Minimalne szaleństwo

Minimalne szaleństwo

Robotnik na budowie
Robotnik na budowie / Źródło: Fotolia / sculpies
Zapowiedziany przez Jarosława Kaczyńskiego wzrost płacy minimalnej do 4 tys. zł zaszokował polskich przedsiębiorców. Okazuje się, że na zmianach wcale nie muszą zyskać polskie rodziny, tylko Ukraińcy. A woźny wkrótce będzie zarabiać więcej niż nauczyciel.

To będzie największy eksperyment ekonomiczny na świecie. Podczas zeszłotygodniowej konwencji PiS w Lublinie Jarosław Kaczyński ogłosił, że płaca minimalna w przyszłym roku wzrośnie z 2250 zł aż do 2600 zł. W 2021 osiągnie już 3 tys. zł, a do końca 2023 r. eksploduje do 4 tys. zł. To niemal jej podwojenie w okresie zaledwie czterech lat. W żadnym państwie nie rosła tak szybko. Co więcej, płaca minimalna w relacji do średniej krajowej będzie najwyższa wśród krajów OECD i wyniesie ok. 60 proc. Dzisiaj Polska jest w ogonie tej stawki. – Naszym celem jest budowa polskiej wersji państwa dobrobytu – zapowiedział Kaczyński. Tylko że ten dobrobyt będzie w głównej mierze budowany za pieniądze przedsiębiorców. A najbardziej odczuć to mogą jak zwykle ci najmniejsi. Potwierdza to nawet minister przedsiębiorczości i technologii Jadwiga Emilewicz, która przyznała wprost, że nowe pomysły rządu nie były z nią konsultowane. „To będzie trudna sytuacja dla małych przedsiębiorców” – stwierdziła.

Zamrożone zyski

– Gdybym dzisiaj miał księgować koszty moich pracowników na poziomie 3 tys. zł brutto, to całkowicie zjadłoby mi mój zysk, a nawet wyszedłbym w bilansie rocznym na stratę – mówi Artur Twardzik, producent mrożonych owoców i warzyw z katowickiej firmy Green & Healthy. W jego branży rentowność oscyluje w granicach 5 proc. i jest całkowicie uzależniona od sezonowości. Kiedy skupuje owoce i warzywa, to jego pracownicy działają 24 godziny na dobę. Dostają wtedy dodatki za pracę w nocy i weekendy. Żaden nie zarabia wtedy mniej niż 3 tys. zł na rękę. Ale po sezonie przychodzi tzw. postojowe, kiedy warzywa już się mrożą, a pracownicy nie mają co robić. Twardzika nie stać na to, żeby i wtedy płacić im po 3 tys. zł. On zatrudnia 100 osób. Jego konkurent z tej samej branży, czyli siedlecka spółka Real, już 10 razy więcej. – Podnoszenie płacy minimalnej w tak drastyczny sposób zabije głównie krajowy biznes – mówi Andrzej Gajowniczek, prezes Reala. Opowiada, że w zachodniej Europie już od dawna nie produkuje się mrożonek właśnie ze względu na wysokie płace. Dlatego przetwórstwo przeniosło się do krajów z naszej części kontynentu. Jego zdaniem nowej płacy minimalnej będą mogli podołać jedynie światowi giganci. Polscy średniacy z nimi nie wygrają i może dojść do serii bankructw.

Parkingowy z Sejn

Takich branż, które korzystają z usług nisko wykwalifikowanych pracowników, jest więcej. I chociaż premier Mateusz Morawiecki twierdzi, że podwyżka ma spowodować zmianę tego trendu oraz automatyzację firm, to przecież z dnia na dzień Polska nie stanie się Doliną Krzemową Europy. „Chcemy, żeby firmy miały impuls, by przestać konkurować tanią siłą roboczą, a zaczęły inwestycjami i innowacyjnością” – tłumaczył premier zasadność podwyżki pensji minimalnej.

Zresztą w takich branżach jak produkcja mrożonek nawet nie da się niczego automatyzować. – To po prostu fizyczna praca ludzi. I to właśnie płace są największym kosztem w firmach – mówi Gajowniczek z Reala. Ludzie pracujący w gastronomii, call center, sprzątający biura czy szpitale nie staną się nagle programistami Java, C++ czy Pascala. Co z małymi przedsiębiorcami, którzy prowadzą foodtrucka, księgarnię, zakład krawiecki, serwis AGD i zatrudniają kogoś do pomocy? Mają, tak jak mówi premier, przestać konkurować tanią siłą roboczą, kupić sobie robota i postawić na innowacje? Dzisiaj niemal połowa zatrudnionych w polskiej gospodarce zarabia mniej niż 4 tys. zł. Rynek pracy zostanie więc poddany rewolucji. I pytanie brzmi, czy jej ofiary będą w stanie zarobić same na siebie. Bo przecież parkingowy w Sejnach będzie za parę lat kosztować pracodawcę niemal 5 tys. zł.

– Może zabrzmi to brutalnie, ale jeżeli dla kogoś podniesienie uposażenia pracownika o 300 czy 400 zł jest kwestią być albo nie być przedsiębiorstwa, to może niech lepiej te przedsiębiorstwa z rynku znikną – nie przebiera w słowach Marek Lewandowski, rzecznik prasowy Solidarności. O tym, jak kończy się takie ustawowe wprowadzanie dobrobytu, przekonali się już Węgrzy, gdzie wzrost płacy minimalnej wyniósł nagle 60 proc. Za tę podwyżkę trzy na cztery forinty zapłacili zwykli klienci, resztę pracodawcy. Ceny w dotkniętych zmianami firmach wzrosły nawet o 11 proc., a co dziesiąty zatrudniony na „minimalce” Węgier stracił pracę. Bo okazało się, że do wykonywania najprostszych czynności był zbyt drogi. Jeden z dyrektorów polskiego oddziału holenderskiej firmy z branży produkcyjnej nie ma wątpliwości, że gwałtowne zmiany mogą zniechęcić do naszego kraju takich inwestorów jak jego niderlandzcy właściciele. Tłumaczy, że większość jego produkcji idzie na rynek niemiecki – a tam konkurencja jest duża. I jeśli przegrywasz rywalizację cenową, to możesz się pakować. Tym bardziej że w Unii są kraje, które mogą śmiało przyciągnąć tzw. montownie. W Bułgarii minimalna płaca wynosi niecałe 300 euro, czyli ok. 1,2tys. zł. Dla firmy zatrudniającej 200 pracowników to oszczędność ok. 7 mln zł rocznie. Ale dyrektor nie chce wypowiadać się w tekście pod nazwiskiem ani podawać nazwy holenderskiej firmy, dla której pracuje.

250 zamiast 500+

Zbyt szybka podwyżka może też spowodować odpływ pracowników z jednych specjalizacji kosztem zbyt dużego przyrostu w innych. Oraz deprecjonowanie całych zawodów. Pierwszy przykład z brzegu. Pensja zasadnicza nauczyciela stażysty po pięcioletnich studiach, już po tegorocznych wrześniowych podwyżkach, wyniesie 2782 zł miesięcznie. Nauczyciela kontraktowego 2862 zł. A woźny po podstawówce dzięki pensji minimalnej zarobi 2600 zł. Jeżeli pensje w szkolnictwie nie wzrosną, to już w 2020 r. będzie zarabiać więcej niż nauczyciel! Z kolei pracownik budowlany, widząc niewielką różnicę w zarobkach, wybierze mniej absorbującą pracę właśnie na parkingu strzeżonym, zamiast męczącą przy stawianiu bloków. To z kolei spowoduje wzrost płac w sektorze budowlanym.

A za nim pójdzie podwyżka cen mieszkań. Takich nieprzewidywalnych konsekwencji drastycznych podwyżek pensji minimalnej jest więcej. Nowe regulacje prawne mogą również spowodować... brak możliwości ściągnięcia zadłużenia. Małżeństwo będące na minimalnym uposażeniu i wychowujące dwójkę dzieci będzie miało za parę lat 6-7 tys. zł na rękę. To już z doliczonym 500+. Zgodnie z polskim prawodawstwem komornik nie może zająć ani minimalnej pensji, ani 500+, więc taka rodzina będzie nie do ruszenia. Jakiekolwiek długi staną się nieściągalne. Oczywiście banki i instytucje finansowe zdają sobie z tego sprawę.

Ludzie zarabiający takie minimum po prostu nie będą mieli dostępu do kredytów. Wzrost wynagrodzenia spowoduje także ograniczenie wypłat zasiłków rodzinnych i wypłat z funduszu alimentacyjnego. Przyznawane są bowiem jedynie rodzinom, które nie przekraczają określonego kryterium dochodowego. Już przyszłoroczna podwyżka spowoduje, że samotny rodzic zostanie pozbawiony dodatków. Taki przelicznik faworyzować będzie osoby bezrobotne lub rodziny, gdzie jeden z rodziców jest osobą niepracującą. Ewentualnie, by zachować zasiłki, ludzie będą uciekać do szarej strefy i nie wykazywać dochodów. Niemal pewny będzie też wzrost inflacji. W tej materii zgodni są zarówno pracodawcy, ekonomiści, jak i nawet związkowcy. Różnią się jedynie w kwestii jej wielkości i skutków. A wszystko wskazuje na to, że najbardziej odczują ją najbiedniejsi. Struktura domowego portfela w Polsce jest bowiem dla nich najbardziej niekorzystna. Najwięcej pieniędzy wydajemy na utrzymanie mieszkania i wyżywienie. I to w tych segmentach wzrosty cen mogą być najwyższe. Okaże się więc, że program 500+ może zamienić się np. na 250+, bo drugą połowę zjedzą podwyżki cen.

Ukrainiec albo robot

Ale są też branże, gdzie wzrost płacy minimalnej może spowodować rozwój. Iwona Szmitkowska, prezes agencji zatrudnienia Work Service, uważa, że popyt na pracowników tymczasowych będzie coraz większy. – Przy tak szybkim tempie podnoszenia pensji branże, gdzie zapotrzebowanie na nisko wykwalifikowanych pracowników jest największe, będą wolały korzystać z naszych usług, zamiast samodzielnie zatrudniać ludzi. Po prostu ryzyko finansowe będzie dla nich zbyt duże – uważa. Podobnego zdania jest także Mateusz Żydek z Randstad Polska. Dodaje, że duża część takich pracowników to cudzoziemcy – Ukraińcy, Białorusini czy Azjaci. I to oni najbardziej skorzystają na wzroście płac. Wicepremier Jarosław Gowin uważa, że zachęci to naszych wschodnich sąsiadów do pozostania u nas na stałe. Tymczasem wzrost płac zapewne spowoduje, że Ukraińcy będą po prostu więcej pieniędzy transferować na Wschód. Już teraz wysyłają tam niemal 4 mld dolarów. Może też okazać się, że najniżej wykwalifikowanych pracowników zastąpią po prostu roboty. Nie trzeba za nich odprowadzać ZUS-u. Nie potrzebują urlopu i nie chodzą na L4. Im w końcu nie trzeba płacić żadnej, nawet najniższej pensji.

Okładka tygodnika WPROST: 38/2019
Więcej możesz przeczytać w 38/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 38/2019 (1903)

  • Politycy pod wpływem 15 wrz 2019, 20:00 Gdy w ubiegłym tygodniu rzecznik praw obywatelskich składał w parlamencie doroczne sprawozdanie ze swej działalności, na sali obrad słuchało go 14 posłów. Podobno w tym samym czasie w sejmowej restauracji było ich znacznie więcej.... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 15 wrz 2019, 20:00 JAROSŁAW GOWIN MOCNO SPRZECIWIŁ SIĘ PROPOZYCJI ZNIESIENIA LIMITU 30-KROTNOŚCI SKŁADEK NA ZUS. Co więcej, w dzienniku „Rzeczpospolita” zapowiedział nawet, że jeśli pomysł zostanie wprowadzony, poda się do dymisji. Krytykę Jarosława... 6
  • Obraz tygodnia 15 wrz 2019, 20:00 4,4 mln dol. – zmieniając tryb życia na oszczędny, zapłacili Michael Douglas i Catherine Zeta-Jones za nowy dom. Poprzedni sprzedali za 20,5 mln dol. Wygrany Jan Komasa – jego film „Boże Ciało” został polskim kandydatem do Oscara... 9
  • Info radar 15 wrz 2019, 20:00 Pensja minimalna – strzał w dziesiątkę Jak dowiedział się „Wprost”, pomysł podwyższenia pensji minimalnej miał zostać zaczerpnięty od prof. Elżbiety Mączyńskiej, prezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, wykładowczyni Szkoły... 10
  • Bez gadania 15 wrz 2019, 20:00 Rośnie brexitowa gorączka, więc żeby posłowie nie wadzili premierowi, zawiesza się parlament. U nas podobnie – po co nam Sejm? 13
  • Sejm na gazie 15 wrz 2019, 20:00 Zaszywają się w pokoju hotelu poselskiego, wyłączają telefon i znikają dla świata na dzień, dwa, czasem kilka. Zdarza się, że pod wpływem alkoholu uczestniczą w sejmowych posiedzeniach, a nawet udzielają wywiadu w mediach. O problemie alkoholizmu wśród polityków się nie mówi,... 15
  • Nielegalne procenty na Wiejskiej 15 wrz 2019, 20:00 Dwa lata temu tygodnik ,,Wprost” ujawnił, że w sejmowym barze handlowano alkoholem bez zezwolenia. Teraz nasze informacje potwierdził sąd. 19
  • Leczyłam polityków 15 wrz 2019, 20:00 Na leczeniu mieliśmy posłów zasiadających obecnie w sejmowych ławach – mówi terapeutka uzależnień Ewa Woydyłło-Osiatyńska. 21
  • Opozycjo, zmień szachownicę! 15 wrz 2019, 20:00 Liberalne elity muszą zrozumieć, że Prawo i Sprawiedliwość nie jest wypadkiem przy pracy. Jest konsekwencją globalnych procesów, które zachodzą w światowej gospodarce i kulturze. 24
  • Nadzieja 15 wrz 2019, 20:00 Galopująca płaca minimalna zagrożeniem dla nas wszystkich”, „Przedsiębiorcy są pewni. Pomysł PiS pogrąży polski rynek pracy” – biją na alarm eksperci i dziennikarze ekonomiczni. Dokładnie tak samo jak w 2015 r., kiedy PiS... 28
  • Asekuracja złotówką 15 wrz 2019, 20:00 Otwarty wielki unijny rynek oraz własna waluta – oto dwa główne filary wieloletniej pomyślności naszej gospodarki. Tak przynajmniej wynika z interesujących debat toczonych podczas krynickiego Forum Ekonomicznego 2019. To Stefan Kawalec... 30
  • Czekam na góralski coming out 15 wrz 2019, 20:00 Wierzę, że kiedyś górale i góralki LGBT z Podhala będą mieli odwagę i możliwości pokazać, że też tu żyją i nie są obywatelami drugiej kategorii – mówi Krzysztof Trebunia-Tutka, góral, muzyk, nauczyciel, architekt. 33
  • Czaszki niezgody 15 wrz 2019, 20:00 Wypreparowane ludzkie czaszki odnalezione w zakamarkach Uniwersytetu Wrocławskiego pochowano przed 14 laty z honorami jako szczątki polskich oficerów zamordowanych w Katyniu. Dzisiaj budzą się wątpliwości. 38
  • Rzeź na szkolnych zebraniach 15 wrz 2019, 20:00 W szkole spotykają się ze sobą nie tylko uczniowie, lecz także rodzice, a z nimi ich różne światopoglądy, wizje i metody wychowawcze. Każdy forsuje swoje. 41
  • Minimalne szaleństwo 15 wrz 2019, 20:00 Zapowiedziany przez Jarosława Kaczyńskiego wzrost płacy minimalnej do 4 tys. zł zaszokował polskich przedsiębiorców. Okazuje się, że na zmianach wcale nie muszą zyskać polskie rodziny, tylko Ukraińcy. A woźny wkrótce będzie zarabiać więcej niż nauczyciel. 44
  • Technologiczny luksus 15 wrz 2019, 20:00 Nowoczesna technologia wpływa na każdy aspekt naszego życia, także na rynek dóbr luksusowych. Na rynku jubilerskim pojawiły się diamenty stworzone przez człowieka. Tańsze i większe, ale równie piękne jak naturalne. 48
  • Hossa Bessa 15 wrz 2019, 20:00 Emerytura pana Alibaby Jack Ma, czyli najbogatszy człowiek w Chinach, właśnie skończył 55 lat i przechodzi na emeryturę. Twórca Alibaby, drugiego po Amazonie największego sklepu internetowego na świecie, zaczynał od oprowadzania... 50
  • Ważna jest energetyczna niezależność 15 wrz 2019, 20:00 Kiedy uwolnimy się od rosyjskiego gazu, jak ominiemy gazociągi pod kontrolą Gazpromu i co dalej z polskimi złożami na Morzu Północnym – na takie tematy dyskutowali w Krynicy uczestnicy dwóch debat poświęconych rynkowi gazu w Europie. 51
  • Zielono-niebieskie miasta 15 wrz 2019, 20:00 Jaką rolę odgrywa woda w mieście i jak wpływa na jego atrakcyjność? Odpowiedzi na te pytania padną 3 i 4 października 2019 r. we Wrocławskim Centrum Kongresowym podczas drugiego międzynarodowego kongresu „Economy of a Water City”. 52
  • Do krwi ostatniej, czyli nowy bój o Komisję 15 wrz 2019, 20:00 Europosłowie ostrzą sobie zęby przed batalią o zatwierdzenie składu nowej Komisji Europejskiej. Przynajmniej kilku ej członków może mieć poważne problemy z uzyskaniem poparcia Parlamentu Europejskiego. 54
  • Msza za gejów 15 wrz 2019, 20:00 Podczas gdy w Polsce biskupi rozpętali krucjatę przeciwko osobom homoseksualnym, w Londynie z błogosławieństwem prymasa Anglii i Walii działa oficjalne duszpasterstwo LGBT. Jego współtwórcą jest Brytyjczyk o polskich korzeniach. 59
  • Emocje mniejszych braci 15 wrz 2019, 20:00 Zwierzęta są na różne sposoby namiętne, rozważne, samoświadome, kierują się logiką i mają przeróżne osobowości. Innymi słowy, są podobne do ludzi, nawet jeśli nie są takie same jak oni. 66
  • To nie jest błaha choroba 15 wrz 2019, 20:00 Osteoporozę się lekceważy, a tymczasem dane mówią, że w ciągu roku po złamaniu szyjki kości udowej umiera 20 proc. kobiet i ponad 30 proc. mężczyzn – mówi prof. Witold Tłustochowicz z Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie. 70
  • Astma atakuje jesienią 15 wrz 2019, 20:00 Zbliża się trudny czas dla małych astmatyków. W naszej szerokości geograficznej najwięcej przypadków zaostrzeń tej choroby odnotowuje się właśnie we wrześniu. 72
  • Stan zapalny zabija powoli 15 wrz 2019, 20:00 Stres oksydacyjny – już sama nazwa brzmi złowrogo. Prawdziwe przerażenie może budzić jednak dopiero jego wpływ na organizm. 74
  • W imię ojca 15 wrz 2019, 20:00 Znaleźliśmy się w momencie, w którym nie warto robić filmów o dupie Maryny. Jak wygramy, wrócą przyzwoitość, tolerancja, demokracja, znowu będziemy mogli sobie pozwolić na rozrywkę – mówi Xawery Żuławski, reżyser „Mowy ptaków”. 76
  • Krzyk niezgody 15 wrz 2019, 20:00 Od 1 września środowisko artystyczne odmienia przez przypadki słowa „faszyzm” i „antyfaszyzm”. Nie chodzi tylko o rocznicę wybuchu II wojny światowej. Opowiada o tym wystawa w Muzeum Sztuki Nowoczesnej. 81
  • Wydarzenie 15 wrz 2019, 20:00 Jakub Demiańczuk Czytanka z niepodległości Życiorys Józefa Piłsudskiego to wymarzony materiał na historyczny thriller – pełen napięcia, emocji i gwałtownych zwrotów akcji. W filmie Michała Rosy niewiele z tego można znaleźć: ponad... 84
  • Film 15 wrz 2019, 20:00 Popowa walka klas To Złota Palma ostatniego festiwalu canneńskiego. Kino świeże i niepokojące, łączące style i konwencje. – Ekonomiczne podziały i wzajemna agresja wymykają się w Korei spod kontroli – mówił mi Bong Joon-Ho. – W... 85
  • Muzyka 15 wrz 2019, 20:00 Dziewczyny z tamtych lat Korzenie całej twórczości Natashy Khan, czyli Bat For Lashes, tkwią w muzyce pop z lat 80. – zarówno tej prostej i skocznej, jak Bananarama, jak i bardziej wysublimowanej, w stylu Cyndi Lauper. Nigdy jednak ów... 86
  • Książka 15 wrz 2019, 20:00 Bezradność O Grzegorzu Uzdańskim, człowieku wielu talentów, zrobiło się głośno trzy lata temu, gdy debiutował w prozie „Wakacjami”. Teraz jego bardzo dobra druga książka potwierdza, że pisarz się rozwija i jeszcze będzie nas... 87
  • Kalejdoskop 15 wrz 2019, 20:00 Blichtr i mrok dawnego porno W nowym sezonie przebojowego serialu postępuje w najlepsze emancypacja pracownic seksbiznesu. Jest połowa lat 80. Eileen (zadziorna i magnetyczna Maggie Gyllenhaal) męczy już kręcenie bitych według sztancy... 88
  • Warszawo ma! 15 wrz 2019, 20:00 Po raz pierwszy w pełni świadomie znalazłem się w Warszawie w 1993 r., kiedy wracałem ze Szwajcarii samolotem. Wcześniej były jakieś wizyty, ale że w śpioszku, to nie liczę. Ścianek ani bankietów w każdym razie nie było. Jako... 90
  • Lifestyle z troską o środowisko 15 wrz 2019, 20:00 Chcesz być modny, musisz być eko. I dobrze, choć przyznać trzeba, że niektóre propozycje zatroskanych o losy Ziemi producentów mogą zaskakiwać. 92
  • Kieślowski zwracał się do mnie „Misiek” 15 wrz 2019, 20:00 Co mnie inspiruje mówi Mirosław Baka 94
  • Kruche jak szczęście 15 wrz 2019, 20:00 Andruty to smak dzieciństwa. Nie wszyscy jednak wiedzą, że te cienkie płatki ciasta szczególne miejsce zajmują w Kaliszu. 96
  • Jak opatentować wynalazek 15 wrz 2019, 20:00 Uzyskanie patentu daje prawo do wyłącznego korzystania ze swojego wynalazku. Jak dopełnić formalności? 97
  • Zrób sobie... Szyca 15 wrz 2019, 20:00 Naprawdę bombowa była młodość Marszałka. Pomóżmy unieść ciężar jego legendy Borysowi Szycowi, który wciela się w postać Piłsudskiego w najnowszym filmie Michała Rosy. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany