Ojciec chrzestny

Ojciec chrzestny

Władysław Teofil Bartoszewski
Władysław Teofil Bartoszewski / Źródło: Newspix.pl / GRZEGORZ KRZYZEWSKI / FOTONEWS
Dzień przed śmiercią ojciec mówił, że gdyby wiedział, kim naprawdę był ten człowiek, nigdy nie zgodziłby się, by został moim ojcem chrzestnym – mówi Władysław Teofil Bartoszewski, syn prof. Władysława Bartoszewskiego.

Przed warszawskim sądem toczy się spór między działającą przy Zamku Królewskim w Warszawie fundacją a Władysławem Teofilem Bartoszewskim, synem byłego szefa MSZ. W tle pojawiają się oskarżenia o przywłaszczenie milionów złotych, a także agenturalną przeszłość Andrzeja Ciechanowieckiego, znanego działacza emigracyjnego i filantropa, niedoszłego ambasadora Polski w Watykanie, kawalera Orderu Orła Białego. Ciechanowiecki przez lata przyjaźnił się z rodziną Bartoszewskich. Był ojcem chrzestnym Teofila, opiekował się nim, gdy ten studiował w Londynie. Po latach wzajemne relacje się jednak wyraźnie popsuły, do czego przyczyniły się informacje, że znany działacz emigracyjny współpracował z UB i SB. Pod koniec życia Ciechanowieckiego założona przez niego fundacja pozwała Władysława Teofila Bartoszewskiego, oskarżając go o przywłaszczenie pieniędzy należących do ojca chrzestnego. Sąd pierwszej instancji oczyścił Bartoszewskiego juniora, jednak ostatnio sąd apelacyjny skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia. Bartoszewski, historyk, doktor antropologii i wykładowca akademicki, startuje w obecnych wyborach parlamentarnych z list PSL, jest jedynką w okręgu warszawskim.

Olga Wasilewska: Startuje pan w wyborach do Sejmu, tymczasem pojawiają się przeciwko panu zarzuty o przywłaszczenie grubych pieniędzy od swojego ojca chrzestnego, kawalera Orderu Orła Białego.

Władysław Teofil Bartoszewski*: To bolesna historia, dlatego nigdy wcześniej o tym nie mówiłem.

Ale sprawa kilka tygodni temu odżyła za sprawą decyzji sądu apelacyjnego.

W dodatku trwa kampania wyborcza i o procesie zaraz zrobi się głośno. Szukają haków na kandydatów PSL. Wiem, że chcą mnie zdyskredytować, na kilka dni przed wyborami przedstawić w jak najgorszym świetle.

Dziennikarze chcą wiedzieć, jak było.

Proszę zatem pytać.

Ciechanowiecki zmarł w 2015 r. Pozew przeciwko panu złożył niedługo przed śmiercią.

Złożyła go Fundacja im. Ciechanowieckich działająca przy Zamku Królewskim w Warszawie, ale tak naprawdę to on za tym stał. Doradzono mu, żeby pozwała fundacja, bo to lepiej brzmi. Po pięciu latach procesu sąd przyznał, że oskarżenie nie miało podstaw.

To zacznijmy od początku. Kim był dla pana rodziny Andrzej Ciechanowiecki?

Ojciec poznał go w więzieniu, w latach 50. Odsiadywali wyroki ze względów politycznych. To ich zbliżyło. Pewnego dnia ojciec usłyszał od niego, że jeśli wyjdzie z więzienia i urodzi mu się syn, to on chciałby zostać jego ojcem chrzestnym. Tak się stało. W 1961 r. Ciechanowiecki osiadł w Londynie. Poznałem go w latach 70. Podczas moich studiów w Anglii stale go widywałem, potem bardzo często odwiedzałem. Nie miał dzieci, był sam. Troszczyłem się o niego, a on o mnie. Chciał nawet mnie usynowić.

Karkołomny plan. Miał pan przecież ojca.

Mówił, że to nieważne, bo i tak jestem dla niego jak syn. Wie pani, że uratowałem mu życie? W dokumentach widniałem jako „członek najbliższej rodziny”. Kiedy trafił do szpitala w Londynie, a jego stan był krytyczny, to ja miałem zdecydować, czy odłączyć aparaturę. Lekarz prosił o zgodę, powiedziałem: „W żadnym wypadku!”. Wyzdrowiał. Kiedy miał wypadek i leżał nieprzytomny w klinice w Rzymie, byłem pierwszą osobą, którą zobaczył, gdy otworzył oczy. Kiedyś przyjechał do Polski i moja żona znalazła go nieprzytomnego w pokoju hotelowym. Zawiozła do szpitala. Odratowali go, a ja się nim zajmowałem.

Chyba zgubiliśmy kawałek tej historii…

Pytanie, jak z „syna” zostałem pozwanym? Kiedy po latach wróciłem do Polski, wciąż bywałem w Londynie, nawet raz w tygodniu. Potem założyłem rodzinę, zacząłem pracę w Zurychu. Zamiast do Londynu, latałem do dzieci, do Warszawy. Stosunki z Ciechanowieckim zaczęły się psuć, twierdził, że go porzuciłem. Późno zrozumiałem, jak dziwna to była relacja. Jakby w pewnym momencie uznał mnie za swoją własność, za kogoś, kto jest na każde skinienie.

Wcześniej pomagał panu finansowo?

Po wyjeździe z Polski był marszandem. Zarobił duże pieniądze na rynku sztuki. Nie mogę zaprzeczyć, był hojny. Ale kiedy założyłem rodzinę, nie mógł tego zrozumieć i się z tym pogodzić.

Chciał zwrotu pieniędzy?

Pieniędzy i obrazów, które od niego dostałem. To nabrzmiewało powoli. Najpierw były wyrzuty, potem groźby. Kiedy zrozumiał, że między nami nie będzie tak jak dawniej, poszedł do sądu. Jest też drugi wątek tej historii. Kiedy już zaczęło się między nami psuć, do rodziny dotarła wiadomość, która ostatecznie zmieniła wszystko...

Jaka?

Ojciec dowiedział się, że Andrzej Ciechanowiecki był współpracownikiem PRL-owskich służb. Od 1952 r. był zarejestrowany jako agent Urzędu Bezpieczeństwa o pseudonimie Jan Wolak, a następnie jako agent Służby Bezpieczeństwa o pseudonimie Stanisław. Jeszcze w stalinowskim więzieniu donosił na współwięźniów i kontynuował tę współpracę po wyjściu z więzienia. Donosił m.in. na mojego ojca. Ta informacja ze zbiorów IPN była dla nas szokiem. Zobowiązanie do współpracy, raporty. Ojciec był wstrząśnięty. Napisał do Ciechanowieckiego, a ten się przyznał. Rodzina zerwała z nim kontakty, ja także. Nie mogłem inaczej. Ojciec, jeszcze na dzień przed śmiercią, mówił, że gdyby wiedział, kim naprawdę był ten człowiek, nigdy by się nie zgodził, żeby został moim ojcem chrzestnym ani żeby przyznano mu Order Orła Białego.

Ciechanowiecki tłumaczył, dlaczego zgodził się na współpracę?

Zarzekał się, że donosami nikomu nie zaszkodził, ale ojciec mówił, że jeśli ktoś współpracował przez osiem lat, bo na tak długą współpracę są dowody, nie ma możliwości, żeby nikomu nie zaszkodził. Tak długo nie można udawać współpracy. Ciechanowiecki był współpracownikiem UB i donosił w więzieniu, a tam donos ma poważne konsekwencje. W 1957 r. został natomiast współpracownikiem Służby Bezpieczeństwa.

Jest pan pewny, że szkodził?

Zaszkodził np. ojcu, gdy ten pracował w tygodniku „Stolica” i miał zostać zastępcą redaktora naczelnego. Nie został, bo zadenuncjowano go jako osobę o „nieprawomyślnych poglądach”. Współpraca mojego ojca chrzestnego trwała do 1960 r. Ciechanowiecki wyjeżdżał za granicę, m.in. do Francji i Włoch. Pisał raporty. Potem pojechał na dwa lata do Niemiec. Czy kontynuował współpracę w Londynie, mogę się jedynie domyślać.

Podobno pana ojciec rekomendował Ciechanowieckiego na stanowisko ambasadora w Watykanie.

To było, zanim się dowiedział o współpracy ze służbami. Tej rekomendacji szybko zresztą pożałował. Ciechanowiecki zaczął rozpowiadać, że chce być ambasadorem „na dwa pontyfikaty” – czyli że przewiduje rychłą śmierć Jana Pawła II! Niedługo potem, w 1995 r., Ciechanowiecki miał wypadek. Do Watykanu nie pojechał, o co miał zresztą pretensje do mojej rodziny.

Pytam, bo mówiło się, że to Watykan zablokował kandydaturę.

Ze strony Watykanu rzeczywiście były opory, których przyczynę nie do końca potrafiono zdiagnozować. Watykan ma dobry wywiad, mógł wiedzieć więcej niż my wtedy.

Okładka tygodnika WPROST: 41/2019
Artykuł jest zamknięty
Więcej możesz przeczytać w 41/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 41/2019 (1906)

  • Polityczny teatr 6 paź 2019, 20:00 Marzę o czasach, kiedy politycy przestaną się bawić w teatr, a artyści będą mogli zająć się sztuką 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 6 paź 2019, 20:00 W PO ROZPOCZĘŁY SIĘ SPEKULACJE, czy kandydatem tej formacji na prezydenta nie powinien zostać np. działacz społeczny JERZY OWSIAK albo rzecznik praw obywatelskich ADAM BODNAR, którego kadencja kończy się w połowie przyszłego roku i już... 6
  • Obraz tygodnia 6 paź 2019, 20:00 217 cm to wzrost najwyższego siatkarza trwającego Pucharu Świata Bartłomieja Lemańskiego Wygrany Paweł Fajdek Po raz czwarty z rzędu został mistrzem świata w rzucie młotem. Zdominował tę konkurencję, przerzucając najsilniejszego... 9
  • Info radar 6 paź 2019, 20:00 Międzynarodowe sukcesy Komasy Trwają rozmowy w sprawie zakupu praw do amerykańskiego remake’u reżyserowanego przez Jana Komasę „Bożego Ciała”. Amerykanie chcą nakręcić ośmioodcinkowy serial. – Rozmowy na temat amerykańskiego... 10
  • Jestem pacyfistą 6 paź 2019, 20:00 Rozmowa z Bartoszem Gelnerem, aktorem 11
  • Nieugięty 6 paź 2019, 20:00 Ludzie mówili o nim, że był radykałem, a on był po prostu niezłomny, nieugięty - wspomina byłego lidera Solidarności Walczącej Andrzej Kołodziej, przyjaciel Kornela Morawieckiego od 1984 r. 12
  • Wielka mobilizacja 6 paź 2019, 20:00 Do wyborów coraz bliżej, napięcie rośnie. Kto skuteczniej przyciągnie elektorat : PiS czy opozycja? 14
  • Plan Kaczyńskiego 6 paź 2019, 20:00 Wymiana kilku kluczowych ministrów, dokończenie zmian w sądach i tzw. repolonizacja mediów. Wiemy, jakie prezes PiS ma plany na drugą kadencję swoich rządów. 16
  • Projekt Kidawa 6 paź 2019, 20:00 Małgorzata Kidawa-Błońska miała być lekiem na kampanijne niepowodzenia Koalicji Obywatelskiej. Efekt Kidawy okazał się jednak nieznaczny, a na dodatek krótkotrwały. 20
  • Obiecanki dla kobiet, władza dla mężczyzn 6 paź 2019, 20:00 Stratedzy partyjni zauważyli, że partii dobrze robi, jeśli w programach zwróci się do kobiet. Nie skłoniło to ich jednak do tego, by dać swoim kandydatkom dobre miejsca na listach wyborczych. 23
  • Ojciec chrzestny 6 paź 2019, 20:00 Dzień przed śmiercią ojciec mówił, że gdyby wiedział, kim naprawdę był ten człowiek, nigdy nie zgodziłby się, by został moim ojcem chrzestnym – mówi Władysław Teofil Bartoszewski, syn prof. Władysława Bartoszewskiego. 26
  • Bankierzy i sprawiedliwość 6 paź 2019, 20:00 Czwartkowy wyrok europejskiego trybunału w sprawie kredytów frankowych stał się okazją do wymiany przedwyborczych ciosów między władzą i opozycją. Nie ma zresztą powodu, by się temu za bardzo dziwić. Demokracja ma to do siebie, że... 29
  • Proszę cię, idź na wybory 6 paź 2019, 20:00 Szlag mnie trafił po wyborach do euro parlamentu. Byłam wściekła i rozczarowana. Koniec, nie będę głosować w parlamentarnych, nie mam na kogo. Ale powoli zaczęły mnie dręczyć wątpliwości. Co ja powiem za 10 lat dzieciom moich... 30
  • Multimedialny wieczór wyborczy w Polsat News 6 paź 2019, 20:00 Najnowocześniejsze technologie, sztab dziennikarzy i wielu zaproszonych gości. Polsat News zaprasza na program po wyborach. 31
  • Połykacze i neseser z koksem 6 paź 2019, 20:00 – Istnieje przemyt nielegalny i nielegalnie legalny, pod egidą instytucji państwowych. Tego drugiego jest znacznie więcej – mówi Artur Górski. W swojej nowej książce pisarz zdradza sekrety międzynarodowego handlu kokainą. 32
  • Nie wyobrażam sobie pracy w klatce cenzury 6 paź 2019, 20:00 My, artyści, musimy zadawać trudne pytania, dotykać elementów, które są niepoprawne i niepopularne, to nasz obowiązek – mówi Kasia Smutniak, aktorka. Film „(Nie)znajomi”, w którym zagrała jedną z głównych ról, można oglądać w kinach. 36
  • Pomnikoza, czyli choroba elit 6 paź 2019, 20:00 Wojna o pamięć toczy się na polskich ulicach i placach. Za amunicję służą w niej pomniki. Polem bitwy może się stać każdy skwer, każdy trawnik, każda wolna przestrzeń. 40
  • Pomnik księdza Kaczkowskiego 6 paź 2019, 20:00 Kiedy Fundacja im. Księdza Jana Kaczkowskiego zaprosiła mnie do kapituły nagrody jego imienia, bardzo się ucieszyłem. Przede wszystkim dlatego, że dzięki temu dalej będę mieć szansę regularnie spotykać się z ludźmi, którzy byli mu... 44
  • Co dziesiąty Polak przyznaje się do posiadania tatuażu. Miliardowy rynek, który ciągle rośnie 7 paź 2019, 19:55 Dziarają się wszyscy. Policjanci, prokuratorzy, lekarze. Rynek tatuażu jest już wart kilka miliardów dolarów. Ale wkrótce lepiej będzie można zarobić na ich usuwaniu niż robieniu. 46
  • Hossa Bessa 6 paź 2019, 20:00 Oddech frankowicza Po miesiącach oczekiwań wreszcie jest. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał w zeszły czwartek wyrok dotyczący umów kredytów we frankach. Wyrok jest korzystny dla frankowiczów i był zgodny z opinią... 50
  • Firmy rodzinne to nie druga liga 6 paź 2019, 20:00 Wynikom rodzinnych biznesów może zagrozić jedynie brak konsensusu co do przyszłości. 51
  • Unijny wypas 6 paź 2019, 20:00 Dla wielu eurodeputowanych poselska pensja to drobne, a nie zarobek życia. W pierwszej dziesiątce najlepiej zarabiających poza Parlamentem Europejskim posłów jest dwóch Polaków. 53
  • Unijny wypas. Dwóch Polaków wśród najlepiej zarabiających europosłów 7 paź 2019, 13:16 Dla wielu eurodeputowanych poselska pensja to drobne, a nie zarobek życia. W pierwszej dziesiątce najlepiej zarabiających poza Parlamentem Europejskim posłów jest dwóch Polaków. 53
  • Czy Szczerski wróci do gry o Komisję 6 paź 2019, 20:00 ZMIANA POLSKIEGO KANDYDATA I ROSZADA PODZIAŁU TECZEK W KOMISJI – taki scenariusz jest rozważany w Pałacu Prezydenckim w związku z niepewnym losem Janusza Wojciechowskiego, który miał został unijnym komisarzem rolnictwa. W przypadku jego... 56
  • Nastoletnia prorokini 6 paź 2019, 20:00 Greta Thunberg, 16-letnia Szwedka, chce, żebyśmy panikowali. W ciągu roku skupiła na sobie uwagę całego świata i stała się bohaterką globalnej kultury. Budzi podziw i nienawiść. 58
  • Ekożywność na naszych stołach 6 paź 2019, 20:00 Rynkowi eksperci są zgodni – nadchodzą tłuste lata dla ekologicznego rolnictwa w Polsce. Segment ekożywności rośnie w tempie dwucyfrowym, a nasz kraj ma potencjał, by stać się ważnym graczem na światowym rynku. 62
  • Twarze ekokosmetyków 6 paź 2019, 20:00 Znana twarz to doskonała reklama. Gwiazdy sprzedają marzenia o idealnym wyglądzie zamknięte w słoiczkach sygnowanych przez siebie kosmetyków. Czasem jest w tym coś więcej – promują dokonywanie świadomych wyborów. 68
  • Stres – cichy zabójca 6 paź 2019, 20:00 Stresu nie sposób uniknąć, a jego konsekwencją może być wiele chorób, a nawet przedwczesna śmierć. Jak się z nim mierzyć? 70
  • Manuka – miód, który leczy 6 paź 2019, 20:00 Powstaje z nektaru kwiatów krzewu manuka, rosnącego tylko w Nowej Zelandii oraz południowo-wschodniej Australii i jest remedium na wiele chorób. 73
  • Wybieram polskie eko! 6 paź 2019, 20:00 Polacy, widząc znak rolnictwa ekologicznego, wkładają produkty do koszyka. Świetnie! Ale równie ważny jest kraj produkcji – tłumaczy Maciej Bartoń ze Stowarzyszenia Polska Ekologia. 74
  • Sukces pod znakiem eko 6 paź 2019, 20:00 Polska wieś mogłaby być głównym dostawcą zdrowej żywności dla całej Unii Europejskiej – mówi Łukasz Gębka, prezes zarządu Farmy Świętokrzyskiej sp. z o.o. 76
  • Jesień, naturalnie 6 paź 2019, 20:00 Pamiętaj o tym, aby znaleźć chwilę wytchnienia od codzienności i wybierać naturalne rozwiązania nawet wtedy, kiedy dni stają się krótsze i chłodniejsze. 80
  • Certyfikat to pewność 6 paź 2019, 20:00 Zarówno klienci indywidualni, jak i sieci handlowe coraz częściej zwracają uwagę na to, skąd pochodzi produkt. Chcą, by został wyhodowany z poszanowaniem dla środowiska i społeczności lokalnej. 82
  • Trzy dni dla BIO 6 paź 2019, 20:00 Pierwsze w Polsce targi BIO ruszają 11 października w Ptak Warsaw Expo w Nadarzynie. 200 wystawców z całego świata pokaże najlepsze bioprodukty. 84
  • Strefa bez spalin 6 paź 2019, 20:00 Samymi preferencjami dla aut elektrycznych nie uda się pokonać smogu komunikacyjnego. Konieczne są ograniczenia dla kopciuchów, czyli najstarszych i najbardziej zatruwających powietrze aut. 86
  • Jak to się robi w ARiMR 6 paź 2019, 20:00 Własny zespół programistów, opracowana strategia IT i oszczędności rzędu 215 mln zł – tak w skrócie można podsumować działania informatyczne Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. 88
  • Leki, które zmienią życie 6 paź 2019, 20:00 Nowe terapie mogą dać szansę na lepsze życie małej grupie chorych na hemofilię, a budżetowi – oszczędności. Dlaczego pacjenci tak długo na nie czekają? 90
  • Wstydliwa udręka 6 paź 2019, 20:00 Łatwiej przyznać się do nadciśnienia, miażdżycy, cukrzycy niż do nietrzymania moczu albo konieczności wstawania kilka razy w nocy do łazienki. Te „banalne przypadłości” mogą powodować depresję i zaburzenia snu. 92
  • Kiedy mózg umiera 6 paź 2019, 20:00 Transplantacje to już codzienność współczesnej medycyny, ale pozostaje dręczące pytanie: gdzie przebiega granica śmierci, za którą człowiek może być dawcą organów do przeszczepów? 94
  • Pracowałem w cieniu miesięcznic 6 paź 2019, 20:00 Żyjemy w czasach, które odzierają nas z iluzji. A bez choćby odrobiny idealizmu nie da się zmieniać świata – mówi Jan Komasa, reżyser świetnego, poruszającego „Bożego Ciała”. 98
  • Wydarzenie 6 paź 2019, 20:00 Artur Zaborski Tylko nie mów nikomu Waszyngton. Posterunek policji. Nastoletnia Marie po raz kolejny opowiada, jak kilka godzin wcześniej została brutalnie zgwałcona we własnym mieszkaniu. Funkcjonariusze czepiają się każdego szczegółu,... 104
  • Film 6 paź 2019, 20:00 Kwiat paproci Between Two Ferns”, czyli „Pomiędzy dwiema paprotkami”, to kultowa seria satyrycznych klipów na YouTubie Zach Galifianakis wciela się w nich w najgorszego pro wadzącego talk-show na świecie. Obraża gości (takich jak... 105
  • Muzyka 6 paź 2019, 20:00 Gitarzysta Chopina ADAM PALMA TO JEDEN Z TYCH NIESPOKOJ- NYCH DUCHÓW, którzy nieustannie starają się przenosić muzykę w nowe wymiary. Ze swoim wirtuozerskim talentem nie osiada na laurach i nie nagrywa popisówek, które byłoby w stanie... 106
  • Kalejdoskop 6 paź 2019, 20:00 Nowa góralszczyzna Zakopane ma już dość. Nie chce być kojarzone z plastikowymi ciupagami i figurkami góralek o wielkich biustach sprzedawanymi masowo na targu pod Gubałówką. Obchodzące w tym roku 130-lecie istnienia Muzeum Tatrzańskie... 107
  • Książka 6 paź 2019, 20:00 Czas przełomu Monumentalna (grubo ponad 600 stronic) księga słynnego angielskiego dziennikarza muzycznego Jona Savage’a stawia tezę, że przełomem był rok 1966, a nie 1968, jak się na ogół uważa. Stara się ją udowodnić w 12,... 108
  • Dla ciebie chcę być biała 6 paź 2019, 20:00 Tytuł wziął się od słynnej, choć głupawej i oczywiście niemającej nic wspólnego z polityczną poprawnością przedwojennej piosenki z filmu „Czarna perła” (1934). Fokstrot ten śpiewał Bodo w duecie z niejaką Reri, która to... 109
  • Jestem rzemieślniczką, nie artystką 6 paź 2019, 20:00 Co mnie inspiruje mówi Monika Zamachowska 110
  • Mlekiem i miodem 6 paź 2019, 20:00 Najstarszy na świecie ser, przypominający mozzarellę, produkowano ok. 5,5 tys. lat p.n.e. na Kujawach. Ale dziś to Warmia i Mazury uchodzą za krainę mlekiem płynącą. 112
  • 5 sposobów na…alternatywy dla espresso 6 paź 2019, 20:00 Kawę z chemexu pił i James Bond, i bohaterowie serialu „Przyjaciele”. Do Białego Domu sprowadził go nawet Barack Obama. Ale to niejedyna alternatywna metoda parzenia kawy – mówi Marcin Rzońca, założyciel projektu PopularCoffee Blog. 113
  • Zrób sobie... Brada Pitta 6 paź 2019, 20:00 Czy po wyborach będziemy usuwać ślady po PiS-ie, jak Brad Pitt tatuaże po Angelinie Jolie? 114

ZKDP - Nakład kontrolowany