Podatek VAT, 250 miliardów strat

Podatek VAT, 250 miliardów strat

Marcin Horała, poseł PiS
Marcin Horała, poseł PiS / Źródło: Newspix.pl / Jacek Herok
Decyzją Donalda Tuska w ABW zlikwidowano departament ochrony interesów ekonomicznych państwa. To był sygnał, że ten obszar nie jest strategiczny z punktu widzenia państwa czy działań służb specjalnych – twierdzi Marcin Horała, szef sejmowej komisji ds. wyłudzeń VAT.

Przed tygodniem opisaliśmy przygotowaną dla resortu finansów ekspertyzę prawną, z której wynika, że Andrzej Parafianowicz, wiceminister finansów i szef policji skarbowej w rządzie PO-PSL, przez blisko cztery lata nie zrobił prawie nic, by ukrócić proceder wyłudzania podatku VAT przy obrocie stalą. Na tym procederze Skarb Państwa stracił co najmniej setki milionów złotych. W związku z tym Marcin Horała z PiS, szef sejmowej komisji ds. wyłudzeń podatku VAT, złożył do prokuratury zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa urzędniczego przez Parafianowicza. W rozmowie z nami opisuje kulisy ustaleń działań komisji.

*

Mówi się, że wyłudzenia podatku VAT to największy skok na kasę w najnowszej historii Polski.

Tak to wygląda. Z wyliczeń Ministerstwa Finansów wynika, że budżet państwa w latach 2008-2015 mógł stracić nawet 250 mld zł. To jest ta luka VAT, czyli różnica pomiędzy tym, co powinno wpłynąć do budżetu, a tym, co realnie wpłynęło. Szacunki Komisji Europejskiej są jeszcze wyższe, tam pada kwota 262 mld zł. Realna strata dla budżetu jest oczywiście nieco niższa. Nie ma państwa na świecie, w którym udałoby się ściągnąć sto procent podatków.

W 2007 r. Polska była jednym z europejskich liderów w ściągalności danin do fiskusa. Przed nami była jedynie Holandia.

Tak. I nagle skala wyłudzeń podatkowych zaczęła gwałtownie rosnąć. Gdyby w latach 2008-2015 utrzymano poziom ściągalności na tym z 2007 r., to wpływy do budżetu w tym czasie byłyby o ok. 200 mld zł wyższe. Są to utracone środki nieporównywalne z żadną inną aferą. W przypadku Amber Gold mówimy o stratach szacowanych na ok. 1 mld zł.

Według wyliczeń PwC w 2007 r. luka VAT wynosiła 0,6 proc. PKB. W 2015 r. było to już 3 proc. Co się takiego stało w tym czasie?

Złożyło się na kilka przyczyn. Po pierwsze, nie zrobiono nic, by system podatkowy uszczelnić. Podatek VAT ma to do siebie, że sposób jego rozliczania jest dość skomplikowany, przez co wymaga ciągłego monitorowania i dopracowywania. I nie chodzi tu jedynie o działania przestępcze, także przedsiębiorcy szukają różnych opcji i luk, aby unikać jego płacenia. Po drugie, do Polski zaczęły się przenosić grupy przestępcze z innych państw. Z tych, w których system uszczelniono. Tak było na przykład w przypadku wyłudzeń VAT w sektorze handlu elektroniką. Niemcy postawili tamę temu procederowi, wprowadzając zasadę odwróconego VAT już w 2011 r. U nas prawo w tym obszarze zmodyfikowano dopiero cztery lata później.

Dlaczego tak późno?

Moja ocena jest taka: nie było kraju, który walcząc z przestępstwami podatkowymi, gorzej i wolniej modyfikował swoje prawo podatkowe niż Polska. Pokazują to raporty Komisji Europejskiej. W innych krajach europejskich, gdy rosła luka podatkowa, natychmiast wprowadzano mechanizmy uszczelniające. Efekty ich działań są natychmiast dostrzegalne – w zestawieniach rok do roku. W przypadku Polski widzimy, że w latach 20082010 luka podatkowa gwałtownie rośnie. Osiąga poziom 25-27 proc. spodziewanych wpływów, a następnie przez lata 2010-2015 utrzymuje się na tym poziomie. Bierność państwa to był oczywisty sygnał zachęcający dla grup przestępczych, by zajęły sią tym procederem. W tym czasie spora część z nich się przebranżowiła. Porzuciła inną działalność przestępczą, niekiedy zagrożoną bardzo wysokimi karami, i zaczęła zarabiać na wyłudzeniach podatków, które generowały bardzo duże zyski przy zagrożeniu o wiele niższym ryzykiem. Trzecim elementem były działania dodatkowo rozszczelniające system i ułatwiające okradanie państwa z podatków.

Jakiś przykład?

W 2008 r. zlikwidowano sankcję finansową za obniżanie wartości podatku. To była naturalna zachęta dla oszustów, aby próbować zaniżać odprowadzane podatki. Skoro jedyną karą było dopłacenie różnicy, to dlaczego by nie spróbować zapłacić mniej, może się uda? Równolegle w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego zlikwidowano departament ochrony interesów ekonomicznych państwa. To było o tyle kluczowe, że mafie podatkowe to struktury bardzo rozbudowane, działające na terenie całego kraju. W jednym ze skrajnych przypadków było to ok. 600 powiązanych z sobą podmiotów. Aby z taką przestępczością walczyć skutecznie, trzeba to robić w sposób skoordynowany na poziomie ogólnokrajowym. Tymczasem zlikwidowano powołany do tego podmiot. Ciężar został przerzucony na urzędy kontroli skarbowej, które operują regionalnie i nie mają możliwości działać szybko w skali całego kraju.

Dlaczego zlikwidowano ten departament?

To dopiero będziemy ustalać w ramach pracy komisji. Decyzję w tej sprawie podjął ówczesny premier Donald Tusk. Likwidacja tego departamentu była sygnałem, że ten obszar nie jest strategiczny z punktu widzenia państwa czy działań służb specjalnych. Dodatkowo, w kwestii zorganizowanej przestępczości podatkowej sporo złego poczyniła też reforma prokuratury, która utrudniała koordynację dużych ogólnopolskich dochodzeń. Na to wszystko nakładała się jeszcze dość pobłażliwa, dla przestępców podatkowych, wykładnia prawna, którą lansował Krzysztof Parchimowicz, ówczesny dyrektor wydziału ds. przestępczości zorganizowanej w Prokuraturze Krajowej. Według tej doktryny przestępstwa te szybko się przedawniały i były zagrożone niskimi wyrokami – głównie grzywnami – co powodowało, że wobec podejrzanych nie można było stosować na przykład aresztów.

Co na to byli ministrowie sprawiedliwości, którzy byli już przesłuchiwani przez komisję ds. wyłudzeń VAT?

Zbigniew Ćwiąkalski jest w nieco lepszej sytuacji. On stał na czele resortu sprawiedliwości w 2008 r., gdy problem dopiero się rozkręcał. Twierdzi, że nie otrzymywał sygnałów z Ministerstwa Finansów o takim problemie, że jako prokurator generalny zajmował się głównie sprawą uprowadzenia Krzysztofa Olewnika. W gorszej sytuacji jest jego następca Andrzej Czuma. W jego czasach o karuzelach VAT-owskich było już głośno. Natomiast z jego zeznań wynika, że on w ogóle nie pełnił funkcji prokuratora generalnego. Wprost przyznał, że jako prokurator generalny nie pozyskał żadnej wiedzy dotyczącej przestępczości podatkowej, nie kreował żadnej polityki śledczej w tym obszarze, nie powoływał żadnych prokuratorskich grup zadaniowych do walki z tym procederem. Jak twierdzi, także do niego o tym problemie nie raportowali ani ówczesny minister finansów Jacek Rostowski, ani jego zastępca, ówczesny szef policji skarbowej Andrzej Parafianowicz.

Czy Czumie grozi za to jakaś odpowiedzialność?

Polityczna i moralna jest oczywista. Jeżeli chodzi o odpowiedzialność karną, to trwają analizy w tej sprawie.

Karnie może odpowiedzieć Parafianowicz. Złożył pan zawiadomienie, że przez jego zaniechania Skarb Państwa na tzw. aferze stalowej mógł stracić kilka miliardów złotych.

To jest bardzo jaskrawy przykład, bardzo dobrze zbadany przypadek. Co więcej, afera stalowa doczekała się nawet reakcji rządu PO-PSL i zmiany prawa, która ukróciła ten proceder. Tyle że tę zmianę wprowadzono o wiele lat za późno.

Pierwszy sygnał o wyłudzeniach VAT przy handlu stalą resort finansów otrzymał w sierpniu 2009 r., tamę tym działaniom położono przeszło cztery lata później. Co się działo w międzyczasie?

Bardzo długo nic. A potem gdzieś ok. 2011 r. rozpoczęły się działania w znacznej mierze pozorowane, czyli wzmożone kontrole urzędów skarbowych. W przypadku wyłudzeń podatków, gdzie rocznie państwo traciło co najmniej setki milionów złotych, urzędy skarbowe uderzały w pojedyncze ogniwa karuzel VAT-owskich. Przestępcom w niczym to nie przeszkadzało.

A jak powinien zareagować resort finansów czy aparat państwowy?

W tym przypadku przede wszystkim powinien zadziałać wywiad skarbowy, który ma narzędzia do tego, by prowadzić działania analityczne i operacyjne. Mamy rok 2009. W Polsce jest co prawda spowolnienie gospodarcze, ale konsumpcja rośnie – powinny zatem rosnąć też wpływy z tytułu podatku VAT, tymczasem one maleją. Służby skarbowe powinny wyjaśnić ten stan rzeczy. Pokazać, gdzie i jak giną pieniądze, szczególnie że nie było to zbyt trudne. Problem karuzel VAT-owskich jest powszechnie znany w Europie. W 2007 r. brytyjska Izba Lordów wydała dogłębną analizę tego zjawiska z instrukcjami, jak z tym walczyć. Tymczasem wygląda na to, że przynajmniej o wyłudzeniach VAT przy handlu stalą resort finansów zamiast od podległych sobie służb skarbowych dowiedział się z anonimowego zgłoszenia.

Coś z tego wyniknęło?

Przez lata skupiano się jedynie na przekładaniu papierów w związku z tą sprawą. Dlaczego tak było, czy ktoś był bezpośrednio zmotywowany, by nic z tym nie robić, czy była to zwykła niekompetencja, to dopiero będziemy badać. Obserwując publiczne wypowiedzi Rostowskiego, bliższe mi jest stanowisko, że w jego przypadku mamy do czynienia z brakiem kompetencji. Natomiast Parafianowicz, jeżeli chodzi o kwestie skarbowe, jest już fachowcem i powinien działać. Być może było tak, że otrzymał polecenie z wyższych sfer politycznych, by tą sprawą się nie zajmować, bo uderzając w oszustów, dotknie się też uczciwych przedsiębiorców, a to wpłynie niekorzystnie na gospodarkę.

Przesłuchanie Rostowskiego zostało przełożone, dlaczego?

Komisja musi zapoznać się z obszernym materiałem dokumentującym jego pracę. Potrzeba na to czasu.

Jak w tej chwili wygląda ściągalność podatku VAT?

Najlepiej chyba widać to po wynikach sprzedaży koncernów paliwowych. Walka z mafią podniosła sprzedaż paliw o 2025 proc., przecież nagle w Polsce liczba samochodów nie zwiększyła się aż o taki odsetek. W ujęciu liczbowym, na chwilę obecną, luka VAT wynosi ok. 14 proc. i jest niższa niż średnia europejska. Przypomnę, że w latach 2010-2015 było to ok. 27 proc. i byliśmy w ogonie Europy. W ciągu kolejnych dwóch, trzech lat powinniśmy wrócić do grona ścisłej europejskiej czołówki. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 44/2018
Więcej możesz przeczytać w 44/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 44/2018 (1859)

  • Kto rozpoczął tę wojnę 28 paź 2018, 20:00 Pan Krzysztof (imię zmienione) piastuje ważną funkcję publiczną w swoim mieście. Jest powszechnie szanowany i lubiany. Od jakiegoś czasu zaczął angażować się w politykę, działając na szczeblu lokalnym. Im bliżej było wyborów... 3
  • Nie wolno czekać 28 paź 2018, 20:00 Z prof. Dariuszem M. Kowalskim, onkologiem, prezesem Polskiej Grupy Raka Płuca, rozmawia Katarzyna Pinkosz 5
  • Niedyskrecje parlamentarne 28 paź 2018, 20:00 PIS KOMBINUJE, JAK BY TU WYGASIĆ MANDAT NOWO WYBRANEJ PREZYDENT ŁODZI HANNY ZDANOWSKIEJ, żeby nie sprowokować przeciągających się demonstracji. Najnowszy pomysł brzmi, że wojewoda, zamiast samodzielnie podjąć uchwałę w tej sprawie, od... 6
  • Obraz tygodnia 28 paź 2018, 20:00 4 tys. zł takimi alimentami przysądzonymi Kazimierzowi Marcinkiewiczowi zakończyła się miłosno-sądowa opera mydlana w wykonaniu byłego premiera i jego młodej, ale też już byłej żony Trochę niezręcznie jest mi opowiadać o tym, ale... 9
  • Info radar 28 paź 2018, 20:00 Karnowscy kupią Radio Zet. W tle ludzie Ziobry To może być pierwszy krok w lansowanej przez PiS koncepcji repolonizacji mediów. Pod koniec ubiegłego tygodnia pojawiła się informacja o sprzedaży Radia Zet. Według „Pulsu Biznesu” kupnem... 10
  • Stara to w pewnym sensie ja 28 paź 2018, 20:00 Rozmowa z Ewą Szykulską, odtwórczynią głównej roli w sztuce „Krzesła” w reż. Piotra Cieślaka, którego premiera miała miejsce w warszawskim Teatrze Polonia. 11
  • Trzaskowski prezydent Polski? 28 paź 2018, 20:00 RAFAŁ TRZASKOWSKI TO NIEWĄTPLIWIE NAJWIĘKSZY ZWYCIĘZCA TEGOROCZNYCH WYBORÓW SAMORZĄDOWYCH. I to nie dlatego, że wkrótce obejmie stołeczny ratusz – to akurat było do przewidzenia od dosyć dawna. 12
  • Od strachu do nadziei 28 paź 2018, 20:00 Lewo STRACH PRZED OPOLSKIM WATAŻKĄ, KTÓRY OBIECYWAŁ WARSZAWIE POWSTANIE, BYŁ TAK WIELKI, ŻE NAWET RADYKALNI przeciwnicy PO zagłosowali na Trzaskowskiego, nie trwoniąc głosów na swoich faworytów. A szkoda, bo paleta polityczna mogłaby... 13
  • Kaczyński i Schetyna na huśtawce nastrojów 28 paź 2018, 20:00 Toczy się jeszcze walka o drugie tury, trwa montowanie sejmikowych koalicji. PiS i KO rozliczają wybory samorządowe, ale już się szykują do kolejnych. 15
  • Śpiewak: Jak przegraliśmy wybory 28 paź 2018, 20:00 W przyszłym parlamencie mogą się znaleźć jedynie Platforma i PiS. To utrwali obecną wojnę domową na polskiej scenie politycznej. 20
  • Koniec świata PSL 28 paź 2018, 20:00 Dariusz Klimczak i Adam Jarubas z PSL w niedzielę 21 października poszli spać jako marszałkowie sejmików wojewódzkich łódzkiego i świętokrzyskiego. Obudzili się jako przegrani liderzy organizacji wojewódzkich PSL. 22
  • Powyborczy układ sił 28 paź 2018, 20:00 Nowi pisowscy marszałkowie muszą teraz bronić przed Warszawą swoich wpływów i pozycji Jeśli wyniki wyborów komunalnych traktować jako próbę generalną przed „prawdziwymi” wyborami – to jasne jest tylko jedno: za rok każdy wynik... 25
  • Podatek VAT, 250 miliardów strat 28 paź 2018, 20:00 Decyzją Donalda Tuska w ABW zlikwidowano departament ochrony interesów ekonomicznych państwa. To był sygnał, że ten obszar nie jest strategiczny z punktu widzenia państwa czy działań służb specjalnych – twierdzi Marcin Horała, szef sejmowej komisji ds. wyłudzeń VAT. 26
  • Trzeba wygrać nad tą wojną 28 paź 2018, 20:00 Polacy głosują na partie na zasadzie mniejszego zła. Czas z tym skończyć. Państwo nie jest od obsługi jednego systemu wartości – mówi Jerzy Karwelis, autor książki o tym, jak zmienić Polskę. 30
  • Do Cezarego Gmyza 28 paź 2018, 20:00 Znamy się 16 lat. Poznaliśmy się w Berlinie, starając się o stypendium dziennikarskie. Nie dostaliśmy go. Ja zostałam szefową TOK FM, Ty zacząłeś pracować w tygodniku „Wprost”. Zapraszaliśmy Cię do radia jako komentatora,... 34
  • Tak oszczędzają Europejczycy 28 paź 2018, 20:00 174 proc. wartości całego PKB – tyle wynoszą emerytalne oszczędności Holendrów. W Polsce to zaledwie 0,1 proc. Mamy więc co nadrabiać. 35
  • Portret polskiego miliardera 28 paź 2018, 20:00 Kiepsko wykształcony, umoczony w politykę, powiązany ze służbami PRL. Takie mity o najbogatszych Polakach obaliło unikatowe badanie ekonomistów z Uniwersytetu Warszawskiego. Na podstawie list 100 najbogatszych tygodnika „Wprost” jako pierwsi stworzyli oni portret polskiego... 36
  • Chcemy łączyć ludzi 28 paź 2018, 20:00 To, co dobrego robili nasi przodkowie, nie minęło, my kontynuujemy dobre tradycje. Arystokracja to od zawsze byli ludzie, którzy wprowadzali nowe rzeczy, nowoczesne rozwiązania – mówią hrabianka Helena Mańkowska i książę Jan Lubomirski-Lanckoroński. Wkrótce planują ślub. 46
  • Wartościowe wnętrze 28 paź 2018, 20:00 Rośnie zainteresowanie Polaków inwestowaniem w nieruchomości, a także ich świadomość jako inwestorów. Rynek motywuje firmy do poszukiwania nowych dróg rozwoju oraz przygotowywania ofert o wyższej rentowności. 57
  • Pasywne zarabianie prostsze niż kiedykolwiek 28 paź 2018, 20:00 Od lat jedną z najpopularniejszych i najbezpieczniejszych form pasywnego oszczędzania jest inwestowanie w nieruchomości. 58
  • Czy Kościół uniesie winę księży 28 paź 2018, 20:00 Kilka osób dziennie chce opowiedzieć o krzywdach, których doznały w dzieciństwie ze strony duchownych. Ludzie poczuli, że wreszcie zostaną potraktowani poważnie. 61
  • Polska jachtem stoi 28 paź 2018, 20:00 Nawet 1,5 mld zł rocznie wart jest polski eksport branży jachtowej. Problem jednak w tym, że produkujemy niemal wyłącznie na eksport i nie pod własnymi markami. 64
  • W świecie ludzi i robotów 28 paź 2018, 20:00 W Amazonie pracuje dziś ponad 570 tys. ludzi i 100 tys. robotów. W ciągu ostatniego roku przybyło 230 tys. nowych pracowników. Nie sprawdzają się przewidywania, że roboty zabierają im pracę. 68
  • Dlaczego zginął Dżamal Chaszukdżi 28 paź 2018, 20:00 Powiązania zamordowanego w Stambule dziennikarza z saudyjską bezpieką okazały się dla niego równie zabójcze co pozycja nieformalnego rzecznika Bractwa Muzułmańskiego w zachodnich i arabskich mediach. 72
  • Know How 28 paź 2018, 20:00 Mycie i masowanie Firma Oral-B rozwija linię elektrycznych i inteligentnych szczoteczek Genius. Najnowsza, oznaczona cyfrą 10 000, to nie tylko szczoteczka, a całe pudło akcesoriów. Mamy opakowanie podróżne z dodatkową baterią,... 78
  • Innowatorzy nagrodzeni po raz ósmy 28 paź 2018, 20:00 Gala Innowatory Wprost 2018, na której nagrodzono najbardziej innowacyjne firmy i projekty roku, zgromadziła przedstawicieli świata biznesu, polityki i nauki. 80
  • Czyste powietrze dla Rzeszowa 28 paź 2018, 20:00 W Elektrociepłowni Rzeszów należącej do Grupy Kapitałowej PGE zacznie działać Instalacja Termicznego Przetwarzania z Odzyskiem Energii (ITPOE) – jedna z najnowocześniejszych w Europie. 84
  • System innowacji 28 paź 2018, 20:00 Nasz system gwarantuje jakość przy wzroście firmy i szybko zmieniającym się rynku wynajmu samochodów – mówi Michał Łotoszyński, prezes 99rent. 86
  • Kolej na innowacje 28 paź 2018, 20:00 O polskiej kolei coraz częściej mówi się jako o firmie, która się rozwija i stawia na innowacje – mówi Krzysztof Mamiński, prezes PKP SA. 88
  • IMPLANT Warsaw 28 paź 2018, 20:00 To nowa, zielona przestrzeń w Warszawie. Miejsce dla tych, którzy chcą więcej – więcej niż zakupy i więcej niż dobry obiad. 89
  • Innowacje w medycynie 28 paź 2018, 20:00 Inwestujemy w rozwój sztucznej inteligencji w medycynie – mówi prof. Adam Krętowski, diabetolog i endokrynolog, rektor UM w Białymstoku, laureat Innowatora Wprost. 90
  • Zmiany w leczeniu cukrzycy 28 paź 2018, 20:00 Innowacyjne leki sprawią, że pojawią się mniej inwazyjne terapie – zapowiada dyrektor generalna Novo Nordisk Pharma Katarzyna Kacperska. 91
  • Przyszłość transportu jest jasna 28 paź 2018, 20:00 Wręczenie nagród Innowatory Wprost 2018 poprzedziła poranna konferencja, podczas której dyskutowano o przyszłości polskiego transportu. 92
  • Paliwa dla innowacji 28 paź 2018, 20:00 PKN ORLEN promuje nowatorskie rozwiązania. I przeznacza na nie miliardy złotych. 94
  • Wyścig dronów 28 paź 2018, 20:00 Przyglądamy się technologiom dostępnym na rynku, zbierając wiedzę dotyczącą wymagań technicznych dla przyszłego systemu zarządzania ruchem dronów. – mówi Janusz Janiszewski, prezes Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej. 95
  • Finanse: cyfrowo, wygodnie i bezpiecznie 28 paź 2018, 20:00 Załatwienie spraw bez wychodzenia z domu, papierowej korespondencji, czekania na kuriera, który przywiezie umowę – do świata usług finansowych wkracza rewolucja. 96
  • Co oferuje WPT 28 paź 2018, 20:00 Wrocławski Park Technologiczny (WPT) to ośrodek wspierający przedsiębiorców w rozwoju ich działalności i zarabianiu na wdrażaniu innowacji. 98
  • RBL_ – przestrzeń, która inspiruje rozwój innowacji 28 paź 2018, 20:00 RBL_START to autorski program Alior Banku. Jego celem jest wypracowanie przez start-upy nowoczesnych produktów i usług dla bankowości. 100
  • Gwarancja Biznesmax z dotacją 28 paź 2018, 20:00 Zaciągając kredyt w banku na działalność innowacyjną, trzeba zabezpieczyć jego spłatę. Jest nowa możliwość takiego zabezpieczenia. 104
  • Największe targi przemysłowe w Polsce 28 paź 2018, 20:00 Innowacyjne rozwiązania dla przemysłu zostaną zaprezentowane podczas Warsaw Industry Week w Ptak Warsaw Expo. 106
  • Światło, które leczy 29 paź 2018, 13:56 Dzięki naszym udoskonaleniom lasery femtosekundowe są tańsze i łatwe w obsłudze. To duży krok w stronę rewolucji w okulistyce – mówi Dr Michał Nejbauer, prezes firmy Fluence 110
  • Nasze oczy nie są cyfrowe 29 paź 2018, 14:36 Nowoczesny świat i sposób, w jaki żyjemy, powodują znaczny wzrost ryzyka pogorszenia widzenia – mówi Szymon Grygierczyk, zastępca dyrektora generalnego w firmie Hoya Lens Poland. 112
  • Chirurgia pod mikroskopem 29 paź 2018, 14:04 – Mikrochirurgia oka jest dziś wyjątkowo precyzyjna. Nie ma dziś okulistyki bez możliwości powiększenia obrazu operowanego miejsca – mówi prof. Jerzy Szaflik , właściciel CMO Laser. 114
  • Widzieć wszystko 29 paź 2018, 15:03 Chcemy, by nasz wzrok był doskonały – mówią dr n. med. Anna Maria Ambroziak, Centrum Okulistyczne Świat Oka, i Dr Andrzej Dmitriew, Okulistyka Szpitala św. Wojciecha 116
  • Okulista z nawigacją 29 paź 2018, 16:03 Soczewki wieloogniskowe wszczepiane przy operacji zaćmy pozwalają pozbyć się okularów do jazdy samochodem, oglądania telewizji i do pracy przed komputerem – mówi Dr Agnieszka Miśkiewicz-Wójcik z Ośrodka Mikrochirurgii i Terapii Okulistycznej OKO.M we Wrocławiu. 119
  • Dlaczego warto nosić aparaty? 29 paź 2018, 14:54 Niedosłuch zwiększa ryzyko demencji, wycofania społecznego i depresji – mówi lek.med. Ryszard Mikołajewski z Firmy Oticon. 120
  • Palący problem 28 paź 2018, 20:00 Co trzeci Europejczyk doświadcza zgagi. Dla jednych to mało znacząca dolegliwość, innym skutecznie utrudnia codzienne funkcjonowanie i odbiera radość życia. 123
  • Gdy brzuch żyje własnym życiem 28 paź 2018, 20:00 Dolegliwości trawienne potrafią spędzić sen z powiek. Szczególnie gdy pojawiają się notorycznie. Jak z nimi walczyć i – co ważniejsze! – jak im zapobiegać? 126
  • Król i Królowa 28 paź 2018, 20:00 Ten film powstawał długo i w bólach. Ale przecież powstać musiał, bo historia Freddiego Mercury’ego i zespołu Queen nadaje się na duży ekran jak mało która. 129
  • Mocniejsze kontury 28 paź 2018, 20:00 Chciałem opisać wyobrażenia towarzyszące nam, gdy stajemy się świadkami umierania – mówi Marek Bieńczyk o swojej książce „Kontener”. 132
  • Nie odpuszcza 28 paź 2018, 20:00 W Polsce właśnie wyszła jego ostatnia powieść, tymczasem sam Harlan Coben coraz bardziej przenosi swe zainteresowanie z literatury na telewizję. 136
  • Wydarzenie 28 paź 2018, 20:00 Obok siebie Javier Marías, „Berta Isla”, Sonia Draga Javier Marías coraz częściej wymieniany jest jako jeden z głównych kandydatów do literackiej Nagrody Nobla. Hiszpański pisarz regularnie wydaje powieści, a w Polsce regularnie... 138
  • Film 28 paź 2018, 20:00 Odzyskać życie „Dziedziczki”, reż. Marcelo Martinessi, Aurora Films Dziedziczki to film skromny, intymny. Rozegrany w niuansach. Ale właśnie dlatego piękny. Dwie starsze lesbijki spędziły razem całe życie. Jedna z nich pozostawała w... 139
  • Muzyka 28 paź 2018, 20:00 Romskie opowieści Paderewski mówił, że „Manru” to pierwsza opera poświęcona problemowi rasy – nietolerancja i akty przemocy w stosunku do społeczności romskiej to problem nadal aktualny. Reżyser zmienił jednak Romów w hipisów, a... 140
  • Książki 28 paź 2018, 20:00 Pożegnanie z Cohenem Leonard Cohen, „Płomień. Wiersze, piosenki, fragmenty notatników”, Rebis Jako młody człowiek chciał być pisarzem i poetą. Tym drugim był do końca życia, ale dla świata był przede wszystkim piosenkarzem. I... 141
  • Kalejdoskop 28 paź 2018, 20:00 WYSTAWA W co się bawić? „Zabawa z kulturą. Tradycyjne zabawy i gry Azji”, Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie, do 10.11 Zamiast spędzać długie jesienne wieczory przy kolejnym serialu, lepiej w coś zagrać. Jeśli nie macie pomysłu, w... 142
  • Kulturalna trzynastka 28 paź 2018, 20:00 Magda Steczkowska PIOSENKARKA, AUTORKA TEKSTÓW; WE WRZEŚN UKAZAŁ SIĘ JEJ ALBUM „SERIALOVE” Z NAJPIĘKNIEJSZYMI PIOSENKAMI Z POLSKICH SERIALI 1. Kulturalnie potrafię... Odmówić. 2. Którym bohaterem z literatury chciałabyś być i... 143
  • Happy Halloween 28 paź 2018, 20:00 Wiem, że znowu wyjdę na starego pryka, który nie rozumie i tak dalej, albo co gorsze na podstarzałą, wielce kulturalną polonistkę, ale muszę to powiedzieć: nigdy nie nauczyłem się, jak się pisze wyraz „Halloween” (ile jest tych... 144
  • Jak się rozwieść bez wojny 28 paź 2018, 20:00 RADZI Marcin Bachman, radca prawny Wiele razy słyszałem od swoich klientów oraz znajomych, że zamierzają się rozwieźć kulturalnie, jak „normalni ludzie”, ale w pewnym momencie emocje brały górę i zaczynała się wojna na... 145
  • Zrób sobie ... Pawłowicz 28 paź 2018, 20:00 Ratunku! PiS atakuje nawet z lodówki! Tym razem słynną sałatką ą la Krystyna Pawłowicz. 146

ZKDP - Nakład kontrolowany