Matka Polka lęku pełna

Matka Polka lęku pełna

Mama z dzieckiem
Mama z dzieckiem / Źródło: Fotolia / Alena Ozerova
Gdy wszystko dookoła podpowiada ci, jak być matką doskonałą, może warto spróbować być normalną mamą.

Cielęcina, drób czy dorsz? – 35-letnia Marta od dwóch tygodni zachodzi w głowę, co podać swojej półrocznej córce w ramach rozszerzenia diety mlecznej o produkty stałe. I wciąż nie wie, bo na każdym blogu parentingowym, a obserwuje ich kilkanaście, piszą co innego. Że ryba ma metale ciężkie, że indyk na pewno dostawał antybiotyki, a cielęciny na świecie się właściwie nie je. Tylko w Polsce – nie wiedzieć czemu. Marta się boi, że już na początku wypracuje złe nawyki żywieniowe u córki, więc na wszelki wypadek podaje jej tylko warzywa. Ugotowane na parze i starte na szklanej tarce, bo na internetowym forum piszą, że w kontakcie z metalową tracą witaminy.

Bobomigi i gordonki

Marta z blogów dużo już wie – np. to, że aby dziecko dobrze się rozwijało, materac łóżeczka musi być z włókien kokosa, zabawki muszą być drewniane i czarno-białe i od urodzenia trzeba obracać leżące dziecko z prawej strony na lewą. Jak najczęściej, najlepiej trzymając za pupę i używając tylko jednej ręki, jakby się wkręcało żarówkę. Pewien ojciec – youtuber nagrał film instruktażowy, więc Marta ćwiczyła ten trik przed ekranem komputera. Wie też, że ubranka trzeba prać w ekologicznych orzechach z Ameryki Południowej, dostępnych w promocyjnej cenie w sklepiku blogerki. W ten sposób oszczędzi dziecku skórnych alergii. No i że musi z małą chodzić na podgrzewany basen, żeby bioderka odpoczywały, na kurs bobomigów, aby stymulować chęć komunikacji, i na gordonki, aby wspomóc naturalny proces rozumienia muzyki. Słowem, musi zrobić wszystko, żeby córka miała w życiu dobry start. Specjaliści potwierdzają – w ostatnich latach przybywa rodziców, którzy w natłoku informacji, wskazówek i porad tracą instynkt. – Niektórzy próbują ortodoksyjnie wdrażać metody znalezione na blogach czy w poradnikach, ale efekty bywają na ogół odwrotne. Przychodzą do nas poturbowani, z głębokim poczuciem winy, wstydu i rozczarowania, że oni i ich dziecko nie pasują do schematu – alarmuje dr n. med. Anna Szczepaniak, psycholożka i psychoterapeutka dzieci współpracująca z Fundacją Dajemy Dzieciom Siłę. Jej zdaniem zjawisko nasila się od kilku lat, chociaż teraz chyba osiągnęło apogeum. To trochę jak na internetowym memie – matka siedzi w fotelu zaczytana w opasły tom pod tytułem „Jak spędzić czas z dzieckiem”, tymczasem dziecko pełza jej pod nogami, łapie za kostkę, domaga się uwagi.

Gonitwa za ideałem

Dziś dziecko stoi na piedestale, a opieka macierzyńska i wychowanie urosło do rangi tajnego projektu kosmicznego NASA. – Potrzebny jest co najmniej doktorat, aby prawidłowo wyposażyć wózek dziecięcy – z ironią tłumaczy Kaja Kojder, antropolożka i psycholożka, specjalistka od kulturowego badania macierzyństwa z Uniwersytetu Warszawskiego. Nic dziwnego, że matki się boją, że nie sprostają zadaniu. Że jednym błędnym ruchem zepsują dziecko, że będzie miało traumę na zawsze. Dlatego unikają samodzielnego podejmowania decyzji, szukając pseudoautorytetu, który za nie zdecyduje. Zdaniem Szczepaniak taka postawa to wynik samotności w rodzicielstwie i rosnących lęków. Kontrola jest pomocna w radzeniu sobie z lękiem, więc rodzice, by zapanować nad każdą sferą rozwoju dziecka, stawiają przed sobą i nim kolejne zadania. – Kultura, media i otoczenie społeczne stawiają matce Polce ogromne wymagania – tłumaczy Kojder i wymienia: – Przede wszystkim musi być świadomą matką, nie może popełniać błędów wychowawczych, musi zapewnić dziecku otoczenie stymulujące jego rozwój fizyczny i intelektualny, a jednocześnie zawsze powinna być wypoczęta, empatyczna i uważna. Dodatkowo musi być kobietą sukcesu i szybko wrócić do pracy, musi być piękna, szczupła i aktywna fizycznie, najlepiej już tydzień po porodzie. Nie może zaniedbać męża, więc dobrze, żeby ponętnie przechadzała się po mieszkaniu. – Temu nie da się sprostać. Prędzej czy później nadejdzie frustracja – tłumaczy antropolożka. I nie dziwi się, że matki obsesyjnie szukają porad w sieci. – Kiedyś dziecko wychowywała cała wioska. Dziś matki są na ogół same. Dlatego w internecie szukają wspólnoty i wsparcia – mówi. Tyle że wirtualne wsparcie bywa złudne i zamiast pomóc, podsyca jałową gonitwę za ideałem.

Wystarczy chcieć

Marta wprawdzie wie, że idealna być nie musi, ale przecież może. Wystarczy tylko, że się postara. Jeszcze bardziej postara. Bo niektóre matki są rozlazłe, mają tłuste włosy i spasiony brzuch. Ich dzieci też takie są. Niezdyscyplinowane, jęczące. A przecież wystarczy rygor: dieta, trening i odpowiednia organizacja czasu. Przynajmniej tak mówi jej mąż. I blogerki, które są tak świetnie zorganizowane. Więc choć zdarza jej się, że nie ma siły wstać w nocy do dziecka, gryzie kołdrę i wyje w poduszkę, nie może przecież przesadzać i się nad sobą rozczulać. Bo dobry plan jest podstawą powodzenia macierzyństwa. – Zdarza się, że dziecko jest traktowane jak projekt, który trzeba zrealizować najlepiej jak się da. Poddać analizie każdy obszar funkcjonowania dziecka, wyciągnąć wnioski, nanieść poprawki – zauważa Szczepaniak. Rodzic, bojąc się oceny, swojej bądź innych, nie daje sobie prawa do błędu. Każdy trybik musi chodzić jak w zegarku. Nawet za cenę płaczu i stresu. Jeszcze gorzej, kiedy projekt dziecko jest przedłużeniem wizji idealnego życia rodziców. – Im więcej zadań stawiamy sobie, tym więcej wymagamy od dziecka. Ma być idealne. Nie ma szans na własny rozwój, bo musi realizować wizje rodzica lub założenia poradnika czy bloga. Ma się stać wizytówką rodziców – dodaje. Małgorzata Krej, pedagożka, muzykoterapeutka, dyrektorka niepublicznych przedszkoli „Agatka” w Warszawie, choć wychwala rodziców swoich podopiecznych, na przestrzeni lat również zauważa zmiany w podejściu do rodzicielstwa. – Rodzice się starzeją.

Gdy dziecko rodziła dwudziestokilkuletnia dziewczyna, nie rozmyślała, czy gluten jest szkodliwy, czy pieluchy muszą być organiczne i czy prywatny logopeda zapewni dziecku szybszą naukę czytania. Gdy mamą pierwszego dziecka zostaje kobieta przed czterdziestką, trudno od niej wymagać beztroskiego podejścia. Jej życie od dawna przebiega według planu, dlatego do dziecka również ma stosunek zaplanowany – tłumaczy. Choć przyznaje, że z wiekiem nie zawsze przychodzi odpowiedzialność. Bo rodzice często tracą zdrowy rozsądek, w imię wartości postulowanych przez pseudoautorytety. I nic nie stanie im na przeszkodzie, nawet bezpieczeństwo dziecka, żeby projekt został wykonany. Pamięta pewną mamę, która na rozmowie wstępnej wymagała od opiekunek w przedszkolu, aby zgodnie z metodą popularną w USA nie kładły jej trzyletniej córki spać podczas leżakowania. W razie gdyby dziewczynka chciała zasnąć, należy ją w łazience polać zimną wodą. Gdy Krej odmówiła takich praktyk, matka wypisała córkę, bo według niej placówka nie spełniała nowoczesnych standardów. Pamięta także ojca, który dwuletniego syna do przedszkola odwoził na rowerze. – Świetny plan, gdyby nie to, że pewnego razu zaczął przyjeżdżać też z nowo narodzonym, dwutygodniowym dzieckiem, które wkładał do koszyka na kierownicy. Gdy zwróciłam mu uwagę, odpowiedział, że taki mają harmonogram dnia i łączą obowiązki z treningiem. On w tych godzinach jeździ na rowerze, a mama idzie na basen, a więc noworodkiem po prostu nie ma się kto zająć – opowiada. I narzeka, że niektórzy rodzice wolą zaufać celebrytom czy niesprecyzowanym amerykańskim naukowcom niż pediatrom czy pedagogom, którzy z ich dziećmi przecież są na co dzień. – Wymagają od nas, że przejmiemy ich sposoby wychowawcze, chociaż czasem są z palca wyssane bądź wręcz szkodliwe. Mają służyć nie dobru dziecka, ale iluzji zorganizowanego i harmonijnego życia rodzinnego – twierdzi.

Jak one to robią?

Na świecie od dawna kobiety sprzeciwiają się powszechnemu postrzeganiu macierzyństwa jako nieprzerwanego pasma sielanki, które daje jedynie satysfakcję. Kilka dni temu internauci na całym świecie zobaczyli projekt amerykanki Giedre Gomes, która z okazji Dnia Matki upubliczniła kilka zdjęć ze swojego codziennego życia. Na jednym siedzi na sedesie ze spuszczoną bielizną w towarzystwie dwóch małych synów. Na innym dzieci skaczą po niej, budząc nad ranem. Do tego komentarz: „(…) Macierzyństwo nie ma prywatności, nigdy nie sika ani nie bierze prysznica w spokoju. Macierzyństwo używa twojej koszuli, by wytrzeć cieknące nosy i brudne twarze. Macierzyństwo uczy cię, jak robić wszystko jedną ręką, niosąc dziecko pod drugą pachą. Macierzyństwo budzi się z małym tyłkiem lub stopą w twojej twarzy. (…)”. Głośnym echem odbiła się także książka „Zła matka. Kronika matczynych wykroczeń, drobnych katastrof i rzadkich momentów chwały”, autorstwa Ayelet Waldman, prawniczki i matki czwórki dzieci, która ostro rozlicza się ze wzorcem macierzyństwa perfekcyjnego. „Stało się jedną z dyscyplin olimpijskich” – pisze z sarkazmem. Podobnie myśli Francuzka Élisabeth Badinter, a w swojej książce „Konflikt. Kobieta i matka” pisze: „Oto paradoks historii: w chwili, kiedy kobiety na Zachodzie wreszcie zdołały się uwolnić od patriarchatu, w ich domach pojawił się nowy władca, l’enfant roi”. I krok po kroku opisuje, jak słodki tyran wpędza współczesną matkę w poczucie winy. – Wstaję z poczuciem winy i kładę się winna jeszcze bardziej – zwierza się Maja, 36-letnia mama dwóch synów w wieku szkolnym i przedszkolnym, wykładowczyni na wyższej uczelni. I wyznaje, że ma dość. Chce odpocząć, a najlepiej zniknąć, bo wprawdzie kocha dzieci nad życie, ale czuje, że traci oddech. – Gdy posłałam pierwszego syna do żłobka, wrócił z zapaleniem płuc – moja wina. Gdy niańka podawała młodszemu krople na sen – moja wina. Moja wina, że pracuję, że nie gotuję, że nie biegam i że nie stać nas na wakacje na Bali. Że inne dzieci mają hulajnogę, a nasze tylko rowery – wyznaje. Bo choć stara się nie porównywać, wyluzować, odpuścić, czuje, że bierze udział w jakimś wyścigu, choć być może tylko ona wie, że biegnie. – Niby śmieję się z tych matek, co to sto zdjęć na minutę wrzucają na Instagram. Nie czytam blogów, uważam, że są durne. Ale tak naprawdę zżera mnie zazdrość. Jak matki to robią, że na tych zdjęciach dzieci takie szczęśliwe, z czystą buzią, a moje wiecznie z glutem na policzku albo w czekoladzie? I nawet w błocie mają kolorowe kaloszki, a moje zawsze na trampkach mają śmierdzącą psią kupę. I te mamy takie chude, ubrane na biało i czyste. A trawa w ich ogródkach jest taka zajebiście zielona. Jak to się do cholery robi? – pyta poruszona.

Mamo, polub siebie samą

– Od lat zachodzę w głowę, jak to jest, że kobiety, które mają osiągnięcia zawodowe, są mądre, piękne, zaradne, słowem, mają niekończącą się listę zalet, są tak pełne niepewności – zastanawia się Natalia de Barbaro, psycholożka, prowadząca warsztaty dla kobiet. Jej zdaniem nadmierne starania o wszechstronny rozwój dziecka bywają wyrazem niepewności matki. Zdaniem Mai pewność, że wychowuje dzieci słusznie, przyszłaby sama, gdyby nie to, że matki są dla siebie tak nieprzychylne, łatwo się oceniają, krytykują, zamiast wspierać. Myśli sobie, że łatwiej być matką na wsi, gdzie rodziców nie stać na elektryczne deskorolki, nie ma sklepu z organiczną żywnością, więc nie wiadomo, czy dzieci lubią tofu, a szkoła jest jedna, więc musi być dobra. Dlatego lubi jeździć z synami w plener, do lasu, nad rzekę. Ale nawet leżąc na łące, czuje, że obok przebiega tor wyścigowy, na który zaraz musi z powrotem wskoczyć. Czy jest sposób, by wyzbyć się lęków, zyskać pewność siebie i zaufać własnej matczynej intuicji? Natalia de Barbaro nie chce dawać kolejnych rad. – Bo jeśli powiemy „należy”, albo „trzeba”, to wciąż nakładamy kolejne zadania. A tu przecież nie o niedobór dobrych rad chodzi, ale ich nadmiar, a dokładniej o nadmierną wobec nich zależność – tłumaczy. Zdaniem Anny Szczepaniak, aby zrodziła się intuicja, potrzebne są czas i spokój, a o tym w ferworze codziennego życia rodzice zapominają. – Warto się zatrzymać i pomyśleć. Przyjrzeć się dziecku i sobie, zauważyć, czego nam trzeba. Gdzie jestem ja, gdzie są moje granice, jakie są moje oczekiwania. Gdy to ustalę, dopiero mogę zacząć być naprawdę z dzieckiem – tłumaczy. Bo macierzyństwo to nie wiedza, ale postawa. A kształtowanie postawy to proces. Dziecko poznaje świat, patrząc w oczy matki. Od niej zależy, jaki świat zobaczy. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 21/2018
Więcej możesz przeczytać w 21/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 21/2018 (1836)

  • Jednostki w układzie RP 20 maj 2018, 20:00 Jednostka – zerem, jednostka – bzdurą, sama – nie ruszy pięciocalowej kłody, choćby i wielką była figurą” – pisał Władimir Władimirowicz Majakowski w wierszu o wdzięcznym tytule „Włodzimierz Ilicz Lenin”. O, pamiętam,... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 20 maj 2018, 20:00 ODNOWIŁ SIĘ STARY KONFLIKT W ZJEDNOCZONEJ PRAWICY między wicemarszałkiem Senatu Adamem Bielanem a ministrem sprawiedliwości Zbigniewem Ziobrą. Obaj zapragnęli stanowiska komisarza unijnego, które jest obsadzane przez rząd po każdych... 6
  • Obraz tygodnia 20 maj 2018, 20:00 34. dzień protestują w Sejmie osoby z niepełnosprawnościami i ich opiekunowie. Domagają się 500 zł miesięcznego dodatku na życie dla 280 tys. Polek i Polaków niezdolnych do samodzielnego życia Przegrani Marek Kuchciński, marszałek... 10
  • Info radar 20 maj 2018, 20:00 BIZNES To ceny ropy windują ceny paliw Ceny paliw na naszych stacjach są coraz wyższe. Orlen przekonuje, że mimo rosnących cen ropy naftowej i tak należą do najniższych w Europie. – Robimy wszystko, by ceny ropy nie przełożyły się na... 11
  • Kamil Durczok, czyli polskie #metoo 20 maj 2018, 20:00 PUBLICZNA REAKCJA NA TEKSTY O MOLESTOWANIU KOBIET PRZEZ KAMILA DURCZOKA mogłaby służyć jako przykład w podręczniku o dyskryminacji. Najpierw sprawę zmilczano i zbagatelizowano, a po drugim tekście, w którym zostało ujawnione nazwisko... 11
  • Dewastujący protest 20 maj 2018, 20:00 18 MAJA MINĄŁ DOKŁADNIE MIESIĄC SEJMO- WEGO PROTESTU OPIEKUNÓW DOROSŁYCH NIEPEŁNOSPRAWNYCH, a obóz rządzący najwyraźniej nie wie, jak go zakończyć. Jak mówi mi jeden z polityków z kręgów rządowych, PR-owcy premiera Mateusza... 12
  • Kim pokazuje Trumpowi pazury 20 maj 2018, 20:00 MIODOWE TYGODNIE W RELACJACH AMERYKI Z KOREĄ PÓŁNOCNĄ WŁAŚNIE SIĘ SKOŃ- CZYŁY. Im bliżej zapowiadanego na czerwiec spotkania przywódców obu krajów, tym atmosfera wokół niego robi się gorętsza. Jeśli Donald Trump brał pojednawcze... 14
  • Naszym sercem – głos prezesa 20 maj 2018, 20:00 RELIGIA BYĆ MOŻE DAJE WSKAZÓWKI, JAK ŻYĆ, ALE NAJWYRAŹNIEJ NIE DAJE RAD, JAK KOCHAĆ. Zasada „miłuj bliźniego swego jak siebie samego” jest dla wielu równie ogólna i odległa od codziennego życia i polityki jak prawa człowieka.... 15
  • Uwaga, zły Polak 20 maj 2018, 20:00 TO NIEPRAWDA, ŻE POLACY SĄ T A C Y – CHCIAŁOBY SIĘ NIERAZ ZAKRZYKNĄĆ. „Tacy”, czyli egoistyczni, małostkowi, podlani żółcią, w tępotę odziani. Tacy z internetu. I tacy opisani przez niektórych przedstawicieli elit... 15
  • Prawda o Durczoku 20 maj 2018, 20:00 Kamil Durczok przegrał batalię sądową z „Wprost”. Sąd orzekł, że w artykułach, w których ujawniliśmy przypadki molestowania seksualnego, opisaliśmy prawdę. 16
  • Ja też doświadczyłam molestowania 20 maj 2018, 20:00 Artykuły o Durczoku wywołały dyskusję o molestowaniu. Niestety, ofiary nadal nie idą do sądu – mówi mec. Karolina Kędziora. 19
  • Rewelacyjny deal 20 maj 2018, 20:00 JAN ROKITA Przeciek opublikowany 17 maja przez dziennikarza „Wall Street Journal” Bojana Pancevskiego jest z polskiej perspektywy sensacyjny. Pancevski cytuje słowa anonimowego dygnitarza z ekipy Donalda Trumpa, który miał być obecny... 21
  • Siedmiu wspaniałych, czyli nowy plan Petru 20 maj 2018, 20:00 Ryszard Petru chce stworzyć nowe ugrupowanie z Jackiem Protasiewiczem przed wyborami europejskimi – ustalił „Wprost”. 22
  • Mecenas na celowniku 20 maj 2018, 20:00 Ludzie Zbigniewa Ziobry ścigają człowieka Jarosława Gowina i prezydenta Andrzeja Dudy. Czy to walka z wyłudzeniami VAT, czy wojna w obozie władzy? 24
  • Cel jest polityczny 20 maj 2018, 20:00 Oczywiście to przestępcy korzystali z okazji, ale ktoś im tę okazję stworzył. Na luce VAT straciliśmy 300 mld zł – mówi Marcin Horała, przyszły przewodniczący sejmowej komisji ds. wyłudzeń VAT. 26
  • E-kompromitacja 20 maj 2018, 20:00 Brak harmonogramów, umów, możliwości zarządzania, problemy komunikacyjne to stan prac nad elektronicznym dowodem. „Wprost” dotarł do wyników audytu ujawniającego nieprawidłowości. 28
  • Kto się boi niepełnosprawnych, a kto ich wykorzystuje 20 maj 2018, 20:00 EWA WANAT Dlaczego poseł Kaczyński tak bardzo boi się osób z niepełnosprawnościami? Może, jak Janusz Korwin-Mikke, uważa, że niepełnosprawnością można się zarazić. Korwin postulował, żeby zlikwidować klasy integracyjne w... 31
  • Zielone wesołe miasteczko 20 maj 2018, 20:00 Fabryka płyt ze spalarnią, której nie będzie, działacze handlujący działkami i śledztwo CBA. Tak wygląda sytuacja wokół inwestycji firmy Egger w Biskupcu. 32
  • Matka Polka lęku pełna 20 maj 2018, 20:00 Gdy wszystko dookoła podpowiada ci, jak być matką doskonałą, może warto spróbować być normalną mamą. 37
  • Obywatelu, co zrobisz z kubkiem po jogurcie? 20 maj 2018, 20:00 Co z tego, że segregujemy śmieci, jeśli do sortowni w workach na papier i plastik przyjeżdżają kalafiory i kapusta? Segregacja odpadów to temat niby oczywisty, a jednak wciąż nierozpoznany. 40
  • Ranking polskich firm 20 maj 2018, 20:00 Grubo ponad połowa najbardziej dynamicznie rozwijających się firm w kraju to biznesy prywatne. Rekordziści powiększyli swoje zyski z roku na rok o kilkaset procent. 45
  • Bank z akcentem na Pocztowy 20 maj 2018, 20:00 Sławomir Zawadzki, prezes Banku Pocztowego, ma jasną wizję: wsparcia Poczty, Polaków oraz państwa. I zapowiada możliwość przekazania akcji tysiącom pracowników banku i Poczty. 48
  • Wspieramy polskich przedsiębiorców 20 maj 2018, 20:00 Nie istnieje coś takiego jak zły rynek pracy, może być jedynie niedostosowana do niego oferta. W Polsce chcemy być pracodawcą pierwszego wyboru – mówi Steven Harman, wiceprezes Amazon. 50
  • Bezpieczeństwo to pieniądz 20 maj 2018, 20:00 Skutkiem ubocznym przepisów RODO może być wzrost liczby cyberataków, których celem będzie kradzież z firm danych osobowych. Świat biznesu nie jest jednak wobec nich bezbronny. 51
  • Hossa Bessa 20 maj 2018, 20:00 Janosikowe dla najbogatszych Rząd dobrał się do kieszeni najbogatszych Polaków. W zeszłym tygodniu minister rodziny, pracy i polityki społecznej Elżbieta Rafalska oraz minister finansów Elżbieta Czerwińska wyjaśniły, skąd wezmą... 52
  • Orły nagrodzone w Warszawie 20 maj 2018, 20:00 Gala w stolicy zgromadziła przedstawicieli świata biznesu, nauki i sztuki. 54
  • Energia 4.0 20 maj 2018, 20:00 Rynek energetyki w Polsce czeka prawdziwa rewolucja. Dzięki innowacjom ma być taniej i bardziej ekologicznie. 56
  • Spaść na cztery łapy 20 maj 2018, 20:00 Polacy coraz częściej traktują zwierzęta jak członków rodziny i coraz chętniej je ubezpieczają. 58
  • Większościokracja 20 maj 2018, 20:00 Mamy dziś do czynienia z rządami przedstawiającymi się jako demokratyczne, tylko dlatego że wygrały wybory. To prosta droga do dyktatury większości, która nie ma nic wspólnego z demokracją – mówi Kenneth Roth, szef Human Rights Watch. 60
  • Róbmy to samo co Zachód 20 maj 2018, 20:00 Ryszard Czarnecki, ukarany za wyprawę do Azerbejdżanu, nie ustępuje i zapowiada, że jego ugrupowanie zorganizuje w czerwcu szczyt w stolicy tego kraju. W tle walka o interes Polski. 64
  • Zmierzch irlandzkiego katolicyzmu 20 maj 2018, 20:00 Piątkowe referendum w sprawie aborcji w Irlandii będzie testem popularności słabnącego Kościoła. 68
  • Gdzie się leczyć 20 maj 2018, 20:00 Przy nowotworach nie ma miejsca na pomyłki. Należy leczyć się u najlepszych. Przedstawiamy zwycięzców rankingu chirurgii onkologicznej i hematoonkologii. 70
  • Echolaserem w raka 20 maj 2018, 20:00 To pierwsza taka operacja w Polsce. 15 maja tego roku we wrocławskim szpitalu EuroMediCare usunięto guzy nowotworowe trzustki i nadnerczy z użyciem Echolasera. Bez narkozy i rozcinania brzucha. 75
  • Nowa era w hematoonkologii 20 maj 2018, 20:00 W leczeniu nowotworów krwi dokonuje się rewolucja. W wielu przypadkach można już powiedzieć, że nowotwór stał się chorobą przewlekłą. Być może wkrótce będzie można mówić o wyleczeniu. 76
  • Proste rozwiązania są najskuteczniejsze 20 maj 2018, 20:00 Zapewnienie szybkiego leczenia i rozładowanie kolejek zwiększają szanse na wyleczenie – mówi dr Marcin Faflik, prezes zarządu Magodent sp. z o.o. należącego do Grupy LUX MED. 78
  • Raz kij, raz marchewka 20 maj 2018, 20:00 Iwaszkiewicz, Andrzejewski, Gombrowicz, teraz Herbert – moda na biografie, zwłaszcza pisarzy, uświadamia, jak dziwne i złożone było życie w czasach PRL. 81
  • Wiek męski, wiek klęski 20 maj 2018, 20:00 Mężczyzna XXI w. stoi na rozdrożu. Świetnie pokazały to dokumenty zaprezentowane na festiwalu Millenn ium Docs Against Gravity. 84
  • Targowisko próżności i wartości 20 maj 2018, 20:00 Przemowy o #metoo, protesty kobiet i pełne oburzenia reakcje na filmy buntowników. Tegoroczny festiwal w Cannes ułożył się w opowieść o hipokryzji i roli artystów w niespokojnych czasach. 86
  • Wydarzenie 20 maj 2018, 20:00 Nie tylko dla fanów Nie trzeba długo czekać na pierwsze strzały i pościgi. Młody Han Solo i jego ukochana Qi’ra od razu wpadają w kłopoty, gdy nie mogą wypłacić się gangowi na planecie Corellia. Spektakularna ucieczka ze szponów... 88
  • Muzyka 20 maj 2018, 20:00 ROCK To inny zespół. I dobrze! Znamy to z rocka bardzo dobrze. Kiedy ma się 16-18 lat, nagrywa się o tym, że w głowie huczy, ale później ma się problem z wykonywaniem własnych utworów. 16 lat temu Arctic Monkeys zaliczyli jeden z... 90
  • Książka 20 maj 2018, 20:00 ESEJ Potwór rośnie To lektura obowiązkowa dla wszystkich, którzy niepokoją się tym, jak człowiek skończy swoje panowanie na Ziemi. Jej autor, izraelski historyk, wprawdzie zastrzega, że nie przedstawia w niej prognozy, która się... 92
  • Kalejdoskop 20 maj 2018, 20:00 TEATR Biez wodki nie razbieriosz Tylko Rosjanin mógł napisać sztukę, w której kompletnie pijani bohaterowie mówią o Bogu, miłości i śmierci. Niestety tezy, że „wszyscy jesteśmy bogami”, że „powinniśmy światu oddać to, co od... 94
  • Film 20 maj 2018, 20:00 DRAMAT Bunt w Sobiborze W „Sobiborze” Konstantin Chabieński od pierwszej sceny wrzuca widza w mroczą rzeczywistość obozu zagłady. Przyjazd pociągu na rampę, selekcja. Rzemieślnicy: kaletnicy, jubilerzy, szwaczki dostaną pracę.... 95
  • Kulturalna trzynastka 20 maj 2018, 20:00 Beata Ścibakówna AKTORKA TEATRALNA, TELEWIZYJNA I FILMOWA 1. Najbardziej znienawidzona lektura? „Nad Niemnem” – jest w tej książce coś, co sprawia, że nie da się jej przeczytać. 2. Którym bohaterem z literatury chciałabyś być i... 96
  • Targi książki 20 maj 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Ponieważ czasem niektórzy się dziwią, po co pisarzom na targach książki i innych masowych imprezach (openery!) ochrona, śpieszę opowiedzieć o kilku przypadkach klinicznych... Pisarz jest człowiekiem wrażliwym,... 97
  • Dwie twarze Kazachstanu 20 maj 2018, 20:00 Na początku tego tys iąclecia przejechałem autem 2 tys. km po bezdrożach Kazachstanu. Poza małą stłuczką wszystko było OK, choć jeździło się bardzo wolno. Drogi w interiorze miały dziury niczym leje po bombach, co chwilę trzeba... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany