Kobiety po przejściach

Kobiety po przejściach

Dziecko, zdj. ilustracyjne
Dziecko, zdj. ilustracyjne / Źródło: Fotolia / akf
Nigdy nie odejdziesz – wygrażali. No to uciekły. I zbudowały sobie nowe życie.

Joanna Leszczyńska

Magda. Wakacje u rodziny na wsi. Ona, wtedy 16-letnia, straciła głowę z miłości. On – wysoki blondyn, rok starszy. Potem randki w tanich hotelikach między Łodzią, skąd pochodził on, i Wrocławiem, skąd ona. Prezenty, komplementy, kąpiel z pianką. To, że opryskliwy, wydawało się bez znaczenia. Ciąża. Mama błagała, by za niego nie wychodziła. Ma przecież dopiero 20 lat, poradzi sobie. Ślub w sekrecie przed rodzicami. Aneta. Żonaty, ojciec dzieciom, sporo od niej starszy. Własny biznes, opiekuńczy, inteligentny, pięknie mówił. Świat przy nim stawał się bezpieczny. Ale dla ludzi w rodzinnej wsi była tą, która puściła się z żonatym, kobiety pluły na jej widok, któraś nazwała ją diabłem, a więc ona, 23-letnia, uciekła do Łodzi z małą walizką. Znalazła pracę i tani kąt bez wygód. Romans kwitł z dala od wścibskich spojrzeń. Jola. Przyjechała spod sulejowskiej wsi do pracy w łódzkiej szwalni. On akurat złapał fuchę przy robotach wykończeniowych. Wypatrzył ją, śliczną, 19-letnią. Starszy ponad dekadę, rozwodnik, jedna córka. Nadskakiwał, prawił czułości. Tylko jak trochę wypił u znajomych, puszczały mu nerwy. To wyskoki – uspokajała się. Monika. Nie odstępował jej na krok, kiedy wróciła do pracy po śmierci mamy. Przystojny 23-latek, prawie rówieśnik. Zachłannie rzuciła się na tę miłość. Zaręczyny po trzech miesiącach, ślub po roku. Zanim wznieśli weselny toast, obiecywali sobie, że nie pozwolą, by ich dzieci doświadczyły takiego piekła jak on, bity przez ojca i w końcu wychowywany tylko przez matkę.

Thriller

Pierwszy syn Moniki miał kilka miesięcy, kiedy mąż przyznał się do zdrady z koleżanką z pracy. Monika uwierzyła jego zapewnieniom, że żałuje. Potem czytała esemesy „tęsknię” od innej. Kłótnie, coraz ostrzejsze. Szarpał nią, raz i drugi poleciała na ścianę. Powiedziała, że chce rozwodu, wtedy chyba po raz pierwszy ją uderzył. Jak ona może, pewnie ma kogoś. Cień nadziei – może za granicą ochłoną? No więc Hiszpania. Przekonywał, by właśnie tu, w nowym miejscu, spróbowali jeszcze raz. Jak nie wyjdzie, to koniec. – Patrzył na mnie z miłością, ja go wtedy jeszcze kochałam. Miasteczko niedaleko Saragossy. On był kierowcą, jej załatwił sprzątanie. W dwupoziomowym mieszkaniu zamieszkał też jego kolega. Praca na zmiany i kłótnie, choćby o to, z kim zostawić dzieci. Znów bicie. Zbyła kolegę męża, kiedy zobaczył u niej siniaki. Po czterech miesiącach byli z powrotem w Polsce. A tam ciąg dalszy – rzucał ją na łóżko, blokował ręce, nogi i łapiąc za szyję, pytał, czego się boi. Wymuszał seks. Czy policja by jej uwierzyła? Przecież mąż jest trzeźwy. Nocą aplikował „terapię”. Musiała siadać przy stole i wysłuchiwać, do czego doprowadziła, skoro on chodzi do innej kobiety. Śledził ją, dzwonił, gdy była w pracy, nawet kilkadziesiąt razy dziennie. Kłótnie o każdą wydaną złotówkę, że dziecko za długo ubiera na spacer, o makijaż. Szarpanie, potrząsanie dziećmi. W pracy widzieli, jak sztywniała, kiedy zadzwonił, ale nikt nie chciał się wtrącać. – Ktoś z rodziny męża zapytał: czy on cię nie bije? Zaprzeczyłam.

***

Magda zamieszkała z mężem i teściową w Łodzi. Zaczęło się od obraźliwych słów, poszturchiwania. Myślała: „To moja wina. Zrzędziłam, więc po pijaku rzucał się z pięściami”. Gdy raz mocno złapał za rękę dziecko, wykrzyczała mu, że nie ręczy za siebie.

Chciała, by się leczył, ale teściowa się złościła: „Wmówisz mu, że jest alkoholikiem, i dopiero zacznie pić. Zamaluj siniaki albo włóż ciemne okulary”. Ale Magda nie udawała przed sąsiadkami, że uderzyła się w szafkę. Szukała ratunku w mityngach dla współuzależnionych. – Zrób obdukcję, nawet jeśli jej nie wykorzystasz, na wszelki wypadek – radzono. Posłuchała. Wstrząśnięty lekarz nie umiał powiedzieć, czy oko jest trwale uszkodzone. Zdradzał ją, to pewne. Często wracał z pracy po trzech dniach. Kiedyś po nocnej awanturze wybiegła z domu. Pomyślała: jeśli napotkam patrol policji, wszystko powiem. Jak na życzenie, obok stał radiowóz. – Następnym razem – obiecała sobie.

***

Ciąża. I nadzieja, że on skończy z podwójnym życiem, a Aneta, już 30-letnia, włoży wreszcie ślubną suknię. Nie chciał. Za to pojawiły się oskarżenia o zdradę, wulgarne wyzwiska. Może on tak reaguje na stres – łudziła się, bo ciąża była zagrożona. Dziecko się urodzi i będzie dobrze. Wróciła do domu po cesarskim cięciu. Na stole pełno butelek i słoików po śledziach. – Uważał, że przyjdę, to posprzątam. A mnie z osłabienia mała omal nie wypadła z rąk. Był ojcem dochodzącym, bo wtedy jeszcze miał firmę poza Łodzią. Dziecko płakało, a on krzyczał na nią, że jest niezaradną matką. Decydował, czy wolno jej odpocząć, czy jeszcze ma coś do zrobienia. Kiedy założył w Łodzi sklep i ją zatrudnił, przyszło najgorsze. Tyrała, ale słyszała, że jest leniwa i nic nie umie. Powoli zapominała, że przecież dzięki własnej pracy w korporacji do czegoś doszła – dostała kredyt, kupiła mieszkanie i samochód. Czasem po awanturze był miły i zabierał ją na wypad za miasto. Dobroć kończyła się po tygodniu, czasem po pół dnia. – Długo to tolerowałam, bo mama, bita przez ojca-alkoholika, uważała, że kobieta ma robić wszystko, by utrzymać rodzinę. Takie myślenie na wsi pokutuje do dziś. Nie mam do mamy żalu, bo wiem, co to znaczy bać się kogoś. Milowy krok zrobiła, odchodząc z jego sklepu. Córka była jeszcze mała, kiedy Aneta skończyła studium fizjoterapii i znalazła pracę w służbie zdrowia. Poczuła, że jest coś warta.

***

– Urodziło się dziecko, dostał skrzydeł, bo uznał, że mu nie ucieknę – wspomina Jola. Popychanie, szarpanie, potem duszenie. Uciekała do sąsiadki. Wzywani policjanci coś tam popisali w papierach i odjeżdżali. Było ciężko, wciąż go kochała. Którejś nocy powywracał meble do góry nogami, uciekła z dzieckiem do koleżanki, ale dała się przebłagać. Po dwóch miesiącach znowu policja. Przecież są instytucje, które mogą pomóc – odezwał się przytomnie policjant. Zadzwonił do Specjalistycznego Ośrodka Wsparcia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie przy Franciszkańskiej w Łodzi.

Ucieczka

– Przyszła dziewczyna ruda, piegowata, ale urocza – wspomina Bożena Antoniak, pracownica socjalna łódzkiego ośrodka. – Taka Ania z Zielonego Wzgórza. To była Jola. Obok niej wrzeszczący dwuletni Pawełek, też rudasek. W ręku miała reklamówki z ubra-niami. Mówiła z wiejska. Spytała, czy jej pomogę. Zawzięła się, że nie wróci do męża. On pojawiał się wiele razy, próbował porwać chłopca, ale pracownicy ośrodka zawiadomili policję. I tatuś odstawił Pawełka. Jola powoli odtajała ze strachu. Uczyła się od psycholog dyscypliny: dziś zrobię w swojej sprawie to i to. Czekał ją rozwód, proces męża o znęcanie się, walka o mieszkanie. Po trzech miesiącach musiała opuścić hostel, bo takie są przepisy. Schronisko dla bezdomnych. Wystarczy, że powie o bójkach między dziećmi, kłótniach, kradzieżach. O chorobie małego, pomyłkach w diagnozach, szpitalach, zabiegach, utracie kolejnych prac przez zwolnienia lekarskie. Dobijały ją głupie pytania ludzi, jak może mieszkać w takim miejscu. A jej brakowało złotówki do chleba, bo za mieszkanie w schronisku musiała płacić. Jeździła po jedzenie z darów do ośrodka dla ofiar przemocy, pomagali przyjaciele. Z Pawełkiem dzieci w szkole nie chciały się bawić, kiedy rozeszło się, że jest ze schroniska. Rozwód ciągnął się pięć lat. Jola dała się przekonać adwokatowi z urzędu do nieorzekania o winie. Postraszył ją, że jak nie ma gdzie mieszkać, to zabiorą jej dziecko. Potem na spokojnie to przemyślała. Przecież nie może się wszystkiego bać. Ma obdukcję, świadków. Adwokat sugerował, że jest młoda i atrakcyjna, więc skoro nie ma pieniędzy… Udała, że nie słyszy. Zdobyła się na zuchwałość, zagroziła, że jak nie będzie w terminie apelacji, napisze skargę. Po odwołaniu dostała rozwód z winy męża, a ten za znęcanie wyrok w zawiasach, przymus odwyku i ograniczenie ojcowskiej władzy. Mieszkanie wywalczyła po sześciu latach z samorządowego projektu Mia100 Kamienic.

***

Monikę przyparła do muru pracownica socjalna w łódzkim MOPS. Zaniepokoił ją telefon od dyrektorki przedszkola, że syn Moniki zamyka się w sobie. „Jak nie zareagujesz, czeka cię kurator” – postraszyła. Krótko potem mąż poddusił Monikę do utraty przytomności. – Czułam, że on nas pozabija albo ja mu coś zrobię. Kiedy przyszłam do ośrodka, wyglądałam koszmarnie: wychudzona, zajady wokół ust. Ale jeszcze usprawiedliwiałam męża, mówiłam, że to dobry człowiek.

Bożena Antoniak odzierała ją ze złudzeń. Przemocowiec za chwilę uderzy z większą siłą. Ucieczkę planowała tydzień. Przygotowała rzeczy, żeby je szybko wrzucić do toreb. Nie zostawiła kartki. Mąż dzwonił, groził, że ją zabije. Długo obwiniała siebie, że go krzywdzi. W hostelu biednie, ale bezpiecznie. Dzięki psychologom po kilku miesiącach nie była już wrakiem człowieka. Rozwód dostała na pierwszej rozprawie. Świadkiem był znajomy, który był z nimi w Hiszpanii, i koleżanka z pracy, która powiedziała o natarczywych telefonach i strachu Moniki przed powrotem do domu. Mąż się nie bronił. Próbował tylko przekonać sąd, że kogoś miała. Nie chciała mieszkać w schronisku – zadłużyła się i wynajęła mieszkanie. Po kilku miesiącach wróciła do hostelu, bo wysiadła finansowo. Potem znowu tułaczka po wynajmowanych kątach. Mieszkanie wywalczyła w magistracie dwa lata od ucieczki z domu. Całkiem niedługo.

***

Magda po ostrej kłótni z teściową, która kazała jej wypier…, pomyślała, że zawiezie Krzysia do szkoły, kupi ciastka na przeprosiny i wróci. Ale po drodze Krzysiek, pierwszoklasista, rozpłakał się: „Nie chcę tam wracać”. Poszli do ośrodka dla ofiar przemocy, o którym słyszała na mityngach. Pierwsze noce bezsenne ze strachu. Miała świadków, obdukcję, wypis ze szpitala. Mąż zaprzeczył w sądzie, że bił, nie chciał zeznawać ani płacić alimentów. W schronisku dla bezdomnych był czas, że chodzili z Krzysiem w jednej parze butów, bo nie starczało z pensji szwaczki. Walka o komunalny kąt to droga przez mękę, bo nie była zameldowana w Łodzi. Ale dopięła swego. Tyle że bieda trzymała. Litościwa sklepowa dała kiedyś Krzyśkowi pół chleba, choć miał tylko na ćwiartkę. Liczne monity, że zalega z czynszem, wielokroć odłączony prąd. Syn był zły, kiedy w jej życiu pojawiał się jakiś facet. Wykurzył jednego, wkładając mu rano surowe jajka do butów. Ona wciąż tęskniła za byłym mężem, mimo zapewnień psychologów, że to minie.

***

Pierwsze groźby, że ją zabije, Aneta puszczała mimo uszu. Wystraszyła się, kiedy usłyszała, że on komuś to zleci, bo nie będzie sobie brudził rąk łajnem. Koleżanka z pracy, psycholog, widziała, że kuli się ze strachu na podniesiony głos, boi się dźwięku telefonu. Jak nie poszukasz pomocy, wykończysz się – ostrzegała. Na NFZ-owską psychoterapię dla ofiar przemocy Aneta czekała osiem miesięcy. Potrzebowała pomocy, by przeżyć kolejne dni. Ze strachu przed zemstą nie wykrztusiłaby słowa u prokuratora. – Ci, którzy go znali, przestrzegali mnie, że on nie odpuszcza. Do pedagoga w ośrodku dla ofiar przemocy przyszła w sprawie nastoletniej córki. Dziewczyna ulegała, kiedy koleżanki chciały pożyczać pieniądze na wieczne nieoddanie. – Aneta była strzępkiem nerwów, miała kłopot ze złożeniem zdania – wspomina Bożena Antoniak. – Chciała, aby ojciec jej córki opuścił jej mieszkanie, w którym zajmował największy pokój, a on ani myślał. Co można było zrobić? Spakowane jego rzeczy wynieść do piwnicy, wymienić zamki i schronić się w hostelu. Nikt w ośrodku nie wierzył, że Aneta, przekonana o wszechmocy ojca córki, to zrobi. Decyzję podejmowała kilka tygodni. W hostelu, poczuwszy się pewniej, zawiadomiła policję o groźbach konkubenta. Rzeczywiście nie odpuszczał i włamał się do mieszkania. Policjant wziął go w obronę, że ma prawo, nawet jeśli nie ma meldunku. Po interwencji ośrodka Aneta odetchnęła – policja założyła jej Niebieską Kartę, a konkubent usłyszał, że ma opuścić mieszkanie. Wtedy oskarżył ją na policji, że ukradła mu sto tysięcy.

Sequel

Jola. W ośrodku podpowiedziano jej: ucz się. Skończyła liceum, zrobiła dyplom technika administracyjnego. Dostała się na unijny staż Urzędu Miasta w Łodzi dla bezrobotnych matek, potem trzy lata przepracowała w urzędzie. Dziś ma przy sobie bliskiego człowieka. Pomaga mu w prowadzeniu firmy. Monika. Ceni sobie pracę w jednej z publicznych łódzkich instytucji. Kończy studia licencjackie. Jak ma problemy ze starszym synem, czasem dzwoni do byłego męża. Nie czuje do niego złości ani nienawiści. Jest tylko smutek. Aneta. Widzewska prokuratura umorzyła dochodzenie w sprawie znęcania się nad nią. Sąsiedzi nie potwierdzili awantur, biegła sądowa uznała, że przemocy nie było, a zeznania Anety to wytwór terapeutów. – Nie rozumiem, dlaczego nie jestem wiarygodna dla biegłej, a córka – zeznająca, że bała się agresji ojca – tak. Odwołała się. Adwokat Anety: – Ona odbiega od stereotypowych wyobrażeń prokuratury o ofierze przemocy. Po psychoterapii nie wstydzi się mówić, co ją spotkało, i chce dochodzić sprawiedliwości. Aneta nie żałuje, że weszła na tę ścieżkę. Warto, bo poczuła się wolna. Nie masz już strachu w oczach – usłyszała od znajomej. Magda. Po 10 latach od rozwodu wróciła do byłego męża, do mieszkania po nieżyjącej już teściowej. Mąż już nie pił, przymuszony przez sąd. Magda położyła na jednej szali swoją biedę, samotność, na drugiej jego pełne miłości listy, które cały czas wzruszały. Nastoletni syn chciał, by znów byli rodziną. Właściwie nie powinno im się udać, bo były mąż nie przeszedł terapii dla sprawców przemocy, zresztą wypiera, że był damskim bokserem. Nawet z terapii par niedawno rezygnował, bo czuł się oskarżany. Zdarzają się utarczki słowne, kiedyś złapał ją mocniej za rękę, ale nigdy, odkąd ponownie są razem, jej nie uderzył. – Może nie jesteśmy szczęśliwi, ale poprawni. Nie ma awantur, wyzwisk, jest taki spokój, że czasami aż jest nudno jak w grobie. Wywalczone mieszkanie, te 31 metrów bezpieczeństwa, nadal trzyma. Imiona bohaterek zostały zmienione.

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 47/2017
Więcej możesz przeczytać w 47/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 47/2017 (1812)

  • Wizja państwa Mateusza Morawieckiego 19 lis 2017, 20:00 Na ważnym etapie życia – trudno inaczej nazwać studia ekonomiczne – wprowadzono mnie w błąd co do kilku ważnych kwestii. Po pierwsze, że kapitał nie ma narodowości. Po drugie, że przyszłością są usługi i to wyróżnia nowoczesne... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 19 lis 2017, 20:00 Wokół lidera PO robi się coraz bardziej pusto. Już nawet najwierniejsi, jak Andrzej Halicki, nie są zadowoleni z jego decyzji 6
  • Obraz tygodnia 19 lis 2017, 20:00 1,74 mln odsłon miał w październiku nasz portal Wprost.pl. Dzięki temu awansowaliśmy na drugą pozycję wśród serwisów tygodników opinii Przegrany Piotr Rybak spalił kukłę Żyda i mimo wyroku nie zmądrzał. W czwartek trafił do... 8
  • Co z szacunkiem dla patrona Pałacu Kultury J. Stalina? 19 lis 2017, 20:00 PREZYDENT ZAPROSIŁ DONALDA TUSKA na uroczystości 11 listopada i wybuchła afera, bo Tusk zaproszenie przyjął. A wcześniej nie przyjmował. Może i słusznie, zważywszy, że pod Grobem Nieznanego Żołnierza go wybuczeli. Na Marszu... 10
  • Brawo my! 19 lis 2017, 20:00 TOŚMY SIĘ NASŁUCHALI W ZESZŁYM TYGODNIU O SUKCESACH PIS! „Polska rośnie w siłę, a ludzie żyją dostatniej”. W ogóle jest prawie jak w raju, bo tam też nie ma ani demokracji, ani trójpodziału władzy, ani niezależnych mediów.... 11
  • Młotek, kotek i amok 19 lis 2017, 20:00 PHIPERBOLIZACJA RULEZ. Pojęcie poniekąd trudne, ale obrazowo wyjaśnione starym polskim powiedzonkiem o kotku i młotku (nie udawajcie, że nie znacie). W Polsce nie PiS, tylko NSDAPiS, proeuropejscy posłowie PO to nie Janusze, tylko Janusze... 11
  • Wszystko się mogło zdarzyć 19 lis 2017, 20:00 Matka Boska Częstochowska na przesłuchaniach w Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji oraz na okładce „Wprost”. W 1994 r. wszystko się mogło zdarzyć. 12
  • Awantura o Maryję 19 lis 2017, 20:00 To był prawdziwy wstrząs! I przełom w tym, co wolno pokazywać w prasie. O okładce „Wprost” mówiono w telewizji, na wydziałach dziennikarstwa, a także w kościołach. 13
  • Prywatne armie władzy 19 lis 2017, 20:00 Z reformą służb jest tak, jak z potworem z Loch Ness. Wszyscy o niej mówią, ale nikt nie widział – mówi płk Grzegorz Małecki, były szef Agencji Wywiadu. 14
  • Sędziowie w lobby reprywatyzacyjnym 19 lis 2017, 20:00 W Naczelnym Sądzie Administracyjnym funkcjonowało lobby, którego orzecznictwo finalnie wsparło mafię reprywatyzacyjną – ujawnia w rozmowie z „Wprost” Jan Śpiewak, samorządowiec, autor książki „Ukradzione miasto”. 18
  • Szydło na prezydenta Warszawy 19 lis 2017, 20:00 Beata Szydło może być kandydatką na prezydenta Warszawy, gdyby Jarosław Kaczyński zastąpił ją na stanowisku premiera. Jak ustalił „Wprost”, taka koncepcja pojawiła się ostatnio w PiS. 21
  • Jestem wściekły 19 lis 2017, 20:00 Nie rozumiem, dlaczego władze polskie czekają aż trzy dni z ostrym potępieniem rasistowskich ekscesów na Marszu Niepodległości. Nie wolno dopuszczać, żeby społeczeństwo zaczynało się bać grupki idiotów, niereprezentujących poglądów większości – mówi Jonny Daniels, prezes... 22
  • Narodowcy wyrośli na czekoladowym orle 19 lis 2017, 20:00 Środowiska narodowo-radykalne nie byłyby tak widoczne, gdyby nie deficyt patriotyzmu za rządów PO – mówi Krzysztof Szczerski. 26
  • Marsz Niepodległości od przyzwoitości 19 lis 2017, 20:00 Faszyzm w dzisiejszej Polsce wziął się z głupoty. Albo bardziej prezycyjnie – z zaniedbania. Po kilkudziesięciu latach komuny i wychowywania nowego socjalistycznego nacjonalisty zabrakło w polskiej szkole rewolucji. Takiej, jaką... 29
  • Tusk, opozycja i Kaczyński 19 lis 2017, 20:00 Czy pojawienie się przewodniczącego Rady Europejskiej na obchodach Święta Niepodległości to zapowiedź powrotu i rzucenia wyzwania Jarosławowi Kaczyńskiemu? 30
  • Cyberatak Streżyńskiej 19 lis 2017, 20:00 Wdrożony przez resort cyfryzacji informatyczny bubel sparaliżował pracę wydziałów komunikacji i stacji kontroli pojazdów w całym kraju. W minionym tygodniu dziesiątki tysięcy kierowców nie mogły zarejestrować pojazdów lub wykonać ich obowiązkowych badań. Nieoficjalnie mówi... 32
  • Potęga dziewiętnastu szabel 19 lis 2017, 20:00 Parlament Europejski zmierza do wszczęcia formalnej procedury karnej przeciw Polsce. Podczas strasburskiej debaty wątek ten powracał w narzekaniach licznych europosłów na to, że w „kwestii polskiej” Komisja Europejska wypowiedziała... 35
  • Samorząd jest sierotą 19 lis 2017, 20:00 Po przetestowaniu opinii publicznej i własnych szeregów próbnymi balonami zmian ordynacji do wyborów samorządowych PiS położył karty na stół. I zagrał ostro. 36
  • Dużo złej pracy 19 lis 2017, 20:00 Firmy szukają pracowników, ale zarobki są niskie, a etaty to rzadkość. Czy ktoś widział w Polsce rynek pracownika, czy też wszyscy tylko o nim słyszeli? 40
  • Kobiety po przejściach 19 lis 2017, 20:00 Nigdy nie odejdziesz – wygrażali. No to uciekły. I zbudowały sobie nowe życie. 47
  • Gmina gminie nierówna 19 lis 2017, 20:00 Najbogatsze polskie gminy nie zawsze są najlepiej zarządzane. Łatwy pieniądz ze spółek Skarbu Państwa rozleniwia. Zupełnie inaczej niż w gminach, które znalazły sposób, by przyciągnąć do siebie biznes. 50
  • RODO. Rewolucja bezpieczeństwa 19 lis 2017, 20:00 Wejście w życie 25 maja 2018 r. RODO oznaczać będzie istotną zmianę podejścia firm do danych osobowych. 53
  • Czas na polskie jednorożce 19 lis 2017, 20:00 Żadna z krajowych firm nie doszła jeszcze do wycen powyżej miliarda dolarów. Wkrótce to się zmieni – mówi Wojciech Fedorowicz z TDJ Pitango Ventures. 54
  • Lepsza twarz windykacji 19 lis 2017, 20:00 Zbudował drugą co do wielkości firmę windykacyjną w Polsce, wartą ponad 2 mld zł. Teraz chce powtórzyć sukces za granicą. 58
  • Kapitalizm nie jest z kamienia 19 lis 2017, 20:00 Polski biznes jest silny – przekonywali przedstawiciele rządu na Kongresie 590. Przedsiębiorcy jednak mieli kilka pretensji. 60
  • Małopolskie Orły nagrodzone 19 lis 2017, 20:00 W Krakowie odbyła się gala wręczenia nagród Orły Wprost – dla najlepszych firm z województwa małopolskiego. Specjalne statuetki odebrały również szczególne postaci. 64
  • Hossa Bessa 19 lis 2017, 20:00 Triumf Leonarda Kolejny rekord na światowym rynku sztuki. 450 mln dolarów – za taką kwotę sprzedano właśnie obraz „Salvator Mundi” („Zbawiciel Świata” – red.) pędzla Leonarda da Vinci. Po raz pierwszy na aukcji dzieło... 66
  • Odetchnąć pełną piersią 19 lis 2017, 20:00 Zanieczyszczeń w powietrzu nie widać, ale mogą być śmiertelnie groźne. Dlatego do antysmogowej krucjaty przystępują kolejne resorty, instytucje i prywatne firmy. 68
  • Stop smog! 19 lis 2017, 20:00 Trwa kampania edukacyjna „Stop smog” prowadzona przez Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy. 73
  • Ciepło bez smogu 19 lis 2017, 20:00 Gdyby wszystkie domy w miastach zostały podpięte do sieci ciepłowniczych, powietrze stałoby się znacznie czystsze. 74
  • Walka o czyste powietrze 19 lis 2017, 20:00 Problem zanieczyszczeń w Polsce musimy rozwiązać sami – pani, pan, społeczeństwo. Do tego są jednak potrzebne narzędzia. 78
  • Oddech to życie 19 lis 2017, 20:00 Zanieczyszczenie środowiska uszkadza płuca. Jest jednym z czynników ryzyka przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, która stała się trzecią przyczyną zgonów na świecie. 80
  • Kremlowska ustawka 19 lis 2017, 20:00 Jakiekolwiek zmiany w Rosji mogą wyjść tylko z wnętrza rządzącej elity. Ksenia Sobczak jest jej częścią i może w przyszłości gwarantować nietykalność kluczowym postaciom systemu – mówi „Wprost” Władysław Inoziemcew, dyrektor moskiewskiego Centrum Badań Społeczeństw... 83
  • Efekt Weinsteina 19 lis 2017, 20:00 Po Hollywood przyszła kolej na politykę. Mnożące się oskarżenia o molestowanie seksualne mogą złamać wiele karier, ale przy okazji zmieniają obyczaje. 86
  • Z ziemi polskiej 19 lis 2017, 20:00 Nieznany zespół dostał 150 tys. zł i stał się „ambasadorem polskiej kultury”. To kwota, o której większość muzyków marzy i która może rozpocząć karierę za granicą. Może, ale nie musi, bo niuansów związanych z eksportem polskiej muzyki jest wiele. 90
  • Wykolejone marzenia 19 lis 2017, 20:00 Każdy może być oskarżony, nie tylko w „Procesie” Kafki, ale i dziś – to główna myśl najważniejszej premiery teatralnej sezonu i najbardziej politycznego przedstawienia Krystiana Lupy. 94
  • Wydarzenie 19 lis 2017, 20:00 Opowieść wigilijna Nikt nie ma wątpliwości: seria „Listy do M”. to produkt. Sprawnie zrealizowany przedświąteczny skok na kasę. Jednak o ile pierwsza część Mitji Okorna była świetnie skrojona i opowiedziana z wdziękiem i... 96
  • Film 19 lis 2017, 20:00 Nostalgiczny karnawał KENNETH BRANAGH MIAŁ WŁASNY POMYSŁ NA „MORDERSTWO W ORIENT EXPRESSIE” Agathy Christie. Ale idea sprawdziła się tylko częściowo. Początek filmu jest przerysowanym hołdem dla dawnych kryminałów. Niemal... 98
  • Muzyka 19 lis 2017, 20:00 PŁY TA Nykiel na dłużej Natalia Nykiel „Discordia”, Universal Mało nowych artystów zostało w Polsce tak dobrze przyjętych jak Natalia Nykiel. Procentuje niemal wzorcowo prowadzona kariera, umiejętność podejmowania trafnych decyzji... 100
  • Książka 19 lis 2017, 20:00 BIOGRAFIA Księga o Bułhakowie Mistrz i Małgorzata” to jedna z najwybitniejszych powieści, jakie powstały w ubiegłym wieku. Jej autor Michaił Bułhakow cieszy się więc wielkim i zasłużonym zainteresowaniem, mimo że zmarł młodo... 102
  • Kalejdoskop 19 lis 2017, 20:00 Tu też jest Polska Gdy idzie się na przedstawienie, w którym występują aktorzy z zespołem Downa, po głowie kołaczą się pierwsze zdania recenzji „Jak na TAKI spektakl, to całkiem niezłe”. Tyle że w przypadku tego przedsięwzięcia... 103
  • Kaamos warszawski 19 lis 2017, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Przed nami najbardziej ponury okres roku. W Finlandii mają na niego nawet specjalną nazwę: Kaamos. Finowie uważają, że prawdziwy Kaamos przeżyć można tylko w Laponii, a już na pewno nie na takich biegunach ciepła jak... 104
  • O czym mówi – i o czym milczy – Strasburg 19 lis 2017, 20:00 W czasie debaty na temat Polski w europarlamencie na sali było mniej więcej 65 posłów, a więc liczba niemal identyczna jak podczas poprzedniej debaty (wtedy 64). Biorąc rzecz statystycznie, obecny był co 12. MEP, czyli poseł do Parlamentu... 106
  • List prezydenta 19 lis 2017, 20:00 Szanowni Państwo! Polska gospodarka przeżywa dobry czas. Cieszą podstawowe dane ekonomiczne. Spodziewany w 2017 r. wzrost gospodarczy na poziomie 4 proc. PKB sytuuje nas w gronie europejskich liderów. Mamy rekordowo niskie bezrobocie, deficyt... 111
  • Szanowni Państwo! 19 lis 2017, 20:00 Dziś nie trzeba już nikogo przekonywać, że koniecznymi warunkami dalszego skoku cywilizacyjnego Polski i konsekwentnego podnoszenia poziomu życia Polaków są rozwój nauki i badań oraz intensyfikacja współpracy nauki z gospodarką. Nie... 114
  • Szanowni Państwo! 19 lis 2017, 20:00 Możliwość wymiany doświadczeń i pomysłów specjalistów w zakresie biznesu, ale również nauki, polityki oraz legislacji na forum Kongresu 590 to bardzo cenna inicjatywa, która może mieć swój niebagatelny wpływ na wytyczanie ścieżek... 116
  • Szanowni Państwo! 19 lis 2017, 20:00 Z ogromnym zadowoleniem przyjąłem fakt, że jednym z głównych tematów wydawnictwa towarzyszącego Kongresowi 590 będą kwestie przyszłości transportu i rozwoju infrastruktury. Ministerstwo Energii jest inicjatorem wielu dyskusji i prac... 117
  • Uwalnianie przedsiębiorców 19 lis 2017, 20:00 Rok temu na Kongresie 590 w podrzeszowskiej Jasionce premier Mateusz Morawiecki ogłosił Konstytucję dla biznesu. W tym roku przedsiębiorcy będą mogli powiedzieć Morawieckiemu: sprawdzam. 118
  • Na dużą skalę 19 lis 2017, 20:00 PWPW to dziś jedno z najnowocześniejszych przedsiębiorstw branży security printing w Europie. O tym, jakie wyzwania stoją przed spółką, mówi dr Jakub Skiba, prezes zarządu PWPW SA. 122
  • Klienci to cenią 19 lis 2017, 20:00 Klienci indywidualni oraz z sektora małych i średnich przedsiębiorstw kupili w Tauronie już ponad 5 mln różnych produktów. 124
  • SPECJALIŚCI OD LNG 19 lis 2017, 20:00 W PGNiG powstało Centrum Kompetencji Technicznych LNG. Zespół specjalistów z centrum zajmuje się odbiorami rozliczeniowymi przypływających do Polski ładunków LNG. Pracują oni także nad rozwojem technologii związanych z tzw. małym LNG. 126
  • Niech moc będzie z nami 19 lis 2017, 20:00 Rynek mocy ma dać impuls inwestycyjny polskim elektrowniom i sprawić, że będą bardziej ekologiczne. Pytanie tylko, ile to będzie kosztowało zwykłego Kowalskiego. 128
  • Auto na prąd dla każdego 19 lis 2017, 20:00 Idea wymiany samochodów z napędem konwencjonalnym na auta elektryczne ma w Polsce coraz więcej zwolenników. Hamuje ją brak infrastruktury ładowania oraz realnie dostępnych samochodów. 132
  • Innowacyjny projekt ANWILU doceniony przez Unię Europejską 19 lis 2017, 20:00 ANWIL otrzymał dofinansowanie ze środków unijnych na opracowanie receptury zwiększającej odporność polichlorku winylu na działanie ognia. 133
  • PASAŻEROWIE, SAMOLOTY, TOWARY 19 lis 2017, 20:00 Przedsiębiorstwo Państwowe „Porty Lotnicze” (PPL) to jeden z kluczowych graczy na rynku usług lotniczych w Polsce. Dzięki czołowej pozycji w branży PPL aktywnie wpływa na kształtowanie i rozwój transportu lotniczego w naszym kraju. 134
  • jak uwolnić potencjał Polaków 19 lis 2017, 20:00 Polska stoi dziś u progu czwartej rewolucji przemysłowej. Czy to możliwe, że znak „Made in Poland” zobaczymy wkrótce na najbardziej innowacyjnych produktach? 136
  • Przepis na udane targi 19 lis 2017, 20:00 To polscy przedsiębiorcy nadają kierunek naszym działaniom. Tym bardziej że Polska i Warszawa mają się czym pochwalić – mówi Tomasz Szypuła, prezes zarządu Ptak Warsaw Expo. 138
  • Punkty za pochodzenie 19 lis 2017, 20:00 Polacy coraz chętniej kupują polskie produkty. Z badań socjologicznych wynika, że w ostatnich latach nad Wisłą kwitnie patriotyzm konsumencki. 140
  • PKP na rzecz Polski 4.0 19 lis 2017, 20:00 Moda na kolej wraca na całym świecie. Grupa PKP realizuje zadania ważne z punktu widzenia Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju. Bez nowoczesnego transportu kolejowego nie ma innowacyjnego państwa – podkreśla Krzysztof Mamiński, prezes PKP SA. 146
  • Polski eksportrolnikiem stoi 19 lis 2017, 20:00 Produkty rolnicze to polski hit eksportowy. Tylko w 2016 r. wyeksportowaliśmy towary z branży warte ponad 24 mld euro, czyli ponad 100 mld zł. A z roku na rok jest coraz lepiej. 148
  • Dyplomacja ekonomiczna w erze fintechu 19 lis 2017, 20:00 W gospodarce opartej na wiedzy dyplomacja biznesowa musi być innowacyjna. 152
  • Klastry, czyli sposób na lepszy biznes 19 lis 2017, 20:00 Klastry łączą biznes, naukę i samorządy. Jednak rządzący trochę o nich zapomnieli. 154
  • Fotonika i polskie światłowody 19 lis 2017, 20:00 Fotonika staje się kluczową technologią zdobywania, przetwarzania i przesyłania informacji. 156
  • Miliony klientów w zasięgu ręki 19 lis 2017, 20:00 Amazon Marketplace daje małym i średnim firmom dostęp do milionów klientów na całym świecie i umożliwia im ograniczenie kosztów logistycznych. 158

ZKDP - Nakład kontrolowany