Nowa era w hematoonkologii

Nowa era w hematoonkologii

W leczeniu nowotworów krwi dokonuje się rewolucja. W wielu przypadkach można już powiedzieć, że nowotwór stał się chorobą przewlekłą. Być może wkrótce będzie można mówić o wyleczeniu.

Monika Długosz

Wszystko to dzieje się na naszych oczach. Nowe terapie mogą całkowicie zmienić obraz choroby, czego przykładem jest przewlekła białaczka szpikowa. U ok. 50 proc. pacjentów, którzy co najmniej przez dwa lata mają całkowitą remisję (brak nawrotu choroby), można zaprzestać leczenia, a więc mówić o wyleczeniu, co jeszcze niedawno wydawało się niewyobrażalne. Podobna rewolucja dokonuje się dziś w leczeniu innego nowotworu krwi – szpiczaka plazmocytowego. – Przyzwyczailiśmy się, że w przypadku nowotworu podstawowym lekiem jest cytostatyk – chemioterapia. Zmiany rozpoczęły się w 1999 r., kiedy do leczenia szpiczaka zastosowano talidomid. Był pierwszym lekiem immunomodulującym oddziałującym na układ odpornościowy. Zapoczątkował nową erę w leczeniu szpiczaka – mówi prof. Anna Dmoszyńska, założycielka i przewodnicząca Polskiej Grupy Szpiczakowej, wieloletni kierownik Katedry i Kliniki Hematoonkologii i Transplantacji Szpiku Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Po kilku latach pojawiły się leki immunomodulujące drugiej i trzeciej generacji oraz kolejne grupy leków: inhibitory proteasomu oraz przeciwciała monoklonalne. Nowe terapie całkowicie zmieniły rokowanie: czas przeżycia chorych wydłużył się z dwóch do sześciu, siedmiu, a ostatnio nawet kilkunastu lat. – Gdy kilka lat temu prof. Torben Plesner prezentował pierwsze wyniki leczenia przeciwciałem anty CD38, byłam sceptyczna. Uważałam, że skoro lek działa na białko CD38, które występuje na wielu komórkach w organizmie, m.in. w mózgu, sercu, mięśniach, to po tym leku pojawi się bardzo dużo powikłań, działań niepożądanych. Teraz mam inne zdanie – przyznaje prof. Dmoszyńska.

Terapia okazała się nie tylko bezpieczna, ale też wysoce skuteczna. Lek początkowo dostawały osoby, u których szpiczak wielokrotnie nawracał, dla których nie było alternatywy. – Przeciwciało monoklonalne anty CD38 podałem pierwszemu pacjentowi dziesięć lat temu. Nadal żyje, podobnie jak wielu chorych, którym podawałem lek. Podkreślają, że czują się tak dobrze, jak nigdy od czasu postawienia diagnozy – opowiada prof. Torben Plesner ze szpitala Vejle w Danii, który pierwszy na świecie zaczął prowadzić badania nad przeciwciałami monoklonalnymi w leczeniu szpiczaka. – Obecnie mamy taki poziom osiągniętych remisji, jakiego nie mieliśmy nigdy wcześniej. U wielu chorych okazuje się, że w szpiku kostnym jest mniej niż jedna komórka nowotworowa na milion! Tak więc w przypadku części pacjentów możemy wręcz mówić o całkowitym wyleczeniu – zaznacza prof. Plesner. Hematolodzy nie wahają się nazwać nowego leczenia przełomowym, choć jednocześnie podkreślają, że nie u każdego przyniesie tak spektakularne efekty. U niektórych pacjentów choroba może nawracać. Dlatego tak ważne jest stworzenie rejestrów chorych na szpiczaka, dzięki którym można lepiej monitorować efekty leczenia. Takie rejestry funkcjonują w wielu krajach. – Cieszymy się, że taki rejestr ma być tworzony także w Polsce. Dzięki temu będzie można rzeczywiście przekonać się, jakie są efekty leczenia danym lekiem w polskiej populacji. Te wyniki mogą być nieco inne niż w badaniach klinicznych – mówi prof. Krzysztof Giannopoulos, kierownik Zakładu Hematoonkologii Doświadczalnej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, kierujący Oddziałem Hematologicznym w Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej.

System nie nadąża

W hematoonkologii dokonuje się ogromy postęp w leczeniu, problemem są jednak wysokie ceny nowych terapii. Dlatego w każdym kraju ostrożnie podchodzi się do ich finansowania, starając się wybierać te leki, które faktycznie przynoszą największą korzyść. – Na nowe terapie patrzę nie tylko z punktu widzenia lekarza i pacjenta, ale też z punktu widzenia odpowiedzialności za system ochrony zdrowia – mówi prof. Plesner, podkreślając, że spośród nowych leków, które przynoszą bardzo dobre efekty, można wymienić daratumumab, pomalidomid i karfilzomib, a największe korzyści są wówczas, gdy stosuje się je w kombinacjach z innymi, już wcześniej dostępnymi terapiami. – Postęp medycyny wykazał słabość systemu ochrony zdrowia, nie możemy wielu chorym zaoferować najskuteczniejszej dla nich terapii – mówi prof. Giannopoulos, wyrażając przy tym nadzieję, że trwające w Polsce dla trzech z tych leków procedury refundacyjne zakończą się jednak sukcesem, gdyż każdy z nich ma swoje miejsce w leczeniu. Podkreśla, że poziom hematologii doświadczalnej i klinicznej w Polsce nie odbiega znacznie od europejskiego, jednak postęp medycyny i opracowanie nowych terapii ujawniły niewydolność finansową systemu ochrony zdrowia, gdzie procesy refundacyjne trwają latami, a leki wprowadzane są w zawężonym zakresie. – Mnie to jako lekarza ogranicza, gdyż nie mogę kierować się dobrem pacjenta – zaznacza prof. Giannopoulos.

Dobre leczenie się opłaca

Nowoczesne leczenie jest nie tylko bardziej efektywne (znacznie wydłuża okres bez objawów choroby, dłuższe są też przeżycia pacjentów), ale też powoduje mniej działań ubocznych. Po nowych lekach nie pojawia się np. polineuropatia (choroba nerwów obwodowych polegająca na zaburzeniu przewodzenia informacji ruchowych i czuciowych, co objawia się bólem, przeczulicą Nowoczesne terapie znacznie przedłużyły okresy przeżycia chorych na szpiczaka Dzięki temu chorzy nie muszą przebywać w szpitalach, co w efekcie obniża koszty dla systemu ochrony zdrowia. Obniżyć koszty można też dzięki dobrej organizacji, czego przykładem jest Dania. 95 proc. chorych na szpiczaka jest tam leczonych ambulatoryjnie, nie w szpitalach. To skutek stosowania nowoczesnych terapii, ale też szybkiego diagnozowania nowotworu, a potem szybkiego podjęcia leczenia. – Gdy dzwoni do mnie lekarz, podejrzewając szpiczaka, chory od razu jest przyjmowany na oddział. Nie może czekać, gdyż leczenie powinno być jak najszybciej wdrożone – zaznacza prof. Plesner. W Polsce długi proces diagnozowania wciąż jest ogromnym problemem, choć sytuacja powoli się poprawia. Polska Grupa Szpiczakowa wraz z Polskim Konsorcjum Szpiczakowym opracowuje specjalny kalkulator dla lekarzy rodzinnych, dzięki któremu będzie możliwe szybsze diagnozowanie szpiczaka. Problemem jest jednak także długie oczekiwanie do poradni hematologicznych. – Będąc ordynatorem oddziału, na co dzień mam problem, kogo przyjąć. Mam w kolejce pacjentów, którzy nie powinni czekać – potwierdza prof. Giannopoulos. Polscy onkolodzy mogą też pozazdrościć dobrej organizacji leczenia chorych na szpiczaka, za którą w Danii odpowiada pielęgniarka. Kontaktuje się z pacjentem, przypomina o wizytach, dba, by na nie dotarł (a w razie konieczności organizuje transport). W poprawie leczenia bardzo pomocny okazał się też rejestr pacjentów. – W 2011 r. dzięki rejestrowi zauważyliśmy, że 29 proc. pacjentów umiera w pierwszym roku po zdiagnozowaniu szpiczaka, głównie z powodu takich powikłań jak nawracające ciężkie infekcje czy złamania kości. Skupiliśmy się na lepszej opiece nad tymi pacjentami. Efekty są: obecnie śmiertelność w tej grupie spadła do 6 proc. To ogromna zmiana – podkreśla prof. Plesner.

Czekając na zmiany

W Polsce diagnozę szpiczaka słyszy co roku 1,5-1,8 tys. osób. Liczba zachorowań rośnie, ponieważ jest to głównie choroba osób starszych, a polskie społeczeństwo się starzeje. Dlatego poprawa organizacji i skuteczności leczenia jest wręcz koniecznością, inaczej kolejki do hematologów będą rosły, a w szpitalach problem ze znalezieniem miejsca dla chorych będzie coraz większy. – W badaniach klinicznych obecnie znajduje się wiele nowych cząsteczek. Myślę, że w kolejnych dziesięciu latach będziemy mieli wiele nowych terapii – mówi prof. Dmoszyńska, podkreślając, że polscy hematolodzy wciąż czekają na możliwość stosowania terapii, które w innych krajach UE są już dostępne od kilku lat i powoli przestają być określane jako nowe. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 21/2018
Więcej możesz przeczytać w 21/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 21/2018 (1836)

  • Jednostki w układzie RP 20 maj 2018, 20:00 Jednostka – zerem, jednostka – bzdurą, sama – nie ruszy pięciocalowej kłody, choćby i wielką była figurą” – pisał Władimir Władimirowicz Majakowski w wierszu o wdzięcznym tytule „Włodzimierz Ilicz Lenin”. O, pamiętam,... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 20 maj 2018, 20:00 ODNOWIŁ SIĘ STARY KONFLIKT W ZJEDNOCZONEJ PRAWICY między wicemarszałkiem Senatu Adamem Bielanem a ministrem sprawiedliwości Zbigniewem Ziobrą. Obaj zapragnęli stanowiska komisarza unijnego, które jest obsadzane przez rząd po każdych... 6
  • Obraz tygodnia 20 maj 2018, 20:00 34. dzień protestują w Sejmie osoby z niepełnosprawnościami i ich opiekunowie. Domagają się 500 zł miesięcznego dodatku na życie dla 280 tys. Polek i Polaków niezdolnych do samodzielnego życia Przegrani Marek Kuchciński, marszałek... 10
  • Info radar 20 maj 2018, 20:00 BIZNES To ceny ropy windują ceny paliw Ceny paliw na naszych stacjach są coraz wyższe. Orlen przekonuje, że mimo rosnących cen ropy naftowej i tak należą do najniższych w Europie. – Robimy wszystko, by ceny ropy nie przełożyły się na... 11
  • Kamil Durczok, czyli polskie #metoo 20 maj 2018, 20:00 PUBLICZNA REAKCJA NA TEKSTY O MOLESTOWANIU KOBIET PRZEZ KAMILA DURCZOKA mogłaby służyć jako przykład w podręczniku o dyskryminacji. Najpierw sprawę zmilczano i zbagatelizowano, a po drugim tekście, w którym zostało ujawnione nazwisko... 11
  • Dewastujący protest 20 maj 2018, 20:00 18 MAJA MINĄŁ DOKŁADNIE MIESIĄC SEJMO- WEGO PROTESTU OPIEKUNÓW DOROSŁYCH NIEPEŁNOSPRAWNYCH, a obóz rządzący najwyraźniej nie wie, jak go zakończyć. Jak mówi mi jeden z polityków z kręgów rządowych, PR-owcy premiera Mateusza... 12
  • Kim pokazuje Trumpowi pazury 20 maj 2018, 20:00 MIODOWE TYGODNIE W RELACJACH AMERYKI Z KOREĄ PÓŁNOCNĄ WŁAŚNIE SIĘ SKOŃ- CZYŁY. Im bliżej zapowiadanego na czerwiec spotkania przywódców obu krajów, tym atmosfera wokół niego robi się gorętsza. Jeśli Donald Trump brał pojednawcze... 14
  • Naszym sercem – głos prezesa 20 maj 2018, 20:00 RELIGIA BYĆ MOŻE DAJE WSKAZÓWKI, JAK ŻYĆ, ALE NAJWYRAŹNIEJ NIE DAJE RAD, JAK KOCHAĆ. Zasada „miłuj bliźniego swego jak siebie samego” jest dla wielu równie ogólna i odległa od codziennego życia i polityki jak prawa człowieka.... 15
  • Uwaga, zły Polak 20 maj 2018, 20:00 TO NIEPRAWDA, ŻE POLACY SĄ T A C Y – CHCIAŁOBY SIĘ NIERAZ ZAKRZYKNĄĆ. „Tacy”, czyli egoistyczni, małostkowi, podlani żółcią, w tępotę odziani. Tacy z internetu. I tacy opisani przez niektórych przedstawicieli elit... 15
  • Prawda o Durczoku 20 maj 2018, 20:00 Kamil Durczok przegrał batalię sądową z „Wprost”. Sąd orzekł, że w artykułach, w których ujawniliśmy przypadki molestowania seksualnego, opisaliśmy prawdę. 16
  • Ja też doświadczyłam molestowania 20 maj 2018, 20:00 Artykuły o Durczoku wywołały dyskusję o molestowaniu. Niestety, ofiary nadal nie idą do sądu – mówi mec. Karolina Kędziora. 19
  • Rewelacyjny deal 20 maj 2018, 20:00 JAN ROKITA Przeciek opublikowany 17 maja przez dziennikarza „Wall Street Journal” Bojana Pancevskiego jest z polskiej perspektywy sensacyjny. Pancevski cytuje słowa anonimowego dygnitarza z ekipy Donalda Trumpa, który miał być obecny... 21
  • Siedmiu wspaniałych, czyli nowy plan Petru 20 maj 2018, 20:00 Ryszard Petru chce stworzyć nowe ugrupowanie z Jackiem Protasiewiczem przed wyborami europejskimi – ustalił „Wprost”. 22
  • Mecenas na celowniku 20 maj 2018, 20:00 Ludzie Zbigniewa Ziobry ścigają człowieka Jarosława Gowina i prezydenta Andrzeja Dudy. Czy to walka z wyłudzeniami VAT, czy wojna w obozie władzy? 24
  • Cel jest polityczny 20 maj 2018, 20:00 Oczywiście to przestępcy korzystali z okazji, ale ktoś im tę okazję stworzył. Na luce VAT straciliśmy 300 mld zł – mówi Marcin Horała, przyszły przewodniczący sejmowej komisji ds. wyłudzeń VAT. 26
  • E-kompromitacja 20 maj 2018, 20:00 Brak harmonogramów, umów, możliwości zarządzania, problemy komunikacyjne to stan prac nad elektronicznym dowodem. „Wprost” dotarł do wyników audytu ujawniającego nieprawidłowości. 28
  • Kto się boi niepełnosprawnych, a kto ich wykorzystuje 20 maj 2018, 20:00 EWA WANAT Dlaczego poseł Kaczyński tak bardzo boi się osób z niepełnosprawnościami? Może, jak Janusz Korwin-Mikke, uważa, że niepełnosprawnością można się zarazić. Korwin postulował, żeby zlikwidować klasy integracyjne w... 31
  • Zielone wesołe miasteczko 20 maj 2018, 20:00 Fabryka płyt ze spalarnią, której nie będzie, działacze handlujący działkami i śledztwo CBA. Tak wygląda sytuacja wokół inwestycji firmy Egger w Biskupcu. 32
  • Matka Polka lęku pełna 20 maj 2018, 20:00 Gdy wszystko dookoła podpowiada ci, jak być matką doskonałą, może warto spróbować być normalną mamą. 37
  • Obywatelu, co zrobisz z kubkiem po jogurcie? 20 maj 2018, 20:00 Co z tego, że segregujemy śmieci, jeśli do sortowni w workach na papier i plastik przyjeżdżają kalafiory i kapusta? Segregacja odpadów to temat niby oczywisty, a jednak wciąż nierozpoznany. 40
  • Ranking polskich firm 20 maj 2018, 20:00 Grubo ponad połowa najbardziej dynamicznie rozwijających się firm w kraju to biznesy prywatne. Rekordziści powiększyli swoje zyski z roku na rok o kilkaset procent. 45
  • Bank z akcentem na Pocztowy 20 maj 2018, 20:00 Sławomir Zawadzki, prezes Banku Pocztowego, ma jasną wizję: wsparcia Poczty, Polaków oraz państwa. I zapowiada możliwość przekazania akcji tysiącom pracowników banku i Poczty. 48
  • Wspieramy polskich przedsiębiorców 20 maj 2018, 20:00 Nie istnieje coś takiego jak zły rynek pracy, może być jedynie niedostosowana do niego oferta. W Polsce chcemy być pracodawcą pierwszego wyboru – mówi Steven Harman, wiceprezes Amazon. 50
  • Bezpieczeństwo to pieniądz 20 maj 2018, 20:00 Skutkiem ubocznym przepisów RODO może być wzrost liczby cyberataków, których celem będzie kradzież z firm danych osobowych. Świat biznesu nie jest jednak wobec nich bezbronny. 51
  • Hossa Bessa 20 maj 2018, 20:00 Janosikowe dla najbogatszych Rząd dobrał się do kieszeni najbogatszych Polaków. W zeszłym tygodniu minister rodziny, pracy i polityki społecznej Elżbieta Rafalska oraz minister finansów Elżbieta Czerwińska wyjaśniły, skąd wezmą... 52
  • Orły nagrodzone w Warszawie 20 maj 2018, 20:00 Gala w stolicy zgromadziła przedstawicieli świata biznesu, nauki i sztuki. 54
  • Energia 4.0 20 maj 2018, 20:00 Rynek energetyki w Polsce czeka prawdziwa rewolucja. Dzięki innowacjom ma być taniej i bardziej ekologicznie. 56
  • Spaść na cztery łapy 20 maj 2018, 20:00 Polacy coraz częściej traktują zwierzęta jak członków rodziny i coraz chętniej je ubezpieczają. 58
  • Większościokracja 20 maj 2018, 20:00 Mamy dziś do czynienia z rządami przedstawiającymi się jako demokratyczne, tylko dlatego że wygrały wybory. To prosta droga do dyktatury większości, która nie ma nic wspólnego z demokracją – mówi Kenneth Roth, szef Human Rights Watch. 60
  • Róbmy to samo co Zachód 20 maj 2018, 20:00 Ryszard Czarnecki, ukarany za wyprawę do Azerbejdżanu, nie ustępuje i zapowiada, że jego ugrupowanie zorganizuje w czerwcu szczyt w stolicy tego kraju. W tle walka o interes Polski. 64
  • Zmierzch irlandzkiego katolicyzmu 20 maj 2018, 20:00 Piątkowe referendum w sprawie aborcji w Irlandii będzie testem popularności słabnącego Kościoła. 68
  • Gdzie się leczyć 20 maj 2018, 20:00 Przy nowotworach nie ma miejsca na pomyłki. Należy leczyć się u najlepszych. Przedstawiamy zwycięzców rankingu chirurgii onkologicznej i hematoonkologii. 70
  • Echolaserem w raka 20 maj 2018, 20:00 To pierwsza taka operacja w Polsce. 15 maja tego roku we wrocławskim szpitalu EuroMediCare usunięto guzy nowotworowe trzustki i nadnerczy z użyciem Echolasera. Bez narkozy i rozcinania brzucha. 75
  • Nowa era w hematoonkologii 20 maj 2018, 20:00 W leczeniu nowotworów krwi dokonuje się rewolucja. W wielu przypadkach można już powiedzieć, że nowotwór stał się chorobą przewlekłą. Być może wkrótce będzie można mówić o wyleczeniu. 76
  • Proste rozwiązania są najskuteczniejsze 20 maj 2018, 20:00 Zapewnienie szybkiego leczenia i rozładowanie kolejek zwiększają szanse na wyleczenie – mówi dr Marcin Faflik, prezes zarządu Magodent sp. z o.o. należącego do Grupy LUX MED. 78
  • Raz kij, raz marchewka 20 maj 2018, 20:00 Iwaszkiewicz, Andrzejewski, Gombrowicz, teraz Herbert – moda na biografie, zwłaszcza pisarzy, uświadamia, jak dziwne i złożone było życie w czasach PRL. 81
  • Wiek męski, wiek klęski 20 maj 2018, 20:00 Mężczyzna XXI w. stoi na rozdrożu. Świetnie pokazały to dokumenty zaprezentowane na festiwalu Millenn ium Docs Against Gravity. 84
  • Targowisko próżności i wartości 20 maj 2018, 20:00 Przemowy o #metoo, protesty kobiet i pełne oburzenia reakcje na filmy buntowników. Tegoroczny festiwal w Cannes ułożył się w opowieść o hipokryzji i roli artystów w niespokojnych czasach. 86
  • Wydarzenie 20 maj 2018, 20:00 Nie tylko dla fanów Nie trzeba długo czekać na pierwsze strzały i pościgi. Młody Han Solo i jego ukochana Qi’ra od razu wpadają w kłopoty, gdy nie mogą wypłacić się gangowi na planecie Corellia. Spektakularna ucieczka ze szponów... 88
  • Muzyka 20 maj 2018, 20:00 ROCK To inny zespół. I dobrze! Znamy to z rocka bardzo dobrze. Kiedy ma się 16-18 lat, nagrywa się o tym, że w głowie huczy, ale później ma się problem z wykonywaniem własnych utworów. 16 lat temu Arctic Monkeys zaliczyli jeden z... 90
  • Książka 20 maj 2018, 20:00 ESEJ Potwór rośnie To lektura obowiązkowa dla wszystkich, którzy niepokoją się tym, jak człowiek skończy swoje panowanie na Ziemi. Jej autor, izraelski historyk, wprawdzie zastrzega, że nie przedstawia w niej prognozy, która się... 92
  • Kalejdoskop 20 maj 2018, 20:00 TEATR Biez wodki nie razbieriosz Tylko Rosjanin mógł napisać sztukę, w której kompletnie pijani bohaterowie mówią o Bogu, miłości i śmierci. Niestety tezy, że „wszyscy jesteśmy bogami”, że „powinniśmy światu oddać to, co od... 94
  • Film 20 maj 2018, 20:00 DRAMAT Bunt w Sobiborze W „Sobiborze” Konstantin Chabieński od pierwszej sceny wrzuca widza w mroczą rzeczywistość obozu zagłady. Przyjazd pociągu na rampę, selekcja. Rzemieślnicy: kaletnicy, jubilerzy, szwaczki dostaną pracę.... 95
  • Kulturalna trzynastka 20 maj 2018, 20:00 Beata Ścibakówna AKTORKA TEATRALNA, TELEWIZYJNA I FILMOWA 1. Najbardziej znienawidzona lektura? „Nad Niemnem” – jest w tej książce coś, co sprawia, że nie da się jej przeczytać. 2. Którym bohaterem z literatury chciałabyś być i... 96
  • Targi książki 20 maj 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Ponieważ czasem niektórzy się dziwią, po co pisarzom na targach książki i innych masowych imprezach (openery!) ochrona, śpieszę opowiedzieć o kilku przypadkach klinicznych... Pisarz jest człowiekiem wrażliwym,... 97
  • Dwie twarze Kazachstanu 20 maj 2018, 20:00 Na początku tego tys iąclecia przejechałem autem 2 tys. km po bezdrożach Kazachstanu. Poza małą stłuczką wszystko było OK, choć jeździło się bardzo wolno. Drogi w interiorze miały dziury niczym leje po bombach, co chwilę trzeba... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany