Prawo, które ratuje media i czytelników

Prawo, które ratuje media i czytelników

W tym tygodniu Parlament Europejski ma zdecydować o losach słynnej już dyrektywy o prawach pokrewnych. Słynnej, bo rekordowej, jeśli idzie o liczbę nieporozumień albo wręcz przekłamań.

Wejście w życie dyrektywy o prawach pokrewnych nie uderzy w internautów. Powtórzmy, bo narosło wokół tego mnóstwo nieporozumień: zwykli użytkownicy internetu nie stracą na wejściu w życie nowego prawa. Wyobraźcie sobie, że zrobiliście fantastyczne zdjęcie. Jesteście z niego dumni, udostępniacie je w internecie, wasi znajomi podają dalej. Jest miło. Ale oto wasze zdjęcie podchwytują gracze, którzy zaczynają na nim zarabiać, pobierając pieniądze od reklamodawców. Wasz obrazek przynosi im, powiedzmy, 3 tys. zł. Zaczynacie odczuwać lekki niedosyt? Podkręćmy scenariusz: wyobraźcie sobie, że sprzedaż zdjęć jest waszym źródłem utrzymania. Co teraz czujecie?

Właśnie weszliście w buty wydawców prasy i dziennikarzy.

Dyrektywa sprawiedliwa

Sytuację ma naprawić unijna dyrektywa wprowadzająca prawa pokrewne dla wydawców prasy. To nic nadzwyczajnego. Od lat korzystają z takich praw producenci muzyki, filmów, nadawcy radiowi i telewizyjni. Jeśli ktoś wykorzystuje ich utwory do celów komercyjnych, musi za to zapłacić. Inkasują z tego tytułu w Polsce ok. 100 mln zł rocznie. O jakich kwotach można mówić w przypadku prasy? – Niemieccy wydawcy, którzy w prawie krajowym mają już takie rozwiązanie od 2013 r., procesują się z Google’em i domagają się 1,8 mld euro za pięć lat, czyli ponad 300 mln euro rocznie.

Przyjmując, że polski rynek prasy jest 20 razy mniejszy, i zaokrąglając w dół, chodzi o ok. 50 mln zł rocznie. Możemy szacować, że z tytułu prawa pokrewnego 25 mln zł rekompensat przypadnie wydawcom i 25 mln zł dziennikarzom. Przyjmując, że w Polsce jest ok. 10 tys. przedstawicieli tego zawodu, wypada średnio 2,5 tys. zł na dziennikarza – wylicza mecenas Jacek Wojtaś z Izby Wydawców Prasy (IWP). Wydawcy stowarzyszeni w IWP zadeklarowali bowiem równy podział środków z rekompensat. Czy wielkich internetowych graczy stać na zapłacenie – wspólnie – 50 mln zł rocznie? To już wydaje się być pytaniem retorycznym. W przypadku praw pokrewnych chodzi nie tylko o podawanie obszernych fragmentów tekstów. Idzie także o zestawianie przez agregatory treści i wyszukiwarki w internecie fragmentów artykułów zawierających zdjęcia, tytuły i lidy.

Przypuśćmy, że polityk X wziął łapówkę. Śledztwo trwało trzy miesiące, kosztowało mnóstwo pracy, pieniędzy i nerwów. News szybko obiega internet, zdecydowana większość odbiorców zadowala się krótkim omówieniem. Właściciel agregatora treści liczy czysty zysk. Po wejściu w życie nowego prawa dla odbiorcy nic się nie zmieni, część pieniędzy płaconych przez reklamodawców popłynie po prostu do tego, kto artykuł w rzeczywistości wyprodukował. Jak podkreśla Krzysztof Jedlak, redaktor naczelny „Dziennika Gazety Prawnej”, nie mówimy o konflikcie między gazetami, papierem a onlinem. – To jest konflikt między tymi, którzy uczciwie produkują informacje, ponoszą koszty, a tymi, którzy je kradną – dodaje naczelny „DGP”.

Nie taki wilk straszny

Tak naprawdę – trudno to wyłuskać z szumu informacyjnego z hasłem „ACTA2!”, „ACTA2!” skandowanym w tle – cała dyrektywa w sprawie praw autorskich na jednolitym rynku cyfrowym wcale nie budzi aż takich wątpliwości. Porządkuje ona rozmaite sprawy i dotyczy nie tylko wydawców prasowych. Dyrektywa wprowadza prawa pokrewne dla wydawców prasy (art. 11), ale wprowadza także nowe wyjątki, formy dozwolonego użytku, m.in. eksplorację tekstów i danych (text and data mining – TDM – art. 3), wyjątek dla celów edukacyjnych (art. 4) czy służący zachowaniu dziedzictwa kulturowego (art. 5). Nowy akt prawny wprost głosi, że nie narusza zasad ustanowionych w już obowiązujących dyrektywach dotyczących prawa autorskiego (art. 1), a co za tym idzie – nadal będą obowiązywać wszystkie formy dozwolonego użytku w poszczególnych krajach. Nie ma żadnego zagrożenia dla korzystania z utworów dla prywatnego użytku, komentowania czy też cytowania – o ile nie służy to celom biznesowym lub zarobkowym. W rzeczywistości spór dotyczy tylko trzech artykułów: art. 3 (wyjątek TDM), art. 11 (prawo pokrewne dla wydawców prasy) oraz art. 13 (monitorowanie treści zamieszczanych przez użytkowników i zawieranie umów licencyjnych między portalami i posiadaczami praw).

Z wyjątku TDM mogą korzystać „instytucje badawcze”, czyli – zgodnie z proponowaną definicją – uniwersytety, instytuty badawcze lub wszystkie inne organizacje, których głównym celem jest prowadzenie badań naukowych i ewentualnie w parze z tym świadczenie usług edukacyjnych, o ile robią to na zasadach niekomercyjnych (w tym poprzez reinwestowanie całości zysków w badania!) lub też zgodnie z uznaną przez państwo członkowskie misją realizowania interesu publicznego (art. 2 pkt 1 projektu). Eksploracja tekstów i danych ma być dopuszczalna tylko do celów badań naukowych i może obejmować utwory lub inne przedmioty objęte ochroną, do których instytucje te mają legalny dostęp (art. 3 ust. 1). – Zapisy te wydają się racjonalne i nie stanowią problemów dla wydawców – ocenia Maciej Hoffman, prezes Stowarzyszenia Dziennikarzy i Wydawców Repropol.

– Problem polega na tym, że podmioty wykorzystujące treści prasowe, których powstanie sfinansowali wydawcy, chcą rozszerzenia zakresu tego wyjątku również na swoje modele biznesowe, czyli na komercjalizację cudzych materiałów przez zamieszczanie reklam lub zbieranie informacji o użytkowniku, które później sprzedają reklamodawcom – dodaje Hoffman. – Niestety, w wyniku trwających w zeszłym roku negocjacji wyjątek został częściowo rozszerzony – dodaje Jacek Wojtaś.

– Problem polega na tym, że wydawcy udostępniający swoje materiały prasowe na otwartych stronach internetowych będą mogli zakazać ich dalszego wykorzystywania (poza zakresem wyjątku TDM opartym na art. 3) tylko za pomocą tzw. „odczytywalnych maszynowo metadanych” (machine-readable metadata), czyli specjalnych plików (robots.txt) przypisanych do każdej strony, określających zakaz dlaszego wykorzystywania treści – dodaje. W praktyce tak oznaczone strony nie znalazłyby się w wynikach wyszukiwania. A to przyniosłoby szkody nie tylko wydawcom, lecz także internautom. Poza tym robots.txt jedynie informuje o odpowiednim zachowaniu. Wszystkie uznane roboty (np. popularnych wyszukiwarek) będą przestrzegać zasad zawartych w pliku robots.txt, inne mogą je zignorować. – W tym kontekście wydaje się, że machine-readable metadata powinny być tylko jednym z dopuszczalnych zabezpieczeń – mówi Jacek Wojtaś.

Zgodnie z art. 11 i propozycją Komisji Europejskiej państwa członkowskie mają zapewnić wydawcom i agencjom prasowym prawa przewidziane w art. 2 i art. 3 ust. 2 dyrektywy 2001/29/ WE w zakresie cyfrowych sposobów korzystania z ich publikacji prasowych. Podobne do praw, które od wielu lat posiadają już producenci fono- i wideogramów oraz nadawcy, czyli wyłączne prawo do zezwalania lub zabraniania bezpośredniego lub pośredniego, tymczasowego lub stałego zwielokrotniania utworu oraz wyłączne prawo do zezwalania lub zabraniania na jakiekolwiek podawanie do publicznej wiadomości utworów (art. 3 ust. 2 dyrektywy 2001/29/WE) – w tym przypadku materiałów prasowych. Propozycja Komisji ogranicza jednak to prawo tylko do środowiska cyfrowego.

– Wokół tej propozycji powstało wiele mitów – mówi Bogusław Chrabota, prezes Izby Wydawców Prasy, i, cytując ust. 1 art. 11 w propozycji przyjętej w lutym przez Radę Europejską i Komisję Prawną Parlamentu Europejskiego, podkreśla, że projekt dyrektywy nie dotyczy linków. Ochrona udzielana publikacjom prasowym nie obejmuje samych hiperłączy ani pojedynczych słów czy bardzo krótkich wycinków publikacji. To właśnie ten zarzut jest najczęściej podnoszony przez przeciwników dyrektywy, którzy straszą zakazem linkowania. Kolejnym argumentem mają być przykłady Niemiec i Hiszpanii, w których wprowadzono już prawo pokrewne dla wydawców i regulacje te okazały się – zdaniem krytyków – martwe, na dodatek szkodzące wydawcom. Jak podkreśla w swoich raportach IWP, rzeczywiście w Niemczech wydawcy – wobec groźby zniknięcia z wyników wyszukiwania – zezwolili na nieodpłatne korzystanie ze swoich treści, ale równocześnie wystąpili na drogę sądową, zarzucając Google’owi nadużywanie pozycji monopolistycznej oraz łamanie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Obie sprawy czekają na rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości UE, ma to nastąpić w najbliższych miesiącach.

Organizacja zbiorowego zarządzania reprezentująca wydawców w tych sporach – VG Media, zapewnia, że w przypadku korzystnego rozstrzygnięcia wydawcy cofną swoją zgodę i zaczną egzekwować nadane niemiecką ustawą uprawnienia. Hiszpańska regulacja, niedotycząca wyszukiwarek, a jedynie agregatorów treści, skonstruowana jest na zasadzie wyjątku od bezwzględnego charakteru praw autorskich – każdy, kto komercyjnie chce wykorzystać treści prasowe, może to zrobić.

Posiadacz praw nie może się temu przeciwstawić, ale użytek taki jest odpłatny. Organizacja zbiorowego zarządzania CEDRO podpisuje już umowy z agregatorami treści, co przynosi wymierne korzyści wydawcom. W Hiszpanii zamknięto serwis Google News. Jak zapewnia Javier de Olarte Barea, szef działu prawnego CEDRO, nie miało to wielkiego znaczenia. Większość użytkowników szuka albo innego źródła informacji, albo pozyskuje je na stronach internetowych wydawców. Wreszcie art. 13 nakłada na dostawców usług udostępniania treści online obowiązek monitorowania treści zamieszczanych przez użytkowników oraz – w przypadku, gdy podlegają one ochronie prawnej – zawieranie umów licencyjnych z posiadaczem praw. W wyniku prac PE do regulacji wprowadzono zasadniczą zmianę. W nowym motywie 37a wprowadzono wiele wyłączeń podmiotowych.

Po pierwsze, obowiązek monitorowania objąć ma tylko takie portale, których jednym z głównych celów jest udzielanie publicznego dostępu do dużej ilości treści chronionych prawami autorskimi przy jednoczesnej ich optymalizacji i promowaniu w celach zarobkowych, które działają aktywnie m.in. poprzez wyświetlanie, oznakowywanie, sekwencjonowanie zamieszczonych utworów. Ponadto regulacja nie będzie dotyczyć przedsiębiorstw (co zapisano w ust. 4aa art. 13), których obroty nie przekraczają 10 mln euro rocznie i istniejących na rynku krócej niż trzy lata. Dodatkowo obowiązek ten nie dotyczy prowadzących działalność o charakterze niekomercyjnym encyklopedii online (jak Wikipedia) czy repozytoriów edukacyjnych lub naukowych. – W praktyce monitorowanie treści i zawieranie umów licencyjnych, które mają chronić użytkowników zamieszczających treści w internecie, obejmie jedynie duże podmioty technologiczne, które już dzisiaj z powodzeniem stosują mechanizmy blokowania zamieszczania na swoich portalach utworów chronionych prawem autorskim – zaznacza mecenas Wojtaś. Art. 13 wprowadza także wyjątki pozwalające na: cytowanie, krytykę, recenzję, karykaturę, parodię i pastisz. Internauta będzie mógł bez obaw o naruszanie praw autorskich tworzyć memy, gify itp.

Teraz albo…?

Projekt dyrektywy był przedmiotem rozmów trójstronnych (tzw. trilogu), w których udział brała Komisja Europejska oraz reprezentanci Rady UE oraz Parlamentu. Rada przyjęła projekt Komisji 18 lutego, Komisja Prawna PE 26 lutego. Pora na głosowanie w Parlamencie. Ma do niego dojść we wtorek lub w środę, na przedostatniej sesji plenarnej PE tej kadencji. Jeśli projekt zostanie odrzucony, zajmą się nim już nowi europosłowie, trudno nawet powiedzieć kiedy (o ile w ogóle). Dlatego IWP wysłała w marcu specjalny list do wszystkich polskich przedstawicieli w PE, podkreślając wagę sprawy. Jak wskazuje Izba, zmian wobec projektu Komisji Europejskiej jest wiele, ale w obecnym kształcie dyrektywa powinna zostać przyjęta. W interesie wszystkich – łącznie z czytelnikami.

W tekście wykorzystałem opracowania Izby Wydawców Prasy

Okładka tygodnika WPROST: 13/2019
Więcej możesz przeczytać w 13/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 13/2019 (1879)

  • Czego uczyć się od Brytyjczyków 24 mar 2019, 20:00 Oto wpływowy polityk dużego państwa idzie sobie ulicą w sweterku, bez limuzyny i ochrony 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 24 mar 2019, 20:00 WIEMY, DLACZEGO WŁODZIMIERZ CIMOSZEWICZ UPARŁ SIĘ, ŻEBY STARTOWAĆ DO EUROPARLAMENTU Z WARSZAWY. Podobno posłowie, którzy kandydują w stolicach swoich państw, cieszą się większym poważaniem w Parlamencie Europejskim niż ci z... 6
  • Obraz tygodnia 24 mar 2019, 20:00 1,62 mld zł w 12 lat zarobi baseballista Los Angeles Angels Mike Trout. To najwyższy kontrakt w zawodowym sporcie! 1 252 tys. euro zapłacił chiński hodowca za wyścigowego gołębia Armanda. Cenny nabytek nie będzie już startował w... 9
  • Info radar 24 mar 2019, 20:00 Brexit: psychodrama trwa Planowanego na 29 marca wyjścia Wielkiej Brytanii z UE na razie nie będzie. Na zeszłotygodniowym szczycie Unii premier Theresa May uzyskała zgodę państw członkowskich na przesunięcie terminu wyjścia o dwa... 10
  • Pozbyłam się stereotypów 24 mar 2019, 20:00 Rozmowa z Franciszką Sady, działaczką Kampanii Przeciw Homofobii 11
  • Jestem kobietą! 24 mar 2019, 20:00 Rozmowa z Romą Gąsiorowską, aktorką. 12
  • Pijemy i żyjemy 24 mar 2019, 20:00 Lewo LUDZKOŚĆ PIJE ALKOHOL PRAWIE OD SAMEGO POCZĄTKU, NIECO PÓŹNIEJ ZACZĘŁA PALIĆ I KORZYSTAĆ Z INNYCH UŻYWEK, A MIMO TO TRWA; ludzie żyją coraz dłużej, coraz więcej chorób jest wyleczalnych; mieszkańcy bogatych państw wierzą... 14
  • Autorytety prawnicze bronią prezesa PMPG Polskie Media 24 mar 2019, 20:00 Michał M. Lisiecki przebywa w areszcie bezprawnie – uważają eksperci. Prokurator nie wypuścił prezesa PMPG na wolność, mimo że wcześniej przyjął zarządzoną przez sąd kaucję. 16
  • Szkolna masa krytyczna 24 mar 2019, 20:00 Jeśli uczniowie i rodzice nie odczuli dotąd za bardzo skutków pospiesznej reformy edukacji, to zasługa nauczycieli, którzy starali się, jak mogli, gasić szkolny pożar. A że nikt im tego nie wynagrodził, szykują się do strajku. 18
  • Rząd kontra Broniarz 24 mar 2019, 20:00 Gabinet Mateusza Morawieckiego nie ma ochoty dogadywać się z ZNP, który grozi strajkiem w oświacie. Protest zbliża się wielkimi krokami, a chęci do zażegnania konfliktu nie widać. 22
  • Strach paraliżuje 24 mar 2019, 20:00 Wybory to jest gra o wszystko. Dla niektórych polityków może to być bój ostatni – mówi Krzysztof Łapiński, były minister w Kancelarii Prezydenta Andrzeja Dudy. 24
  • Kaczyński rozgrywa prawą ścianę 24 mar 2019, 20:00 PiS liczy, że dzięki politycznej awanturze wokół LGBT przejmie radykalny elektorat. Te kilka procent, o które w eurowyborach gra skrajna prawica, może się okazać decydujące. 28
  • Biedna May 24 mar 2019, 20:00 To oczywiście prawda, że Theresa May nie stanęła na wysokości zadania. Dlatego trudno się dziwić tym niezliczonym drwinom i zniewagom, jakie miotają dziś pod jej adresem media oraz politycy, zarówno na Wyspach, jak i na kontynencie.... 31
  • Seksualne fantazje na prawicy 24 mar 2019, 20:00 Znowu będzie o lesbijkach, gejach i osobach transseksualnych, ale polska prawica nie daje im spokoju. Jej obsesja seksualna, a ściślej – homoseksualna – jest niebywała. Te wszystkie „wara od naszych dzieci” Kaczyńskiego, „homosie”... 32
  • Jak piją Polacy 24 mar 2019, 20:00 Niektórym mówię, żeby sobie jeszcze popili, a jeśli nie umrą, to zapraszam w którąś środę, bo wtedy przyjmuję – mówi dr med. Bohdan Woronowicz, psychiatra, specjalista terapii uzależnień. Wraz z córką Dorotą Woronowicz, psycholożką i terapeutką uzależnień, leczą Polaków. 34
  • Homofobiczne odloty 24 mar 2019, 20:00 KS. MICHAŁ ZALEWSKI SJ Internet nie przestaje sprawiać mi radości. Za każdym razem, kiedy budzę się z myślą o kolejnym mało ekscytującym dniu zajęć i wykładów, w telefonie już czeka na mnie zdrowa dawka chorego szaleństwa –... 39
  • Prawo, które ratuje media i czytelników 24 mar 2019, 20:00 W tym tygodniu Parlament Europejski ma zdecydować o losach słynnej już dyrektywy o prawach pokrewnych. Słynnej, bo rekordowej, jeśli idzie o liczbę nieporozumień albo wręcz przekłamań. 40
  • Hossa Bessa 24 mar 2019, 20:00 Dżinsy na giełdzie Levi Strauss, znany na całym świecie producentów dżinsów, powrócił na nowojorską giełdę. Akcje spółki okazały się hitem wśród inwestorów. Chociaż na początku były wyceniane na 17 dolarów, momentalnie... 44
  • Silny samorząd – demokracja i dyplomacja 24 mar 2019, 20:00 V Europejski Kongres Samorządów (Kraków, 8-9 kwietnia 2019 r.) odbędzie się w szczególnym czasie pierwszych podsumowań pracy wybranych przed kilku miesiącami władz lokalnych. 45
  • Niepełnosprawni na eksport 24 mar 2019, 20:00 Świetnie się czują w świecie nowoczesnych technologii i odnoszą sukcesy. Mogą mieć ich więcej, trzeba tylko usunąć przeszkody. 46
  • Pomorze nie tylko morzem stoi 24 mar 2019, 20:00 Podczas gali Orłów Wprost w Gdańsku nagrody odebrali przedsiębiorcy z całego regionu, reprezentujący szeroki wachlarz branż. 48
  • Sułtan na emeryturze 24 mar 2019, 20:00 Prezydent Kazachstanu wymyślił sposób na bezpieczne oddanie władzy. Kreml już się zastanawia, czy można go skopiować, dając Putinowi dożywotnie rządy z tylnego fotela. 50
  • Lekcje nienawiści 24 mar 2019, 20:00 Kiedy w Syrii zachwiał się stary porządek, zaktywizowali się ekstremiści – mówi wybitny syryjski dokumentalista Talal Derki, którego film można obejrzeć na ekranach polskich kin. 54
  • Mięsne miliardy 24 mar 2019, 20:00 Co miesiąc z Polski wyjeżdża 40 tys. ton wołowiny, 80 tys. ton wieprzowiny i ok. 100 tys. ton drobiu. Jesteśmy eksportową potęgą w branży mięsnej. Każdy potentat ma jednak wielu konkurentów. 59
  • Rekordowe targi AGROTECH 24 mar 2019, 20:00 75 tys. rolników odwiedziło Targi Kielce i 25. Międzynarodowe Targi Techniki Rolniczej. To rekord, bo w ubiegłym roku zwiedzających było 70 tys. Swoje ekspozycje prezentowało najliczniejsze w historii grono 750 firm z 25 krajów. 61
  • Łamie się ludzi, a nie hasła 24 mar 2019, 20:00 Nie należy pytać o to, czy padniemy ofiarą ataku cybernetycznego, tylko kiedy ten cyberatak nastąpi – mówi Eryk Kłossowski, prezes Polskich Sieci Elektroenergetycznych. 62
  • Orlen w portfelu 24 mar 2019, 20:00 Orlen wie, jak przekonać Polaków do inwestowania na giełdzie. 50 akcji paliwowego giganta wystarczy, żeby płacić na stacjach mniej za paliwo i zakupy. 64
  • Inteligentne foteliki, designerskie wózki 24 mar 2019, 20:00 Bezpieczeństwo dzieci to dla nas priorytet – mówi Paweł Palmowski, dyrektor marki CYBEX w Polsce. 66
  • Inwestycje to więcej niż tylko kapitał 24 mar 2019, 20:00 Kompleksowa oferta Wrocławskiego Parku Technologicznego pomaga przedsiębiorcom w odniesieniu rynkowego sukcesu. 68
  • Rośnie popularność wi-fi w pociągach PKP Intercity 24 mar 2019, 20:00 Już w prawie 270 składach i wagonach PKP Intercity dostępna jest usługa bezpłatnego bezprzewodowego dostępu do internetu. Od grudnia 2018 r. pasażerowie mogą korzystać z wi-fi w kolejnych pociągach Pendolino. 70
  • Prywatny leasing samochodu premium 24 mar 2019, 20:00 Konsumencka odmiana leasingu ma szansę stać się dla Polaków jedną z ważniejszych form korzystania z samochodu. 71
  • Niecodzienne miejsca na niecodzienne okazje 24 mar 2019, 20:00 Śluby, komunie czy studniówki, które odbywają się w oryginalnym, klimatycznym miejscu, takim jak zabytkowa fabryka wódek, zyskują unikatową oprawę i pozostawiają wyjątkowe wspomnienia. 72
  • Zamieszkać w Poznaniu 24 mar 2019, 20:00 Grupa Inwest odniosła sukcesy i ugruntowała swoją pozycję w Warszawie. Teraz buduje w Poznaniu. 74
  • Fotowoltaika – od zera do… 20 GW 24 mar 2019, 20:00 Swój dynamiczny rozwój fotowoltaika zawdzięcza bogatym możliwościom zastosowania w modelach biznesowych. W jej upowszechnieniu pomagają nowe rozwiązania finansowe i prawne. 75
  • Finanse przyszłości 24 mar 2019, 20:00 GSK, jeden z największych inwestorów w polskim przemyśle farmaceutycznym, otworzy w Poznaniu europejskie centrum finansowe – GSK Finance Hub. 76
  • Plantwear w drodze na NewConnect 24 mar 2019, 20:00 Okulary, zegarki, etui na telefony, a wszystko wykonane z drewna – jeśli doceniasz ich urok, a także potencjał biznesowy, możesz zostać akcjonariuszem firmy, która je tworzy. 78
  • Kiedy należy podejrzewać niepłodność 24 mar 2019, 20:00 Wielomiesięczne, bezowocne starania o dziecko powodują frustrację i budzą strach. Bywają przypadki, w których czas ma kluczowe znaczenie – mówi dr hab. n. med. prof. nadzw. Michał Radwan, Przewodniczący Sekcji Płodności i Niepłodności Polskiego Towarzystwa Ginekologów i... 79
  • Poprawić uśmiech i zdrowie 24 mar 2019, 20:00 Nieleczona próchnica może spowodować nie tylko utratę zęba, lecz także chorobę serca i nerek. O zęby warto dbać, zwłaszcza że są skuteczne i nowoczesne sposoby leczenia. 80
  • Dieta na dobranoc 24 mar 2019, 20:00 Spokojny sen jest niezbędny dla zachowania dobrego zdrowia. Jego niedobór sprzyja występowaniu chorób. A co ma do tego wszystkiego dieta? 82
  • Chicago. Kawałek Polski za oceanem 24 mar 2019, 20:00 Chicago pozwala połączyć wizytę u krewnych, których ma tu chyba każdy Polak, z atrakcjami turystycznymi. Podpowiadamy pięć najciekawszych. 84
  • Tu każdy jest gwiazdą 24 mar 2019, 20:00 Tu od razu poczujesz się swojsko, bo wszystko to już widziałeś… Na filmie, w teledysku, w czasie ceremonii rozdania Oscarów. Na szczęście rzeczywistość okazuje się jeszcze lepsza! Proponujemy wybór miejsc naprawdę wartych obejrzenia. 85
  • Wstrząśnięty, niezmieszany 24 mar 2019, 20:00 Bukareszt to fascynujący miks Wschodu z Zachodem, komunizmu z kapitalizmem, sacrum z profanum, a także wielkiego miasta i prawdziwej wsi. Podajemy pięć powodów, dla których warto spędzić tam majówkę. 86
  • Tokio w pięciu zmysłach 24 mar 2019, 20:00 Zanurzone w tradycji, a jednocześnie najbardziej nowoczesne na świecie. Tokio pobudza wszystkie zmysły. Oto pięć powodów, by odwiedzić je już w maju. 87
  • Dubrownik. Perła Adriatyku 24 mar 2019, 20:00 Ci, którzy szukają raju na ziemi, powinni przyjechać do Dubrownika – twierdził pisarz George Bernard Shaw. Przedstawiamy pięć powodów, dla których warto się tam wybrać. 88
  • Macedonia. Serce Bałkanów 24 mar 2019, 20:00 Ten kraj przyciąga turystów bogactwem kulturowym i dorobkiem historycznym. Przedstawiamy pięć powodów, dla których warto go odwiedzić. 89
  • Złapać trochę szczęścia 24 mar 2019, 20:00 W „Złodziejaszkach” Hirokazu Koreeda po raz kolejny proponuje widzom wiwisekcję instytucji rodziny. Ale w jego pozornie intymnych historiach odbijają się przemiany współczesnej Japonii. 90
  • Buszujący w globalnej wiosce 24 mar 2019, 20:00 Janek Simon jest przekonany, że ład świata ukształtowany w XVI w. właśnie się kończy. I zastanawia się, jak będzie wyglądało życie po jego końcu. 95
  • Lektury Lankosza 24 mar 2019, 20:00 Wcześniej „Rewers” według przerobionego potem na powieść scenariusza Andrzeja Barta i „Ziarno prawdy” Zygmunta Miłoszewskiego. Teraz „Ciemno, prawie noc”. Przenosząc na ekran współczesną literaturę, Borys Lankosz nie gubi... 97
  • Film 24 mar 2019, 20:00 Korekty Nie chcę być wzorem dla innych ludzi. Chcę być po prostu dziewczyną” – mówi bohaterka „Girl”, jednego z najgłośniejszych europejskich debiutów ubiegłego roku. Lukas Dhont portretuje nastolatkę, która urodziła się w... 98
  • Książka 24 mar 2019, 20:00 Kryminał z wirówki PROSZĘ SOBIE WYOBRAZIĆ ELEMENTY KLASYCZNEJ POWIEŚCI KRYMINALNEJ, jak z Agathy Christie, zmiksowane z „Dniem świstaka”, powieścią gotycką i historią o zamianie ciał, a także z kilkoma jeszcze innymi... 99
  • Muzyka 24 mar 2019, 20:00 Wysoka liga Michael League po trzech latach przerwy zabiera nas do krainy, w której połączenia jazzu, rocka, funku i soul przybierają jeden z najciekawszych w XXI w. kształtów. W raptem ośmiu opowieściach z „Immigrance” czuje się... 100
  • Kalejdoskop 24 mar 2019, 20:00 Oswoić miłość Autobiograficzny komiks Craiga Thompsona o dojrzewaniu to już amerykańska klasyka opowieści obrazkowych. Twórca pracę nad swoim najsłynniejszym dziełem rozpoczął równe 20 lat temu. Od tej pory ukazało się na naszym... 101
  • Brzmienie wolności w Gdańsku 24 mar 2019, 20:00 Nie mógłbym żyć poza Polską, choć muzykę da się pisać wszędzie. To kwestia mojego charakteru oraz tego, że to, co robię, ściśle wiąże się z polską kulturą, historią, językiem – mówił Przemysław Gintrowski, bard Solidarności. 102
  • Kulturalna trzynastka 24 mar 2019, 20:00 Hania Rani PIANISTKA I KOMPOZYTORKA, POŁOWA DUETU TĘSKNO. W KWIETNIU UKAŻE SIĘ JEJ ALBUM SOLOWY „ESJA” 104
  • Reality i show 24 mar 2019, 20:00 Byłem swego czasu w 2004 r. gościnnie kilka dni w reality show BAR VIP, z możliwością przedłużenia pobytu (scenarzysta czy producent do mnie: „Zostań, zostań, bo nie mamy geja”), ale uciekałem, gdzie pieprz rośnie. Zdążyłem... 106
  • Aktywistka Rubik 24 mar 2019, 20:00 Mam wrażenie, że Chiny niedługo zaczną działać zdecydowanie szybciej w sprawach ekologii niż Zachód – mówi Anja Rubik, polska top modelka i aktywistka społeczna. 108
  • Ekotrendsetterzy 24 mar 2019, 20:00 BOHATERZY MASOWEJ WYOBRAŹNI OD LAT WŁĄCZAJĄ SIĘ DO AKCJI SPOŁECZ- NYCH, stają się twarzami kampanii i tym samym gwarantują organizacjom pochylającym się nad trudnymi zagadnieniami możliwość docierania pod strzechy. Ostatnio celebryci... 110
  • Harcerstwo kształtowało mój charakter 24 mar 2019, 20:00 Nigdy nie zamierzałam stawiać wszystkiego na jedną kartę. Aktorstwo to grunt zbyt niepewny, aby podporządkować mu całe życie. Wykształcenie prawnicze i praca w zawodzie dają mi poczucie stabilności. 111
  • Militarne kluchy 24 mar 2019, 20:00 Ani lekki, ani dietetyczny przysmak Podlasia 112
  • Studenckie życie za granicą 24 mar 2019, 20:00 Kilkumiesięczny wyjazd za granicę nie musi się wiązać z wielkimi kosztami. Dzięki programom wymiany i ofertom pracy tymczasowej młodzi ludzie mogą poznawać świat bez konieczności zbierania na ten cel latami. 113
  • Zrób sobie Piotrowicza 24 mar 2019, 20:00 Drogie dzieci, a teraz wujek Stasiek obroni was przed tym paskudnym dżenderem! 114

ZKDP - Nakład kontrolowany