Mięsne miliardy

Mięsne miliardy

Mięso, zdjęcie ilustaracyjne
Mięso, zdjęcie ilustaracyjne / Źródło: FreeImages.com
Co miesiąc z Polski wyjeżdża 40 tys. ton wołowiny, 80 tys. ton wieprzowiny i ok. 100 tys. ton drobiu. Jesteśmy eksportową potęgą w branży mięsnej. Każdy potentat ma jednak wielu konkurentów.

Polskie mięso można spotkać na stołach całego świata. Cenione jest za wyjątkowy smak. Zagraniczni kontrahenci wiedzą, że jakość jest najważniejsza dla polskich producentów, którzy dzięki temu mają wyrobioną markę i renomę. Dlatego nie dziwi najnowszy raport ekonomistów z Ernst & Young, z którego wynika, że w najbliższych pięciu latach polska gospodarka może zyskać nawet 50 mld zł na sprzedaży mięsa.

Polska dominacja

W ciągu ostatnich 50 lat aż pięciokrotnie zwiększyło się spożycie mięsa na świecie. Podczas gdy jeszcze w latach 60. XX w. globalna produkcja nie przekraczała 70 mln ton, w 2017 r. wynosiła ponad 330 mln ton. W USA czy Australii spożycie mięsa na mieszkańca przekracza 100 kg rocznie. W Unii ten wskaźnik jest o 10 kg niższy. Najmniej mięsa jedzą mieszkańcy najbiedniejszych krajów świata. W Etiopii spożywa się go przeciętnie 7 kg, w Rwandzie – 8 kg, a w Nigerii – 9 kg rocznie. W Indiach wskaźnik ten wynosi 4 kg. Dla porównania Polak, według danych Głównego Urzędu Statystycznego, zjada średnio 75 kg mięsa na rok. Sprawdziliśmy, jakie rodzaje mięsa wybierają Polacy. I tak najchętniej spożywamy wieprzowinę – rocznie niemal 40 kg na osobę. Drugim preferowanym przez nas mięsem jest drób (niemal 27 kg rocznie). Na końcu zestawienia znalazła się wołowina – konsumujemy jej zaledwie 3,2 kg rocznie.

Ten rodzaj mięsa ciągle jeszcze jest wybierany przez najzamożniejszych konsumentów. Średnie spożycie w Unii sięga 11 kg. Dlatego lwia część polskiej produkcji idzie na eksport. Według Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w 2017 r. eksport żywca wołowego, mięsa, podrobów i przetworów wołowych wyniósł 473 tys. ton i wzrósł o 10 proc. rok do roku. Sama wartość eksportu wyniosła ponad 1,5 mld euro i była wyższa o ponad 18 proc. niż w 2016 r. Głównym rynkiem zbytu były oczywiście kraje Unii Europejskiej. Na nie przypada ponad 80 proc. całego naszego eksportu. Największymi odbiorcami polskiej wołowiny są: Włochy, Niemcy, Hiszpania, Holandia, Wielka Brytania i Francja. Polska jest największym w Unii Europejskiej eksporterem wołowiny do krajów pozaunijnych i trzecim w samej Unii. Jesteśmy bardzo dużym graczem, który jednocześnie niemal całkowicie jest uzależniony od sprzedaży na zewnątrz. Nasz towar ma jedną z najkorzystniejszych na świecie relacji jakości do ceny. Nic więc dziwnego, że rolnicy i ministrowie rolnictwa z innych państw patrzą na nas z zazdrością i szukają pretekstu do ochrony własnych rynków i swoich producentów.

czeska wojna z wołowiną

Wzrost procentowy sprzedaży polskiej wołowiny zwiększa się z roku na rok w tempie dwucyfrowym. Złotej passie zaszkodzić może materiał „Superwizjera”, który przedstawił skup chorego bydła przez jedną z lokalnych ubojni. Sytuację natychmiast wykorzystali Czesi do przeprowadzenia negatywnej kampanii wymierzonej w polskie mięso. Jak wynika z analiz Departamentu Współpracy Ekonomicznej Ministerstwa Spraw Zagranicznych, od emisji reportażu w TVN we wszystkich czeskich kanałach telewizyjnych – CT1, CT24, TV Prima, stacjach radiowych – CR, Radio Vltava, Evropa 2, gazetach – „Hospodářske noviny”, „MF DNES”, „Lidové noviny”, „Právo”, „Týden”, „E15”, „Echo”, oraz portalach internetowych – Aktuálnĕ.cz, DenÍk.cz, iROZHLAS.cz, iDNES.cz, Ihned.cz pojawiają się informacje dotyczące polskiej wołowiny i żywności pochodzącej z Polski.

Doniesienia dotyczące rozwoju sytuacji pojawiają się w czeskich mediach dosłownie codziennie. Wołowina była przedstawiana jako jeden z wielu przykładów niezdrowej, niskiej jakości i niebezpiecznej dla konsumentów żywności z Polski. W negatywną kampanię włączyło się również Ministerstwo Rolnictwa Czech, które na swoim koncie na Facebooku opublikowało zestawienie ponad 130 produktów żywnościowych pochodzących z Polski, które w ostatnich latach zostały wycofane przez czeskie inspekcje: weterynaryjną, rolną i żywnościową. Czeskie media informowały również o możliwych powikłaniach zdrowotnych po zjedzeniu mięsa z nielegalnego uboju – zatruciach, zapaleniu opon mózgowych czy sepsie. Przypadek był przedstawiany jako efekt wadliwego systemu kontroli weterynaryjnej w Polsce, co również wielokrotnie podkreślał w wypowiedziach medialnych czeski minister rolnictwa.

To otwarta wojna i typowy przykład nieuczciwej konkurencji. Kampania przeciwko polskiej żywności trwa w Czechach nieprzerwanie od 2012 r. i ma na celu zniechęcenie społeczeństwa do kupowania konkurencyjnej żywności z Polski. Czeskie media lakonicznie i niechętnie mówią z kolei o tym, że niedawno wykryto w ich kraju nielegalnie działającą rzeźnię. Inspektorzy weterynarii ujawnili w Pradze zakład mięsny, w którym przechowywano 1,2 tony wołowiny bez jakichkolwiek dokumentów i certyfikatów.

Podwójne standardy obowiązują również w innych krajach. Panowała niemal całkowita cisza medialna, gdy w Dolnej Saksonii w 2018 r. zamknięto rzeźnię, która skupowała i przerabiała nawet padłe bydło. Jej produkty mogły trafiać na stoły w całej Europie. Z kolei w Wielkiej Brytanii jeden z przedsiębiorców sprzedawał jako 100-procentową wołowinę mięso składające się w 30 proc. z koniny i 70 proc. wołowiny. Ubojnia z Mazowsza została objęta dochodzeniem. Zakład zamknięto i usunięto z listy wytwórców, których produkcja jest dopuszczona do sprzedaży. – Mięso wołowe pochodzące z tej ubojni trafiło na rynek w wyniku przestępstwa – tłumaczy minister rolnictwa Jan Krzysztof Ardanowski. – Ubój prowadzony był umyślnie w godzinach nocnych, bez nadzoru weterynaryjnego. Zatrzymane i wycofane mięso, jak potwierdzają wyniki badań, było bezpieczne dla zdrowia i życia ludzi. Jednak prewencyjnie całe mięso z ubojni zostało wycofane. Mięso wołowe i jego przetwory obecne na rynku są bezpieczne – dodaje minister.

Policja i Inspekcja Weterynaryjna podjęły działania mające na celu wyjaśnienie sprawy i wyciągnięcie konsekwencji wobec osób odpowiedzialnych. – Takie działania nie są w Polsce tolerowane i będą ścigane z pełną determinacją i stanowczością – dodaje Ardanowski. – Obecnie prowadzone jest postępowanie wyjaśniające i należy się spodziewać, że prokuratura postawi zarzuty w tej sprawie. 18 marca doszło do trójstronnego spotkania. Obok polskiego i czeskiego ministra rolnictwa brał w nim udział przedstawiciel Komisji Europejskiej. W wyniku rozmów strona czeska zobowiązała się do wycofania nadzwyczajnych środków kontroli polskiego eksportu.

Drób i wieprzowina

Na globalnym wzroście konsumpcji mięsa korzysta za to polski sektor drobiarski. Polska jest pierwszym producentem tego mięsa w Unii Europejskiej i czwartym (po Brazylii, USA i Holandii) eksporterem na świecie. W hodowli i przetwórstwie drobiu w Polsce zatrudnionych jest 84 tys. osób. Według prognoz do 2023 r. zatrudnienie powinno wzrosnąć o 20 tys. pracowników. Co ciekawe, wśród największych producentów w UE to polscy producenci drobiu osiągają najniższy koszt produkcji 1 kg, a 95 proc. wartości hodowlanej jest wytwarzane przez podmioty z polskim kapitałem. Tak różowo sytuacja nie wygląda już w przypadku sektora produkcji wieprzowiny. Zmaga się on permanentnie z problemem ASF, czyli afrykańskiego pomoru świń. W 2007 r. produkcja wieprzowiny w Polsce wynosiła 2,8 mln ton. W ciągu dekady zmniejszyła się do 2,4 mln ton. Mimo to pod względem jej eksportu znajdujemy się na siódmym miejscu w Europie.

Jak prognozują przyszłość tego sektora eksperci? – Dużymi zagrożeniami dla polskiego rynku wieprzowego są wciąż postępujący afrykański pomór świń, nierównomierna struktura produkcji w skali kraju, do której przyczyniają się opory społeczne przed nowymi inwestycjami, a także uzależnienie od importu warchlaków, który w ostatniej dekadzie wzrósł o 35 proc., z czego aż 85 proc. zwierząt trafia do nas z Danii – uważają autorzy raportu Ernst & Young. Gdyby Polsce udało się zastąpić import prosiąt i warchlaków produkcją krajową, przyniosłoby to 1,5 tys. miejsc pracy i do 1,8 mld zł dodatkowego przychodu rocznie. Cały rynek mięsny to obszar niezwykle trudny i nieprzewidywalny. W dużym stopniu uzależniony jest od czynników zewnętrznych, kryzysów wywołanych nawet najmniejszym potknięciem niewielkiego producenta czy nagłymi epidemiami typu choroba szalonych krów czy ptasia grypa. Jednocześnie to niewyobrażalne pieniądze, o których w przemyśle czy usługach często można jedynie pomarzyć.

Okładka tygodnika WPROST: 13/2019
Więcej możesz przeczytać w 13/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:

Spis treści tygodnika Wprost nr 13/2019 (1879)

  • Czego uczyć się od Brytyjczyków 24 mar 2019, 20:00 Oto wpływowy polityk dużego państwa idzie sobie ulicą w sweterku, bez limuzyny i ochrony 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 24 mar 2019, 20:00 WIEMY, DLACZEGO WŁODZIMIERZ CIMOSZEWICZ UPARŁ SIĘ, ŻEBY STARTOWAĆ DO EUROPARLAMENTU Z WARSZAWY. Podobno posłowie, którzy kandydują w stolicach swoich państw, cieszą się większym poważaniem w Parlamencie Europejskim niż ci z... 6
  • Obraz tygodnia 24 mar 2019, 20:00 1,62 mld zł w 12 lat zarobi baseballista Los Angeles Angels Mike Trout. To najwyższy kontrakt w zawodowym sporcie! 1 252 tys. euro zapłacił chiński hodowca za wyścigowego gołębia Armanda. Cenny nabytek nie będzie już startował w... 9
  • Info radar 24 mar 2019, 20:00 Brexit: psychodrama trwa Planowanego na 29 marca wyjścia Wielkiej Brytanii z UE na razie nie będzie. Na zeszłotygodniowym szczycie Unii premier Theresa May uzyskała zgodę państw członkowskich na przesunięcie terminu wyjścia o dwa... 10
  • Pozbyłam się stereotypów 24 mar 2019, 20:00 Rozmowa z Franciszką Sady, działaczką Kampanii Przeciw Homofobii 11
  • Jestem kobietą! 24 mar 2019, 20:00 Rozmowa z Romą Gąsiorowską, aktorką. 12
  • Pijemy i żyjemy 24 mar 2019, 20:00 Lewo LUDZKOŚĆ PIJE ALKOHOL PRAWIE OD SAMEGO POCZĄTKU, NIECO PÓŹNIEJ ZACZĘŁA PALIĆ I KORZYSTAĆ Z INNYCH UŻYWEK, A MIMO TO TRWA; ludzie żyją coraz dłużej, coraz więcej chorób jest wyleczalnych; mieszkańcy bogatych państw wierzą... 14
  • Autorytety prawnicze bronią prezesa PMPG Polskie Media 24 mar 2019, 20:00 Michał M. Lisiecki przebywa w areszcie bezprawnie – uważają eksperci. Prokurator nie wypuścił prezesa PMPG na wolność, mimo że wcześniej przyjął zarządzoną przez sąd kaucję. 16
  • Szkolna masa krytyczna 24 mar 2019, 20:00 Jeśli uczniowie i rodzice nie odczuli dotąd za bardzo skutków pospiesznej reformy edukacji, to zasługa nauczycieli, którzy starali się, jak mogli, gasić szkolny pożar. A że nikt im tego nie wynagrodził, szykują się do strajku. 18
  • Rząd kontra Broniarz 24 mar 2019, 20:00 Gabinet Mateusza Morawieckiego nie ma ochoty dogadywać się z ZNP, który grozi strajkiem w oświacie. Protest zbliża się wielkimi krokami, a chęci do zażegnania konfliktu nie widać. 22
  • Strach paraliżuje 24 mar 2019, 20:00 Wybory to jest gra o wszystko. Dla niektórych polityków może to być bój ostatni – mówi Krzysztof Łapiński, były minister w Kancelarii Prezydenta Andrzeja Dudy. 24
  • Kaczyński rozgrywa prawą ścianę 24 mar 2019, 20:00 PiS liczy, że dzięki politycznej awanturze wokół LGBT przejmie radykalny elektorat. Te kilka procent, o które w eurowyborach gra skrajna prawica, może się okazać decydujące. 28
  • Biedna May 24 mar 2019, 20:00 To oczywiście prawda, że Theresa May nie stanęła na wysokości zadania. Dlatego trudno się dziwić tym niezliczonym drwinom i zniewagom, jakie miotają dziś pod jej adresem media oraz politycy, zarówno na Wyspach, jak i na kontynencie.... 31
  • Seksualne fantazje na prawicy 24 mar 2019, 20:00 Znowu będzie o lesbijkach, gejach i osobach transseksualnych, ale polska prawica nie daje im spokoju. Jej obsesja seksualna, a ściślej – homoseksualna – jest niebywała. Te wszystkie „wara od naszych dzieci” Kaczyńskiego, „homosie”... 32
  • Jak piją Polacy 24 mar 2019, 20:00 Niektórym mówię, żeby sobie jeszcze popili, a jeśli nie umrą, to zapraszam w którąś środę, bo wtedy przyjmuję – mówi dr med. Bohdan Woronowicz, psychiatra, specjalista terapii uzależnień. Wraz z córką Dorotą Woronowicz, psycholożką i terapeutką uzależnień, leczą Polaków. 34
  • Homofobiczne odloty 24 mar 2019, 20:00 KS. MICHAŁ ZALEWSKI SJ Internet nie przestaje sprawiać mi radości. Za każdym razem, kiedy budzę się z myślą o kolejnym mało ekscytującym dniu zajęć i wykładów, w telefonie już czeka na mnie zdrowa dawka chorego szaleństwa –... 39
  • Prawo, które ratuje media i czytelników 24 mar 2019, 20:00 W tym tygodniu Parlament Europejski ma zdecydować o losach słynnej już dyrektywy o prawach pokrewnych. Słynnej, bo rekordowej, jeśli idzie o liczbę nieporozumień albo wręcz przekłamań. 40
  • Hossa Bessa 24 mar 2019, 20:00 Dżinsy na giełdzie Levi Strauss, znany na całym świecie producentów dżinsów, powrócił na nowojorską giełdę. Akcje spółki okazały się hitem wśród inwestorów. Chociaż na początku były wyceniane na 17 dolarów, momentalnie... 44
  • Silny samorząd – demokracja i dyplomacja 24 mar 2019, 20:00 V Europejski Kongres Samorządów (Kraków, 8-9 kwietnia 2019 r.) odbędzie się w szczególnym czasie pierwszych podsumowań pracy wybranych przed kilku miesiącami władz lokalnych. 45
  • Niepełnosprawni na eksport 24 mar 2019, 20:00 Świetnie się czują w świecie nowoczesnych technologii i odnoszą sukcesy. Mogą mieć ich więcej, trzeba tylko usunąć przeszkody. 46
  • Pomorze nie tylko morzem stoi 24 mar 2019, 20:00 Podczas gali Orłów Wprost w Gdańsku nagrody odebrali przedsiębiorcy z całego regionu, reprezentujący szeroki wachlarz branż. 48
  • Sułtan na emeryturze 24 mar 2019, 20:00 Prezydent Kazachstanu wymyślił sposób na bezpieczne oddanie władzy. Kreml już się zastanawia, czy można go skopiować, dając Putinowi dożywotnie rządy z tylnego fotela. 50
  • Lekcje nienawiści 24 mar 2019, 20:00 Kiedy w Syrii zachwiał się stary porządek, zaktywizowali się ekstremiści – mówi wybitny syryjski dokumentalista Talal Derki, którego film można obejrzeć na ekranach polskich kin. 54
  • Mięsne miliardy 24 mar 2019, 20:00 Co miesiąc z Polski wyjeżdża 40 tys. ton wołowiny, 80 tys. ton wieprzowiny i ok. 100 tys. ton drobiu. Jesteśmy eksportową potęgą w branży mięsnej. Każdy potentat ma jednak wielu konkurentów. 59
  • Rekordowe targi AGROTECH 24 mar 2019, 20:00 75 tys. rolników odwiedziło Targi Kielce i 25. Międzynarodowe Targi Techniki Rolniczej. To rekord, bo w ubiegłym roku zwiedzających było 70 tys. Swoje ekspozycje prezentowało najliczniejsze w historii grono 750 firm z 25 krajów. 61
  • Łamie się ludzi, a nie hasła 24 mar 2019, 20:00 Nie należy pytać o to, czy padniemy ofiarą ataku cybernetycznego, tylko kiedy ten cyberatak nastąpi – mówi Eryk Kłossowski, prezes Polskich Sieci Elektroenergetycznych. 62
  • Orlen w portfelu 24 mar 2019, 20:00 Orlen wie, jak przekonać Polaków do inwestowania na giełdzie. 50 akcji paliwowego giganta wystarczy, żeby płacić na stacjach mniej za paliwo i zakupy. 64
  • Inteligentne foteliki, designerskie wózki 24 mar 2019, 20:00 Bezpieczeństwo dzieci to dla nas priorytet – mówi Paweł Palmowski, dyrektor marki CYBEX w Polsce. 66
  • Inwestycje to więcej niż tylko kapitał 24 mar 2019, 20:00 Kompleksowa oferta Wrocławskiego Parku Technologicznego pomaga przedsiębiorcom w odniesieniu rynkowego sukcesu. 68
  • Rośnie popularność wi-fi w pociągach PKP Intercity 24 mar 2019, 20:00 Już w prawie 270 składach i wagonach PKP Intercity dostępna jest usługa bezpłatnego bezprzewodowego dostępu do internetu. Od grudnia 2018 r. pasażerowie mogą korzystać z wi-fi w kolejnych pociągach Pendolino. 70
  • Prywatny leasing samochodu premium 24 mar 2019, 20:00 Konsumencka odmiana leasingu ma szansę stać się dla Polaków jedną z ważniejszych form korzystania z samochodu. 71
  • Niecodzienne miejsca na niecodzienne okazje 24 mar 2019, 20:00 Śluby, komunie czy studniówki, które odbywają się w oryginalnym, klimatycznym miejscu, takim jak zabytkowa fabryka wódek, zyskują unikatową oprawę i pozostawiają wyjątkowe wspomnienia. 72
  • Zamieszkać w Poznaniu 24 mar 2019, 20:00 Grupa Inwest odniosła sukcesy i ugruntowała swoją pozycję w Warszawie. Teraz buduje w Poznaniu. 74
  • Fotowoltaika – od zera do… 20 GW 24 mar 2019, 20:00 Swój dynamiczny rozwój fotowoltaika zawdzięcza bogatym możliwościom zastosowania w modelach biznesowych. W jej upowszechnieniu pomagają nowe rozwiązania finansowe i prawne. 75
  • Finanse przyszłości 24 mar 2019, 20:00 GSK, jeden z największych inwestorów w polskim przemyśle farmaceutycznym, otworzy w Poznaniu europejskie centrum finansowe – GSK Finance Hub. 76
  • Plantwear w drodze na NewConnect 24 mar 2019, 20:00 Okulary, zegarki, etui na telefony, a wszystko wykonane z drewna – jeśli doceniasz ich urok, a także potencjał biznesowy, możesz zostać akcjonariuszem firmy, która je tworzy. 78
  • Kiedy należy podejrzewać niepłodność 24 mar 2019, 20:00 Wielomiesięczne, bezowocne starania o dziecko powodują frustrację i budzą strach. Bywają przypadki, w których czas ma kluczowe znaczenie – mówi dr hab. n. med. prof. nadzw. Michał Radwan, Przewodniczący Sekcji Płodności i Niepłodności Polskiego Towarzystwa Ginekologów i... 79
  • Poprawić uśmiech i zdrowie 24 mar 2019, 20:00 Nieleczona próchnica może spowodować nie tylko utratę zęba, lecz także chorobę serca i nerek. O zęby warto dbać, zwłaszcza że są skuteczne i nowoczesne sposoby leczenia. 80
  • Dieta na dobranoc 24 mar 2019, 20:00 Spokojny sen jest niezbędny dla zachowania dobrego zdrowia. Jego niedobór sprzyja występowaniu chorób. A co ma do tego wszystkiego dieta? 82
  • Chicago. Kawałek Polski za oceanem 24 mar 2019, 20:00 Chicago pozwala połączyć wizytę u krewnych, których ma tu chyba każdy Polak, z atrakcjami turystycznymi. Podpowiadamy pięć najciekawszych. 84
  • Tu każdy jest gwiazdą 24 mar 2019, 20:00 Tu od razu poczujesz się swojsko, bo wszystko to już widziałeś… Na filmie, w teledysku, w czasie ceremonii rozdania Oscarów. Na szczęście rzeczywistość okazuje się jeszcze lepsza! Proponujemy wybór miejsc naprawdę wartych obejrzenia. 85
  • Wstrząśnięty, niezmieszany 24 mar 2019, 20:00 Bukareszt to fascynujący miks Wschodu z Zachodem, komunizmu z kapitalizmem, sacrum z profanum, a także wielkiego miasta i prawdziwej wsi. Podajemy pięć powodów, dla których warto spędzić tam majówkę. 86
  • Tokio w pięciu zmysłach 24 mar 2019, 20:00 Zanurzone w tradycji, a jednocześnie najbardziej nowoczesne na świecie. Tokio pobudza wszystkie zmysły. Oto pięć powodów, by odwiedzić je już w maju. 87
  • Dubrownik. Perła Adriatyku 24 mar 2019, 20:00 Ci, którzy szukają raju na ziemi, powinni przyjechać do Dubrownika – twierdził pisarz George Bernard Shaw. Przedstawiamy pięć powodów, dla których warto się tam wybrać. 88
  • Macedonia. Serce Bałkanów 24 mar 2019, 20:00 Ten kraj przyciąga turystów bogactwem kulturowym i dorobkiem historycznym. Przedstawiamy pięć powodów, dla których warto go odwiedzić. 89
  • Złapać trochę szczęścia 24 mar 2019, 20:00 W „Złodziejaszkach” Hirokazu Koreeda po raz kolejny proponuje widzom wiwisekcję instytucji rodziny. Ale w jego pozornie intymnych historiach odbijają się przemiany współczesnej Japonii. 90
  • Buszujący w globalnej wiosce 24 mar 2019, 20:00 Janek Simon jest przekonany, że ład świata ukształtowany w XVI w. właśnie się kończy. I zastanawia się, jak będzie wyglądało życie po jego końcu. 95
  • Lektury Lankosza 24 mar 2019, 20:00 Wcześniej „Rewers” według przerobionego potem na powieść scenariusza Andrzeja Barta i „Ziarno prawdy” Zygmunta Miłoszewskiego. Teraz „Ciemno, prawie noc”. Przenosząc na ekran współczesną literaturę, Borys Lankosz nie gubi... 97
  • Film 24 mar 2019, 20:00 Korekty Nie chcę być wzorem dla innych ludzi. Chcę być po prostu dziewczyną” – mówi bohaterka „Girl”, jednego z najgłośniejszych europejskich debiutów ubiegłego roku. Lukas Dhont portretuje nastolatkę, która urodziła się w... 98
  • Książka 24 mar 2019, 20:00 Kryminał z wirówki PROSZĘ SOBIE WYOBRAZIĆ ELEMENTY KLASYCZNEJ POWIEŚCI KRYMINALNEJ, jak z Agathy Christie, zmiksowane z „Dniem świstaka”, powieścią gotycką i historią o zamianie ciał, a także z kilkoma jeszcze innymi... 99
  • Muzyka 24 mar 2019, 20:00 Wysoka liga Michael League po trzech latach przerwy zabiera nas do krainy, w której połączenia jazzu, rocka, funku i soul przybierają jeden z najciekawszych w XXI w. kształtów. W raptem ośmiu opowieściach z „Immigrance” czuje się... 100
  • Kalejdoskop 24 mar 2019, 20:00 Oswoić miłość Autobiograficzny komiks Craiga Thompsona o dojrzewaniu to już amerykańska klasyka opowieści obrazkowych. Twórca pracę nad swoim najsłynniejszym dziełem rozpoczął równe 20 lat temu. Od tej pory ukazało się na naszym... 101
  • Brzmienie wolności w Gdańsku 24 mar 2019, 20:00 Nie mógłbym żyć poza Polską, choć muzykę da się pisać wszędzie. To kwestia mojego charakteru oraz tego, że to, co robię, ściśle wiąże się z polską kulturą, historią, językiem – mówił Przemysław Gintrowski, bard Solidarności. 102
  • Kulturalna trzynastka 24 mar 2019, 20:00 Hania Rani PIANISTKA I KOMPOZYTORKA, POŁOWA DUETU TĘSKNO. W KWIETNIU UKAŻE SIĘ JEJ ALBUM SOLOWY „ESJA” 104
  • Reality i show 24 mar 2019, 20:00 Byłem swego czasu w 2004 r. gościnnie kilka dni w reality show BAR VIP, z możliwością przedłużenia pobytu (scenarzysta czy producent do mnie: „Zostań, zostań, bo nie mamy geja”), ale uciekałem, gdzie pieprz rośnie. Zdążyłem... 106
  • Aktywistka Rubik 24 mar 2019, 20:00 Mam wrażenie, że Chiny niedługo zaczną działać zdecydowanie szybciej w sprawach ekologii niż Zachód – mówi Anja Rubik, polska top modelka i aktywistka społeczna. 108
  • Ekotrendsetterzy 24 mar 2019, 20:00 BOHATERZY MASOWEJ WYOBRAŹNI OD LAT WŁĄCZAJĄ SIĘ DO AKCJI SPOŁECZ- NYCH, stają się twarzami kampanii i tym samym gwarantują organizacjom pochylającym się nad trudnymi zagadnieniami możliwość docierania pod strzechy. Ostatnio celebryci... 110
  • Harcerstwo kształtowało mój charakter 24 mar 2019, 20:00 Nigdy nie zamierzałam stawiać wszystkiego na jedną kartę. Aktorstwo to grunt zbyt niepewny, aby podporządkować mu całe życie. Wykształcenie prawnicze i praca w zawodzie dają mi poczucie stabilności. 111
  • Militarne kluchy 24 mar 2019, 20:00 Ani lekki, ani dietetyczny przysmak Podlasia 112
  • Studenckie życie za granicą 24 mar 2019, 20:00 Kilkumiesięczny wyjazd za granicę nie musi się wiązać z wielkimi kosztami. Dzięki programom wymiany i ofertom pracy tymczasowej młodzi ludzie mogą poznawać świat bez konieczności zbierania na ten cel latami. 113
  • Zrób sobie Piotrowicza 24 mar 2019, 20:00 Drogie dzieci, a teraz wujek Stasiek obroni was przed tym paskudnym dżenderem! 114

ZKDP - Nakład kontrolowany