Zacznijmy się uczyć chińskiego

Zacznijmy się uczyć chińskiego

Twierdzi, że czeka nas wojna z Chinami, a jego głosu słuchają stratedzy w Waszyngtonie. Teraz szykuje książkę poświęconą pozycji Polski – Jacek Bartosiak, prawnik i geostrateg.

Czy podtrzymuje pan, że wybuchnie wojna między USA a Chinami?

Z pewnością znajdujemy się w pułapce Tukidydesa, obie strony na serio przygotowują się do konfliktu.

Czy zatem Kartagina musi zostać zniszczona, aby Rzym mógł dalej istnieć?

Właśnie to jest to niebezpieczeństwo. Jest tylko taka różnica, że Amerykanie w przeciwieństwie do Rzymu, który rywalizował z Kartaginą w basenie Morza Śródziemnego, zbudowali świat, jaki znamy po 1945 r., ład instytucjonalny, na którym również Chińczycy bardzo skorzystali. Przy czym USA kontroluje ten ład w kilku punktach. Potencjał napięcia jest jeszcze większy niż w starożytności, bo Chiny są tak potężne, że będą chciały ten porządek wywrócić do góry nogami. Wydaje mi się, że przekroczyliśmy granicę, w której siła zewnętrzna byłaby w stanie zablokować rozwój Chin. Możliwe jednak, że zapadną się pod własnym ciężarem.

Jak miałby wyglądać taki wewnętrzny kryzys?

Tak jak wyglądał w czasie „wieku upokorzenia” [czas od połowy XIX w. – red.], kiedy Chiny były podzielone. Geografia Chin powoduje, że są one jako państwo zbudowane wzdłuż dwóch rzek: Żółtej i Jangcy. To nie ułatwia konsolidacji kraju. Gdy brakuje sprawnej władzy centralnej, państwo rozpada się na mniejsze struktury, trochę podobnie jak Polska w czasie rozbicia dzielnicowego. Bardzo trudno jest potem zapanować nad tą przestrzenią. Tak to wyglądało, póki Mao nie zjednoczył Chin.

Czyli nadzieją dla Zachodu jest rozbicie dzielnicowe Chin?

Nie, nadzieją dla Zachodu jest to, że Chiny i Rosja zaakceptują światowy system oparty na prymacie amerykańskim, który dał pokój i rozwój przez ostatnie 70 lat. Sądzę jednak, że ta nadzieja jest złudna. Chiny w dłuższej perspektywie nie będą chciały dostosować się do tego modelu.

Pracuje pan teraz nad nową książką.

Traktuje ona o polskiej przestrzeni. Będzie w podobny sposób napisana jak „Pacyfik i Eurazja o wojnie”, ale objętościowo chyba obszerniejsza. Ujmuję temat oczywiście w paradygmatach realistycznym, geopolitycznym i geostrategicznym. Będę analizował różne aspekty naszej przestrzeni w ramach granic politycznych, ale książka będzie także o miejscach zlokalizowanych poza Polską, które decydują o sukcesie i rozwoju lub o jej klęsce. Cały sekret geostrategii polega na tym, że nie wszystkie miejsca na świecie mają takie samo znaczenie. To trzeba wydobyć.

Czy porusza pan temat idei Międzymorza zakładającej utworzenie federacji państw Europy Środkowej i Wschodniej?

Tak, piszę również o Międzymorzu, o I Rzeczypospolitej, o dualizmie na Łabie [rozwój dwutorowy, w nowożytnej Europie na wschód od Łaby gospodarki folwarczno-pańszczyźnianej, a na zachód gospodarki kapitalistycznej – red.], o obecnej sytuacji na wschodniej flance, o konsolidacji kontynentalnej, o wojnach światowych, o naszej przestrzeni Międzymorza: dolinie Wisły, Gdańsku, Bramie Smoleńskiej, Bałtyku, Morzu Czarnym, o Konstantynopolu, starym i nowym szlaku jedwabnym, o Bramie Nefrytowej. Polska jak każdy inny podmiot polityczny musi zacząć dostosowywać swoją geostrategię do wymagań sytuacji geopolitycznej, aby zabezpieczyć własny optymalny rozwój.

W Polsce jest pan jednym z pionierów tej tematyki. Jak to się stało, że zajął się pan nauką?

Byli też inni przede mną. Zafascynowałem się planowaniem strategicznym po kryzysie finansowym z 2008 r., kiedy system światowy począł się załamywać. Razem z grupą znajomych uznaliśmy, że jest to moment, w którym będzie niszczony dotychczasowy ład świata. Zająłem się w szczególności tematem Pacyfiku i stąd między innymi wzięła się pierwsza książka. To mnie zaprowadziło do Stanów Zjednoczonych, gdzie zajmowałem się koncepcjami operacyjnymi dla sił zbrojnych w Europie Środkowo-Wschodniej i na zachodnim Pacyfiku. Mając tę wiedzę, postanowiłem napisać doktorat, etykiety w Polsce są zadziwiająco ważne.

Co jest kluczem do sukcesu w geopolityce i geostrategii?

Przede wszystkim autentyczność. Można nie mieć zawsze racji, ale warto przedstawiać swoje przemyślenia. Oczywiście tę niezależność dają również własne środki finansowe, bo pieniądze publiczne nie sprzyjają wolnemu myśleniu, o czym wszyscy wiemy... Po opublikowaniu książki liczyłem na nieskrępowaną debatę, na spór z jakimś specjalistą i wejście w szczegóły, których nie udało mi się zawrzeć w publikacji – musiałaby liczyć tysiące stron. Chciałbym z kimś się pospierać o konkretne rozwiązania, o detale, ale na razie zatrzymujemy się w debacie na poziomie ogólnym. Może zmieni się to po opublikowaniu książki o geopolityce Polski, w końcu każdy u nas się na tym zna.

W jaki sposób łączy pan dwie biografie? Jest pan adwokatem z własną kancelarią oraz senior fellow, starszym doradcą w Potomac Foundation w Waszyngtonie.

Czasem wydaje mi się, że mam wewnętrznego brata bliźniaka, bo w mojej pracy można dostać choroby dwubiegunowej. Staram się jednak rozdzielać te dwa życia. W kancelarii zasadniczo zajmuję się pracą adwokata, chyba że mam w ciągu dnia spotkania związane z geostrategią. Po pracy zarobkowej skupiam się na kwestiach naukowych. Pierwsze daje mi niezależność, drugie są realizacją mojej pasji. Kocham geostrategię, rzeczywiście codziennie się nią zajmuję.

Jak się zostaje senior fellow w Potomac Foundation?

To akurat nie było trudne. Napisałem z kolegą po polsku i po angielsku raport o geografii wojskowej Bałtyku i o tym, jak mogłaby przebiegać wojna w XXI w. na tym morzu w zależności od różnych zmiennych czynników. Amerykańscy specjaliści od planowania operacyjnego po prostu znaleźli tę pracę. Potem miałem możliwość w Potomacu przed kolegium dyrektorów zaprezentować tezy zawarte w mojej książce o Pacyfiku. Mówiłem w szczególności o koncepcji wojny powietrzno-morskiej z Chinami i jej konsekwencjach wojskowych dla Europy Wschodniej, w tym dla skuteczności potencjalnej nowej koncepcji operacyjnej dla wojsk amerykańskich na lądowym teatrze operacyjnym w naszej części Europy. Widocznie dobrze to wyszło, bo zaproponowali mi współpracę w Waszyngtonie. Potem już robiliśmy razem symulacje i gry wojenne, w tym na wschodniej flance NATO.

Czy zatem powinniśmy już uczyć się chińskiego?

Jeśli Chiny się szybko nie zapadną, to tak – należy się uczyć chińskiego. Nie będzie on jednak nowym angielskim w sensie lingua franca, ponieważ ten był językiem ludzi morza, którzy kontrolowali obrót morski, handlowy i komunikacyjny całego świata. Angielski jest językiem pieniądza i prawdopodobnie zostanie nim z dwóch powodów: utrwalonego status quo i większej prostoty łacińskiego alfabetu. Tej zmiany bym się zatem nie obawiał. Natomiast kwestionowanie jednobiegunowego świata amerykańskiego niesie dla Polski bardzo poważne konsekwencje i konieczność podjęcia decyzji geostrategicznych na wielu zresztą kierunkach. Czas przemyśleć nasze mapy mentalne, bo obecnie świat się szybko zmienia. O tym będzie moja nowa książka. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 48/2017
Więcej możesz przeczytać w 48/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 48/2017 (1813)

  • Z notatnika naczelnego 26 lis 2017, 20:00 To był prawdziwy czarny piątek. Sejm uchwalił zakaz handlu w niedzielę – część pracowników sklepów straci pracę, a klienci będą mieli kłopot, oraz zdecydował o dalszych pracach nad ordynacją wyborczą do samorządów – przez co... 6
  • Niedyskrecje parlamentarne 26 lis 2017, 20:00 Ryszard Petru wyhodował sobie wewnątrzpartyjną opozycję, z którą musiał się ścierać na zjeździe 10
  • Obraz tygodnia 26 lis 2017, 20:00 1/250 taki procent budżetu „Gry o tron” – według Jacka Kurskiego – wynosi budżet nowej superprodukcji TVP „Korona królów” Wygrany Wojciech Hermeliński Uwagi szefa PKW do projektu zmian w kodeksie wyborczym „nie od razu zostały... 12
  • Info Radar 26 lis 2017, 20:00 Z rabinami o antysemityzmie 11 listopada w Warszawie – marsz, który w rozmaitych krajach wywołał oburzenie i falę ataków na Polskę za tolerowanie rasizmu Wygląda na to, że rządzący zaczynają odrabiać lekcję z wizerunkowej wpadki,... 16
  • Pierwsza dama zabiera głos 26 lis 2017, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI „INSTYTUT SPRAW OBYWATELSKICH, PROWADZĄC OGÓLNOPOLSKĄ KAMPANIĘ INFOR MACYJNO-EDUKACYJNĄ pt. »Dom to praca«, zabiega o to, by praca wykonywana w domu przez osoby w nim pozostające zaczęła być postrzegana i traktowana... 17
  • Zdarzyło się jutro 26 lis 2017, 20:00 Rząd niszczy polską kulturę. Teraz zabrał się za Dodę. DOROTA R. ZATRZYMANA. Co na to Kultura Niepodległa? Ten PiS nie ma litości. Atakują wszystkie dobra kultury narodowej, teatry, filmowców, a teraz Dodę. Nawet faworyt prezesa TVP... 18
  • Biało-czerwono-brunatna 26 lis 2017, 20:00 BRUNATNY LISTOPAD KOŃCZY SIĘ, CO NIE ZNACZY, ŻE RESZTA ROKU BĘDZIE BIAŁA, ZIELONA CZY – NIE DAJ BOŻE! – TĘCZOWA. Kolor brunatny będzie nam niestety towarzyszył przez kilka (?) najbliższych lat. Gwarantuje to artykuł 30 ustawy o... 19
  • Do partii! 26 lis 2017, 20:00 PJEŻELI WALCZĄCY Z JAROSŁAWEM KACZYŃSKIM NIE CHCĄ ZAPISYWAĆ SIĘ DO PARTII POLITYCZNYCH, to znaczy, że mają kwadratowe głowy i w ogóle nie rozumieją roli partii – PiS – w ostatecznym sukcesie swojego dowódcy. Chcecie się pobujać,... 19
  • Mieć czy być 26 lis 2017, 20:00 W 1995 r. Polacy zasmakowali w kapitalizmie. Pracowali coraz więcej, marzyli o dużych pieniądzach i małych telefonach komórkowych. 86 proc. młodych Polaków kieruje się w życiu pogonią za pieniądzem” – pisze „Wprost”. To... 20
  • Gry wyborcze 26 lis 2017, 20:00 W listopadzie 1995 r. odbyły się dwie tury wyborów prezydenckich. „Wprost” przeprowadził wywiady z najważniejszymi kandydatami (i kandydatką) na prezydenta. 21
  • Stare szaty prezesa 26 lis 2017, 20:00 Kancelaria premiera, kilkanaście ministerstw, a nawet Pałac Prezydencki zastygły w oczekiwaniu na osobistą decyzję Jarosława Kaczyńskiego. 23
  • Dzień Suskiego 26 lis 2017, 20:00 Rekonstrukcja rządu przeorze PiS. Dotychczasowi działacze partyjni zostaną awansowani do rządu, ale największym zwycięzcą roszady będzie Marek Suski. 26
  • Przytulanki i pocałunki 26 lis 2017, 20:00 Bez współpracy Polski i Francji nie powiedzie się żadna reforma Unii Europejskiej” – mówiła premier Beata Szydło tuż po wyjściu z Pałacu Elizejskiego. I dodawała jeszcze, że Polska i Francja mają podobną wizję przyszłości... 30
  • Streżyńska w opałach 26 lis 2017, 20:00 Kulisom powstania projektu ustawy o ochronie danych osobowych przygląda się CBA – dowiedział się „Wprost”. Przepisy, które przygotowywał resort cyfryzacji, trzeba pisać od nowa. 32
  • Kaczyński to mniejsze zło 26 lis 2017, 20:00 Myślę, że Tusk nie chce wracać do polskiej polityki. Mistrz świata wagi ciężkiej nie startuje w powiatowych zawodach – mówi Andrzej Olechowski, współzałożyciel PO. 34
  • Po co politykom wojsko? 26 lis 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Za nami kolejna rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości. Choć w tym roku prezydent Andrzej Duda nie wręczył nominacji generalskich, to przecież i tak święto miało wiele aspektów militarnych.... 37
  • Pan Saffari 26 lis 2017, 20:00 To była końcówka lat 80. Pan Saffari, uchodźca z Iranu, który uciekł przed Chomeinim, był właścicielem modnej knajpy na Schwabingu w Monachium. Knajpa powstała w 1967 r., zaglądali do niej celebryci – Monachium było wtedy niemiecką... 38
  • Przeregulowany forex nie ochroni inwestora 26 lis 2017, 20:00 Pod hasłem ochrony inwestorów regulator dokręca śrubę polskim firmom foreksowym, a zagraniczne podmioty rozwijają skrzydła. 39
  • Marihuana pomaga żyć 26 lis 2017, 20:00 Dopóki roślina pozostanie za kratami, nie uczynimy w medycynie kroku naprzód – mówi dr Jerzy Jarosz, anestezjolog, specjalista od leczenia bólu. 41
  • Zalegalizować! 26 lis 2017, 20:00 W weekend w Polsce wydaje się ok. 100 mln zł na zioło. Gdzie trafiają te pieniądze? – pyta Andrzej Dołecki, były poseł na Sejm, prezes stowarzyszenia Wolne Konopie. 42
  • Wielkie święto polskiej wsi 26 lis 2017, 20:00 Największe targi rolno-spożywcze w Polsce: maszyny rolnicze, środki do produkcji rolnej, wystawa zwierząt i specjały z Polski oraz ze świata od 30.11 do 2.12 w Ptak Warsaw Expo. 45
  • 40 najbogatszych przed czterdziestką 26 lis 2017, 20:00 W latach 90. było podobno łatwiej zbić fortunę niż dzisiaj. Ale nasza lista 40 najbogatszych przed czterdziestką pokazuje, że młodzi Polacy potrafią dorobić się milionów także i teraz. 48
  • Siła jednej technologii 26 lis 2017, 20:00 MICHAŁ KURTYKA To była pozornie prosta technologia i prosty pomysł. Zamiast sięgać po złoża głębiej, Amerykanie wpadli na pomysł, by wykonywać odwiert wzdłuż złoża. A następnie z pomocą państwa przez 30 lat doskonalili... 68
  • Czekając na rewolucję 26 lis 2017, 20:00 Czy Polska może stać się potęgą elektromobilności? Plany są ambitne. Ale jak ambicje mają się do naszej rzeczywistości? 69
  • Dziurawa kieszeń Polaka 26 lis 2017, 20:00 Mimo deklarowanego zadowolenia z życia Polacy bardzo przejmują się stanem swoich finansów i możliwością opłacania comiesięcznych zobowiązań. 70
  • Koszmar Angeli 26 lis 2017, 20:00 Pani kanclerz Merkel jeszcze nie była w takich tarapatach. Odniosła wyborcze zwycięstwo, ale ma problemy z utworzeniem rządu. Ruszyła już giełda polityków, którzy mogą przejąć po niej schedę. 73
  • Zacznijmy się uczyć chińskiego 26 lis 2017, 20:00 Twierdzi, że czeka nas wojna z Chinami, a jego głosu słuchają stratedzy w Waszyngtonie. Teraz szykuje książkę poświęconą pozycji Polski – Jacek Bartosiak, prawnik i geostrateg. 76
  • Jestem głupi i o tym wiem 26 lis 2017, 20:00 Moja robota polega na tym, żeby przeczytać prace z katedr uniwersyteckich i prosto je wytłumaczyć – mówi Radosław Kotarski, youtuber naukowy i propagator wiedzy. 79
  • Recykling zamiast palenia 26 lis 2017, 20:00 Instytut Ochrony Środowiska uruchomił pierwszą w Polsce interaktywną maszynę do odbioru i recyklingu plastikowych butelek oraz aluminiowych puszek. 81
  • Matematyk zrobi to lepiej 26 lis 2017, 20:00 To często cytowane słowa wybitnego matematyka polskiego pochodzenia Hugona Steinhausa. Gdy pękła rura, zamiast wołać hydraulika, uznał, że… matematyk zrobi to lepiej. 82
  • Know How 26 lis 2017, 20:00 Baw się, śpiewaj i zgaduj Sony PlayStation chce, aby przed konsolą zasiadła cała rodzina, a nie tylko dzieci. Stąd pomysł (nienowy), by wykorzystywać do gier smartfony. I kolejny, by wypuścić na polski rynek kilka gier, które... 84
  • Rok przełomu 26 lis 2017, 20:00 Tak dużych zmian na listach leków refundowanych jak w 2017 r. nie było. Jednak różnica w dostępności do nowoczesnych terapii u nas i w innych krajach pozostaje wielka. 86
  • Słodko-gorzki problem 26 lis 2017, 20:00 Przede wszystkim obniżanie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, a nie tylko stężenia cukru we krwi – to innowacyjne podejście do leczenia chorych na cukrzycę. 88
  • Gra o światową ligę 26 lis 2017, 20:00 Wierzymy, że przy wsparciu rządu oraz w kooperacji biznesu i nauki uczynimy Polskę liderem biotechnologii – mówi Markus Sieger, prezes Grupy Polpharma. 90
  • CSR z korzyścią dla firmy i otoczenia 26 lis 2017, 20:00 Nasze działania spina motto „Ludzie pomagają ludziom”, które interpretujemy bardzo szeroko – mówi Magdalena Rzeszotalska, dyrektor ds. komunikacji korporacyjnej i CSR Grupy Polpharma. 92
  • Słabe mięśnie, silny umysł 26 lis 2017, 20:00 Pierwszy na świecie lek na rdzeniowy zanik mięśni może odmienić los pacjentów. 94
  • Zapobiec udarowi 26 lis 2017, 20:00 Migotanie przedsionków pięciokrotnie zwiększa ryzyko udaru niedokrwiennego mózgu, a wczesne wykrycie tej arytmii może znacząco obniżyć ryzyko jego wystąpienia. 96
  • Problem nie tylko estetyczny 26 lis 2017, 20:00 Nawet 50 proc. kobiet i 30 proc. mężczyzn – niezależnie od wieku – może mieć żylaki. Jak można się ich pozbyć? 97
  • Dobry lek to nie wszystko 26 lis 2017, 20:00 Wspieramy pacjentów nie tylko od strony farmakologicznej. Wiele inicjatyw wykracza poza ofertę produktową – mówi Michał Nitka, dyrektor generalny na Europę Środkową i Wschodnią Teva Pharmaceuticals Polska. 98
  • Dziecięce utrapienie 26 lis 2017, 20:00 Moczenie nocne dotyka nawet co dziesiątego siedmiolatka. Specjaliści są zgodni: to przypadłość, którą można skutecznie leczyć. 100
  • Wciąż kręci: w życiu i na planie 26 lis 2017, 20:00 W „Na karuzeli życia” Woody Allen znów podejmuje artystyczne ryzyko. Choć nie nadąża za burzliwym wiekiem XXI, to wciąż pozostaje błyskotliwym ironistą. 102
  • Nowa produkcja Woody'ego Allena wchodzi do kin. Akcja #metoo zaszkodzi promocji filmu? 30 lis 2017, 16:06 W „Na karuzeli życia” Woody Allen znów próbuje wyjść poza własną sferę bezpieczeństwa. Niestety, nieskutecznie. Coraz częściej zatwardziały nowojorczyk nie nadąża za burzliwym wiekiem XXI. Ale pozostaje błyskotliwym ironistą. 102
  • Zagłada złotego domu 26 lis 2017, 20:00 Salman Rushdie wrócił do klimatów, które najlepiej lubi i opisuje, gdy wszystko pogrąża się w szaleństwie. Jego nowa powieść jest frontalnym atakiem na świat, który daje się nabrać na to, co błyszczy. 106
  • Jak zostałam aktorką 26 lis 2017, 20:00 Początki kariery, więzienie na Pawiaku i pierwsze role filmowe wspominała zmarła niedawno wybitna artystka Alina Janowska. 110
  • Nagroda dla niezwykłego artysty 26 lis 2017, 20:00 Przemysław Gintrowski opowiadał o tym, co najważniejsze dla Polski, o wartościach ponadczasowych. Przypomną o tym koncert i nagroda wręczana na początku grudnia. 112
  • Tylko zaskoczenia 26 lis 2017, 20:00 Chciałbym zmieniać świat – mówi Frederick Wiseman. Na Camerimage nagrodzony za Osiągnięcia w Filmie Dokumentalnym. 113
  • Czyste rysunki z łaźni 26 lis 2017, 20:00 Akcja opowieści z tego tomu dzieje się po wydarzeniach z gry „Dziki Gon”. Nawiązuje również do opowiadania zatytułowanego „Wiedźmin”, w którym Geralt walczy ze strzygą. Otóż tym razem nasz bohater wraz z Ciri otrzymuje od... 114
  • Film 26 lis 2017, 20:00 Walka z układem „MORDERSTWO W HOTELU HILTON” ZACZYNA SIĘ TAK, jak przystało na kryminał. Sprzątaczka pcha wózek z detergentami po korytarzu luksusowego hotelu w Kairze, słyszy krzyk, chowa się za winklem. Z jednego z pokoi wychodzi... 115
  • Muzyka 26 lis 2017, 20:00 To jest już koniec Black Sabbath „The End”, CD/ DVD/Blu-Ray, Universal Music Polska W ramach pożegnalnej trasy koncertowej zespół Black Sabbath przyjechał także do Polski, dając niezapomniany koncert w Krakowie. Zarówno dla tych,... 116
  • Książka 26 lis 2017, 20:00 POWIEŚĆ Thien o Tian’anmen Madeleine Thien, kanadyjska pisarka o malezyjsko-chińskich korzeniach, choć ceniona i nagradzana w świecie, u nas była dotąd kompletnie nieznana. No ale gdy już trafiła do naszych księgarń, to od razu ze... 118
  • Kalejdoskop 26 lis 2017, 20:00 SZTUKA Piękna niebieskooka Ostatnie sukcesy Wilhelma Sasnala czy Marcina Maciejowskiego świadczą o tym, że i artyści, i publiczność nie wierzą w przepowiadaną przez co poniektórych krytyków śmierć malarstwa figuratywnego. Dla... 119
  • Kulturalna trzynastka 26 lis 2017, 20:00 Marcin Prokop NAJWIĘKSZY DZIENNIKARZ W POLSCE (PRZYNAJMNIEJ JEŚLI CHODZI O WZROST) 1. Najbardziej znienawidzona lektura? Rachunki za gaz. 2. Którym bohaterem literackim chciałbyś być i dlaczego? Małym Billem Brysonem z jego biografii „The... 120
  • Celebryci i kryminał 26 lis 2017, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Pełen tytuł tego felietonu powinien brzmieć: „Celebryci i kryminał. Z okazji doprowadzenia do prokuratury i postawienia zarzutów Dorocie R”. Wyżej wzmiankowane zatrzymanie i postawienie w stan oskarżenia jest tylko... 121
  • O polskiej inwazji na Brukselę i granicach bezczelności 26 lis 2017, 20:00 Bruksela, w której piszę te słowa, w minionym tygodniu została wręcz zaludniona przez polskich ministrów z panią premier na czele. Na radzie ministrów kultury krajów członkowskich UE Jarosław Sellin, prawdziwy, a nie udawany Kaszub... 122

ZKDP - Nakład kontrolowany