Sułtan na emeryturze

Sułtan na emeryturze

Nursułtan Nazarbajew
Nursułtan Nazarbajew / Źródło: Newspix.pl / ABACA
Prezydent Kazachstanu wymyślił sposób na bezpieczne oddanie władzy. Kreml już się zastanawia, czy można go skopiować, dając Putinowi dożywotnie rządy z tylnego fotela.

Nursułtan Nazarbajew ma mocne ręce robotnika, którym zresztą był za młodu. Dłoń jest szeroka i owalna, palce grube i niezbyt długie. Widać od razu, że potrafi ścisnąć nią za gardło albo zwinąć w pięść i zwalić z nóg jednym ciosem. Każdy może sam przekonać się, jak wygląda ręka, w której żelaznym uścisku od 30 lat trwał Kazachstan. Odcisk prezydenckiej dłoni został utrwalony w solidnym kawale szczerego złota i jest dostępny dla publiczności na tarasie widokowym wieży Bäjterek w centrum Astany. W dobrym tonie jest przyłożyć do ręki Nazarbajewa własną dłoń i pomyśleć jakieś życzenie, wpatrując się w imponującą panoramę zbudowanej przez prezydenta na stepie stolicy.

Od kilku dni kazachska stolica nazywa się już Nursułtan, na cześć odchodzącego na emeryturę Ojca Narodu. To nie przydomek, ale oficjalny tytuł, zatwierdzony przez posłuszny Nazarbajewowi parlament. Wśród władców postsowieckich państw jest on prawdziwym weteranem. Kazachstanem zaczął rządzić, jeszcze gdy była to sowiecka republika, stopniowo zacieśniając kontrolę nad zasobnym w bogactwa mineralne krajem, strategicznie położonym między Rosją a Chinami.

Trudno ocenić, ile z tych składanych na szczycie Bäjtereku życzeń dotyczyło emerytury Ojca Narodu. Zarema Szaukenowa, szefowa Instytutu Studiów Strategicznych Kazachstanu, twierdzi, że nawet w momentach największych gospodarczych kryzysów poparcie dla Nazarbajewa nie spadało poniżej 85 proc. Jednak w ostatnich latach przeciwników jego władzy systematycznie przybywało. Dwa lata temu Kazachowie zbuntowali się przeciwko zagarnięciu przez władze ich składek emerytalnych, które poszły na zorganizowanie światowej wystawy Expo w Astanie. Ostatnio na ulice głównych miast wyszły matki domagające się zwiększenia pomocy socjalnej dla rodzin wielodzietnych.

Bezpośrednim powodem tego protestu była tragedia, do jakiej doszło w stołecznej dzielnicy Sariarka, z dala od okazałych monumentów budowanych przez Nazarbajewa. W lutym, w małym domku na Sariarce spłonęło żywcem pięć dziewczynek w wieku od trzech miesięcy do 13 lat. Ich rodzice pracowali nocą, żeby związać koniec z końcem, co jest powszechnym problemem w kraju, gdzie większość zysków z handlu ropą trafia do powiązanych z prezydentem elit. Milicja szybko stłumiła wystąpienia, ale na wszelki wypadek Nazarbajew nakazał wymianę premiera i wyasygnowanie miliarda dolarów na pomoc socjalną dla najuboższych i kolejnych 3 mld na podwyżki płac w sferze budżetowej. Chwilę później 78-letni weteran sam ogłosił swoją emeryturę. Datę tej proklamacji wybrano starannie, na kilka dni przed Nouruz, świętem równonocy wiosennej, obchodzonym w Kazachstanie. Symbolika nawiązująca do wiosennych zmian czy odrodzenia ledwo maskuje to, że Nazarbajew zapewnił sobie pełną kontrolę nad procesem przekazywania władzy młodszemu pokoleniu.

Strach przed zapomnieniem

Dobrowolna emerytura jest w świecie postsowieckim prawdziwie rewolucyjnym wydarzeniem. Dyktatorzy urzędujący na terenach dawnej ZSRR nigdy sami z władzy nie rezygnują. Albo umierają na stanowisku, jak uzbecki dyktator Islam Karimow, albo są obalani przez politycznych rywali, jak dwaj kolejni władcy Kirgistanu. Ta druga ewentualność Nazarbajewowi nigdy nie groziła. Polityczna opozycja w kraju została spacyfikowana już wiele lat temu. Coś tam próbują robić działacze emigracyjni, ale ich mandat polityczny jest bardzo słaby. Za Muchtarem Abliazowem ciągnie się smrodek malwersanta, który miał okraść na miliardy dolarów największy niegdyś kazachski bank BTA. W Kazachstanie skazano go też zaocznie na dożywocie za morderstwo.

Z kolei działający w Brukseli były premier Äkeżan Każegeldin to były oficer sowieckiego KGB, który stracił władzę, bo w zbyt szybkim tempie wyprzedawał kazachskie bogactwa naturalne rosyjskim inwestorom. Jeśli więc Nazarbajew czegoś się obawiał, to nie rywali z zewnątrz, lecz tego, co może stać się z jego rodziną i spuścizną po nim, jeśli będzie trwał na stanowisku do śmierci. Ojciec Narodu kazachskiego musiał przecież dobrze zapamiętać, co stało się ze słynnym Turkmenbaszą, Saparmuradem Nijazowem. Stworzony przez niego w Turkmenistanie kult jednostki został po jego śmierci w 2006 r. całkowicie przejęty przez następcę, który wymazał Nijazowa ze zbiorowej pamięci. Jeszcze gorszy los spotkał zmarłego w 2016 r. uzbeckiego prezydenta Islama Karimowa.

Co prawda jest on ciągle czczony, ale jego rodzina została całkowicie odsunięta od polityki. Córka zmarłego dyktatora, Gulnar Karimowa, znana na światowych salonach celebrytka z politycznymi ambicjami, do dziś trzymana jest w Uzbekistanie w domowym areszcie. By uniknąć któregoś z tych scenariuszy, Nazarbajew postanowił wyprzedzić rozwój wydarzeń. Ogłoszenie rezygnacji jest połowiczne, bo zachował on jednocześnie kontrolę nad resortami siłowymi i aparatem prezydenckiej partii Światło Ojczyzny kontrolującej każdy szczebel władzy w Kazachstanie. By upewnić się, że pełnia władzy nie wymknie mu się z rąk, Nazarbajew awansował też w hierarchii swoją najstarszą córkę. 55-letnia Dariga została szefową senatu i trzecią najważniejszą osobą w państwie po ojcu i tymczasowym prezydencie, powołanym po ogłoszeniu rezygnacji Nazarbajewa. Jest nim jego zaufany człowiek, Kasym-Żomart Tokajew. Doświadczony dyplomata mówiący biegle po angielsku i chińsku, nie wspominając oczywiście o języku rosyjskim, ma zadbać o przeprowadzenie wyborów prezydenckich i zapanować nad próbami ingerencji ze strony potężnych sąsiadów. Rosja i Chiny od dawna chuchają i dmuchają na rozmaite ruchy opozycyjne i dysydenckie, licząc, że napsują w ten sposób trochę krwi Nazarbajewowi.

Putin naśladowca

Kazachstan nie jest typowym postsowieckim wasalem Rosji. Niezależnemu od Moskwy kursowi sprzyja umiejętne rozgrywanie przez reżim w Astanie rywalizacji rosyjsko- -chińskiej, a także większe niż w sąsiednich postsowieckich chanatach otwarcie na inwestycje zagraniczne inne niż tylko rosyjskie. Nazarbajew odrzucił np. niedawno żądania Moskwy domagającej się przywrócenia wiz dla odwiedzających Kazachstan Amerykanów. Rosjanie twierdzili, że ruch bezwizowy sprzyja infiltracji Rosji przez amerykańskich szpiegów odwiedzających Kazachstan. Kazachowie stawiają także opór kulturowej dominacji Rosji w obszarze postsowieckim.

W zeszłym roku Nazarbajew zarządził zastąpienie powszechnie stosowanej cyrylicy alfabetem łacińskim, co jest rzeczą nie do pomyślenia w dawnych koloniach sowieckich w Azji. Prezydent wspiera także swoisty kazachski nacjonalizm, ograniczając etnicznym Rosjanom, stanowiącym ponad 20 proc. obywateli, możliwości awansu w polityce czy biznesie. Młode pokolenie Kazachów coraz chętniej porzuca też w kontaktach z obcokrajowcami język rosyjski na rzecz angielskiego, co słychać wyraźnie na ulicach Astany czy Ałmaty. Wszystko to jest możliwe i uchodzi Nazarbajewowi na sucho m.in. dlatego, że politycznie należy on do pokolenia Borysa Jelcyna i uważa się pod wieloma względami za równego, jeśli nie ważniejszego od Putina. Działa to zresztą w obie strony. Od początku swoich rządów Władimir Putin był zapatrzony w Nazarbajewa i jego metody konsolidowania władzy, zwalczania opozycji czy sprawowania kontroli nad gospodarką. Wszystko, co znamy z Rosji, od autorytarnej władzy opartej na dominującej partii prezydenckiej po przeżartą korupcją gospodarkę kontrolowaną przez bliskich władzy ludzi, zostało wymyślone i wprowadzone najpierw przez Nazarbajewa.

Można nawet powiedzieć, że z lepszym skutkiem niż w Rosji, bo w rankingu amerykańskiej fundacji Freedom House, badającej swobody polityczne i gospodarcze w różnych krajach świata, Kazachstan plasuje się wyżej niż Rosja. Dziś wszyscy zastanawiają się, czy Putin zechce naśladować Nazarbajewa także teraz, gdy starszy kolega po fachu zarządził ściśle kontrolowaną pokoleniową zmianę warty. Rosyjski prezydent ma te same dylematy, co Ojciec Narodu. W 2024 r. zakończy się jego czwarta kadencja prezydencka, wyznaczając ćwierćwiecze niepodzielnych rządów w Rosji. Putin będzie miał wówczas 71 lat i będzie musiał zdecydować, czy spalać się dalej w bieżącej polityce, czy też oddać władzę komuś innemu. To drugie rozwiązanie jest ryzykowne, bo jak zabezpieczyć w nim gospodarcze i polityczne interesy swoje i swojej rodziny przed wrogimi zakusami następców? Putin już raz obchodził ograniczenie liczby prezydenckich kadencji, zamieniając się rolami z premierem Dmitrijem Miedwiediewem, który przez pięć lat urzędował na Kremlu jako marionetkowy prezydent.

Powtórka tego samego manewru przez 71-letniego już Putina może być dla niego mało komfortowa. Inny pomysł zakłada połączenie Rosji z Białorusią i stworzenie nowego państwa, którego prezydentowi, w domyśle Putinowi, liczba kadencji liczyłaby się od nowa. Ta koncepcja rozbija się jednak o opór białoruskiego prezydenta Aleksandra Łukaszenki, który nie chce dać się połknąć Moskwie. Pozostaje wariant kazachski: Putin zakończy w 2024 r. swoje rządy jako prezydent Rosji, zachowując jednak kontrolę nad ogólnym kierunkiem polityki, co zapewni mu dożywotnie bezpieczeństwo. O tym, że plan taki jest poważnie rozważany, świadczą słowa Wiaczesława Wołodina, szefa Dumy, który zapowiada konstytucyjne zmiany w Rosji na koniec tego roku. Miałyby one sprowadzać się do przeniesienia kluczowych uprawnień prezydenckich do Rady Bezpieczeństwa Federacji, której przewodniczy Putin. Kierowanie nią nie ma prawnych ograniczeń, więc wzorem Nazarbajewa rosyjski prezydent mógłby z tylnego fotela pociągać za sznurki na bezpiecznej politycznej emeryturze.

Okładka tygodnika WPROST: 13/2019
Więcej możesz przeczytać w 13/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 13/2019 (1879)

  • Czego uczyć się od Brytyjczyków 24 mar 2019, 20:00 Oto wpływowy polityk dużego państwa idzie sobie ulicą w sweterku, bez limuzyny i ochrony 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 24 mar 2019, 20:00 WIEMY, DLACZEGO WŁODZIMIERZ CIMOSZEWICZ UPARŁ SIĘ, ŻEBY STARTOWAĆ DO EUROPARLAMENTU Z WARSZAWY. Podobno posłowie, którzy kandydują w stolicach swoich państw, cieszą się większym poważaniem w Parlamencie Europejskim niż ci z... 6
  • Obraz tygodnia 24 mar 2019, 20:00 1,62 mld zł w 12 lat zarobi baseballista Los Angeles Angels Mike Trout. To najwyższy kontrakt w zawodowym sporcie! 1 252 tys. euro zapłacił chiński hodowca za wyścigowego gołębia Armanda. Cenny nabytek nie będzie już startował w... 9
  • Info radar 24 mar 2019, 20:00 Brexit: psychodrama trwa Planowanego na 29 marca wyjścia Wielkiej Brytanii z UE na razie nie będzie. Na zeszłotygodniowym szczycie Unii premier Theresa May uzyskała zgodę państw członkowskich na przesunięcie terminu wyjścia o dwa... 10
  • Pozbyłam się stereotypów 24 mar 2019, 20:00 Rozmowa z Franciszką Sady, działaczką Kampanii Przeciw Homofobii 11
  • Jestem kobietą! 24 mar 2019, 20:00 Rozmowa z Romą Gąsiorowską, aktorką. 12
  • Pijemy i żyjemy 24 mar 2019, 20:00 Lewo LUDZKOŚĆ PIJE ALKOHOL PRAWIE OD SAMEGO POCZĄTKU, NIECO PÓŹNIEJ ZACZĘŁA PALIĆ I KORZYSTAĆ Z INNYCH UŻYWEK, A MIMO TO TRWA; ludzie żyją coraz dłużej, coraz więcej chorób jest wyleczalnych; mieszkańcy bogatych państw wierzą... 14
  • Autorytety prawnicze bronią prezesa PMPG Polskie Media 24 mar 2019, 20:00 Michał M. Lisiecki przebywa w areszcie bezprawnie – uważają eksperci. Prokurator nie wypuścił prezesa PMPG na wolność, mimo że wcześniej przyjął zarządzoną przez sąd kaucję. 16
  • Szkolna masa krytyczna 24 mar 2019, 20:00 Jeśli uczniowie i rodzice nie odczuli dotąd za bardzo skutków pospiesznej reformy edukacji, to zasługa nauczycieli, którzy starali się, jak mogli, gasić szkolny pożar. A że nikt im tego nie wynagrodził, szykują się do strajku. 18
  • Rząd kontra Broniarz 24 mar 2019, 20:00 Gabinet Mateusza Morawieckiego nie ma ochoty dogadywać się z ZNP, który grozi strajkiem w oświacie. Protest zbliża się wielkimi krokami, a chęci do zażegnania konfliktu nie widać. 22
  • Strach paraliżuje 24 mar 2019, 20:00 Wybory to jest gra o wszystko. Dla niektórych polityków może to być bój ostatni – mówi Krzysztof Łapiński, były minister w Kancelarii Prezydenta Andrzeja Dudy. 24
  • Kaczyński rozgrywa prawą ścianę 24 mar 2019, 20:00 PiS liczy, że dzięki politycznej awanturze wokół LGBT przejmie radykalny elektorat. Te kilka procent, o które w eurowyborach gra skrajna prawica, może się okazać decydujące. 28
  • Biedna May 24 mar 2019, 20:00 To oczywiście prawda, że Theresa May nie stanęła na wysokości zadania. Dlatego trudno się dziwić tym niezliczonym drwinom i zniewagom, jakie miotają dziś pod jej adresem media oraz politycy, zarówno na Wyspach, jak i na kontynencie.... 31
  • Seksualne fantazje na prawicy 24 mar 2019, 20:00 Znowu będzie o lesbijkach, gejach i osobach transseksualnych, ale polska prawica nie daje im spokoju. Jej obsesja seksualna, a ściślej – homoseksualna – jest niebywała. Te wszystkie „wara od naszych dzieci” Kaczyńskiego, „homosie”... 32
  • Jak piją Polacy 24 mar 2019, 20:00 Niektórym mówię, żeby sobie jeszcze popili, a jeśli nie umrą, to zapraszam w którąś środę, bo wtedy przyjmuję – mówi dr med. Bohdan Woronowicz, psychiatra, specjalista terapii uzależnień. Wraz z córką Dorotą Woronowicz, psycholożką i terapeutką uzależnień, leczą Polaków. 34
  • Homofobiczne odloty 24 mar 2019, 20:00 KS. MICHAŁ ZALEWSKI SJ Internet nie przestaje sprawiać mi radości. Za każdym razem, kiedy budzę się z myślą o kolejnym mało ekscytującym dniu zajęć i wykładów, w telefonie już czeka na mnie zdrowa dawka chorego szaleństwa –... 39
  • Prawo, które ratuje media i czytelników 24 mar 2019, 20:00 W tym tygodniu Parlament Europejski ma zdecydować o losach słynnej już dyrektywy o prawach pokrewnych. Słynnej, bo rekordowej, jeśli idzie o liczbę nieporozumień albo wręcz przekłamań. 40
  • Hossa Bessa 24 mar 2019, 20:00 Dżinsy na giełdzie Levi Strauss, znany na całym świecie producentów dżinsów, powrócił na nowojorską giełdę. Akcje spółki okazały się hitem wśród inwestorów. Chociaż na początku były wyceniane na 17 dolarów, momentalnie... 44
  • Silny samorząd – demokracja i dyplomacja 24 mar 2019, 20:00 V Europejski Kongres Samorządów (Kraków, 8-9 kwietnia 2019 r.) odbędzie się w szczególnym czasie pierwszych podsumowań pracy wybranych przed kilku miesiącami władz lokalnych. 45
  • Niepełnosprawni na eksport 24 mar 2019, 20:00 Świetnie się czują w świecie nowoczesnych technologii i odnoszą sukcesy. Mogą mieć ich więcej, trzeba tylko usunąć przeszkody. 46
  • Pomorze nie tylko morzem stoi 24 mar 2019, 20:00 Podczas gali Orłów Wprost w Gdańsku nagrody odebrali przedsiębiorcy z całego regionu, reprezentujący szeroki wachlarz branż. 48
  • Sułtan na emeryturze 24 mar 2019, 20:00 Prezydent Kazachstanu wymyślił sposób na bezpieczne oddanie władzy. Kreml już się zastanawia, czy można go skopiować, dając Putinowi dożywotnie rządy z tylnego fotela. 50
  • Lekcje nienawiści 24 mar 2019, 20:00 Kiedy w Syrii zachwiał się stary porządek, zaktywizowali się ekstremiści – mówi wybitny syryjski dokumentalista Talal Derki, którego film można obejrzeć na ekranach polskich kin. 54
  • Mięsne miliardy 24 mar 2019, 20:00 Co miesiąc z Polski wyjeżdża 40 tys. ton wołowiny, 80 tys. ton wieprzowiny i ok. 100 tys. ton drobiu. Jesteśmy eksportową potęgą w branży mięsnej. Każdy potentat ma jednak wielu konkurentów. 59
  • Rekordowe targi AGROTECH 24 mar 2019, 20:00 75 tys. rolników odwiedziło Targi Kielce i 25. Międzynarodowe Targi Techniki Rolniczej. To rekord, bo w ubiegłym roku zwiedzających było 70 tys. Swoje ekspozycje prezentowało najliczniejsze w historii grono 750 firm z 25 krajów. 61
  • Łamie się ludzi, a nie hasła 24 mar 2019, 20:00 Nie należy pytać o to, czy padniemy ofiarą ataku cybernetycznego, tylko kiedy ten cyberatak nastąpi – mówi Eryk Kłossowski, prezes Polskich Sieci Elektroenergetycznych. 62
  • Orlen w portfelu 24 mar 2019, 20:00 Orlen wie, jak przekonać Polaków do inwestowania na giełdzie. 50 akcji paliwowego giganta wystarczy, żeby płacić na stacjach mniej za paliwo i zakupy. 64
  • Inteligentne foteliki, designerskie wózki 24 mar 2019, 20:00 Bezpieczeństwo dzieci to dla nas priorytet – mówi Paweł Palmowski, dyrektor marki CYBEX w Polsce. 66
  • Inwestycje to więcej niż tylko kapitał 24 mar 2019, 20:00 Kompleksowa oferta Wrocławskiego Parku Technologicznego pomaga przedsiębiorcom w odniesieniu rynkowego sukcesu. 68
  • Rośnie popularność wi-fi w pociągach PKP Intercity 24 mar 2019, 20:00 Już w prawie 270 składach i wagonach PKP Intercity dostępna jest usługa bezpłatnego bezprzewodowego dostępu do internetu. Od grudnia 2018 r. pasażerowie mogą korzystać z wi-fi w kolejnych pociągach Pendolino. 70
  • Prywatny leasing samochodu premium 24 mar 2019, 20:00 Konsumencka odmiana leasingu ma szansę stać się dla Polaków jedną z ważniejszych form korzystania z samochodu. 71
  • Niecodzienne miejsca na niecodzienne okazje 24 mar 2019, 20:00 Śluby, komunie czy studniówki, które odbywają się w oryginalnym, klimatycznym miejscu, takim jak zabytkowa fabryka wódek, zyskują unikatową oprawę i pozostawiają wyjątkowe wspomnienia. 72
  • Zamieszkać w Poznaniu 24 mar 2019, 20:00 Grupa Inwest odniosła sukcesy i ugruntowała swoją pozycję w Warszawie. Teraz buduje w Poznaniu. 74
  • Fotowoltaika – od zera do… 20 GW 24 mar 2019, 20:00 Swój dynamiczny rozwój fotowoltaika zawdzięcza bogatym możliwościom zastosowania w modelach biznesowych. W jej upowszechnieniu pomagają nowe rozwiązania finansowe i prawne. 75
  • Finanse przyszłości 24 mar 2019, 20:00 GSK, jeden z największych inwestorów w polskim przemyśle farmaceutycznym, otworzy w Poznaniu europejskie centrum finansowe – GSK Finance Hub. 76
  • Plantwear w drodze na NewConnect 24 mar 2019, 20:00 Okulary, zegarki, etui na telefony, a wszystko wykonane z drewna – jeśli doceniasz ich urok, a także potencjał biznesowy, możesz zostać akcjonariuszem firmy, która je tworzy. 78
  • Kiedy należy podejrzewać niepłodność 24 mar 2019, 20:00 Wielomiesięczne, bezowocne starania o dziecko powodują frustrację i budzą strach. Bywają przypadki, w których czas ma kluczowe znaczenie – mówi dr hab. n. med. prof. nadzw. Michał Radwan, Przewodniczący Sekcji Płodności i Niepłodności Polskiego Towarzystwa Ginekologów i... 79
  • Poprawić uśmiech i zdrowie 24 mar 2019, 20:00 Nieleczona próchnica może spowodować nie tylko utratę zęba, lecz także chorobę serca i nerek. O zęby warto dbać, zwłaszcza że są skuteczne i nowoczesne sposoby leczenia. 80
  • Dieta na dobranoc 24 mar 2019, 20:00 Spokojny sen jest niezbędny dla zachowania dobrego zdrowia. Jego niedobór sprzyja występowaniu chorób. A co ma do tego wszystkiego dieta? 82
  • Chicago. Kawałek Polski za oceanem 24 mar 2019, 20:00 Chicago pozwala połączyć wizytę u krewnych, których ma tu chyba każdy Polak, z atrakcjami turystycznymi. Podpowiadamy pięć najciekawszych. 84
  • Tu każdy jest gwiazdą 24 mar 2019, 20:00 Tu od razu poczujesz się swojsko, bo wszystko to już widziałeś… Na filmie, w teledysku, w czasie ceremonii rozdania Oscarów. Na szczęście rzeczywistość okazuje się jeszcze lepsza! Proponujemy wybór miejsc naprawdę wartych obejrzenia. 85
  • Wstrząśnięty, niezmieszany 24 mar 2019, 20:00 Bukareszt to fascynujący miks Wschodu z Zachodem, komunizmu z kapitalizmem, sacrum z profanum, a także wielkiego miasta i prawdziwej wsi. Podajemy pięć powodów, dla których warto spędzić tam majówkę. 86
  • Tokio w pięciu zmysłach 24 mar 2019, 20:00 Zanurzone w tradycji, a jednocześnie najbardziej nowoczesne na świecie. Tokio pobudza wszystkie zmysły. Oto pięć powodów, by odwiedzić je już w maju. 87
  • Dubrownik. Perła Adriatyku 24 mar 2019, 20:00 Ci, którzy szukają raju na ziemi, powinni przyjechać do Dubrownika – twierdził pisarz George Bernard Shaw. Przedstawiamy pięć powodów, dla których warto się tam wybrać. 88
  • Macedonia. Serce Bałkanów 24 mar 2019, 20:00 Ten kraj przyciąga turystów bogactwem kulturowym i dorobkiem historycznym. Przedstawiamy pięć powodów, dla których warto go odwiedzić. 89
  • Złapać trochę szczęścia 24 mar 2019, 20:00 W „Złodziejaszkach” Hirokazu Koreeda po raz kolejny proponuje widzom wiwisekcję instytucji rodziny. Ale w jego pozornie intymnych historiach odbijają się przemiany współczesnej Japonii. 90
  • Buszujący w globalnej wiosce 24 mar 2019, 20:00 Janek Simon jest przekonany, że ład świata ukształtowany w XVI w. właśnie się kończy. I zastanawia się, jak będzie wyglądało życie po jego końcu. 95
  • Lektury Lankosza 24 mar 2019, 20:00 Wcześniej „Rewers” według przerobionego potem na powieść scenariusza Andrzeja Barta i „Ziarno prawdy” Zygmunta Miłoszewskiego. Teraz „Ciemno, prawie noc”. Przenosząc na ekran współczesną literaturę, Borys Lankosz nie gubi... 97
  • Film 24 mar 2019, 20:00 Korekty Nie chcę być wzorem dla innych ludzi. Chcę być po prostu dziewczyną” – mówi bohaterka „Girl”, jednego z najgłośniejszych europejskich debiutów ubiegłego roku. Lukas Dhont portretuje nastolatkę, która urodziła się w... 98
  • Książka 24 mar 2019, 20:00 Kryminał z wirówki PROSZĘ SOBIE WYOBRAZIĆ ELEMENTY KLASYCZNEJ POWIEŚCI KRYMINALNEJ, jak z Agathy Christie, zmiksowane z „Dniem świstaka”, powieścią gotycką i historią o zamianie ciał, a także z kilkoma jeszcze innymi... 99
  • Muzyka 24 mar 2019, 20:00 Wysoka liga Michael League po trzech latach przerwy zabiera nas do krainy, w której połączenia jazzu, rocka, funku i soul przybierają jeden z najciekawszych w XXI w. kształtów. W raptem ośmiu opowieściach z „Immigrance” czuje się... 100
  • Kalejdoskop 24 mar 2019, 20:00 Oswoić miłość Autobiograficzny komiks Craiga Thompsona o dojrzewaniu to już amerykańska klasyka opowieści obrazkowych. Twórca pracę nad swoim najsłynniejszym dziełem rozpoczął równe 20 lat temu. Od tej pory ukazało się na naszym... 101
  • Brzmienie wolności w Gdańsku 24 mar 2019, 20:00 Nie mógłbym żyć poza Polską, choć muzykę da się pisać wszędzie. To kwestia mojego charakteru oraz tego, że to, co robię, ściśle wiąże się z polską kulturą, historią, językiem – mówił Przemysław Gintrowski, bard Solidarności. 102
  • Kulturalna trzynastka 24 mar 2019, 20:00 Hania Rani PIANISTKA I KOMPOZYTORKA, POŁOWA DUETU TĘSKNO. W KWIETNIU UKAŻE SIĘ JEJ ALBUM SOLOWY „ESJA” 104
  • Reality i show 24 mar 2019, 20:00 Byłem swego czasu w 2004 r. gościnnie kilka dni w reality show BAR VIP, z możliwością przedłużenia pobytu (scenarzysta czy producent do mnie: „Zostań, zostań, bo nie mamy geja”), ale uciekałem, gdzie pieprz rośnie. Zdążyłem... 106
  • Aktywistka Rubik 24 mar 2019, 20:00 Mam wrażenie, że Chiny niedługo zaczną działać zdecydowanie szybciej w sprawach ekologii niż Zachód – mówi Anja Rubik, polska top modelka i aktywistka społeczna. 108
  • Ekotrendsetterzy 24 mar 2019, 20:00 BOHATERZY MASOWEJ WYOBRAŹNI OD LAT WŁĄCZAJĄ SIĘ DO AKCJI SPOŁECZ- NYCH, stają się twarzami kampanii i tym samym gwarantują organizacjom pochylającym się nad trudnymi zagadnieniami możliwość docierania pod strzechy. Ostatnio celebryci... 110
  • Harcerstwo kształtowało mój charakter 24 mar 2019, 20:00 Nigdy nie zamierzałam stawiać wszystkiego na jedną kartę. Aktorstwo to grunt zbyt niepewny, aby podporządkować mu całe życie. Wykształcenie prawnicze i praca w zawodzie dają mi poczucie stabilności. 111
  • Militarne kluchy 24 mar 2019, 20:00 Ani lekki, ani dietetyczny przysmak Podlasia 112
  • Studenckie życie za granicą 24 mar 2019, 20:00 Kilkumiesięczny wyjazd za granicę nie musi się wiązać z wielkimi kosztami. Dzięki programom wymiany i ofertom pracy tymczasowej młodzi ludzie mogą poznawać świat bez konieczności zbierania na ten cel latami. 113
  • Zrób sobie Piotrowicza 24 mar 2019, 20:00 Drogie dzieci, a teraz wujek Stasiek obroni was przed tym paskudnym dżenderem! 114

ZKDP - Nakład kontrolowany