To nie jest błaha choroba

To nie jest błaha choroba

Osteoporozę się lekceważy, a tymczasem dane mówią, że w ciągu roku po złamaniu szyjki kości udowej umiera 20 proc. kobiet i ponad 30 proc. mężczyzn – mówi prof. Witold Tłustochowicz z Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie.

Osteoporoza to „tylko” błaha choroba kości? Skąd taki pogląd?

Jest niedoceniana, ponieważ nie daje objawów. Każdemu z nas ubywa masy kostnej, gdy zaczynamy się starzeć, jednak nie jest to widoczne. Pierwszym poważnym objawem jest złamanie, tzw. niskoenergetyczne, na skutek potknięcia, czyli upadku z wysokości ciała. Złamania obniżają jakość życia, zwłaszcza gdy dotyczą kręgów i biodra. To poważne ograniczenie sprawności, niemalże kalectwo. Niestety, u części chorych dochodzi do powikłań śmiertelnych. Podobne dane dotyczą śmiertelności po złamaniach kręgów – tyle że w ciągu pięciu lat. Dlatego najlepiej zapobiegać osteoporozie. Gdy pojawi się jedno złamanie, kolejne jest tylko kwestią czasu.

Jak wiele osób w Polsce jest chorych na osteoporozę?

Około 1,5 mln kobiet i ok. 400 tys. mężczyzn.

W jaki sposób zdiagnozować tę chorobę?

Każdy może obliczyć, czy jest zagrożony osteoporozą za pomocą kalkulatora FRAX. Bierze on pod uwagę wiek, wzrost, masę ciała, złamanie osteoporotyczne szyjki kości udowej u matki, stosowanie glikokortykosteroidów, palenie papierosów, picie alkoholu, niektóre choroby współistniejące. Osteoporozę powinien zdiagnozować lekarz rodzinny, potem jednak pacjent powinien trafić do lekarza, który zna się na jej leczeniu. Konieczne jest wykonane badanie gęstości mineralnej kości – kręgosłupa i szyjki kości udowej, czyli badanie densytometryczne. Jeśli ryzyko złamania jest duże, należy wdrożyć leczenie, przy małym – rozważyć profilaktykę.

Z reklam wyłania się obraz, że w przypadku osteoporozy wystarczy przyjmować preparat z witaminą D oraz wapniem. To prawda?

Nie do końca. Na pojawienie się osteoporozy i wystąpienie złamania ma wpływ wiele czynników, jak wiek, płeć – kobiety łamią się częściej – predyspozycja genetyczna, masa ciała – u szczupłych pań, które całe życie się odchudzały, częściej dochodzi do złamań, – palenie papierosów, picie alkoholu, kawy, a także niedobór wapnia. Jego podstawowym źródłem w diecie jest mleko i jego przetwory – a wiele osób ich unika. Niekorzystny jest też niedobór witaminy D. Mówimy, żeby się nie opalać i że nie należy leżeć 10 godzin na plaży. Jednak przebywanie na słońcu do godziny dziennie jest korzystne. Znaczenie ma także ogólna sprawność chorego. Starsze osoby, najbardziej zagrożone osteoporozą i upadkami, powinny mieć dopasowane okulary i odpowiednie umeblowanie w domu. Nie powinny przyjmować leków nasennych pogarszających sprawność. Odradzam wannę, bo wychodząc z niej, trzeba uważać, żeby się nie poślizgnąć.

A więc czy warto przyjmować suplementy z witaminą D i wapniem?

Tak, jeśli mamy niedobór tych składników, a w Polsce zimą niedobór witaminy D dotyczy 95 proc. osób. Przyjmowanie regularnie co najmniej 1 g wapnia dziennie wraz z witaminą D w ilości 2000 j.m. zmniejsza ryzyko złamań o mniej więcej połowę. To nieprawda, że tego typu suplementacja ma wpływ na powstanie czy nasilenie miażdżycy. Należy też pić mleko.

Kiedy konieczne jest leczenie?

Gdy gęstość mineralna kości jest niska, a ryzyko złamania duże, wapń i witamina D nie wystarczą. Leki są też konieczne, jeśli doszło do złamania osteoporotycznego. Standardem są bisfosfoniany, które mają udowodniony wpływ na gęstość kości i zmniejszają ryzyko złamań o 60 proc. Warunkiem ich skuteczności jest właściwe i regularne przyjmowanie. „Właściwe” – to znaczy: trzeba je przyjmować minimum pół godziny przed posiłkiem. Jest też już dostępny nowy lek biologiczny – jego zaletą jest to, że podaje się go raz na pół roku podskórnie, w formie zastrzyku. Ma podobną skuteczność jak bisfosfoniany, jednak dzięki temu, że podaje się go raz na pół roku, jest wygodniejszy i w dłuższej perspektywie skuteczniejszy, bo chorzy o nim nie zapominają. Niestety, to wydatek rzędu 800 zł na pół roku, a refundacja jest bardzo ograniczona – tylko dla kobiet powyżej 60 lat, które miały złamanie, badanie densytometryczne potwierdziło osteoporozę, a bisfosfoniany są źle tolerowane.

Stwierdzenie osteoporozy nie wystarczy? Musi dojść do złamania?

Takie są kryteria refundacyjne w Polsce – moim zdaniem powinny być zmienione. Lek działa nie tylko u osób ze złamaniem. Podawany wcześniej, przy stwierdzonej osteoporozie, zmniejsza liczbę i ryzyko złamań. Poza tym nie rozumiem, dlaczego lek jest refundowany dopiero po ukończeniu 60 lat? Jeśli osoba ma 55 lat i złamanie, to czemu nie może mieć go refundowanego?

A co z mężczyznami? Nie jest skuteczny u mężczyzn?

Jest. Jego skuteczność nie zależy od płci.

To dlaczego nie jest refundowany dla mężczyzn? Dyskryminacja?

Kiedyś uważano, że osteoporoza to choroba kobiet po menopauzie. To błędne przekonanie, bo dotyka ona i kobiet, i mężczyzn. Bisfosfoniany oraz wspomniany lek biologiczny działają niezależnie od płci. Powinien on być refundowany wcześniej, a kryteria refundacyjne trzeba rozszerzyć też na mężczyzn. Inny problem: obecnie jest dostępny z odpłatnością 30 proc. – to wciąż zbyt wysoka cena dla wielu osób. Jedynie dla kobiet po 75. roku życia jest bezpłatny – oczywiście pod warunkiem spełnienia tych wszystkich warunków. Natomiast też nie jest tak, że powinny go brać wszystkie osoby z osteoporozą. U wielu osób wystarczy zmiana trybu życia, przyjmowanie wapnia, witaminy D.

Jest też problem z diagnozowaniem osteoporozy. W niektórych województwach nie ma nawet poradni.

To prawda. Najgorsze jest to, że gdy pacjent trafia do szpitala po złamaniu, to jest rutynowo zaopatrzony przez ortopedę, ale nierzadko nie otrzymuje żadnej informacji o konieczności diagnozowania i leczenia przyczyny złamania. A leczenie jest konieczne, żeby zapobiec kolejnemu złamaniu. Zaledwie 10 proc. osób, które mają złamanie, podejmuje leczenie. Gdy jest skuteczne, powinno być kontynuowane pięć-sześć lat. Po tym czasie często robimy wakacje od leczenia. Pacjent nie przyjmuje leku i po roku obserwujemy, czy stan masy kostnej jest stabilny. Ale to postępowanie wymaga kontaktu z lekarzem specjalistą i tu pytanie – jak do niego dotrzeć?

Okładka tygodnika WPROST: 38/2019
Więcej możesz przeczytać w 38/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 38/2019 (1903)

  • Politycy pod wpływem 15 wrz 2019, 20:00 Gdy w ubiegłym tygodniu rzecznik praw obywatelskich składał w parlamencie doroczne sprawozdanie ze swej działalności, na sali obrad słuchało go 14 posłów. Podobno w tym samym czasie w sejmowej restauracji było ich znacznie więcej.... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 15 wrz 2019, 20:00 JAROSŁAW GOWIN MOCNO SPRZECIWIŁ SIĘ PROPOZYCJI ZNIESIENIA LIMITU 30-KROTNOŚCI SKŁADEK NA ZUS. Co więcej, w dzienniku „Rzeczpospolita” zapowiedział nawet, że jeśli pomysł zostanie wprowadzony, poda się do dymisji. Krytykę Jarosława... 6
  • Obraz tygodnia 15 wrz 2019, 20:00 4,4 mln dol. – zmieniając tryb życia na oszczędny, zapłacili Michael Douglas i Catherine Zeta-Jones za nowy dom. Poprzedni sprzedali za 20,5 mln dol. Wygrany Jan Komasa – jego film „Boże Ciało” został polskim kandydatem do Oscara... 9
  • Info radar 15 wrz 2019, 20:00 Pensja minimalna – strzał w dziesiątkę Jak dowiedział się „Wprost”, pomysł podwyższenia pensji minimalnej miał zostać zaczerpnięty od prof. Elżbiety Mączyńskiej, prezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, wykładowczyni Szkoły... 10
  • Bez gadania 15 wrz 2019, 20:00 Rośnie brexitowa gorączka, więc żeby posłowie nie wadzili premierowi, zawiesza się parlament. U nas podobnie – po co nam Sejm? 13
  • Sejm na gazie 15 wrz 2019, 20:00 Zaszywają się w pokoju hotelu poselskiego, wyłączają telefon i znikają dla świata na dzień, dwa, czasem kilka. Zdarza się, że pod wpływem alkoholu uczestniczą w sejmowych posiedzeniach, a nawet udzielają wywiadu w mediach. O problemie alkoholizmu wśród polityków się nie mówi,... 15
  • Nielegalne procenty na Wiejskiej 15 wrz 2019, 20:00 Dwa lata temu tygodnik ,,Wprost” ujawnił, że w sejmowym barze handlowano alkoholem bez zezwolenia. Teraz nasze informacje potwierdził sąd. 19
  • Leczyłam polityków 15 wrz 2019, 20:00 Na leczeniu mieliśmy posłów zasiadających obecnie w sejmowych ławach – mówi terapeutka uzależnień Ewa Woydyłło-Osiatyńska. 21
  • Opozycjo, zmień szachownicę! 15 wrz 2019, 20:00 Liberalne elity muszą zrozumieć, że Prawo i Sprawiedliwość nie jest wypadkiem przy pracy. Jest konsekwencją globalnych procesów, które zachodzą w światowej gospodarce i kulturze. 24
  • Nadzieja 15 wrz 2019, 20:00 Galopująca płaca minimalna zagrożeniem dla nas wszystkich”, „Przedsiębiorcy są pewni. Pomysł PiS pogrąży polski rynek pracy” – biją na alarm eksperci i dziennikarze ekonomiczni. Dokładnie tak samo jak w 2015 r., kiedy PiS... 28
  • Asekuracja złotówką 15 wrz 2019, 20:00 Otwarty wielki unijny rynek oraz własna waluta – oto dwa główne filary wieloletniej pomyślności naszej gospodarki. Tak przynajmniej wynika z interesujących debat toczonych podczas krynickiego Forum Ekonomicznego 2019. To Stefan Kawalec... 30
  • Czekam na góralski coming out 15 wrz 2019, 20:00 Wierzę, że kiedyś górale i góralki LGBT z Podhala będą mieli odwagę i możliwości pokazać, że też tu żyją i nie są obywatelami drugiej kategorii – mówi Krzysztof Trebunia-Tutka, góral, muzyk, nauczyciel, architekt. 33
  • Czaszki niezgody 15 wrz 2019, 20:00 Wypreparowane ludzkie czaszki odnalezione w zakamarkach Uniwersytetu Wrocławskiego pochowano przed 14 laty z honorami jako szczątki polskich oficerów zamordowanych w Katyniu. Dzisiaj budzą się wątpliwości. 38
  • Rzeź na szkolnych zebraniach 15 wrz 2019, 20:00 W szkole spotykają się ze sobą nie tylko uczniowie, lecz także rodzice, a z nimi ich różne światopoglądy, wizje i metody wychowawcze. Każdy forsuje swoje. 41
  • Minimalne szaleństwo 15 wrz 2019, 20:00 Zapowiedziany przez Jarosława Kaczyńskiego wzrost płacy minimalnej do 4 tys. zł zaszokował polskich przedsiębiorców. Okazuje się, że na zmianach wcale nie muszą zyskać polskie rodziny, tylko Ukraińcy. A woźny wkrótce będzie zarabiać więcej niż nauczyciel. 44
  • Technologiczny luksus 15 wrz 2019, 20:00 Nowoczesna technologia wpływa na każdy aspekt naszego życia, także na rynek dóbr luksusowych. Na rynku jubilerskim pojawiły się diamenty stworzone przez człowieka. Tańsze i większe, ale równie piękne jak naturalne. 48
  • Hossa Bessa 15 wrz 2019, 20:00 Emerytura pana Alibaby Jack Ma, czyli najbogatszy człowiek w Chinach, właśnie skończył 55 lat i przechodzi na emeryturę. Twórca Alibaby, drugiego po Amazonie największego sklepu internetowego na świecie, zaczynał od oprowadzania... 50
  • Ważna jest energetyczna niezależność 15 wrz 2019, 20:00 Kiedy uwolnimy się od rosyjskiego gazu, jak ominiemy gazociągi pod kontrolą Gazpromu i co dalej z polskimi złożami na Morzu Północnym – na takie tematy dyskutowali w Krynicy uczestnicy dwóch debat poświęconych rynkowi gazu w Europie. 51
  • Zielono-niebieskie miasta 15 wrz 2019, 20:00 Jaką rolę odgrywa woda w mieście i jak wpływa na jego atrakcyjność? Odpowiedzi na te pytania padną 3 i 4 października 2019 r. we Wrocławskim Centrum Kongresowym podczas drugiego międzynarodowego kongresu „Economy of a Water City”. 52
  • Do krwi ostatniej, czyli nowy bój o Komisję 15 wrz 2019, 20:00 Europosłowie ostrzą sobie zęby przed batalią o zatwierdzenie składu nowej Komisji Europejskiej. Przynajmniej kilku ej członków może mieć poważne problemy z uzyskaniem poparcia Parlamentu Europejskiego. 54
  • Msza za gejów 15 wrz 2019, 20:00 Podczas gdy w Polsce biskupi rozpętali krucjatę przeciwko osobom homoseksualnym, w Londynie z błogosławieństwem prymasa Anglii i Walii działa oficjalne duszpasterstwo LGBT. Jego współtwórcą jest Brytyjczyk o polskich korzeniach. 59
  • Emocje mniejszych braci 15 wrz 2019, 20:00 Zwierzęta są na różne sposoby namiętne, rozważne, samoświadome, kierują się logiką i mają przeróżne osobowości. Innymi słowy, są podobne do ludzi, nawet jeśli nie są takie same jak oni. 66
  • To nie jest błaha choroba 15 wrz 2019, 20:00 Osteoporozę się lekceważy, a tymczasem dane mówią, że w ciągu roku po złamaniu szyjki kości udowej umiera 20 proc. kobiet i ponad 30 proc. mężczyzn – mówi prof. Witold Tłustochowicz z Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie. 70
  • Astma atakuje jesienią 15 wrz 2019, 20:00 Zbliża się trudny czas dla małych astmatyków. W naszej szerokości geograficznej najwięcej przypadków zaostrzeń tej choroby odnotowuje się właśnie we wrześniu. 72
  • Stan zapalny zabija powoli 15 wrz 2019, 20:00 Stres oksydacyjny – już sama nazwa brzmi złowrogo. Prawdziwe przerażenie może budzić jednak dopiero jego wpływ na organizm. 74
  • W imię ojca 15 wrz 2019, 20:00 Znaleźliśmy się w momencie, w którym nie warto robić filmów o dupie Maryny. Jak wygramy, wrócą przyzwoitość, tolerancja, demokracja, znowu będziemy mogli sobie pozwolić na rozrywkę – mówi Xawery Żuławski, reżyser „Mowy ptaków”. 76
  • Krzyk niezgody 15 wrz 2019, 20:00 Od 1 września środowisko artystyczne odmienia przez przypadki słowa „faszyzm” i „antyfaszyzm”. Nie chodzi tylko o rocznicę wybuchu II wojny światowej. Opowiada o tym wystawa w Muzeum Sztuki Nowoczesnej. 81
  • Wydarzenie 15 wrz 2019, 20:00 Jakub Demiańczuk Czytanka z niepodległości Życiorys Józefa Piłsudskiego to wymarzony materiał na historyczny thriller – pełen napięcia, emocji i gwałtownych zwrotów akcji. W filmie Michała Rosy niewiele z tego można znaleźć: ponad... 84
  • Film 15 wrz 2019, 20:00 Popowa walka klas To Złota Palma ostatniego festiwalu canneńskiego. Kino świeże i niepokojące, łączące style i konwencje. – Ekonomiczne podziały i wzajemna agresja wymykają się w Korei spod kontroli – mówił mi Bong Joon-Ho. – W... 85
  • Muzyka 15 wrz 2019, 20:00 Dziewczyny z tamtych lat Korzenie całej twórczości Natashy Khan, czyli Bat For Lashes, tkwią w muzyce pop z lat 80. – zarówno tej prostej i skocznej, jak Bananarama, jak i bardziej wysublimowanej, w stylu Cyndi Lauper. Nigdy jednak ów... 86
  • Książka 15 wrz 2019, 20:00 Bezradność O Grzegorzu Uzdańskim, człowieku wielu talentów, zrobiło się głośno trzy lata temu, gdy debiutował w prozie „Wakacjami”. Teraz jego bardzo dobra druga książka potwierdza, że pisarz się rozwija i jeszcze będzie nas... 87
  • Kalejdoskop 15 wrz 2019, 20:00 Blichtr i mrok dawnego porno W nowym sezonie przebojowego serialu postępuje w najlepsze emancypacja pracownic seksbiznesu. Jest połowa lat 80. Eileen (zadziorna i magnetyczna Maggie Gyllenhaal) męczy już kręcenie bitych według sztancy... 88
  • Warszawo ma! 15 wrz 2019, 20:00 Po raz pierwszy w pełni świadomie znalazłem się w Warszawie w 1993 r., kiedy wracałem ze Szwajcarii samolotem. Wcześniej były jakieś wizyty, ale że w śpioszku, to nie liczę. Ścianek ani bankietów w każdym razie nie było. Jako... 90
  • Lifestyle z troską o środowisko 15 wrz 2019, 20:00 Chcesz być modny, musisz być eko. I dobrze, choć przyznać trzeba, że niektóre propozycje zatroskanych o losy Ziemi producentów mogą zaskakiwać. 92
  • Kieślowski zwracał się do mnie „Misiek” 15 wrz 2019, 20:00 Co mnie inspiruje mówi Mirosław Baka 94
  • Kruche jak szczęście 15 wrz 2019, 20:00 Andruty to smak dzieciństwa. Nie wszyscy jednak wiedzą, że te cienkie płatki ciasta szczególne miejsce zajmują w Kaliszu. 96
  • Jak opatentować wynalazek 15 wrz 2019, 20:00 Uzyskanie patentu daje prawo do wyłącznego korzystania ze swojego wynalazku. Jak dopełnić formalności? 97
  • Zrób sobie... Szyca 15 wrz 2019, 20:00 Naprawdę bombowa była młodość Marszałka. Pomóżmy unieść ciężar jego legendy Borysowi Szycowi, który wciela się w postać Piłsudskiego w najnowszym filmie Michała Rosy. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany