Koszmar Angeli

Koszmar Angeli

Kanclerz Niemiec Angela Merkel
Kanclerz Niemiec Angela Merkel / Źródło: Newspix.pl / ABACA
Pani kanclerz Merkel jeszcze nie była w takich tarapatach. Odniosła wyborcze zwycięstwo, ale ma problemy z utworzeniem rządu. Ruszyła już giełda polityków, którzy mogą przejąć po niej schedę.

Do siedziby niemieckiego rządu, popularnie zwanej przez Berlińczyków Waschmaschine (pol. pralka), mieli się wprowadzić ministrowie wywodzący się z politycznego aliansu niemieckich konserwatystów (blok CDU/CSU) z Zielonymi i z liberałami z FDP. Koalicjanci się jednak nie dogadali i jesteśmy świadkami poważnego politycznego kryzysu. Komentatorzy są zgodni, że takich problemów z tworzeniem rządu nie było od początku istnienia RFN. I nie są to puste słowa. Niemiecka polityka działała dotąd jak szwajcarski zegarek. W ciągu ostatnich 35 lat krajem rządziło zaledwie trzech kanclerzy: Helmut Kohl, Gerhard Schröder i Angela Merkel. Tym razem jednak negocjacje prowadzone przez Merkel, skądinąd świetną mediatorkę, zakończyły się fiaskiem. Niemcy – po raz pierwszy w powojennej historii – będą miały rząd mniejszościowy albo u naszych sąsiadów odbędą się przyspieszone wybory. Chyba że nastąpi niespodziewany powrót do wielkiej koalicji chadecji z socjaldemokratami z SPD, która za czasów Merkel już dwukrotnie rządziła Niemcami. Kością niezgody w rozmowach koalicyjnych okazała się polityka imigracyjna nowego rządu. FDP i bawarska CSU przyjęły w tej sprawie nieustępliwe stanowisko, zmierzające do ograniczenia liczby przybyszy w ramach łączenia rodzin, podczas gdy Zieloni nie chcieli się podobno zgodzić na żadne limity. Kanclerz Merkel zapłaciła więc za swoją decyzję z 2015 r., kiedy przyjęła do Niemiec setki tysięcy muzułmańskich imigrantów, a przez następne dwa lata nie dopuszczała do publicznej debaty na ten temat. W rezultacie doprowadziła do kryzysu, który dzieli dziś niemiecką scenę polityczną i napędza wyborców partiom skrajnym, takim jak choćby nowa w Bundestagu Alternatywa dla Niemiec (AfD). Przed Merkel stoi teraz wyzwanie życia: jeśli nie stworzy rządu, choćby mniejszościowego, albo się nie wycofa – jak sugerują niektórzy komentatorzy – nawet przyspieszone wybory mogą się dla jej partii skończyć katastrofą. Wedle najnowszych sondaży poparcie dla CDU wciąż spada. I choć niektórzy komentatorzy są optymistami – John Kornblum, były ambasador USA w Berlinie, sądzi, że Merkel da sobie radę – to niezatapialna dotąd pani kanclerz z pewnością czuje już na plecach oddech partyjnych konkurentów, którzy po cichu zaczynają się szykować do królobójstwa.

Skutki kryzysu

O zerwaniu negocjacji poinformował w niedzielę 19 listopada, kilka minut przed północą, Christian Lindner, lider FDP. Oświadczył, że lepiej w ogóle nie rządzić niż rządzić słabo. I to jego obarcza się winą za polityczny impas w Niemczech. Czy jednak to on jest rzeczywiście wszystkiemu winien? 38-letni lider FDP prezentuje od jakiegoś czasu twardsze stanowisko w sprawie muzułmańskiej imigracji, licząc zapewne na to, że przysporzy to jego partii zwolenników rozczarowanych polityką uchodźczą CDU. Ostatnie sondaże, przeprowadzone już w trakcie rozmów koalicyjnych, zdają się potwierdzać jego przeczucia. FDP i Zieloni zyskują dodatkowe poparcie, podczas gdy chadecja zaliczyła w sondażach największy od sześciu lat spadek. Oznacza to, że gdyby odbyły się szybko kolejne wybory, FDP zwiększyłoby liczbę posłów w Bundestagu przynajmniej o jedną trzecią. Podobnie zyskałyby też inne mniejsze partie: Zieloni i AfD. Widać więc wyraźnie, że polityka CDU nie podoba się coraz większej grupie wyborców. Doktor Michał Kuź z Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego uważa, że Angelę Merkel dogoniły z opóźnieniem skutki polityki imigracyjnej. – Jest politykiem wybitnym, ale popełniła niesamowicie poważny błąd i nikt nie pociągnął jej za to do politycznej odpowiedzialności – mówi dr Kuź. – W dodatku media były w tej sprawie całkowicie zabetonowane, a niemiecka polityka cierpi na syndrom zbyt dużego konsensusu, przez co wszyscy się ze wszystkimi zgadzają albo o wielu kontrowersyjnych sprawach głośno się nie mówi.

Młode wilki z spd

Co teraz? Po zerwanych negocjacjach z FDP i Zielonymi Merkel stwierdziła, że woli wcześniejsze wybory niż rząd mniejszościowy, ale trudno w to uwierzyć, bo taki scenariusz jest dla niej samej i dla mainstreamowych partii bardzo ryzykowny. – Takie wybory miałyby sens, gdyby kanclerz zdecydowała się odejść, a nic na to nie wskazuje – tłumaczy dr Kuź. – Tylko z nowym liderem, który odciąłby się od polityki imigracyjnej Merkel, CDU miałaby szansę na lepszy niż we wrześniu wynik. W innym przypadku wyborcy, widząc, że CDU nie potrafi stworzyć rządu, mogliby zagłosować np. na skrajnie lewicową Die Linke i skrajnie prawicową AfD.

Decydującą rolę może odegrać prezydent socjalista Frank-Walter Steinmeier, minister spraw zagranicznych w dwóch rządach Merkel. Steinmeier rozumie chyba ryzyko związane z wcześniejszymi wyborami, bo wezwał w ub. tygodniu wszystkie partie, żeby „w imię dobra wspólnego” ponownie rozważyły swoje stanowiska. Prezydent wciąż liczy na powstanie nowego rządu. Jeśli nie uda mu się namówić FDP i Zielonych do powrotu do negocjacji, spróbuje prawdopodobnie przekonać swoich kolegów z SPD do zawiązania kolejnej wielkiej koalicji z chadecją. Taki scenariusz wykluczył jednak, już po przegranych przez socjalistów sromotnie wyborach, lider partii Martin Schulz. Josef Janning, szef berlińskiego biura think tanku European Council on Foreign Relations, twierdzi, że Schulza wspiera w tej kwestii młoda generacja polityków SPD, planująca wykorzystać czas spędzony w opozycji na przejęcie partii z rąk starszego pokolenia. Jednak prof. Krzysztof Malinowski, wiceszef Instytutu Zachodniego z Poznania, przypomina, że w SPD nie rządzi wyłącznie Schulz. Wciąż wpływowi w partii prezydent Steinmeier i były lider SPD Sigmar Gabriel są za powrotem wielkiej koalicji. – Spadające chwilowo poparcie dla dużych partii może spowodować, że jednak dojdzie do utworzenia po raz kolejny wielkiej koalicji CDU/CSU z SPD, jeśli nie teraz, to po przyspieszonych wyborach – mówi „Wprost” prof. Malinowski. Gdyby jednak okazało się to niemożliwe, jest jeszcze opcja rządu mniejszościowego. Wprawdzie Angela Merkel się od takiej możliwości odżegnuje, to przecież taki właśnie rząd istnieje de facto obecnie. – Myślę, że wszystkie opcje są wciąż otwarte, z tym że wcześniejsze wybory są bardzo ryzykowne. Merkel dwa razy się zastanowi, zanim się na nie zdecyduje – podsumowuje dr Kuź z Klubu Jagiellońskiego. Na pewno jednak czas goni, bo na utrzymującym się zbyt długo stanie zawieszenia Niemcy niewątpliwie stracą. Już tracą. Berlin walczył niedawno o przejęcie siedziby Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EBA) w spadku po Wielkiej Brytanii i ulokowanie go we Frankfurcie, ale przegrał. EBA przeniesie się ostatecznie do Paryża.

Schadenfreude

Chwilowa słabość Niemiec może za to ułatwić życie mniejszym europejskim krajom, bo – jak pisze nawet liberalny magazyn „Politico” – „zajęci swoimi wewnętrznymi problemami Niemcy będą mniej gotowi na zajmowanie się Polską i Węgrami”. Na podobną taryfę ulgową liczy Wielka Brytania. Mówił o tym na łamach dziennika „Daily Mail” Jacob Rees-Mogg, wschodząca gwiazda rządzącej Partii Konserwatywnej, o którym pisaliśmy w nr. 34. „Wprost”. Jego zdaniem obecna słabość polityczna najsilniejszego państwa w Unii wzmocni pozycję negocjacyjną Albionu w rozmowach o brexicie. A co kryzys w Niemczech może oznaczać dla Polski? – To dobry moment, żeby pokazać Niemcom klasę, bo w niemieckiej polityce może niewiele się mówi, ale za to dużo pamięta – mówi nam dr Kuź.– Polscy politycy nie powinni więc okazywać schadenfreude, choć wszyscy wiemy, skąd wzięły się dzisiejsze problemy z tworzeniem rządu. Może rzeczywiście nie ma się co ekscytować tym, że w kwestii imigracji Merkel popełniła najważniejszy błąd w swojej politycznej karierze. Zwłaszcza że i naciski w tej sprawie, wywierane dotąd na Polskę, mogą w tej sytuacji słabnąć. Nie da się także wykluczyć większej zmiany klimatu wokół muzułmańskiej imigracji nie tylko w Niemczech, lecz także w całej UE. – Możliwe, że zacznie się wreszcie bardziej otwarta debata na ten temat, która służy przecież z reguły do rozładowywania społecznych emocji – mówi dr Kuź. Jednak prof. Malinowski z Instytutu Zachodniego zwraca uwagę, że obecny stan zawieszenia w niemieckiej polityce wcale nie musi być dla Polski korzystny. – Po Merkel można się spodziewać pewnego zrozumienia dla spraw Polski w kontekście ewentualnych głębszych zmian w UE – tłumaczy prof. Malinowski i dodaje: – Byłoby dla nas lepiej, gdyby państwa tworzące tzw. twardy rdzeń Unii nie odwracały się od państw niebędących członkami strefy euro, np. Polski, Czech czy Węgier, i z tego punktu widzenia lepsza na stanowisku kanclerza jest Angela Merkel.

Kto, jak nie Merkel

Dotąd nie wyobrażano sobie europejskiej i światowej polityki bez pani kanclerz. Merkel była przez ponad dekadę najsilniejszym europejskim przywódcą i dlatego politolodzy, tacy jak choćby Ian Bremmer, prezes firmy konsultingowej Eurasia Group, nie widzą żadnego polityka, który mógłby ją zastąpić. Niemieckie media są już w tej sprawie znacznie mniej stanowcze i już publikują nazwiska ewentualnych sukcesorów pani kanclerz. [patrz ramka] Nie ma w tym zresztą nic zaskakującego. Były minister ds. europejskich Wielkiej Brytanii Denis MacShane pisze na stronie think tanku Carnegie Europe, że w polityce nie powinno się lekceważyć żelaznej zasady rządzącej karierami wielkich liderów: mogą pozostawać u władzy najwyżej dekadę, a później ich kariery muszą się skończyć. Helmuta Kohla zepchnęła z politycznego piedestału właśnie Merkel, dlatego kandydując na urząd kanclerza po raz czwarty, Merkel kusi po prostu los. Być może po prostu era Gemütlichkeit (przytulności – pol.) w niemieckiej polityce właśnie się kończy i potrzebni są na te czasy zupełnie nowi liderzy. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 48/2017
Więcej możesz przeczytać w 48/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 48/2017 (1813)

  • Z notatnika naczelnego 26 lis 2017, 20:00 To był prawdziwy czarny piątek. Sejm uchwalił zakaz handlu w niedzielę – część pracowników sklepów straci pracę, a klienci będą mieli kłopot, oraz zdecydował o dalszych pracach nad ordynacją wyborczą do samorządów – przez co... 6
  • Niedyskrecje parlamentarne 26 lis 2017, 20:00 Ryszard Petru wyhodował sobie wewnątrzpartyjną opozycję, z którą musiał się ścierać na zjeździe 10
  • Obraz tygodnia 26 lis 2017, 20:00 1/250 taki procent budżetu „Gry o tron” – według Jacka Kurskiego – wynosi budżet nowej superprodukcji TVP „Korona królów” Wygrany Wojciech Hermeliński Uwagi szefa PKW do projektu zmian w kodeksie wyborczym „nie od razu zostały... 12
  • Info Radar 26 lis 2017, 20:00 Z rabinami o antysemityzmie 11 listopada w Warszawie – marsz, który w rozmaitych krajach wywołał oburzenie i falę ataków na Polskę za tolerowanie rasizmu Wygląda na to, że rządzący zaczynają odrabiać lekcję z wizerunkowej wpadki,... 16
  • Pierwsza dama zabiera głos 26 lis 2017, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI „INSTYTUT SPRAW OBYWATELSKICH, PROWADZĄC OGÓLNOPOLSKĄ KAMPANIĘ INFOR MACYJNO-EDUKACYJNĄ pt. »Dom to praca«, zabiega o to, by praca wykonywana w domu przez osoby w nim pozostające zaczęła być postrzegana i traktowana... 17
  • Zdarzyło się jutro 26 lis 2017, 20:00 Rząd niszczy polską kulturę. Teraz zabrał się za Dodę. DOROTA R. ZATRZYMANA. Co na to Kultura Niepodległa? Ten PiS nie ma litości. Atakują wszystkie dobra kultury narodowej, teatry, filmowców, a teraz Dodę. Nawet faworyt prezesa TVP... 18
  • Biało-czerwono-brunatna 26 lis 2017, 20:00 BRUNATNY LISTOPAD KOŃCZY SIĘ, CO NIE ZNACZY, ŻE RESZTA ROKU BĘDZIE BIAŁA, ZIELONA CZY – NIE DAJ BOŻE! – TĘCZOWA. Kolor brunatny będzie nam niestety towarzyszył przez kilka (?) najbliższych lat. Gwarantuje to artykuł 30 ustawy o... 19
  • Do partii! 26 lis 2017, 20:00 PJEŻELI WALCZĄCY Z JAROSŁAWEM KACZYŃSKIM NIE CHCĄ ZAPISYWAĆ SIĘ DO PARTII POLITYCZNYCH, to znaczy, że mają kwadratowe głowy i w ogóle nie rozumieją roli partii – PiS – w ostatecznym sukcesie swojego dowódcy. Chcecie się pobujać,... 19
  • Mieć czy być 26 lis 2017, 20:00 W 1995 r. Polacy zasmakowali w kapitalizmie. Pracowali coraz więcej, marzyli o dużych pieniądzach i małych telefonach komórkowych. 86 proc. młodych Polaków kieruje się w życiu pogonią za pieniądzem” – pisze „Wprost”. To... 20
  • Gry wyborcze 26 lis 2017, 20:00 W listopadzie 1995 r. odbyły się dwie tury wyborów prezydenckich. „Wprost” przeprowadził wywiady z najważniejszymi kandydatami (i kandydatką) na prezydenta. 21
  • Stare szaty prezesa 26 lis 2017, 20:00 Kancelaria premiera, kilkanaście ministerstw, a nawet Pałac Prezydencki zastygły w oczekiwaniu na osobistą decyzję Jarosława Kaczyńskiego. 23
  • Dzień Suskiego 26 lis 2017, 20:00 Rekonstrukcja rządu przeorze PiS. Dotychczasowi działacze partyjni zostaną awansowani do rządu, ale największym zwycięzcą roszady będzie Marek Suski. 26
  • Przytulanki i pocałunki 26 lis 2017, 20:00 Bez współpracy Polski i Francji nie powiedzie się żadna reforma Unii Europejskiej” – mówiła premier Beata Szydło tuż po wyjściu z Pałacu Elizejskiego. I dodawała jeszcze, że Polska i Francja mają podobną wizję przyszłości... 30
  • Streżyńska w opałach 26 lis 2017, 20:00 Kulisom powstania projektu ustawy o ochronie danych osobowych przygląda się CBA – dowiedział się „Wprost”. Przepisy, które przygotowywał resort cyfryzacji, trzeba pisać od nowa. 32
  • Kaczyński to mniejsze zło 26 lis 2017, 20:00 Myślę, że Tusk nie chce wracać do polskiej polityki. Mistrz świata wagi ciężkiej nie startuje w powiatowych zawodach – mówi Andrzej Olechowski, współzałożyciel PO. 34
  • Po co politykom wojsko? 26 lis 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Za nami kolejna rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości. Choć w tym roku prezydent Andrzej Duda nie wręczył nominacji generalskich, to przecież i tak święto miało wiele aspektów militarnych.... 37
  • Pan Saffari 26 lis 2017, 20:00 To była końcówka lat 80. Pan Saffari, uchodźca z Iranu, który uciekł przed Chomeinim, był właścicielem modnej knajpy na Schwabingu w Monachium. Knajpa powstała w 1967 r., zaglądali do niej celebryci – Monachium było wtedy niemiecką... 38
  • Przeregulowany forex nie ochroni inwestora 26 lis 2017, 20:00 Pod hasłem ochrony inwestorów regulator dokręca śrubę polskim firmom foreksowym, a zagraniczne podmioty rozwijają skrzydła. 39
  • Marihuana pomaga żyć 26 lis 2017, 20:00 Dopóki roślina pozostanie za kratami, nie uczynimy w medycynie kroku naprzód – mówi dr Jerzy Jarosz, anestezjolog, specjalista od leczenia bólu. 41
  • Zalegalizować! 26 lis 2017, 20:00 W weekend w Polsce wydaje się ok. 100 mln zł na zioło. Gdzie trafiają te pieniądze? – pyta Andrzej Dołecki, były poseł na Sejm, prezes stowarzyszenia Wolne Konopie. 42
  • Wielkie święto polskiej wsi 26 lis 2017, 20:00 Największe targi rolno-spożywcze w Polsce: maszyny rolnicze, środki do produkcji rolnej, wystawa zwierząt i specjały z Polski oraz ze świata od 30.11 do 2.12 w Ptak Warsaw Expo. 45
  • 40 najbogatszych przed czterdziestką 26 lis 2017, 20:00 W latach 90. było podobno łatwiej zbić fortunę niż dzisiaj. Ale nasza lista 40 najbogatszych przed czterdziestką pokazuje, że młodzi Polacy potrafią dorobić się milionów także i teraz. 48
  • Siła jednej technologii 26 lis 2017, 20:00 MICHAŁ KURTYKA To była pozornie prosta technologia i prosty pomysł. Zamiast sięgać po złoża głębiej, Amerykanie wpadli na pomysł, by wykonywać odwiert wzdłuż złoża. A następnie z pomocą państwa przez 30 lat doskonalili... 68
  • Czekając na rewolucję 26 lis 2017, 20:00 Czy Polska może stać się potęgą elektromobilności? Plany są ambitne. Ale jak ambicje mają się do naszej rzeczywistości? 69
  • Dziurawa kieszeń Polaka 26 lis 2017, 20:00 Mimo deklarowanego zadowolenia z życia Polacy bardzo przejmują się stanem swoich finansów i możliwością opłacania comiesięcznych zobowiązań. 70
  • Koszmar Angeli 26 lis 2017, 20:00 Pani kanclerz Merkel jeszcze nie była w takich tarapatach. Odniosła wyborcze zwycięstwo, ale ma problemy z utworzeniem rządu. Ruszyła już giełda polityków, którzy mogą przejąć po niej schedę. 73
  • Zacznijmy się uczyć chińskiego 26 lis 2017, 20:00 Twierdzi, że czeka nas wojna z Chinami, a jego głosu słuchają stratedzy w Waszyngtonie. Teraz szykuje książkę poświęconą pozycji Polski – Jacek Bartosiak, prawnik i geostrateg. 76
  • Jestem głupi i o tym wiem 26 lis 2017, 20:00 Moja robota polega na tym, żeby przeczytać prace z katedr uniwersyteckich i prosto je wytłumaczyć – mówi Radosław Kotarski, youtuber naukowy i propagator wiedzy. 79
  • Recykling zamiast palenia 26 lis 2017, 20:00 Instytut Ochrony Środowiska uruchomił pierwszą w Polsce interaktywną maszynę do odbioru i recyklingu plastikowych butelek oraz aluminiowych puszek. 81
  • Matematyk zrobi to lepiej 26 lis 2017, 20:00 To często cytowane słowa wybitnego matematyka polskiego pochodzenia Hugona Steinhausa. Gdy pękła rura, zamiast wołać hydraulika, uznał, że… matematyk zrobi to lepiej. 82
  • Know How 26 lis 2017, 20:00 Baw się, śpiewaj i zgaduj Sony PlayStation chce, aby przed konsolą zasiadła cała rodzina, a nie tylko dzieci. Stąd pomysł (nienowy), by wykorzystywać do gier smartfony. I kolejny, by wypuścić na polski rynek kilka gier, które... 84
  • Rok przełomu 26 lis 2017, 20:00 Tak dużych zmian na listach leków refundowanych jak w 2017 r. nie było. Jednak różnica w dostępności do nowoczesnych terapii u nas i w innych krajach pozostaje wielka. 86
  • Słodko-gorzki problem 26 lis 2017, 20:00 Przede wszystkim obniżanie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, a nie tylko stężenia cukru we krwi – to innowacyjne podejście do leczenia chorych na cukrzycę. 88
  • Gra o światową ligę 26 lis 2017, 20:00 Wierzymy, że przy wsparciu rządu oraz w kooperacji biznesu i nauki uczynimy Polskę liderem biotechnologii – mówi Markus Sieger, prezes Grupy Polpharma. 90
  • CSR z korzyścią dla firmy i otoczenia 26 lis 2017, 20:00 Nasze działania spina motto „Ludzie pomagają ludziom”, które interpretujemy bardzo szeroko – mówi Magdalena Rzeszotalska, dyrektor ds. komunikacji korporacyjnej i CSR Grupy Polpharma. 92
  • Słabe mięśnie, silny umysł 26 lis 2017, 20:00 Pierwszy na świecie lek na rdzeniowy zanik mięśni może odmienić los pacjentów. 94
  • Zapobiec udarowi 26 lis 2017, 20:00 Migotanie przedsionków pięciokrotnie zwiększa ryzyko udaru niedokrwiennego mózgu, a wczesne wykrycie tej arytmii może znacząco obniżyć ryzyko jego wystąpienia. 96
  • Problem nie tylko estetyczny 26 lis 2017, 20:00 Nawet 50 proc. kobiet i 30 proc. mężczyzn – niezależnie od wieku – może mieć żylaki. Jak można się ich pozbyć? 97
  • Dobry lek to nie wszystko 26 lis 2017, 20:00 Wspieramy pacjentów nie tylko od strony farmakologicznej. Wiele inicjatyw wykracza poza ofertę produktową – mówi Michał Nitka, dyrektor generalny na Europę Środkową i Wschodnią Teva Pharmaceuticals Polska. 98
  • Dziecięce utrapienie 26 lis 2017, 20:00 Moczenie nocne dotyka nawet co dziesiątego siedmiolatka. Specjaliści są zgodni: to przypadłość, którą można skutecznie leczyć. 100
  • Wciąż kręci: w życiu i na planie 26 lis 2017, 20:00 W „Na karuzeli życia” Woody Allen znów podejmuje artystyczne ryzyko. Choć nie nadąża za burzliwym wiekiem XXI, to wciąż pozostaje błyskotliwym ironistą. 102
  • Nowa produkcja Woody'ego Allena wchodzi do kin. Akcja #metoo zaszkodzi promocji filmu? 30 lis 2017, 16:06 W „Na karuzeli życia” Woody Allen znów próbuje wyjść poza własną sferę bezpieczeństwa. Niestety, nieskutecznie. Coraz częściej zatwardziały nowojorczyk nie nadąża za burzliwym wiekiem XXI. Ale pozostaje błyskotliwym ironistą. 102
  • Zagłada złotego domu 26 lis 2017, 20:00 Salman Rushdie wrócił do klimatów, które najlepiej lubi i opisuje, gdy wszystko pogrąża się w szaleństwie. Jego nowa powieść jest frontalnym atakiem na świat, który daje się nabrać na to, co błyszczy. 106
  • Jak zostałam aktorką 26 lis 2017, 20:00 Początki kariery, więzienie na Pawiaku i pierwsze role filmowe wspominała zmarła niedawno wybitna artystka Alina Janowska. 110
  • Nagroda dla niezwykłego artysty 26 lis 2017, 20:00 Przemysław Gintrowski opowiadał o tym, co najważniejsze dla Polski, o wartościach ponadczasowych. Przypomną o tym koncert i nagroda wręczana na początku grudnia. 112
  • Tylko zaskoczenia 26 lis 2017, 20:00 Chciałbym zmieniać świat – mówi Frederick Wiseman. Na Camerimage nagrodzony za Osiągnięcia w Filmie Dokumentalnym. 113
  • Czyste rysunki z łaźni 26 lis 2017, 20:00 Akcja opowieści z tego tomu dzieje się po wydarzeniach z gry „Dziki Gon”. Nawiązuje również do opowiadania zatytułowanego „Wiedźmin”, w którym Geralt walczy ze strzygą. Otóż tym razem nasz bohater wraz z Ciri otrzymuje od... 114
  • Film 26 lis 2017, 20:00 Walka z układem „MORDERSTWO W HOTELU HILTON” ZACZYNA SIĘ TAK, jak przystało na kryminał. Sprzątaczka pcha wózek z detergentami po korytarzu luksusowego hotelu w Kairze, słyszy krzyk, chowa się za winklem. Z jednego z pokoi wychodzi... 115
  • Muzyka 26 lis 2017, 20:00 To jest już koniec Black Sabbath „The End”, CD/ DVD/Blu-Ray, Universal Music Polska W ramach pożegnalnej trasy koncertowej zespół Black Sabbath przyjechał także do Polski, dając niezapomniany koncert w Krakowie. Zarówno dla tych,... 116
  • Książka 26 lis 2017, 20:00 POWIEŚĆ Thien o Tian’anmen Madeleine Thien, kanadyjska pisarka o malezyjsko-chińskich korzeniach, choć ceniona i nagradzana w świecie, u nas była dotąd kompletnie nieznana. No ale gdy już trafiła do naszych księgarń, to od razu ze... 118
  • Kalejdoskop 26 lis 2017, 20:00 SZTUKA Piękna niebieskooka Ostatnie sukcesy Wilhelma Sasnala czy Marcina Maciejowskiego świadczą o tym, że i artyści, i publiczność nie wierzą w przepowiadaną przez co poniektórych krytyków śmierć malarstwa figuratywnego. Dla... 119
  • Kulturalna trzynastka 26 lis 2017, 20:00 Marcin Prokop NAJWIĘKSZY DZIENNIKARZ W POLSCE (PRZYNAJMNIEJ JEŚLI CHODZI O WZROST) 1. Najbardziej znienawidzona lektura? Rachunki za gaz. 2. Którym bohaterem literackim chciałbyś być i dlaczego? Małym Billem Brysonem z jego biografii „The... 120
  • Celebryci i kryminał 26 lis 2017, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Pełen tytuł tego felietonu powinien brzmieć: „Celebryci i kryminał. Z okazji doprowadzenia do prokuratury i postawienia zarzutów Dorocie R”. Wyżej wzmiankowane zatrzymanie i postawienie w stan oskarżenia jest tylko... 121
  • O polskiej inwazji na Brukselę i granicach bezczelności 26 lis 2017, 20:00 Bruksela, w której piszę te słowa, w minionym tygodniu została wręcz zaludniona przez polskich ministrów z panią premier na czele. Na radzie ministrów kultury krajów członkowskich UE Jarosław Sellin, prawdziwy, a nie udawany Kaszub... 122

ZKDP - Nakład kontrolowany