Strefa bez spalin

Strefa bez spalin

Auta w korku
Auta w korkuŹródło:Fotolia / Kara
Samymi preferencjami dla aut elektrycznych nie uda się pokonać smogu komunikacyjnego. Konieczne są ograniczenia dla kopciuchów, czyli najstarszych i najbardziej zatruwających powietrze aut.

Po polskich drogach jeździ już ponad 20 mln samochodów, a każdego roku Polacy rejestrują 1,5 mln kolejnych. W większości to sprowadzane z zagranicy starocie, które powodują smog komunikacyjny – zmorę polskich aglomeracji. Prawie połowa z tych aut to bardzo modne nad Wisłą diesle. Sprowadzony do Polski w 2018 r. statystyczny diesel miał 10 lat i 8 miesięcy, podczas gdy wersje benzynowe – średnio 13 lat. – Liczba aut z roku na rok wzrasta. Tymczasem nie ma żadnych realnych ograniczeń dla poruszania się tych samochodów, które w największym stopniu przyczyniają się do obniżania jakości powietrza: pojazdów w złym stanie technicznym, starych diesli z wyciętym DPF-em, czyli filtrem cząsteczek stałych – ubolewa Konrad Marczyński z Warszawskiego Alarmu Smogowego. Jego zdaniem wystarczyłoby ograniczyć ruch o 5 proc. najbardziej zanieczyszczających powietrze samochodów, aby emisje zmniejszyły się aż o 50 proc. Przynajmniej tak wynika z badań przeprowadzonych w czeskiej Pradze. Ale co istotne – smog komunikacyjny nie pochodzi tylko ze spalin wyrzucanych z rur wydechowych. Te, jak się okazuje, odpowiadają jedynie za 7 proc. ulicznego smogu. Kilkanaście procent to drobinki z opon i klocków hamulcowych, a reszta, czyli ok. 80 proc., to pylenie wtórne – to, co już leżało na ziemi i co auta wzbiły w powietrze. Sensownym narzędziem do walki z nim wydaje się częste zmywanie ulic. Niestety, sposób ten odpada w czasie najgorszych incydentów smogowych, które zdarzają się zimą podczas ostrego mrozu, kiedy polewanie wodą zmieniałoby drogi w lodowiska.

Dziurawe przepisy

Problem smogu komunikacyjnego miały rozwiązać strefy czystego transportu, na które pozwala ustawa o elektromobilności i paliwach alternatywnych (weszła w życie w lipcu 2018 r.). Sęk w tym, że jest dziurawa niczym sito, o czym we wrześniu zeszłego roku informowała Najwyższa Izba Kontroli. „Ministerstwo Energii ma pomysł na rozładowanie korków w miastach – czytamy w komunikacie NIK. – Jeśli gminy wykorzystają uprawnienia, jakie nadaje im ustawa, do centrów nie wjadą nawet rowery. To dlatego, że obecny kształt zapisów ustawy o elektromobilności wyklucza wjazd do stref czystego transportu niemal wszystkim. Przepisy dotyczące czystych stref w centrach dużych miast – jeżeli je wprowadzić wprost, to ilość pojazdów, które spełniają wymogi, jest tak mała, ż w praktyce w ogóle wyeliminowalibyśmy transport i komunikację samochodową w centrach miast”. Na tym nie koniec absurdów. Okazuje się, że przepisy ustawy w żaden sposób nie blokują importu samochodów używanych. Do Polski nadal więc mogą przyjeżdżać np. samochody z wycofywanymi w Niemczech silnikami diesla, ponieważ nie spełniają parametrów czystości spalin.

O tym, że przepisy są dziurawe, przekonali się boleśnie twórcy pilotażowej Strefy Czystego Transportu w Krakowie, która bardzo szybko została oprotestowana. Stało się tak, bo przyjęte w ustawie przepisy pozwalają na dostęp do stref pojazdów w pełni elektrycznych, napędzanych wodorem i gazem ziemnym, a tych w Polsce jest po prostu tak mało, że strefy straszyłyby pustkami. W rezultacie poza Krakowem jeszcze żaden samorząd nie odważył się na taki krok. Ostatecznie ten obszar został objęty strefą ograniczonego ruchu.

Trudno powiedzieć, co przyświecało twórcom ustawy, bo w żadnym z krajów zachodnich nie funkcjonują tak restrykcyjne strefy. Londyn wprowadził strefę ultraniskoemisyjną (ang. ultra low emission zone – ULEZ) dopiero w 2019 r., po 11 latach funkcjonowania strefy niskoemisyjnej (ang. low emission zone – LEZ), po której mogły się poruszać pojazdy nie tylko zero-, ale także niskoemisyjne. Tą drogą od dłuższego czasu podążają inne europejskie metropolie – Oslo, Hamburg, Amsterdam, Paryż, Bruksela, Madryt, Helsinki, Kopenhaga, Ateny. Wprowadzają one zakazy dla samochodów konwencjonalnych, ograniczają ruch tranzytowy, inwestują w infrastrukturę elektromobilności, transport publiczny czy carsharing. Restrykcyjne przepisy wobec stref, absurdalnie nieprzystające do realiów polskiej ulicy, dziwią też Polaków, z których większość – jak wynika z raportu „Strefy Czystego Transportu, 2019”, przygotowanego przez Polskie Stowarzyszenie Paliw Alternatywnych i Warszawski Alarm Smogowy – uważa, że do stref dopuścić należy więcej pojazdów. Owszem, popierają oni ideę tworzenia zamkniętych stref (65 proc. ankietowanych), ale w pierwszej kolejności zakaz wjazdu powinien obejmować auta najstarsze i najbardziej emisyjne. A sytuację odczuwalnie poprawiłby już wymóg wyższych norm Euro dla diesli i pojazdów benzynowych.

Spaliny bez kontroli

To tyle, jeśli chodzi o przepisy. Ale sami Polacy też mogą wpłynąć na redukcję smogu. Według Piotra Siergieja z Polskiego Alarmu Smogowego wystarczyłoby, aby przesiedli się do komunikacji zbiorowej i ograniczyli używanie samochodów osobowych. Powinni też zadbać o stan techniczny samochodu, a już absolutnie nie wycinać filtrów DPF w starych dieslach. – Ta karygodna praktyka wciąż jest w Polsce obecna, mimo że jest karalna. Policja okazjonalnie kontroluje stan techniczny samochodów, co w przypadku kopcącego auta może skończyć się zatrzymaniem dowodu rejestracyjnego. Są to jednak akcje zbyt rzadkie, by wpłynęły na zmianę zachowań kierowców. Potrzebne jest wprowadzenie kontroli jakości spalin podczas przeglądu samochodu w sposób umożliwiający wykrywanie wycinania filtrów DPF – zauważa Siergiej. Jak dużym problemem jest lekkie podejście do przeglądów, pokazują dane NIK, z których wynika, że w Polsce pierwszego badania technicznego auta nie przechodzi tylko 2 proc. aut. W Niemczech ten wskaźnik wynosi aż 20 proc., mimo że średni wiek auta jest tam dużo niższy. Gdyby w Polsce przeglądy były naprawdę skuteczne, a do tego rejestrowane kamerami, już po roku moglibyśmy mieć rozwiązany problem komunikacyjnego smogu.

Artykuł został opublikowany w 41/2019 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

Spis treści tygodnika Wprost nr 41/2019 (1906)

  • Polityczny teatr6 paź 2019, 20:00Marzę o czasach, kiedy politycy przestaną się bawić w teatr, a artyści będą mogli zająć się sztuką3
  • Niedyskrecje parlamentarne6 paź 2019, 20:00W PO ROZPOCZĘŁY SIĘ SPEKULACJE, czy kandydatem tej formacji na prezydenta nie powinien zostać np. działacz społeczny JERZY OWSIAK albo rzecznik praw obywatelskich ADAM BODNAR, którego kadencja kończy się w połowie przyszłego roku i już...6
  • Obraz tygodnia6 paź 2019, 20:00217 cm to wzrost najwyższego siatkarza trwającego Pucharu Świata Bartłomieja Lemańskiego Wygrany Paweł Fajdek Po raz czwarty z rzędu został mistrzem świata w rzucie młotem. Zdominował tę konkurencję, przerzucając najsilniejszego rywala o ponad 2...9
  • Info radar6 paź 2019, 20:00Międzynarodowe sukcesy Komasy Trwają rozmowy w sprawie zakupu praw do amerykańskiego remake’u reżyserowanego przez Jana Komasę „Bożego Ciała”. Amerykanie chcą nakręcić ośmioodcinkowy serial. – Rozmowy na temat amerykańskiego remake’u podjął z nami...10
  • Jestem pacyfistą6 paź 2019, 20:00Rozmowa z Bartoszem Gelnerem, aktorem11
  • Nieugięty6 paź 2019, 20:00Ludzie mówili o nim, że był radykałem, a on był po prostu niezłomny, nieugięty - wspomina byłego lidera Solidarności Walczącej Andrzej Kołodziej, przyjaciel Kornela Morawieckiego od 1984 r.12
  • Wielka mobilizacja6 paź 2019, 20:00Do wyborów coraz bliżej, napięcie rośnie. Kto skuteczniej przyciągnie elektorat : PiS czy opozycja?14
  • Plan Kaczyńskiego6 paź 2019, 20:00Wymiana kilku kluczowych ministrów, dokończenie zmian w sądach i tzw. repolonizacja mediów. Wiemy, jakie prezes PiS ma plany na drugą kadencję swoich rządów.16
  • Projekt Kidawa6 paź 2019, 20:00Małgorzata Kidawa-Błońska miała być lekiem na kampanijne niepowodzenia Koalicji Obywatelskiej. Efekt Kidawy okazał się jednak nieznaczny, a na dodatek krótkotrwały.20
  • Obiecanki dla kobiet, władza dla mężczyzn6 paź 2019, 20:00Stratedzy partyjni zauważyli, że partii dobrze robi, jeśli w programach zwróci się do kobiet. Nie skłoniło to ich jednak do tego, by dać swoim kandydatkom dobre miejsca na listach wyborczych.23
  • Ojciec chrzestny6 paź 2019, 20:00Dzień przed śmiercią ojciec mówił, że gdyby wiedział, kim naprawdę był ten człowiek, nigdy nie zgodziłby się, by został moim ojcem chrzestnym – mówi Władysław Teofil Bartoszewski, syn prof. Władysława Bartoszewskiego.26
  • Bankierzy i sprawiedliwość6 paź 2019, 20:00Czwartkowy wyrok europejskiego trybunału w sprawie kredytów frankowych stał się okazją do wymiany przedwyborczych ciosów między władzą i opozycją. Nie ma zresztą powodu, by się temu za bardzo dziwić. Demokracja ma to do siebie, że zwłaszcza w...29
  • Proszę cię, idź na wybory6 paź 2019, 20:00Szlag mnie trafił po wyborach do euro parlamentu. Byłam wściekła i rozczarowana. Koniec, nie będę głosować w parlamentarnych, nie mam na kogo. Ale powoli zaczęły mnie dręczyć wątpliwości. Co ja powiem za 10 lat dzieciom moich przyjaciół, gdy mnie...30
  • Multimedialny wieczór wyborczy w Polsat News6 paź 2019, 20:00Najnowocześniejsze technologie, sztab dziennikarzy i wielu zaproszonych gości. Polsat News zaprasza na program po wyborach.31
  • Połykacze i neseser z koksem6 paź 2019, 20:00– Istnieje przemyt nielegalny i nielegalnie legalny, pod egidą instytucji państwowych. Tego drugiego jest znacznie więcej – mówi Artur Górski. W swojej nowej książce pisarz zdradza sekrety międzynarodowego handlu kokainą.32
  • Nie wyobrażam sobie pracy w klatce cenzury6 paź 2019, 20:00My, artyści, musimy zadawać trudne pytania, dotykać elementów, które są niepoprawne i niepopularne, to nasz obowiązek – mówi Kasia Smutniak, aktorka. Film „(Nie)znajomi”, w którym zagrała jedną z głównych ról, można oglądać w kinach.36
  • Pomnikoza, czyli choroba elit6 paź 2019, 20:00Wojna o pamięć toczy się na polskich ulicach i placach. Za amunicję służą w niej pomniki. Polem bitwy może się stać każdy skwer, każdy trawnik, każda wolna przestrzeń.40
  • Pomnik księdza Kaczkowskiego6 paź 2019, 20:00Kiedy Fundacja im. Księdza Jana Kaczkowskiego zaprosiła mnie do kapituły nagrody jego imienia, bardzo się ucieszyłem. Przede wszystkim dlatego, że dzięki temu dalej będę mieć szansę regularnie spotykać się z ludźmi, którzy byli mu bliscy, i...44
  • Co dziesiąty Polak przyznaje się do posiadania tatuażu. Miliardowy rynek, który ciągle rośnie7 paź 2019, 19:55Dziarają się wszyscy. Policjanci, prokuratorzy, lekarze. Rynek tatuażu jest już wart kilka miliardów dolarów. Ale wkrótce lepiej będzie można zarobić na ich usuwaniu niż robieniu.46
  • Hossa Bessa6 paź 2019, 20:00Oddech frankowicza Po miesiącach oczekiwań wreszcie jest. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał w zeszły czwartek wyrok dotyczący umów kredytów we frankach. Wyrok jest korzystny dla frankowiczów i był zgodny z opinią rzecznika TSUE...50
  • Firmy rodzinne to nie druga liga6 paź 2019, 20:00Wynikom rodzinnych biznesów może zagrozić jedynie brak konsensusu co do przyszłości.51
  • Unijny wypas6 paź 2019, 20:00Dla wielu eurodeputowanych poselska pensja to drobne, a nie zarobek życia. W pierwszej dziesiątce najlepiej zarabiających poza Parlamentem Europejskim posłów jest dwóch Polaków.53
  • Unijny wypas. Dwóch Polaków wśród najlepiej zarabiających europosłów7 paź 2019, 13:16Dla wielu eurodeputowanych poselska pensja to drobne, a nie zarobek życia. W pierwszej dziesiątce najlepiej zarabiających poza Parlamentem Europejskim posłów jest dwóch Polaków.53
  • Czy Szczerski wróci do gry o Komisję6 paź 2019, 20:00ZMIANA POLSKIEGO KANDYDATA I ROSZADA PODZIAŁU TECZEK W KOMISJI – taki scenariusz jest rozważany w Pałacu Prezydenckim w związku z niepewnym losem Janusza Wojciechowskiego, który miał został unijnym komisarzem rolnictwa. W przypadku jego...56
  • Nastoletnia prorokini6 paź 2019, 20:00Greta Thunberg, 16-letnia Szwedka, chce, żebyśmy panikowali. W ciągu roku skupiła na sobie uwagę całego świata i stała się bohaterką globalnej kultury. Budzi podziw i nienawiść.58
  • Ekożywność na naszych stołach6 paź 2019, 20:00Rynkowi eksperci są zgodni – nadchodzą tłuste lata dla ekologicznego rolnictwa w Polsce. Segment ekożywności rośnie w tempie dwucyfrowym, a nasz kraj ma potencjał, by stać się ważnym graczem na światowym rynku.62
  • Twarze ekokosmetyków6 paź 2019, 20:00Znana twarz to doskonała reklama. Gwiazdy sprzedają marzenia o idealnym wyglądzie zamknięte w słoiczkach sygnowanych przez siebie kosmetyków. Czasem jest w tym coś więcej – promują dokonywanie świadomych wyborów.68
  • Stres – cichy zabójca6 paź 2019, 20:00Stresu nie sposób uniknąć, a jego konsekwencją może być wiele chorób, a nawet przedwczesna śmierć. Jak się z nim mierzyć?70
  • Manuka – miód, który leczy6 paź 2019, 20:00Powstaje z nektaru kwiatów krzewu manuka, rosnącego tylko w Nowej Zelandii oraz południowo-wschodniej Australii i jest remedium na wiele chorób.73
  • Wybieram polskie eko!6 paź 2019, 20:00Polacy, widząc znak rolnictwa ekologicznego, wkładają produkty do koszyka. Świetnie! Ale równie ważny jest kraj produkcji – tłumaczy Maciej Bartoń ze Stowarzyszenia Polska Ekologia.74
  • Sukces pod znakiem eko6 paź 2019, 20:00Polska wieś mogłaby być głównym dostawcą zdrowej żywności dla całej Unii Europejskiej – mówi Łukasz Gębka, prezes zarządu Farmy Świętokrzyskiej sp. z o.o.76
  • Jesień, naturalnie6 paź 2019, 20:00Pamiętaj o tym, aby znaleźć chwilę wytchnienia od codzienności i wybierać naturalne rozwiązania nawet wtedy, kiedy dni stają się krótsze i chłodniejsze.80
  • Certyfikat to pewność6 paź 2019, 20:00Zarówno klienci indywidualni, jak i sieci handlowe coraz częściej zwracają uwagę na to, skąd pochodzi produkt. Chcą, by został wyhodowany z poszanowaniem dla środowiska i społeczności lokalnej.82
  • Trzy dni dla BIO6 paź 2019, 20:00Pierwsze w Polsce targi BIO ruszają 11 października w Ptak Warsaw Expo w Nadarzynie. 200 wystawców z całego świata pokaże najlepsze bioprodukty.84
  • Strefa bez spalin6 paź 2019, 20:00Samymi preferencjami dla aut elektrycznych nie uda się pokonać smogu komunikacyjnego. Konieczne są ograniczenia dla kopciuchów, czyli najstarszych i najbardziej zatruwających powietrze aut.86
  • Jak to się robi w ARiMR6 paź 2019, 20:00Własny zespół programistów, opracowana strategia IT i oszczędności rzędu 215 mln zł – tak w skrócie można podsumować działania informatyczne Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.88
  • Leki, które zmienią życie6 paź 2019, 20:00Nowe terapie mogą dać szansę na lepsze życie małej grupie chorych na hemofilię, a budżetowi – oszczędności. Dlaczego pacjenci tak długo na nie czekają?90
  • Wstydliwa udręka6 paź 2019, 20:00Łatwiej przyznać się do nadciśnienia, miażdżycy, cukrzycy niż do nietrzymania moczu albo konieczności wstawania kilka razy w nocy do łazienki. Te „banalne przypadłości” mogą powodować depresję i zaburzenia snu.92
  • Kiedy mózg umiera6 paź 2019, 20:00Transplantacje to już codzienność współczesnej medycyny, ale pozostaje dręczące pytanie: gdzie przebiega granica śmierci, za którą człowiek może być dawcą organów do przeszczepów?94
  • Pracowałem w cieniu miesięcznic6 paź 2019, 20:00Żyjemy w czasach, które odzierają nas z iluzji. A bez choćby odrobiny idealizmu nie da się zmieniać świata – mówi Jan Komasa, reżyser świetnego, poruszającego „Bożego Ciała”.98
  • Wydarzenie6 paź 2019, 20:00Artur Zaborski Tylko nie mów nikomu Waszyngton. Posterunek policji. Nastoletnia Marie po raz kolejny opowiada, jak kilka godzin wcześniej została brutalnie zgwałcona we własnym mieszkaniu. Funkcjonariusze czepiają się każdego szczegółu, manipulują...104
  • Film6 paź 2019, 20:00Kwiat paproci Between Two Ferns”, czyli „Pomiędzy dwiema paprotkami”, to kultowa seria satyrycznych klipów na YouTubie Zach Galifianakis wciela się w nich w najgorszego pro wadzącego talk-show na świecie. Obraża gości (takich jak Barac Obama,...105
  • Muzyka6 paź 2019, 20:00Gitarzysta Chopina ADAM PALMA TO JEDEN Z TYCH NIESPOKOJ- NYCH DUCHÓW, którzy nieustannie starają się przenosić muzykę w nowe wymiary. Ze swoim wirtuozerskim talentem nie osiada na laurach i nie nagrywa popisówek, które byłoby w stanie zrozumieć...106
  • Kalejdoskop6 paź 2019, 20:00Nowa góralszczyzna Zakopane ma już dość. Nie chce być kojarzone z plastikowymi ciupagami i figurkami góralek o wielkich biustach sprzedawanymi masowo na targu pod Gubałówką. Obchodzące w tym roku 130-lecie istnienia Muzeum Tatrzańskie organizuje...107
  • Książka6 paź 2019, 20:00Czas przełomu Monumentalna (grubo ponad 600 stronic) księga słynnego angielskiego dziennikarza muzycznego Jona Savage’a stawia tezę, że przełomem był rok 1966, a nie 1968, jak się na ogół uważa. Stara się ją udowodnić w 12, przypisanych do...108
  • Dla ciebie chcę być biała6 paź 2019, 20:00Tytuł wziął się od słynnej, choć głupawej i oczywiście niemającej nic wspólnego z polityczną poprawnością przedwojennej piosenki z filmu „Czarna perła” (1934). Fokstrot ten śpiewał Bodo w duecie z niejaką Reri, która to właśnie dla niego chciała...109
  • Jestem rzemieślniczką, nie artystką6 paź 2019, 20:00Co mnie inspiruje mówi Monika Zamachowska110
  • Mlekiem i miodem6 paź 2019, 20:00Najstarszy na świecie ser, przypominający mozzarellę, produkowano ok. 5,5 tys. lat p.n.e. na Kujawach. Ale dziś to Warmia i Mazury uchodzą za krainę mlekiem płynącą.112
  • 5 sposobów na…alternatywy dla espresso6 paź 2019, 20:00Kawę z chemexu pił i James Bond, i bohaterowie serialu „Przyjaciele”. Do Białego Domu sprowadził go nawet Barack Obama. Ale to niejedyna alternatywna metoda parzenia kawy – mówi Marcin Rzońca, założyciel projektu PopularCoffee Blog.113
  • Zrób sobie... Brada Pitta6 paź 2019, 20:00Czy po wyborach będziemy usuwać ślady po PiS-ie, jak Brad Pitt tatuaże po Angelinie Jolie?114