Czujemy się zagrożeni przez Rosję

Czujemy się zagrożeni przez Rosję

Współpraca z Polską zwiększa nasze bezpieczeństwo – mówi Saulius Skvernelis, premier Litwy, i podkreśla, że fundamentem Unii Europejskiej są wspólne wartości.

Co najbardziej łączy, a co dzieli Polskę i Litwę na forum Unii Europejskiej?

Łączą nas rzeczy bardzo istotne, nasze poglądy na UE – mogę mówić przynajmniej w imieniu rządu litewskiego – jesteśmy za unią państw suwerennych, których interesy są należycie reprezentowane. Pewne zmiany w Unii muszą iść w tym kierunku, aby żadne państwo nie czuło się dyskryminowane, drugiego sortu. Wspólnym wyzwaniem jest też przyszła perspektywa finansowa. Mam na myśli zmniejszenie finansowania z funduszu spójności, dopłat do rolnictwa i realizację strategicznych projektów transportowych. Głos tej części Europy musi być słyszalny. Stanowisko Litwy i Polski jest zbieżne w sprawie uchodźców, jesteśmy przeciwko przymusowym przesiedleniom, za wzmocnieniem granic zewnętrznych, działaniami Frontexu, aby problemy uchodźców były rozwiązywane w krajach trzecich, zamiast skutków widocznych u nas. Jesteśmy za życzliwą solidarnością, przyjmujemy uchodźców. Są nieprzyjemne sytuacje w kwestii prymatu prawa, słyszę argumenty polskich kolegów, oczywiście mają prawo je przedstawiać. My opowiadamy się za dialogiem, obie strony powinny słyszeć się nawzajem i szukać kompromisów. Litewski rząd nigdy nie poprze sankcji wobec Polski.

A co powinno zmienić się w UE i jej funkcjonowaniu?

Chyba największym wyzwaniem dla samej Unii są przypadki populizmu, a nawet eurosceptycyzmu. Nie mamy alternatywy, Unia powinna być silna, powinniśmy ją umacniać. Są może państwa, które czują się niedocenione, dyskryminowane, ale działać można tylko w drodze dialogu. Największym wyzwaniem będą wybory do Parlamentu Europejskiego. Chciałbym się mylić, ale sądzę, że do PE trafi więcej polityków, którzy nieco inaczej niż my wyobrażają sobie przyszłość Unii. Może będą nastawieni sceptycznie.

Rekomendowałby pan Polsce wejście do strefy euro?

Każde państwo musi to ocenić samo…

…odwołuję się do panadoświadczeń…

…bo potem często bywają pretensje, że tak poradziliście, a poszło inaczej. Biorąc pod uwagę naszą gospodarkę, przedsiębiorczość, eksport, współpracę, wspólne inwestycje, euro było konieczne. A widzimy to, co wszystkie państwa, które wprowadziły euro: skok cen, na Litwie jeden z problemów i wyzwanie dla rządu. Nie mamy polityki monetarnej i musimy przestrzegać stabilności fiskalnej, to nie pozwala na zadłużenie kraju, awanturnicze decyzje, musimy mieć zrównoważony budżet. Natomiast rzecz nie tylko w euro. Utrzymuje się zbyt duża dysproporcja, m.in. wynagrodzeń między starymi państwami UE i nowymi, jak Litwa. Do zmniejszenia różnic niezbędne są reformy strukturalne, które rząd realizuje. Kiedy kraj ma własną walutę i może prowadzić politykę monetarną, jak Polska, jest to lepsze narzędzie do rozwiązywania pewnych problemów, np. socjalnych. Ale myślę, że dla Litwy to była konieczna decyzja, mogliśmy ją podjąć nawet wcześniej. Przyzwyczajamy się i czujemy z tym dobrze.

Co pan sądzi o przyszłości inicjatywy Trójmorza?

Jeśli chodzi o 12 państw, które miałyby ściślej współpracować w bardzo ważnych dziedzinach, takich jak przede wszystkim niezależność energetyczna, dywersyfikacja pewnych zasobów energetycznych, projekty transportowe, jest to dobra perspektywa. Inicjatywa może być ważna i możemy ją realizować, tylko żeby nie był to klub dyskusyjny.

Często wspomina pan o energetyce. Ta kwestia ma żywotne znaczenie dla Litwy?

Jesteśmy w zupełnie innej sytuacji niż przed kilku laty, nie mamy do czynienia z takim naciskiem jak wtedy, kiedy nie posiadaliśmy terminala LNG. Litwa płaciła Gazpromowi za gaz najwięcej w Europie, to było narzędzie nacisku gospodarczego i szantażu politycznego. Teraz ceny Gazpromu znacząco spadły, pozostała rzeczowa współpraca, nie ma szantażupolitycznego. Zaczęliśmy budować GIPL, czyli połączenie gazowe z Polską. Biorąc pod uwagę infrastrukturę w Świnoujściu, naszą w Kłajpedzie i cały region bałtycki, możemy mówić o uniezależnieniu rynku gazowego. Mamy pierwsze dostawy gazu ciekłego ze Stanów Zjednoczonych, znając poglądy administracji USA, kwestię ochrony interesów, to jest bardzo ważna współpraca. Mamy kontrakt z Norwegami. Natomiast Litwa jest w rosyjskim czy posowieckim pierścieniu elektroenergetycznym. Synchronizacja z Europą Zachodnią przeciąga się zbyt długo, toczyły się bezproduktywne dyskusje w gronie państw bałtyckich. Ważne było stanowisko Polski popierające ideę synchronizacji. Mogłoby się tak zdarzyć, że by nas odłączono od pierścienia Rosji z Białorusią. Byłby to wielki problem dla Litwy, Łotwy i Estonii. Po wykonaniu kolejnego kroku będziemy mogli mówić o pełnej niezależności energetycznej. To bardzo ważne także dla przedsiębiorstw, które zużywają wiele energii, aby były konkurencyjne i cieszyły się niskimi cenami. Cieszę się, że rozwiązujemy tę kwestię.

W jaki sposób chcecie układać relacje z Rosją? Pytanie wprost: Litwa czuje się zagrożona przez Rosję?

Tak, to jest oczywiste, chyba i Polska podobnie się czuje. Mamy bardzo bliski przykład Ukrainy. Widzimy sytuację w Gruzji, Mołdawii. Czujemy się nie w pełni bezpieczni, dlatego realizujemy ogromne inwestycje na rzecz bezpieczeństwa, obrony naszego kraju, modernizacji wojska. Osiągnęliśmy już 2 proc. PKB na cele obronne, realizując zobowiązanie na rzecz państw NATO. Mamy stosunki z Rosją na szczeblu politycznym, ambasady działają. Dzisiejsza sytuacja między naszymi państwami nie jest normalna. Aby to zmienić, potrzebne są chęć i starania obu stron. Musi zmienić się ton i prezentowane poglądy na Litwę oraz państwa bałtyckie. Niejednokrotnie byliśmy okupowani przez Rosję. Stąd też nasza współpraca z najbliższymi sąsiadami, z Polską i wspólne stanowiska. Przyczynia się to do zwiększenia bezpieczeństwa. Kiedyś relacje z Rosją powinny się zmienić. Na razie intencji ku temu nie widać.

Patrząc na arenę międzynarodową, teraz szczególnie ważne jest szukanie tego, co łączy, a nie dzieli? Budowa trwałych więzów, co wydaje się sztuką?

Jeśli chcesz szukać tego, co dzieli, zawsze znajdziesz, nawet tam, gdzie tego nie ma. Myślę, że nas jednak łączą wspólne wartości, które umacniają Unię Europejską, czyli demokracja, tradycje demokratyczne, poszanowanie wobec prawa, praw człowieka i wolności. To są fundamenty, które wszystkie cywilizowane demokracje wspierają. Mocniejsze niż jakieś nieporozumienia i spory, które mogą się rodzić w gronie 28, czy niedługo 27 państw – szkoda, że mieszkańcy Wielkiej Brytanii podjęli decyzję o wyjściu. Te fundamentalne wartości są mocniejsze niż pewne zdarzenia, do których może dochodzić, kiedy się próbuje wykorzystać problemy i zagrożenia oraz szerzyć mity. Nasze państwo należy do najbardziej proeuropejskich. I ten kurs będzie podtrzymany.

Hasłem przewodnim tegorocznego forum jest dylemat: Europa wspólnych wartości czy wspólnych interesów. Przeważy pan szalę w jedną ze stron?

Musimy mówić przede wszystkim o wartościach. O tym, co jest odwieczne i patrząc na historię, nieraz się sprawdziło. Wspólne interesy są niezbędne, ale wartości, które nas łączą, są ważniejsze i mocniejsze. Jeśli będziemy mówili tylko o interesach, zapominając o wspólnych wartościach, to taka perspektywa będzie bardzo smutna. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

FRAGMENTY WYWIADU PRZEPROWADZONEGO NA ŻYWO Z UDZIAŁEM PUBLICZNOŚCI 6 WRZEŚNIA NA FORUM EKONOMICZNYM W KRYNICY.

Okładka tygodnika WPROST: 38/2018
Więcej możesz przeczytać w 38/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:

Spis treści tygodnika Wprost nr 38/2018 (1853)

  • Niektóre pytania wiodą na manowce 16 wrz 2018, 20:00 Co powinni zrobić sędziowie Sądu Najwyższego, którzy otrzymali pisma od prezydenta Andrzeja Dudy informujące, że nie wyraził on zgody na dalsze pełnienie przez nich funkcji? Czy Unia Europejska ma prawo zajmować się sytuacją... 3
  • Dieta zapobiega nowotworom 16 wrz 2018, 20:00 Odpowiedni sposób odżywiania zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób cywilizacyjnych, także nowotworów. Warto postawić na piramidę zdrowego żywienia. 5
  • Niedyskrecje parlamentarne 16 wrz 2018, 20:00 POLITYCY PLATFORMY OBYWATELSKIEJ SĄ W DOSKONAŁYCH HUMORACH PO OSTATNIEJ KONWENCJI KOALICJI OBYWATELSKIEJ. Uważają, że wypadła nadspodziewanie korzystnie, szczególnie że jak za dawnych dobrych czasów udało się pozyskać sojusznika z... 6
  • Obraz tygodnia 16 wrz 2018, 20:00 3 mln plastikowych słomek trafia codziennie do polskich koszy na śmieci. Akcja „Tu pijesz bez słomki” ma zwrócić uwagę na zanieczyszczanie środowiska niepotrzebnymi jednorazówkami z plastiku Wygrana Olga Tokarczuk Autorka... 10
  • Info radar 16 wrz 2018, 20:00 Co wiezie prezydent Duda z Leżajska do Białego Domu Byłem w parlamencie w Strasburgu w czasie przemówienia szefa Komisji Junckera i mogę zaświadczyć, że nie trzeba było puszczać żadnych oklasków z taśmy. To, że chadeckiemu politykowi... 12
  • Nowacka: rozsądek czy zdrada 16 wrz 2018, 20:00 Lewo W NASZEJ HISTORII ESTYMĄ WIELKĄ CIESZY SIĘ ZASADA „MIERZ SIŁY NA ZAMIARY”. Towarzyszyła ona od zawsze patriotycznej polityce (a znamy inną?) i nader często prowadziła do klęsk, chaosu oraz pobojowisk, na których budowaliśmy,... 18
  • Dopadł mnie antysemicki ściek 16 wrz 2018, 20:00 Nie zgadzam się z wizją państwa, które utożsamia nowoczesność z wieżowcami i kolejnymi centrami handlowymi – mówi Jan Śpiewak, kandydat na prezydenta Warszawy, i opowiada, co się stało, gdy ujawnił swoje żydowskie korzenie. 20
  • Drużyna cienia 16 wrz 2018, 20:00 Nowy rzecznik prezydenta Błażej Spychalski to słabszy od poprzednika przeciwnik dla Krzysztofa Szczerskiego, nazywanego kąśliwie wiceprezydentem. Ale nie jest osamotniony. 24
  • Samobójcze nastroje w Strasburgu 16 wrz 2018, 20:00 Niektórzy mówią z emfazą o „końcu ery wolnego internetu” (np. poseł Piotr Apel). Inni tego rodzaju opinie nazywają „wielkim kłamstwem”, zaklinając się, że chodzi im o bezpieczeństwo użytkowników sieci (np. europoseł Tadeusz... 27
  • Czas protestów. Rządzie, płać! 16 wrz 2018, 20:00 500 zł na dziecko, 300 zł wyprawki szkolnej, zapowiedź dodatku finansowego dla emerytów, program „Mieszkanie plus”, zapowiedź wielomilionowych wydatków na Centralny Port Komunikacyjny – to musiało prędzej czy później zaowocować... 28
  • Kiedy serce nie daje rady 16 wrz 2018, 20:00 Killer number one – tak o chorobach serca mówią lekarze. Dolegliwości serca jednak lekceważymy, a jak ognia boimy się nowotworów. Tymczasem to właśnie choroby układu krążenia są najczęstszą przyczyną zgonów Polek i Polaków. 32
  • Pięć rzeczy, których nie wiesz o sercu 16 wrz 2018, 20:00 Czy serce może pęknąć? Co łączy zaburzenia erekcji z chorobami serca? Dlaczego warto wyleżeć grypę? Zaskakujące fakty o najważniejszym organie człowieka. 39
  • Seks po zawale 16 wrz 2018, 20:00 U pacjentów z chorobą wieńcową wskazana jest aktywność fizyczna, w tym seks. Poprawia ona krążenie, oddech oraz zmniejsza lęk i depresję – mówi dr hab. prof. nadzw. Edyta Smolis-Bąk z Instytutu Kardiologii w Aninie. 42
  • Lepiej zapobiegać niż leczyć 16 wrz 2018, 20:00 Ryzyko przedwczesnej śmierci może zagrażać każdemu z nas. Możesz je znacznie zredukować, jeśli tylko chcesz i masz wystarczająco silną wolę. 44
  • Związek na umowę śmieciową 16 wrz 2018, 20:00 Razem mieszkają, spłacają kredyt, gotują i uprawiają jogging. Umówili się na wspólne życie, ale się nie kochają. 46
  • Emisariuszka 16 wrz 2018, 20:00 Macie wyprane mózgi przez antychińską i antykomunistyczną propagandę! Zachód chce zniszczyć Chiny, dokładnie tak samo jak zniszczył ZSRR! Chiny przez tysiąclecia były najpotężniejszym państwem świata i znowu będą! –... 49
  • Prohibicja po polsku 16 wrz 2018, 20:00 Coraz więcej miast wprowadza nocną prohibicję. I, wbrew pozorom, mieszkańcy wcale nie narzekają. Nie w smak to tylko branży i właścicielom małych sklepów, którzy żyją z nocnych klientów. 51
  • Lotniskowe gry 16 wrz 2018, 20:00 Michael O’Leary, szef Ryanairu, największego przewoźnika w Europie, atakuje polski rząd, twierdząc, że budowa CPK to głupi pomysł. Mówi to nie z troski o Polskę, ale o interesy własnej firmy. 54
  • Hossa Bessa 16 wrz 2018, 20:00 Żałoba na parkiecie Ponad 65 proc. inwestorów spodziewa się spadków na warszawskiej giełdzie. Tak źle jeszcze nie było w całej historii badania, które od siedmiu lat prowadzi Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych. Co tydzień bierze... 56
  • Orły z Podkarpacia nagrodzone 16 wrz 2018, 20:00 Przedsiębiorcy, samorządowcy i artyści zostali uhonorowani podczas gali „Wprost” w Rzeszowie. 58
  • Napęd dla regionu 16 wrz 2018, 20:00 BorgWarner to jeden z największych pracodawców na Podkarpaciu. 60
  • Know How 16 wrz 2018, 20:00 Wielki powrót Spidermana To jedna z tych gier, o których wiadomo, że staną się klasyką. Coś, co spokojnie może leżeć na półce obok „Uncharted” czy „Last of Us”. Po latach doczekaliśmy się w końcu kolejnej odsłony gry... 61
  • Krynica biegaczy 16 wrz 2018, 20:00 Biegi, na które wydano 8,6 tys. numerów startowych, spotkania z gwiazdami sportu, koncerty. 9. TAURON Festiwal Biegowy w Krynicy-Zdroju pobił rekordy frekwencji. 62
  • Cztery kółka do wynajęcia 16 wrz 2018, 20:00 Polski klient nie tylko przekonał się do elastycznego najmu pojazdów, ale też zaczął być niezwykle wybredny – mówi Agnieszka Drzymała-Feć z firmy Rentis. 64
  • Zmierzch Europy, jaką znamy 16 wrz 2018, 20:00 Ostatnie orędzie przewodniczącego Junckera zamyka nie tylko jego europejską karierę, ale też całą epokę. Główny nurt europejski nerwowo szuka teraz sposobów obrony przed naporem populistów. 67
  • Czujemy się zagrożeni przez Rosję 16 wrz 2018, 20:00 Współpraca z Polską zwiększa nasze bezpieczeństwo – mówi Saulius Skvernelis, premier Litwy, i podkreśla, że fundamentem Unii Europejskiej są wspólne wartości. 70
  • Architektura fantastyczna 16 wrz 2018, 20:00 Drapacz chmur wysoki na milę czy łuk triumfalny w kształcie słonia – jedne z najbardziej niezwykłych pomysłów w dziejach architektury wykraczały poza swoje czasy. 74
  • Na początku był koniec 16 wrz 2018, 20:00 W „7 uczuciach” zobaczycie plejadę gwiazd, tyle że w nietypowych dla nich rolach. Zważywszy na nazwisko twórcy – Marka Koterskiego – nie dziwi, że to najoryginalniejszy film festiwalu w Gdyni. 78
  • Reżyserzy na uwięzi 16 wrz 2018, 20:00 Kirył Serebrennikow, twórca obecnego w kinach „Lata”, to jeden z przykładów, że za filmy nie tylko zyskuje się uznanie i sławę, ale też można trafić za kratki, a nawet ryzykować życie. 82
  • Wielki w Wielkim 16 wrz 2018, 20:00 Bard kojarzy wam się z artystą, który śpiewa dla 15 osób, przygrywając na gitarze? Niesłusznie! Udowodnił to poznański koncert z muzyką Gintrowskiego. 86
  • Wydarzenie 16 wrz 2018, 20:00 ROCK Stary człowiek i może Brakowało wam pięknych melodii? Brakowało wam wielkich przebojów i rytmu, który wchodzi w głowę od pierwszego przesłuchania? Czekacie, aż zrobi to jeden z młodych gwiazdorów? Czekajcie dalej. A tymczasem... 88
  • Film 16 wrz 2018, 20:00 Godność uchodźców POCHODZĄCY Z CZADU MAHAMAT-SALEH HAROUN jest jednym z najciekawszych twórców afrykańskiego kina. W „Suszy” opowiadał o rzeczywistości kraju obolałego po wojnie domowej. Teraz śledzi losy uchodźców z Bangi w... 89
  • Muzyka 16 wrz 2018, 20:00 ROCK Pozwól swemu ego umrzeć Nie zdziwię się, jeśli część fanów odwróci się od Kravitza. Nowa płyta to nie melodie, które na pierwszy plan stawiają łatwo zapamiętywalny rytm. Ale w zamian dostajemy coś cenniejszego: klimat,... 90
  • Książka 16 wrz 2018, 20:00 Wojna i zbrodnia WKRÓTCE PREMIERA „KAMERDYNERA” FILIPA BAJONA, na razie otrzymaliśmy powieść, która jest rozwinięciem scenariusza filmu. Oczywiście wzlotów artystycznych nie możemy się spodziewać, bo literatura to sztuka powstająca... 91
  • Kalejdoskop 16 wrz 2018, 20:00 Jack Wallenrod PEWNIE MAŁO KTO WIE, ŻE OD 2006 R. ISTNIEJE W WARSZAWIE MUZEUM GEN. KUKLIŃSKIEGO. Trudno tu trafić, choć placówka mieści się na Starym Mieście – wszystko przez jej rozmiary, które bardziej przypominają izbę pamięci... 92
  • Kulturalna trzynastka 16 wrz 2018, 20:00 Anna Smołowik AKTORKA TEATRALNA, FILMOWA I KABARETOW WKRÓTCE ZOBACZYMY JĄ W KOMEDII „JULIUSZ 1. Jakie zaległości kulturalne nadrobiłaś podczas urlopu? Jakiego urlopu? Na wyjazdy zawsze zabieram książki (ostatnio podróżowała ze mną... 94
  • Wilanowski matrix 16 wrz 2018, 20:00 Jest mnóstwo jacht clubów, ale nie ma wody. Są kluby golfowe, ale nie ma płaskich, zielonych pól. Angielski miesza się z ukraińskim. Polskojęzyczna mniejszość mało widoczna, wjeżdża od razu do podziemnych garaży i windą do... 95
  • Chcę chwytać dzień 16 wrz 2018, 20:00 Świetną inspiracją jest dla mnie podpatrywanie moich trzech kotów i w ogóle świata zwierząt. Z inspiracjami jest tak, że niekoniecznie je na co dzień zauważamy. Z kimś świetnie się nam rozmawia, przy jakiejś piosence lepiej się... 96
  • 5 sposobó na bezpieczną jazdę po autostradzie 16 wrz 2018, 20:00 Szybka i bezpieczna jazda mogą iść w parze. Radzimy, jak się poruszać po autostradach, by dojechać do celu cało i zdrowo. 97
  • Zrób sobie… Ziobrę 16 wrz 2018, 20:00 W ministerstwie trwają prace nad produkcją klonów Zbigniewa Ziobry, które po reformie sądownictwa mają zastąpić niezależnych sędziów. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany