Kiedy serce nie daje rady

Kiedy serce nie daje rady

Zawał (zdj. ilustracyjne)
Zawał (zdj. ilustracyjne) / Źródło: Fotolia / Robert Kneschke
Killer number one – tak o chorobach serca mówią lekarze. Dolegliwości serca jednak lekceważymy, a jak ognia boimy się nowotworów. Tymczasem to właśnie choroby układu krążenia są najczęstszą przyczyną zgonów Polek i Polaków.

Aktor Adam Ferency dokładnie pamięta ten dzień. Był w Teatrze Dramatycznym w Warszawie na próbie „Miarki za miarkę” Szekspira. – Nagle poczułem coś dziwnego, jakby ktoś mi bateryjkę pod mostek włożył. Nie był to żaden wielki ból, ale coś nowego, dlatego zwróciłem na to uwagę. Pomyślałem, że nie powinienem już dziś palić – opowiada. Po próbie zapalił jeszcze jednego papierosa. Z ciężkimi zakupami wszedł do mieszkania na piąte piętro. Pomyślał, że powinien szybko pójść spać, bo o 10 rano kolejna próba. – Bateryjka nadal działała. Ból nie był nieznośny, ale nie odpuszczał. Powiedziałem żonie, żeby zadzwoniła po pogotowie. Przyjechali, weszli na piąte piętro bez windy, zziajani. Żartowaliśmy sobie. Zrobili badania, ale urządzenie, które mieli, wykrywa zawał, ale nie to, że dojdzie do niego za chwilę. Powiedzieli, że to pewnie nerwica, a ja się ucieszyłem, bo to dobrze by o mnie świadczyło. Wiadomo – artysta, wrażliwy... – śmieje się. Ekipa karetki postanowiła zabrać Ferencego na bardziej szczegółowe badania. Ratownicy obiecali żonie aktora, że mąż za godzinę wróci w domu. – Zeszliśmy do karetki. Mieliśmy jechać i nagle bateryjka zmieniła się w bombę atomową. Niewiele pamiętam z tego, co się działo. Ale zapamiętałem, jak wyszarpują mnie z tej karetki już przy szpitalu. Ci ludzie uratowali mi życie – mówi. Ferency miał zawał. Przez 10 minut był w stanie śmierci klinicznej.

Rosyjska ruletka

Jak wynika z danych Światowej Organizacji Zdrowia, rocznie aż 17,5 mln osób na świecie umiera z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego. Sam zawał mięśnia sercowego, czyli – według definicji – martwica mięśnia sercowego spowodowana jego niedokrwieniem przez zamknięcie tętnicy wieńcowej doprowadzającej krew do serca, przydarza się co roku ok. 100 tys. Polaków. Najnowsze analizy, które przygotowuje Główny Urząd Statystyczny na podstawie m.in. kart zgonów Polaków, pokazują, że każdego roku w Polsce z przyczyn kardiologicznych umiera ok. 175 tys. Polaków (styczeń 2016). Lekarze mówią o epidemii. – Użyję ostrego, ale – mam nadzieję – działającego na wyobraźnię porównania – mówi prof. Piotr Jankowski z Instytutu Kardiologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, sekretarz Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. – Co powiemy o człowieku, który gra w rosyjską ruletkę? Który w sześć otworów magazynka wkłada jeden nabój i ryzykuje? Wariat, prawda? A ja powiem, że jeśli palisz i prowadzisz niehigieniczny tryb życia, to dokładnie tak, jakbyś ten pistolet naładował trzema nabojami – kwituje. Jednocześnie wymienia grzechy główne Polaków, które rujnują serce i w ostateczności prowadzą do tego, że nie wytrzymuje ono obciążenia: palenie, nadużywanie alkoholu, brak dobrej kontroli nadciśnienia, brak kontroli cholesterolemii (większość osób nie ma pojęcia, że ma podwyższony cholesterol), otyłość i cukrzyca. – Niby o tym wiemy, ale nie traktujemy tego poważnie. Każdy zakłada, że jemu się nic nie stanie. Albo że przecież i tak na coś trzeba umrzeć. Ja odpowiadam – zgoda, ale po co umierać w wieku 45 lat, skoro można dożyć 75? – dodaje prof. Jankowski.

Lęk gorszy niż ból

Paulina Drażba-Kamińska, dziennikarka i prezenterka Polsatu, w wieku 32 lat trafiła do szpitala z podejrzeniem zawału. – To była majówka, byliśmy z mężem na spacerze. Nagle zaczęło mi brakować tchu, serce zaczynało wariować. Wydawało mi się, że momentami zupełnie przestaje bić. Pomyślałam: zapalę papierosa, rozchodzę, zaraz będzie lepiej – mówi. Jak wygląda zawał, zdawała sobie sprawę, bo jej ojciec dostał ataku serca na jej oczach.

– To tylko się tak wydaje, że niby dużo wiemy na ten temat, a kiedy dzieje się to nam lub bliskiej osobie, nic nie jest oczywiste. Dlatego trzeba jak najwięcej o tym mówić – podkreśla. Jej mąż zareagował natychmiast. Wrócili do domu i pięć minut później na miejscu była karetka. Dziennikarka wylądowała na intensywnej terapii. – Okazało się, że to nie zawał. Po kilku dniach stwierdzono u mnie kardiomiopatię takotsubo, niewydolność serca nazywaną również zespołem złamanego serca. Byłam przerażona, bo nagle musiałam mocno zweryfikować swoje życie – mówi. Nagle i niespodziewanie – to słowa, których często używają sercowcy. Kiedy przed laty zawał serca przeszedł Jerzy Stuhr, wiele razy potem on i jego bliscy powtarzali, że to miało ogromny wpływ na życie całej rodziny. W jednym z wywiadów powiedział: „Zapamiętałem lęk, który był gorszy od bólu. To jest taki lęk, że choroba cię może zaatakować bez uprzedzenia.

W szpitalu pacjenci leżący obok mnie budzili się rano i mówili: »Jak się dobrze czuję«. Za pół godziny któryś z nich nie żył”. Trenerowi Markowi Saganowskiemu, 35-krotnemu reprezentantowi Polski, legendzie Legii Warszawa, z powodu kłopotów z sercem groził nawet przeszczep. – Sport zszedł na dalszy plan – cały czas miałem w głowie, co będzie z moją rodziną. Ta myśl była najgorsza. Miałem 34 lata – nie oszukujmy się: to końcówka uprawiania sportu wyczynowego. Wtedy nie było ważne, czy miałby to być jeszcze rok, czy dwa – jeśli ktoś by mi powiedział, że mam skończyć karierę – zrobiłbym to bez wahania. To nie było problemem. Problemem było to, że nie chciałem, by bliscy mnie stracili – mówi. Przez moment z powodu serca na włosku wisiała też kariera mistrzyni olimpijskiej, biegaczki narciarskiej Justyny Kowalczyk. O tym, że jej serce nie pracuje prawidłowo, wiedziała od dawna. Po igrzyskach w Turynie lekarze postawili ultimatum: albo ablacja, albo koniec ze sportem. Na jakiś czas musiała odpuścić i skupić się na zdrowiu. O wrodzonej wadzie serca otwarcie mówi dziennikarka Karolina Korwin -Piotrowska. – Dawno temu, jak pierwszy raz pojechałam na Zachód, nauczyłam się tego, że trzeba umieć mówić o chorobie. Poznałam człowieka, a on w pierwszych słowach powiedział mi, że ma cukrzycę. Byłam zszokowana – pomyślałam: „Dlaczego on epatuje chorobą?”. Ale szybko odkryłam, że on mówi to po to, byśmy wiedzieli, co robić, gdy straci przytomność. Ludzie byli poinformowani, że on jest chory i że gdyby coś się stało, to trzeba w określony sposób natychmiast działać – mówi. Sama ma zasadę, że uprzedza ludzi, z którymi pracuje, o swojej chorobie.

– Jeśli powiem, że jest mi słabo, albo nagle mam zadyszkę, bo ostatnio miałam z tym problem, że nie mogłam złapać powietrza, to ekipa wie, że nie udaję. I trzeba mi dać 15 minut. Ludzie, z którymi przebywasz często, jak coś zaczyna się z tobą dziać, to nie robią sobie dowcipów po kątach albo ignorują, ale wiedzą, co to oznacza i co mają robić. Wiedzą, że trzeba ratować człowieka.

Ludzie nie chcą słuchać

Znane osoby coraz częściej przyznają się do swoich dolegliwości. Bożena Dykiel, Jerzy Stuhr, Adam Ferency, Krzysztof Kowalewski, Marian Opania czy Dominika Ostałowska (która wzięła nawet udział w społecznej kampanii prozdrowotnej) nie ukrywają, że ich serca szwankują. Muzyk Robert Friedrich, ps. Litza, przeszedł groźne zapalenie mięśnia sercowego i miał operację wymiany zastawki. Coś, co może się przydarzyć każdemu. Wystarczy zlekceważyć zwykłą grypę. Dziś apeluje: – Grypę trzeba odleżeć. To taka głupota, że musimy natychmiast gonić do pracy. Może się to raz, drugi, trzeci udać. Ale można skończyć jak ja. Lub gorzej.

Aktor Krzysztof Kowalewski zmaga się m.in. z arytmią. Sam mówi, że serce po prostu z wiekiem zaczęło gorzej działać. Jego młodszy kolega po fachu Piotr Machalica kilka lat temu przeszedł operację wymiany zastawki. Nim serce dało o sobie znać, palił jak smok. – Ja nawet po operacji nie odpuściłem. Sam się oszukiwałem, że nie ma to znaczenia. A tak naprawdę to równia pochyła, ogromne spustoszenie organizmu. Dziś nie palę, biorę leki, staram się dużo spacerować. Nie ma żartów – mówi. Aktorka Bożena Dykiel również miała wymienianą zastawkę. Lekarze kazali jej zwolnić tempo. – I ja się do tego stosuję. Nie można pracować po 12 godzin, tak jak nam korporacje dyktują. Praca ma sprawiać przyjemność, trzeba też umieć odpocząć, nie dać się zwariować. Lekarze mają nadzieję, że głosy celebrytów zwrócą uwagę na problem. W Krakowie właśnie zakończył się XXII Międzynarodowy Kongres Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Przez trzy dni 6 tys. specjalistów z kraju i ze świata dyskutowało o tym, jak powstrzymać epidemię niewydolności serca.

– Świadomość społeczna Polaków związana z konsekwencjami chorób serca wciąż jest niewystarczająca. Jako Polskie Towarzystwo Kardiologiczne zdajemy sobie z tego sprawę i zdecydowanie stawiamy na edukację. Media chętnie mówią o nowotworach i to zagrożenie jest głęboko w nas zakorzenione. Jeśli wyszedłbym teraz na ulicę i zaczął pytać przechodniów, z powodu jakich chorób umierają najczęściej kobiety, to pewnie jedną z powtarzających się odpowiedzi byłby rak piersi. A jest to niewydolność serca! Killer number one! – mówi prof. Piotr Ponikowski, prezes PTK, i podaje liczby: – Szacuje się, że obecnie w Polsce milion osób choruje na niewydolność serca, a w całej Europie − blisko 15 mln. Tylko w naszym kraju zagrożonych rozwojem tej choroby jest aż 12 mln ludzi – wylicza. Co zrobić, by ograniczyć epidemię chorób serca? Gdyby za pomocą magicznej mocy można było zmienić w zachowaniu ludzi tylko jedną rzecz, która przyczynia się do chorób serca, prof. Ponikowski jako naukowiec wskazałby palenie. – To fatalny w skutkach nałóg. Bardzo bym też chciał, żeby ludzie byli aktywni, uprawiali sport. Uprzedzając kolejne pytanie – ja sam biegam. W niedzielę [rozmawiamy przed weekendem – red.] biegnę w Berlinie swój 14. maraton.

Nie jesteś nieśmiertelny

Wiele osób uczciwie przyznaje, że w jakiś sposób na swoje dolegliwości zapracowały. Tempem życia, stresem, paleniem. Mówił to chociażby Jerzy Stuhr, przyznaje też Adam Ferency. On sam po zawale przestał palić, ale podkreśla, że to palenie rzuciło jego. – Przecież nie będę się zmuszał – mówi ze śmiechem. Jednak statystyki bynajmniej nie wywołują uśmiechu. Bo aż połowa palaczy, którzy przeszli zawał lub mieli angioplastykę wieńcową, wraca do nałogu. Paulina Drażba-Kamińska po pobycie na intensywnej terapii już po papierosa nie sięgnęła. I przewartościowała priorytety. Rok po diagnozie napisała na swojej stronie o tym, że jest chora: „To, że masz 20 czy 30 lat, nie czyni Cię z automatu nieśmiertelnym”. Dziś nie idzie na żadne kompromisy. – Nie palę, wysypiam się, regularnie i zdrowo jadam.

W moim zawodzie ludzie żyją bardzo szybko. Jest zadanie, to nikt nie myśli, że np. czas zjeść zupę. A ja mówię: „Teraz muszę zjeść” i robię przerwę. Nie denerwuję się rzeczami, na które nie mam wpływu. Staram się być aktywna, choć nie wszystkie sporty mogę uprawiać. I spędzam jak najwięcej czasu z najbliższymi, bo to jest w życiu najważniejsze – mówi. Wadę serca wykryto też u Mateusza Hładkiego, dziennikarza TVN. – Zaczęły mi doskwierać napady bardzo szybkiej pracy serca. Biło mi ono tak mocno, że traciłem oddech, traciłem świadomość. Zdarzyło mi się kilka razy zemdleć na ulicy – właśnie z powodu przyspieszonej akcji serca. Na początku bagatelizowałem to, bo myślałem, że to kwestia stresu, tego, że się denerwowałem. Za trzecim razem po omdleniu – stało się to w sklepie spożywczym – wiedziałem, że ewidentnie coś jest nie tak – mówi. Nagła arytmia okazała się wrodzoną wadą, która wcześniej nie dawała o sobie znać. Dwa razy był na stole operacyjnym, przeszedł dwa zabiegi ablacji.

– Dużo się mówi o tym, żebyśmy badali krew. Są też kampanie społeczne, które zwracają nam uwagę na to, co się dzieje z naszym ciałem pod kątem zmian nowotworowych. To ważne tematy, ale mam wrażenie, że serce jakoś bagatelizujemy. Po tym, co się mi stało, stałem się bardziej czujny, słysząc wypowiedzi typu: „Coś mi serce kołacze, coś mnie serce zabolało”. Wielu ludzi macha ręką, mówiąc, że to wpływ stresu. Ale jeżeli coś takiego się dzieje, to nie jest to normalne. I po prostu trzeba się zbadać – mówi Mateusz Hładki. Marek Saganowski radzi: – Bóle, kłucia, osłabienia – nie lekceważcie tego. EKG to raptem godzina w całym roku życia. Można, a nawet trzeba je wykonać. Nie dla siebie, ale też dla swoich bliskich. Pomyślcie, co będzie, gdy was zabraknie. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Współpraca: Marcin Cichoński

Okładka tygodnika WPROST: 38/2018
Więcej możesz przeczytać w 38/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 38/2018 (1853)

  • Niektóre pytania wiodą na manowce 16 wrz 2018, 20:00 Co powinni zrobić sędziowie Sądu Najwyższego, którzy otrzymali pisma od prezydenta Andrzeja Dudy informujące, że nie wyraził on zgody na dalsze pełnienie przez nich funkcji? Czy Unia Europejska ma prawo zajmować się sytuacją... 3
  • Dieta zapobiega nowotworom 16 wrz 2018, 20:00 Odpowiedni sposób odżywiania zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób cywilizacyjnych, także nowotworów. Warto postawić na piramidę zdrowego żywienia. 5
  • Niedyskrecje parlamentarne 16 wrz 2018, 20:00 POLITYCY PLATFORMY OBYWATELSKIEJ SĄ W DOSKONAŁYCH HUMORACH PO OSTATNIEJ KONWENCJI KOALICJI OBYWATELSKIEJ. Uważają, że wypadła nadspodziewanie korzystnie, szczególnie że jak za dawnych dobrych czasów udało się pozyskać sojusznika z... 6
  • Obraz tygodnia 16 wrz 2018, 20:00 3 mln plastikowych słomek trafia codziennie do polskich koszy na śmieci. Akcja „Tu pijesz bez słomki” ma zwrócić uwagę na zanieczyszczanie środowiska niepotrzebnymi jednorazówkami z plastiku Wygrana Olga Tokarczuk Autorka... 10
  • Info radar 16 wrz 2018, 20:00 Co wiezie prezydent Duda z Leżajska do Białego Domu Byłem w parlamencie w Strasburgu w czasie przemówienia szefa Komisji Junckera i mogę zaświadczyć, że nie trzeba było puszczać żadnych oklasków z taśmy. To, że chadeckiemu politykowi... 12
  • Nowacka: rozsądek czy zdrada 16 wrz 2018, 20:00 Lewo W NASZEJ HISTORII ESTYMĄ WIELKĄ CIESZY SIĘ ZASADA „MIERZ SIŁY NA ZAMIARY”. Towarzyszyła ona od zawsze patriotycznej polityce (a znamy inną?) i nader często prowadziła do klęsk, chaosu oraz pobojowisk, na których budowaliśmy,... 18
  • Dopadł mnie antysemicki ściek 16 wrz 2018, 20:00 Nie zgadzam się z wizją państwa, które utożsamia nowoczesność z wieżowcami i kolejnymi centrami handlowymi – mówi Jan Śpiewak, kandydat na prezydenta Warszawy, i opowiada, co się stało, gdy ujawnił swoje żydowskie korzenie. 20
  • Drużyna cienia 16 wrz 2018, 20:00 Nowy rzecznik prezydenta Błażej Spychalski to słabszy od poprzednika przeciwnik dla Krzysztofa Szczerskiego, nazywanego kąśliwie wiceprezydentem. Ale nie jest osamotniony. 24
  • Samobójcze nastroje w Strasburgu 16 wrz 2018, 20:00 Niektórzy mówią z emfazą o „końcu ery wolnego internetu” (np. poseł Piotr Apel). Inni tego rodzaju opinie nazywają „wielkim kłamstwem”, zaklinając się, że chodzi im o bezpieczeństwo użytkowników sieci (np. europoseł Tadeusz... 27
  • Czas protestów. Rządzie, płać! 16 wrz 2018, 20:00 500 zł na dziecko, 300 zł wyprawki szkolnej, zapowiedź dodatku finansowego dla emerytów, program „Mieszkanie plus”, zapowiedź wielomilionowych wydatków na Centralny Port Komunikacyjny – to musiało prędzej czy później zaowocować... 28
  • Kiedy serce nie daje rady 16 wrz 2018, 20:00 Killer number one – tak o chorobach serca mówią lekarze. Dolegliwości serca jednak lekceważymy, a jak ognia boimy się nowotworów. Tymczasem to właśnie choroby układu krążenia są najczęstszą przyczyną zgonów Polek i Polaków. 32
  • Pięć rzeczy, których nie wiesz o sercu 16 wrz 2018, 20:00 Czy serce może pęknąć? Co łączy zaburzenia erekcji z chorobami serca? Dlaczego warto wyleżeć grypę? Zaskakujące fakty o najważniejszym organie człowieka. 39
  • Seks po zawale 16 wrz 2018, 20:00 U pacjentów z chorobą wieńcową wskazana jest aktywność fizyczna, w tym seks. Poprawia ona krążenie, oddech oraz zmniejsza lęk i depresję – mówi dr hab. prof. nadzw. Edyta Smolis-Bąk z Instytutu Kardiologii w Aninie. 42
  • Lepiej zapobiegać niż leczyć 16 wrz 2018, 20:00 Ryzyko przedwczesnej śmierci może zagrażać każdemu z nas. Możesz je znacznie zredukować, jeśli tylko chcesz i masz wystarczająco silną wolę. 44
  • Związek na umowę śmieciową 16 wrz 2018, 20:00 Razem mieszkają, spłacają kredyt, gotują i uprawiają jogging. Umówili się na wspólne życie, ale się nie kochają. 46
  • Emisariuszka 16 wrz 2018, 20:00 Macie wyprane mózgi przez antychińską i antykomunistyczną propagandę! Zachód chce zniszczyć Chiny, dokładnie tak samo jak zniszczył ZSRR! Chiny przez tysiąclecia były najpotężniejszym państwem świata i znowu będą! –... 49
  • Prohibicja po polsku 16 wrz 2018, 20:00 Coraz więcej miast wprowadza nocną prohibicję. I, wbrew pozorom, mieszkańcy wcale nie narzekają. Nie w smak to tylko branży i właścicielom małych sklepów, którzy żyją z nocnych klientów. 51
  • Lotniskowe gry 16 wrz 2018, 20:00 Michael O’Leary, szef Ryanairu, największego przewoźnika w Europie, atakuje polski rząd, twierdząc, że budowa CPK to głupi pomysł. Mówi to nie z troski o Polskę, ale o interesy własnej firmy. 54
  • Hossa Bessa 16 wrz 2018, 20:00 Żałoba na parkiecie Ponad 65 proc. inwestorów spodziewa się spadków na warszawskiej giełdzie. Tak źle jeszcze nie było w całej historii badania, które od siedmiu lat prowadzi Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych. Co tydzień bierze... 56
  • Orły z Podkarpacia nagrodzone 16 wrz 2018, 20:00 Przedsiębiorcy, samorządowcy i artyści zostali uhonorowani podczas gali „Wprost” w Rzeszowie. 58
  • Napęd dla regionu 16 wrz 2018, 20:00 BorgWarner to jeden z największych pracodawców na Podkarpaciu. 60
  • Know How 16 wrz 2018, 20:00 Wielki powrót Spidermana To jedna z tych gier, o których wiadomo, że staną się klasyką. Coś, co spokojnie może leżeć na półce obok „Uncharted” czy „Last of Us”. Po latach doczekaliśmy się w końcu kolejnej odsłony gry... 61
  • Krynica biegaczy 16 wrz 2018, 20:00 Biegi, na które wydano 8,6 tys. numerów startowych, spotkania z gwiazdami sportu, koncerty. 9. TAURON Festiwal Biegowy w Krynicy-Zdroju pobił rekordy frekwencji. 62
  • Cztery kółka do wynajęcia 16 wrz 2018, 20:00 Polski klient nie tylko przekonał się do elastycznego najmu pojazdów, ale też zaczął być niezwykle wybredny – mówi Agnieszka Drzymała-Feć z firmy Rentis. 64
  • Zmierzch Europy, jaką znamy 16 wrz 2018, 20:00 Ostatnie orędzie przewodniczącego Junckera zamyka nie tylko jego europejską karierę, ale też całą epokę. Główny nurt europejski nerwowo szuka teraz sposobów obrony przed naporem populistów. 67
  • Czujemy się zagrożeni przez Rosję 16 wrz 2018, 20:00 Współpraca z Polską zwiększa nasze bezpieczeństwo – mówi Saulius Skvernelis, premier Litwy, i podkreśla, że fundamentem Unii Europejskiej są wspólne wartości. 70
  • Architektura fantastyczna 16 wrz 2018, 20:00 Drapacz chmur wysoki na milę czy łuk triumfalny w kształcie słonia – jedne z najbardziej niezwykłych pomysłów w dziejach architektury wykraczały poza swoje czasy. 74
  • Na początku był koniec 16 wrz 2018, 20:00 W „7 uczuciach” zobaczycie plejadę gwiazd, tyle że w nietypowych dla nich rolach. Zważywszy na nazwisko twórcy – Marka Koterskiego – nie dziwi, że to najoryginalniejszy film festiwalu w Gdyni. 78
  • Reżyserzy na uwięzi 16 wrz 2018, 20:00 Kirył Serebrennikow, twórca obecnego w kinach „Lata”, to jeden z przykładów, że za filmy nie tylko zyskuje się uznanie i sławę, ale też można trafić za kratki, a nawet ryzykować życie. 82
  • Wielki w Wielkim 16 wrz 2018, 20:00 Bard kojarzy wam się z artystą, który śpiewa dla 15 osób, przygrywając na gitarze? Niesłusznie! Udowodnił to poznański koncert z muzyką Gintrowskiego. 86
  • Wydarzenie 16 wrz 2018, 20:00 ROCK Stary człowiek i może Brakowało wam pięknych melodii? Brakowało wam wielkich przebojów i rytmu, który wchodzi w głowę od pierwszego przesłuchania? Czekacie, aż zrobi to jeden z młodych gwiazdorów? Czekajcie dalej. A tymczasem... 88
  • Film 16 wrz 2018, 20:00 Godność uchodźców POCHODZĄCY Z CZADU MAHAMAT-SALEH HAROUN jest jednym z najciekawszych twórców afrykańskiego kina. W „Suszy” opowiadał o rzeczywistości kraju obolałego po wojnie domowej. Teraz śledzi losy uchodźców z Bangi w... 89
  • Muzyka 16 wrz 2018, 20:00 ROCK Pozwól swemu ego umrzeć Nie zdziwię się, jeśli część fanów odwróci się od Kravitza. Nowa płyta to nie melodie, które na pierwszy plan stawiają łatwo zapamiętywalny rytm. Ale w zamian dostajemy coś cenniejszego: klimat,... 90
  • Książka 16 wrz 2018, 20:00 Wojna i zbrodnia WKRÓTCE PREMIERA „KAMERDYNERA” FILIPA BAJONA, na razie otrzymaliśmy powieść, która jest rozwinięciem scenariusza filmu. Oczywiście wzlotów artystycznych nie możemy się spodziewać, bo literatura to sztuka powstająca... 91
  • Kalejdoskop 16 wrz 2018, 20:00 Jack Wallenrod PEWNIE MAŁO KTO WIE, ŻE OD 2006 R. ISTNIEJE W WARSZAWIE MUZEUM GEN. KUKLIŃSKIEGO. Trudno tu trafić, choć placówka mieści się na Starym Mieście – wszystko przez jej rozmiary, które bardziej przypominają izbę pamięci... 92
  • Kulturalna trzynastka 16 wrz 2018, 20:00 Anna Smołowik AKTORKA TEATRALNA, FILMOWA I KABARETOW WKRÓTCE ZOBACZYMY JĄ W KOMEDII „JULIUSZ 1. Jakie zaległości kulturalne nadrobiłaś podczas urlopu? Jakiego urlopu? Na wyjazdy zawsze zabieram książki (ostatnio podróżowała ze mną... 94
  • Wilanowski matrix 16 wrz 2018, 20:00 Jest mnóstwo jacht clubów, ale nie ma wody. Są kluby golfowe, ale nie ma płaskich, zielonych pól. Angielski miesza się z ukraińskim. Polskojęzyczna mniejszość mało widoczna, wjeżdża od razu do podziemnych garaży i windą do... 95
  • Chcę chwytać dzień 16 wrz 2018, 20:00 Świetną inspiracją jest dla mnie podpatrywanie moich trzech kotów i w ogóle świata zwierząt. Z inspiracjami jest tak, że niekoniecznie je na co dzień zauważamy. Z kimś świetnie się nam rozmawia, przy jakiejś piosence lepiej się... 96
  • 5 sposobó na bezpieczną jazdę po autostradzie 16 wrz 2018, 20:00 Szybka i bezpieczna jazda mogą iść w parze. Radzimy, jak się poruszać po autostradach, by dojechać do celu cało i zdrowo. 97
  • Zrób sobie… Ziobrę 16 wrz 2018, 20:00 W ministerstwie trwają prace nad produkcją klonów Zbigniewa Ziobry, które po reformie sądownictwa mają zastąpić niezależnych sędziów. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany