Wiek męski, wiek klęski

Wiek męski, wiek klęski

Mężczyzna XXI w. stoi na rozdrożu. Świetnie pokazały to dokumenty zaprezentowane na festiwalu Millenn ium Docs Against Gravity.

Dariusz Kuźma

Wszyscy są produktem swoich czasów – to banał. Zdarzają się jednak jednostki, które są nim bardziej niż inni ludzie. Dobrym przykładem jest Charlie Siem, (anty)bohater filmu dokumentalnego „Współczesny mężczyzna” Evy Mulvad. Być może kojarzycie Charliego. To światowej sławy skrzypek, który dzięki talentowi oraz niespożytej pasji przybliża muzykę klasyczną młodszym pokoleniom.

Pomaga mu w tym wygląd luksusowego modela, którym Charlie bywa od czasu do czasu, użyczając swej fizyczności takim markom jak Hugo Boss czy Armani. Fakt pozostaje faktem – gdy mężczyzna wychodzi na scenę, potrafi zaczarować całą salę. Jest przy tym człowiekiem niezwykle przystępnym, wiecznie uśmiechniętym. Zawsze skory do zdjęć z fanami, Charlie jest też mistrzem autokreacji w mediach społecznościowych. To nie koniec kłębiących się w nim sprzeczności. Charlie przyszedł na świat w rodzinie, która nigdy nie narzekała na brak pieniędzy. Mimo że karierę muzyczną rozpoczął wbrew woli ojca, który widział w nim przyszłego biznesmena, z chęcią korzysta z familijnych przywilejów. W pierwszych scenach filmu widzimy go kupującego pomarańczowe ferrari. Nic dziwnego, że Charlie, rocznik ’86, jest jednym z najbardziej pożądanych kawalerów Europy.

Choć on sam nie chce się z nikim wiązać, podkreślając na niby-randkach, że w sumie to jest egoistą, który całą pasję przelewa na karierę zawodową, mało kto chce go słuchać. Fani widzą w nim tego, kto im pasuje, znajomi próbują dostosowywać go do własnych światów, świat postrzega go jako produkt.

Instrukcja obsługi rodziny

Wiecie już, kim jest Charlie? Szczęściarze z was, bo… sam Charlie nie ma pojęcia, kim jest! Sprzedaje się dzień za dniem, koncert za koncertem, płyta za płytą, zdjęcie za zdjęciem, próbując osiągnąć jeszcze większą sławę, którą postrzega w kategoriach weryfikacji własnej tożsamości. A że jego tożsamość rozpadła się już dawno na miliony fragmentów – atrakcyjnych wpisów na Facebooku, dowcipnych komentarzy na Twitterze, fajnie oznaczonych fotek na Instagramie itd. – mężczyzna egzystuje w błędnym kole szybkiej gratyfikacji. Gdy w dokumencie Mulvad na jego portrecie pojawiają się pierwsze rysy, widać, że tym, co trzyma Charliego w kupie, jest właśnie pasja do muzyki. Być może ostatni bastion prawdy w jego wykreowanym świecie. Charlie jest tego niby świadomy, instynktownie czuje, że omija go wiele aspektów życia, które dla innych są bezcenne, ale jest mu zbyt dobrze we własnej skórze, nawet jeśli oznacza to samotność. Może to i lepiej, gdyż z niektórych wypowiedzi Charliego można wywnioskować, że do założenia rodziny potrzebowałby dobrej instrukcji obsługi. A jednak nie da się go w jakiś sposób nie lubić, właśnie za tę samoświadomość, za tę pasję do tworzenia muzycznego piękna. I za to, że w Charliem Siemie odbijają się niczym w zwierciadle problemy i zagrożenia współczesnego świata, który radzi sobie doskonale tylko w bezrefleksyjnym powielaniu wzorców czyjegoś dobrobytu czy zewnętrznego piękna, ale zbyt rzadko zagląda za fasadę pozorów. Na przeciwległym biegunie znajdują się anonimowi bohaterowie „Zabaw mężczyzn”. Reżyser Matjaž Ivanišin przygląda się agresywnym, ociekającym potem i kapiącym od bluzgów rozrywkom bałkańskich i śródziemnomorskich facetów. Widzimy, jak na ogromnym boisku, przy krzykach publiczności, dobrani w dwójki mężczyźni w kwiecie wieku wiją się w balecie przemocy, rządzonym jakimiś dziwnymi prawami, które pozwalają wygrywającym wkładać przeciwnikom dłonie pod spodenki i trzymać ich – bez podtekstów – za pośladki. Obserwujemy, jak grupa nastolatków gra w morę, dziwną wersję „Papier, nożyce, kamień”, znacznie trudniejszą i bardziej fizyczną, wrzeszcząc na siebie wniebogłosy. Tu testosteron jest zamieniany w satysfakcję.

Ociec, prać!

Jeśli posłużyć się popularnymi określeniami współczesnej męskości, to ci zapalczywi i zlani potem faceci reprezentują tkwiącego nieprzerwanie w naszych genach dzikusa. Nie mizoginistycznego macho z kompleksami, lecz pradawnego łowcę, który brał wszystko siłą, bo żył w świecie, w którym siła była wartością i gwarantem przeżycia. I rzeczywiście, fizyczność wszelkich odmian sportu była przez tysiąclecia sposobem na rozładowywanie emocji i kultywowanie sztuki współzawodnictwa, która wspomogła rozwój ludzkiego gatunku. Jednak twierdzenie, że Charlie Siem to elegancja, a bałkański zapaśnik to prymitywna dzikość, jest co najmniej krzywdzące. Bohaterów Ivanišina nie obchodzą selfie, lajki i egzystencjalne problemy uwikłanego w internet i popkulturę człowieka Zachodu, lecz brana na poważnie rywalizacja. Po zakończeniu gry zasiadają wspólnie do biesiadowania, lecz w jej trakcie są największymi wrogami. Dlaczego? Bo tak. Tak zostali wychowani, tak skonstruowali własne światy, tak im wygodnie. Jedni znajdują fizyczne spełnienie w gwałtownym wymachiwaniu rękami, z palcami dłoni układającymi się co kilka sekund w inną konfigurację, inni rzucają po ulicach ogromnym okręgiem żółtego sera, który nabiera prędkości, taranując wszystko na drodze. Raz na jakiś czas zdarzają się poważne kontuzje, a nawet zgony – przez zbytni wysiłek. To pasja w wersji ekstremum. Oba filmy odmieniają współczesną męskość na dziesiątki różnych sposobów, zmuszając do głębszego przemyślenia fundamentów własnej rzeczywistości. Mężczyzna jest taki, jakim tworzą go otaczające społeczeństwo oraz kontekst kulturowy, a nie taki, jakim sam chciałby się widzieć w oczach innych. Zawsze tak było, zmianie ulegały tylko reguły postępowania i pojmowania tego. I to one, nie intelekt czy siła, stworzą przyszłość, w której ukształtują się kolejne pokolenia mężczyzn. Kino dokumentalne, zawsze skore do zastanawiania się nad różnymi kierunkami rozwoju ludzkości, ma również w tym temacie wiele ciekawego do powiedzenia. Paradoksalnie, najciekawsze modele przyszłej męskości pojawiają się w filmach, które teoretycznie dotyczą innych zagadnień.

Wychowanie w nieznane

Pierwszy to „Pozwólmy nauczać dzieciom” Alexandre’a Mourota, dokument opisujący na przykładzie francuskiego przedszkola założenia metody edukacyjnej stworzonej ponad sto lat temu przez włoską pedagożkę Marię Montessori. W dużym uproszczeniu polega ona na uczeniu koncentracji, reguł społecznych i samoświadomości, dostosowując naukę do tempa naturalnego rozwoju dziecka. Stymulując tenże rozwój przebywaniem wśród dzieci w różnym wieku, podkreślaniem wartości współpracy. Innymi słowy, zamiast wrzucania chłonnego umysłu w ramy ustandaryzowanej edukacji publicznej młody człowiek rozwija się swoim rytmem. Rozwija własną osobowość, nie będąc trybikiem bezrefleksyjnej maszyny. Z kolei „Przyszłość człowieka pracy” Seana Blacknella i Wayne’a Walsha wybiega daleko w przyszłość, aż do drugiej połowy XXI w., kiedy to – wedle części naukowców i futurystów – będzie możliwa digitalizacja ludzkiego umysłu, a co za tym idzie – swoisty rodzaj pozacielesnej nieśmiertelności. Być może doczekają tego narodzone w ciągu ostatnich lat dzieci, a na pewno będą dorastały one w świecie coraz bardziej zrobotyzowanym, w którym zanikną w pewnym momencie standardowe dzisiaj role społeczne. Całkiem możliwe, że męskość przestanie być w ogóle kojarzona z elegancją czy siłą fizyczną, a w zamian pojawią się nowe kategorie, takie, których dzisiaj nie potrafimy sobie jeszcze wyobrazić. W końcu jeszcze sto lat temu niektórzy ludzie pukali się w czoło na widok haseł ze znakiem równości pomiędzy kobietami i mężczyznami. g

WARSZAWSKA, WROCŁAWSKA I LUBELSKA EDYCJA FESTIWALU FILMOWEGO MILLENNIUM DOCS AGAINST GRAVITY ZAKOŃCZYŁA SIĘ 20 MAJA. W GDYNI POTRWA DO 25, A W BYDGOSZ- CZY – DO 26 MAJA.

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 21/2018
Więcej możesz przeczytać w 21/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 21/2018 (1836)

  • Jednostki w układzie RP 20 maj 2018, 20:00 Jednostka – zerem, jednostka – bzdurą, sama – nie ruszy pięciocalowej kłody, choćby i wielką była figurą” – pisał Władimir Władimirowicz Majakowski w wierszu o wdzięcznym tytule „Włodzimierz Ilicz Lenin”. O, pamiętam,... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 20 maj 2018, 20:00 ODNOWIŁ SIĘ STARY KONFLIKT W ZJEDNOCZONEJ PRAWICY między wicemarszałkiem Senatu Adamem Bielanem a ministrem sprawiedliwości Zbigniewem Ziobrą. Obaj zapragnęli stanowiska komisarza unijnego, które jest obsadzane przez rząd po każdych... 6
  • Obraz tygodnia 20 maj 2018, 20:00 34. dzień protestują w Sejmie osoby z niepełnosprawnościami i ich opiekunowie. Domagają się 500 zł miesięcznego dodatku na życie dla 280 tys. Polek i Polaków niezdolnych do samodzielnego życia Przegrani Marek Kuchciński, marszałek... 10
  • Info radar 20 maj 2018, 20:00 BIZNES To ceny ropy windują ceny paliw Ceny paliw na naszych stacjach są coraz wyższe. Orlen przekonuje, że mimo rosnących cen ropy naftowej i tak należą do najniższych w Europie. – Robimy wszystko, by ceny ropy nie przełożyły się na... 11
  • Kamil Durczok, czyli polskie #metoo 20 maj 2018, 20:00 PUBLICZNA REAKCJA NA TEKSTY O MOLESTOWANIU KOBIET PRZEZ KAMILA DURCZOKA mogłaby służyć jako przykład w podręczniku o dyskryminacji. Najpierw sprawę zmilczano i zbagatelizowano, a po drugim tekście, w którym zostało ujawnione nazwisko... 11
  • Dewastujący protest 20 maj 2018, 20:00 18 MAJA MINĄŁ DOKŁADNIE MIESIĄC SEJMO- WEGO PROTESTU OPIEKUNÓW DOROSŁYCH NIEPEŁNOSPRAWNYCH, a obóz rządzący najwyraźniej nie wie, jak go zakończyć. Jak mówi mi jeden z polityków z kręgów rządowych, PR-owcy premiera Mateusza... 12
  • Kim pokazuje Trumpowi pazury 20 maj 2018, 20:00 MIODOWE TYGODNIE W RELACJACH AMERYKI Z KOREĄ PÓŁNOCNĄ WŁAŚNIE SIĘ SKOŃ- CZYŁY. Im bliżej zapowiadanego na czerwiec spotkania przywódców obu krajów, tym atmosfera wokół niego robi się gorętsza. Jeśli Donald Trump brał pojednawcze... 14
  • Naszym sercem – głos prezesa 20 maj 2018, 20:00 RELIGIA BYĆ MOŻE DAJE WSKAZÓWKI, JAK ŻYĆ, ALE NAJWYRAŹNIEJ NIE DAJE RAD, JAK KOCHAĆ. Zasada „miłuj bliźniego swego jak siebie samego” jest dla wielu równie ogólna i odległa od codziennego życia i polityki jak prawa człowieka.... 15
  • Uwaga, zły Polak 20 maj 2018, 20:00 TO NIEPRAWDA, ŻE POLACY SĄ T A C Y – CHCIAŁOBY SIĘ NIERAZ ZAKRZYKNĄĆ. „Tacy”, czyli egoistyczni, małostkowi, podlani żółcią, w tępotę odziani. Tacy z internetu. I tacy opisani przez niektórych przedstawicieli elit... 15
  • Prawda o Durczoku 20 maj 2018, 20:00 Kamil Durczok przegrał batalię sądową z „Wprost”. Sąd orzekł, że w artykułach, w których ujawniliśmy przypadki molestowania seksualnego, opisaliśmy prawdę. 16
  • Ja też doświadczyłam molestowania 20 maj 2018, 20:00 Artykuły o Durczoku wywołały dyskusję o molestowaniu. Niestety, ofiary nadal nie idą do sądu – mówi mec. Karolina Kędziora. 19
  • Rewelacyjny deal 20 maj 2018, 20:00 JAN ROKITA Przeciek opublikowany 17 maja przez dziennikarza „Wall Street Journal” Bojana Pancevskiego jest z polskiej perspektywy sensacyjny. Pancevski cytuje słowa anonimowego dygnitarza z ekipy Donalda Trumpa, który miał być obecny... 21
  • Siedmiu wspaniałych, czyli nowy plan Petru 20 maj 2018, 20:00 Ryszard Petru chce stworzyć nowe ugrupowanie z Jackiem Protasiewiczem przed wyborami europejskimi – ustalił „Wprost”. 22
  • Mecenas na celowniku 20 maj 2018, 20:00 Ludzie Zbigniewa Ziobry ścigają człowieka Jarosława Gowina i prezydenta Andrzeja Dudy. Czy to walka z wyłudzeniami VAT, czy wojna w obozie władzy? 24
  • Cel jest polityczny 20 maj 2018, 20:00 Oczywiście to przestępcy korzystali z okazji, ale ktoś im tę okazję stworzył. Na luce VAT straciliśmy 300 mld zł – mówi Marcin Horała, przyszły przewodniczący sejmowej komisji ds. wyłudzeń VAT. 26
  • E-kompromitacja 20 maj 2018, 20:00 Brak harmonogramów, umów, możliwości zarządzania, problemy komunikacyjne to stan prac nad elektronicznym dowodem. „Wprost” dotarł do wyników audytu ujawniającego nieprawidłowości. 28
  • Kto się boi niepełnosprawnych, a kto ich wykorzystuje 20 maj 2018, 20:00 EWA WANAT Dlaczego poseł Kaczyński tak bardzo boi się osób z niepełnosprawnościami? Może, jak Janusz Korwin-Mikke, uważa, że niepełnosprawnością można się zarazić. Korwin postulował, żeby zlikwidować klasy integracyjne w... 31
  • Zielone wesołe miasteczko 20 maj 2018, 20:00 Fabryka płyt ze spalarnią, której nie będzie, działacze handlujący działkami i śledztwo CBA. Tak wygląda sytuacja wokół inwestycji firmy Egger w Biskupcu. 32
  • Matka Polka lęku pełna 20 maj 2018, 20:00 Gdy wszystko dookoła podpowiada ci, jak być matką doskonałą, może warto spróbować być normalną mamą. 37
  • Obywatelu, co zrobisz z kubkiem po jogurcie? 20 maj 2018, 20:00 Co z tego, że segregujemy śmieci, jeśli do sortowni w workach na papier i plastik przyjeżdżają kalafiory i kapusta? Segregacja odpadów to temat niby oczywisty, a jednak wciąż nierozpoznany. 40
  • Ranking polskich firm 20 maj 2018, 20:00 Grubo ponad połowa najbardziej dynamicznie rozwijających się firm w kraju to biznesy prywatne. Rekordziści powiększyli swoje zyski z roku na rok o kilkaset procent. 45
  • Bank z akcentem na Pocztowy 20 maj 2018, 20:00 Sławomir Zawadzki, prezes Banku Pocztowego, ma jasną wizję: wsparcia Poczty, Polaków oraz państwa. I zapowiada możliwość przekazania akcji tysiącom pracowników banku i Poczty. 48
  • Wspieramy polskich przedsiębiorców 20 maj 2018, 20:00 Nie istnieje coś takiego jak zły rynek pracy, może być jedynie niedostosowana do niego oferta. W Polsce chcemy być pracodawcą pierwszego wyboru – mówi Steven Harman, wiceprezes Amazon. 50
  • Bezpieczeństwo to pieniądz 20 maj 2018, 20:00 Skutkiem ubocznym przepisów RODO może być wzrost liczby cyberataków, których celem będzie kradzież z firm danych osobowych. Świat biznesu nie jest jednak wobec nich bezbronny. 51
  • Hossa Bessa 20 maj 2018, 20:00 Janosikowe dla najbogatszych Rząd dobrał się do kieszeni najbogatszych Polaków. W zeszłym tygodniu minister rodziny, pracy i polityki społecznej Elżbieta Rafalska oraz minister finansów Elżbieta Czerwińska wyjaśniły, skąd wezmą... 52
  • Orły nagrodzone w Warszawie 20 maj 2018, 20:00 Gala w stolicy zgromadziła przedstawicieli świata biznesu, nauki i sztuki. 54
  • Energia 4.0 20 maj 2018, 20:00 Rynek energetyki w Polsce czeka prawdziwa rewolucja. Dzięki innowacjom ma być taniej i bardziej ekologicznie. 56
  • Spaść na cztery łapy 20 maj 2018, 20:00 Polacy coraz częściej traktują zwierzęta jak członków rodziny i coraz chętniej je ubezpieczają. 58
  • Większościokracja 20 maj 2018, 20:00 Mamy dziś do czynienia z rządami przedstawiającymi się jako demokratyczne, tylko dlatego że wygrały wybory. To prosta droga do dyktatury większości, która nie ma nic wspólnego z demokracją – mówi Kenneth Roth, szef Human Rights Watch. 60
  • Róbmy to samo co Zachód 20 maj 2018, 20:00 Ryszard Czarnecki, ukarany za wyprawę do Azerbejdżanu, nie ustępuje i zapowiada, że jego ugrupowanie zorganizuje w czerwcu szczyt w stolicy tego kraju. W tle walka o interes Polski. 64
  • Zmierzch irlandzkiego katolicyzmu 20 maj 2018, 20:00 Piątkowe referendum w sprawie aborcji w Irlandii będzie testem popularności słabnącego Kościoła. 68
  • Gdzie się leczyć 20 maj 2018, 20:00 Przy nowotworach nie ma miejsca na pomyłki. Należy leczyć się u najlepszych. Przedstawiamy zwycięzców rankingu chirurgii onkologicznej i hematoonkologii. 70
  • Echolaserem w raka 20 maj 2018, 20:00 To pierwsza taka operacja w Polsce. 15 maja tego roku we wrocławskim szpitalu EuroMediCare usunięto guzy nowotworowe trzustki i nadnerczy z użyciem Echolasera. Bez narkozy i rozcinania brzucha. 75
  • Nowa era w hematoonkologii 20 maj 2018, 20:00 W leczeniu nowotworów krwi dokonuje się rewolucja. W wielu przypadkach można już powiedzieć, że nowotwór stał się chorobą przewlekłą. Być może wkrótce będzie można mówić o wyleczeniu. 76
  • Proste rozwiązania są najskuteczniejsze 20 maj 2018, 20:00 Zapewnienie szybkiego leczenia i rozładowanie kolejek zwiększają szanse na wyleczenie – mówi dr Marcin Faflik, prezes zarządu Magodent sp. z o.o. należącego do Grupy LUX MED. 78
  • Raz kij, raz marchewka 20 maj 2018, 20:00 Iwaszkiewicz, Andrzejewski, Gombrowicz, teraz Herbert – moda na biografie, zwłaszcza pisarzy, uświadamia, jak dziwne i złożone było życie w czasach PRL. 81
  • Wiek męski, wiek klęski 20 maj 2018, 20:00 Mężczyzna XXI w. stoi na rozdrożu. Świetnie pokazały to dokumenty zaprezentowane na festiwalu Millenn ium Docs Against Gravity. 84
  • Targowisko próżności i wartości 20 maj 2018, 20:00 Przemowy o #metoo, protesty kobiet i pełne oburzenia reakcje na filmy buntowników. Tegoroczny festiwal w Cannes ułożył się w opowieść o hipokryzji i roli artystów w niespokojnych czasach. 86
  • Wydarzenie 20 maj 2018, 20:00 Nie tylko dla fanów Nie trzeba długo czekać na pierwsze strzały i pościgi. Młody Han Solo i jego ukochana Qi’ra od razu wpadają w kłopoty, gdy nie mogą wypłacić się gangowi na planecie Corellia. Spektakularna ucieczka ze szponów... 88
  • Muzyka 20 maj 2018, 20:00 ROCK To inny zespół. I dobrze! Znamy to z rocka bardzo dobrze. Kiedy ma się 16-18 lat, nagrywa się o tym, że w głowie huczy, ale później ma się problem z wykonywaniem własnych utworów. 16 lat temu Arctic Monkeys zaliczyli jeden z... 90
  • Książka 20 maj 2018, 20:00 ESEJ Potwór rośnie To lektura obowiązkowa dla wszystkich, którzy niepokoją się tym, jak człowiek skończy swoje panowanie na Ziemi. Jej autor, izraelski historyk, wprawdzie zastrzega, że nie przedstawia w niej prognozy, która się... 92
  • Kalejdoskop 20 maj 2018, 20:00 TEATR Biez wodki nie razbieriosz Tylko Rosjanin mógł napisać sztukę, w której kompletnie pijani bohaterowie mówią o Bogu, miłości i śmierci. Niestety tezy, że „wszyscy jesteśmy bogami”, że „powinniśmy światu oddać to, co od... 94
  • Film 20 maj 2018, 20:00 DRAMAT Bunt w Sobiborze W „Sobiborze” Konstantin Chabieński od pierwszej sceny wrzuca widza w mroczą rzeczywistość obozu zagłady. Przyjazd pociągu na rampę, selekcja. Rzemieślnicy: kaletnicy, jubilerzy, szwaczki dostaną pracę.... 95
  • Kulturalna trzynastka 20 maj 2018, 20:00 Beata Ścibakówna AKTORKA TEATRALNA, TELEWIZYJNA I FILMOWA 1. Najbardziej znienawidzona lektura? „Nad Niemnem” – jest w tej książce coś, co sprawia, że nie da się jej przeczytać. 2. Którym bohaterem z literatury chciałabyś być i... 96
  • Targi książki 20 maj 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Ponieważ czasem niektórzy się dziwią, po co pisarzom na targach książki i innych masowych imprezach (openery!) ochrona, śpieszę opowiedzieć o kilku przypadkach klinicznych... Pisarz jest człowiekiem wrażliwym,... 97
  • Dwie twarze Kazachstanu 20 maj 2018, 20:00 Na początku tego tys iąclecia przejechałem autem 2 tys. km po bezdrożach Kazachstanu. Poza małą stłuczką wszystko było OK, choć jeździło się bardzo wolno. Drogi w interiorze miały dziury niczym leje po bombach, co chwilę trzeba... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany