLSKI WALCZĄCEJ JEST ŚWIĘTY – TAK ZATYTUŁOWAŁA „GAZETA WYBORCZA” LIST, wzruszający, od czytelniczki z Gdańska. Mieszka ona na tyle blisko Muzeum II Wojny Światowej, by... 11
  • Błaszczak na wojnie z Owsiakiem 18 cze 2017, 20:00 Szef MSW Mariusz Błaszczak idzie na wojnę z Jerzym Owsiakiem. Paradoksalnie może stracić na niej więcej niż na wszystkich aferach policyjnych ostatnich tygodni. 12
  • O politycznej sile i słabości 18 cze 2017, 20:00 JAN ROKITA Niemal jednocześnie odbyły się wybory parlamentarne w dwóch kluczowych krajach europejskich: w Wielkiej Brytanii i Francji. Ale ich polityczne skutki wyglądają całkiem odmiennie. W Londynie premier Theresa May, bez potrzeby... 16
  • Frasyniuk może wrócić do polityki 18 cze 2017, 20:00 Po wycofaniu poparcia dla PiS nie potrafię znaleźć partii, z którą bym sympatyzował – mówi Ryszard Bugaj, ekonomista, polityk, były działacz opozycji demokratycznej. 18
  • Szpiedzy do wynajęcia 18 cze 2017, 20:00 Vincent V. Severski założył fundację zrzeszającą m.in. byłych funkcjonariuszy służb specjalnych, którzy czują się pokrzywdzeni przez „dobrą zmianę”. Byłych szpiegów będzie można wynająć na zasadach komercyjnych. 21
  • Projekt Frasyniuk 18 cze 2017, 20:00 JAN ŚPIEWAK Miesięcznice smoleńskie do 10 czerwca 2017 r. stawały się coraz mniej znaczącym politycznym folklorem. Jarosław Kaczyński na drabince otoczony najwierniejszymi akolitami. Wokół niego niewielki tłumek zazwyczaj starszych... 23
  • Hotele wysokiego ryzyka 18 cze 2017, 20:00 Nocleg w zakopiańskim hotelu Belvedere, w którym kilkakrotnie nocował prezydent Andrzej Duda, stanowi zagrożenie dla życia – twierdzą strażacy, którzy kontrolowali go pod koniec marca. 24
  • Narodowe to nie nacjonalistyczne 18 cze 2017, 20:00 Mój słuch społeczny podpowiada mi, że Niemcy są zainteresowane realizacją przedsięwzięć wspólnie z Polską – mówi Rafał Dutkiewicz, prezydent Wrocławia. 26
  • Kopanie w drzwi samorządu 18 cze 2017, 20:00 Stronom partyjnej wojny polsko-polskiej wybory samorządowe potrzebne są tylko po to, aby lepiej ustawić się do parlamentarnych. Pora wyrwać się z tego zaklętego – i szkodliwego dla Polski – kręgu. 28
  • Ramadan, czyli koniec Europy 18 cze 2017, 20:00 W polskim internecie potop nienawiści – tak wygląda Europa w czasie ramadanu! Modlą się na NASZYCH ulicach! – krzyczą Polacy, komentując film nakręcony w Kolonii. Przy długim stole wzdłuż ulicy siedzą muzułmanie i ich niemieccy... 30
  • Ojciec Polak blogujący 18 cze 2017, 20:00 W Polsce panuje pełne rodzicielskie równouprawnienie. Ojcowie i matki dzielą się obowiązkami, wiedzą tyle samo na temat wychowania, a także równo obdarzają dzieci uwagą i miłością. Tak przynajmniej wynika z lektury blogów prowadzonych przez ojców. 33
  • Znikające auta 18 cze 2017, 20:00 Złodzieje samochodów już nie tłuką szyb ani nie wyłamują zamków. Wystarczy im dobry sprzęt komputerowy. 36
  • Gdzie mieszkają polscy milionerzy 18 cze 2017, 20:00 W Polsce mamy już prawie 20 tys. milionerów! I z roku na rok jest ich coraz więcej. A to najlepszy wskaźnik, że gospodarka ma się dobrze 40
  • Krauze mnie zostawił 18 cze 2017, 20:00 Myślę, że jest jakaś część ludzi w Polsce, którzy Krauzego nie lubią. Ale nie mnie to oceniać. Mam duży żal, że chce nas się wykluczać z giełdy akurat teraz – mówi Bertrand Le Guern, prezes Petrolinvestu. 44
  • Hossa Bessa 18 cze 2017, 20:00 Rachunek za taxi Profesor Balcerowicz wziął kalkulator i wyliczył, ile strat spowodował protest taksówkarzy z pierwszego poniedziałku czerwca. Kierowane przez niego stowarzyszenie Forum Obywatelskiego Rozwoju szacuje, że sama Warszawa... 48
  • Wielofunkcyjna nowoczesność 18 cze 2017, 20:00 Centra handlowe, biura, kina, mieszkania, hotele i dworce – połączone w jeden wielofunkcyjny budynek sprawiają, że mieszkańcom miast żyje się coraz wygodniej. 49
  • Bezpieczna cyfrowa szkoła 18 cze 2017, 20:00 W 2018 r. wszystkie szkoły w Polsce mają mieć dostęp do szybkiego internetu. Jakie to niesie szanse i zagrożenia, mówili uczestnicy debaty „Wprost”. 50
  • Oferty trudne do sprzedania 18 cze 2017, 20:00 Polski rynek superluksusowych domów jest płytki. Krezusi wolą sami projektować i budować swoje rezydencje niż kupować. 52
  • Co nam da Polexit 18 cze 2017, 20:00 Polski rząd oficjalnie deklaruje przywiązanie do członkostwa w UE, ale korzyści z tego jest coraz mniej, a punktów spornych z Brukselą – coraz więcej. Może więc czas najwyższy zastanowić się nad wyjściem z Unii? 57
  • Kto finansuje islamistów w Europie 18 cze 2017, 20:00 Gdyby bogate kraje Zatoki Perskiej wydawały tyle pieniędzy na pomoc ofiarom wojen w regionie, ile przeznaczają na sponsorowanie islamskich fanatyków w Europie, kryzys migracyjny byłby już dawno zażegnany. 60
  • Gdzie się leczyć 18 cze 2017, 20:00 Jeśli leczyć oczy, to w ośrodkach klinicznych. W naszym rankingu najlepsze znów okazały się kliniki uniwersytetów medycznych. Gonią je ośrodki prywatne. 64
  • Laser i medycyna 18 cze 2017, 20:00 Laser daje nam możliwość wykrycia zmian wielkości milionowych części milimetra – mówi dr Anna Stanisławska z Poradni Okulistycznej Mediq w Legionowie. 69
  • Trzy wymiary okulistyki 18 cze 2017, 20:00 Operacje w 3D, kamery zamiast gałki ocznej i supernowoczesne lasery. To nie „Star Trek”, ale nowoczesna okulistyka. 70
  • Podstępny chłoniak 18 cze 2017, 20:00 Na chłoniaki zapada w Polsce 7,5 tys. osób rocznie. Objawy tych nowotworów łatwo przeoczyć, bo są podobne do przeziębienia. 72
  • Oszczędny urlop 18 cze 2017, 20:00 Przed wyjazdem przygotuj mieszkanie na swoją nieobecność. Będziesz spokojniejszy i zaoszczędzisz pieniądze. 74
  • Bardzo dużo zombi 18 cze 2017, 20:00 Dokładnie godzinę trwała konferencja PlayStation na targach E3 2017. W Los Angeles zaprezentowano kilka wyczekiwanych gier, m.in post-apokaliptyczne „Days Gone”, nordycki rozdział gry „God of War”, pokazującą bunt androidów w... 76
  • Najbardziej ludzki problem zwierząt 18 cze 2017, 20:00 Coraz częściej diagnozuje się u zwierząt (głównie u ssaków, czasami też ptaków) zaburzenia psychiczne. Dziś nie tylko nikt nie wątpi już w złożoność zwierzęcej psychiki, lecz także powszechnie akceptuje się, że może być ona równie niestabilna jak ludzka. 78
  • Obiad z Salmą Hayek 18 cze 2017, 20:00 Jest urocza, miła, radosna i dobroduszna, co nie tak znów często da się napisać o wielkich gwiazdach kina. Nowym filmem przypomina, że ma również wielki talent aktorski. 83
  • Sensacyjna pułapka 18 cze 2017, 20:00 Bruce Willis ma 62 lata, ale w „Jak dogryźć mafii” skacze i bije się jak 20-latek. Ba, prezentuje też umięśnioną klatę, a nawet… wciąż jędrne pośladki. 86
  • Dłubiemy w czymś wielkim 18 cze 2017, 20:00 Kazik – wraz z zespołem ProForma – znów sięgnął do utworów swojego ojca. Teraz opowiada o tym wraz z Przemysławem Lembiczem, liderem ProFormy. 88
  • Wydarzenie 18 cze 2017, 20:00 FILM Dorastanie do inności Co z chłopcami, którzy nie grają w rugby? – pyta nauczyciel angielskiego w irlandzkiej szkole z internatem. Właśnie o tym opowiada John Butler w „Pięknym draniu” – o prawie do inności. Bo w tłumie... 92
  • Koniecznie! 18 cze 2017, 20:00 F E S T I WA L Powrót do początku MAJĄ SWOJE FESTIWALE LITERACKIE KRAKÓW, WROCŁAW I GDYNIA, MA I WARSZAWA. Inua Ellams – pochodzący z Nigerii, a mieszkający w Londynie poeta i performer; Ece Temelkuran – najpoczytniejsza i... 93
  • Powyżej średniej 18 cze 2017, 20:00 KSIĄŻKA Zgliszcza zamiast popiołu KSIĄŻKA ZAREMBY TO ODTRUT-KA NA „POPIÓŁ I DIAMENT”. Jerzy Andrzejewski zrównał w tamtej książce żołnierzy AK z komunistami, którzy władzę dostali od Stalina. Zaremba tymczasem pokazuje, jak... 94
  • Maciej Orłoś: To się państwu spodoba 18 cze 2017, 20:00 KSIĄŻKI BYŁY OBECNE W MOIM ŻYCIU OD NAJMŁODSZYCH LAT. Kilka dekad temu rodzice czytali mi wyłącznie klasykę: Andersena, wiersze Brzechwy, Tuwima czy Konopnicką. Jako młody chłopak miałem ogromny sentyment do Sławomira Mrożka, nawet... 96
  • Hańba niemieckiego Jugendamtu 18 cze 2017, 20:00 RYSZARD CZARNECKI Przykro czytać o powtarzających się cyklicznie i sprawiających wrażenie zaplanowanych akcji działaniach niemieckiego Jugendamtu, który zabiera dzieci polskim rodzicom w RFN. To nienowy problem. Dramaty rozdzielanych przez... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany