USG, które może uratować życie

USG, które może uratować życie

Leczenie raka nerki wymaga zmian – mówi prof. Cezary Szczylik, ordynator Oddziału Onkologii w Europejskim Centrum Zdrowia Otwock.

Ile osób w Polsce choruje na raka nerki? Jakie są czynniki ryzyka zachorowania?

Co roku w Polsce dochodzi do ok. 5 tys. nowych zachorowań. Oprócz uwarunkowań genetycznych czynnikami ryzyka są wiek, palenie papierosów, nadwaga, nadciśnienie, dieta bogata w tłuszcze. Rak nerki często jest diagnozowany późno, już w stadium zaawansowanym.

Wcześniej nie daje objawów?

To skryty nowotwór, zwykle daje o sobie znać dopiero w stadium zaawansowania. Można go wykryć na wczesnym etapie, jednak zwykle dzieje się to zupełnie przypadkowo – przy użyciu różnych technik diagnostycznych, jak USG jamy brzusznej, tomografia komputerowa czy rezonans, wykonywanych z innego powodu. Gdy pojawiają się objawy, zwykle jest to już nowotwór zaawansowany, z przerzutami do odległych narządów. Jeśli chodzi o wczesną wykrywalność, to sytuacja w Polsce się poprawia, jednak nadal ok. 20 proc. przypadków raka jest rozpoznawanych w stadium miejscowego zaawansowania, a u 30 proc. chorych – znacznego zaawansowania ogólnego.

Należałoby profilaktycznie wykonywać USG?

Każdy dorosły po 40.-50. roku życia powinien raz w roku wykonać profilaktyczne USG jamy brzusznej, nawet jeśli nie odczuwa żadnych dolegliwości. Badanie dużo nie kosztuje, a pozwala na wykrycie wielu nieprawidłowości, m.in. właśnie raka nerki. Dzięki wczesnej diagnozie tego nowotworu jest szansa na całkowite wyleczenie.

W przypadku raka konieczne jest usunięcie nerki?

W ponad 60 proc. zdiagnozowanych przypadków nowotwór jest ograniczony do samej nerki. Wystarczy go usunąć; w zależności od sytuacji usuwa się całą nerkę lub wycina się sam guz. Staramy się operować również chorych, którzy mają chorobę przerzutową, jeśli nie ma przeciwwskazań. Wyniki badań klinicznych pokazują, że również pacjenci z chorobą przerzutową odnoszą korzyści z operacji – żyją dłużej.

W ostatnich latach mówi się o przełomach w leczeniu wielu nowotworów. Jak to jest w przypadku zaawansowanego raka nerki?

Widać postęp, choć jest to jeden z trudniejszych nowotworów. Kilkanaście lat temu zaczęły się jednak pojawiać nowe leki o przełomowym charakterze. W odróżnieniu od chemioterapii działają wyłącznie na komórki nowotworowe, nie uszkadzając przy tym zdrowych tkanek, lub na mechanizmy wzrostu nowotworu. Zaburzają mechanizmy przekazywania sygnałów przez komórki nowotworowe, dzięki czemu nie może on rosnąć. Przed wprowadzeniem tych leków chorzy, nawet z dobrymi czynnikami rokowniczymi, rzadko przeżywali trzy lata. Ci, którzy mieli złe czynniki rokownicze, przeżywali maksymalnie pięć miesięcy. Obecnie zdecydowana większość pacjentów z dobrymi czynnikami rokowniczymi żyje i nie ma progresji choroby. Pięcio-, sześcioletnie przeżycia z rozsianą chorobą nowotworową są powszechnie spotykane. Możemy wręcz mówić, że rozsiany rak nerkowokomórkowy dzięki nowym lekom staje się chorobą przewlekłą.

W Polsce chory ma takie same szanse na życie jak w innych krajach Europy?

Wyniki leczenia w Polsce też się poprawiły, jednak wskaźnik pięcioletnich przeżyć jest u nas o mniej więcej 10 proc. niższy od średniej europejskiej.

Skąd ta różnica? Leczymy zgodnie ze standardami ESMO (European Society for Medical Oncology)?

W kilku punktach odstajemy od tych standardów. Po pierwsze, w Polsce chorzy z zaawansowanym rakiem nerki są leczeni w ramach programów lekowych, a nie wszyscy się do nich kwalifikują. Absurdem jest np. to, że 10-15 proc. pacjentów, którzy nie mogą być operowani z powodu przeciwwskazań chirurgicznych, jest praktycznie wykluczonych z programów lekowych, czyli z możliwości leczenia systemowego. Po drugie, nie ma w Polsce dostępnych leków trzeciej linii. Pacjenci dostają tylko leczenie pierwszej i drugiej linii, a potem już nie mają oferowanych żadnych nowo czesnych terapii. A ci chorzy często są w dobrym stanie ogólnym, leczenie mogłoby przedłużyć im życie.

Dwie najnowsze grupy leków stosowanych w zaawansowanym raku nerki to immunoterapia i nowa generacja inhibitorów kinaz tyrozynowych. Czym się wyróżniają?

Współczesna immunoterapia polega na odblokowaniu funkcji komórek układu odpornościowego zablokowanych przez nowotwór. System odpornościowy chorego znów zaczyna skutecznie zwalczać komórki nowotworowe. Druga grupa leków, czyli inhibitory kinaz tyrozynowych, działa inaczej. Otóż komórki nowotworowe mają wpływ na otaczające naczynia krwio nośne: prowokują je do wytwarzania nowych, nieprawidłowych naczyń w kierunku guza nowotworowego. Ten proces nazywa się angiogenezą. Dzięki temu guz się odżywia i może rosnąć. Leki z grupy inhibitorów kinaz tyrozynowych skutecznie niszczą te nowo powstające nieprawidłowe naczynia krwionośne odżywiające guz nowotworowy.

W ubiegłym roku nowe terapie z zakresu immunoterapii i inhibitorów kinaz tyrozynowych stały się w Polsce refundowane w drugiej linii leczenia, czyli po wznowie choroby. Rekomendacje ESMO mówią, że powinny być stosowane już w pierwszej linii leczenia zaawansowanego raka nerki, czyli od początku.

Chodzi o nową generację inhibitorów kinazy tyrozynowej, lek z zakresu immunoterapii lub kombinację dwóch nowych leków z zakresu immunoterapii. Nowe wyniki badań klinicznych pokazują, że te terapie w znaczący sposób podnoszą skuteczność leczenia w pierwszej linii. Druga kwestia dotyczy chorych mających wysokie czynniki ryzyka – można je określić za pomocą wskaźników w tzw. skali Motzera lub MSKCC. U tych chorych zastosowanie już na początku leczenia nowej generacji inhibitorów kinazy tyrozynowej lub połączenie dwóch leków z zakresu immunoterapii daje lepsze efekty niż stosowane do tej pory leczenie. Wytyczne wszystkich naukowych towarzystw onkologicznych, takich jak ASCO (American Society of Clinical Oncology) czy ESMO (European Society for Medical Oncology), podkreślają, że rozpoczynając terapię, należy w pierwszej kolejności sięgać po leki o najwyższej skuteczności. Pacjenci w Polsce mają dostęp do innowacyjnych terapii, jednak dopiero w drugiej linii. Ma to wpływ na proces terapii i długość przeżycia. Zalecenia ESMO wskazują, że w leczeniu zaawansowanego raka nerki w pierwszej linii powinno się stosować albo immunoterapię, albo nową generację inhibitorów kinaz lub immunoterapię skojarzoną z inhibitorami kinaz. Niestety, mimo dowodów z badań naukowych w Polsce nie mamy możliwości tak leczyć chorych. Czekamy na zmiany. Powinniśmy starać się wprowadzać europejskie wytyczne leczenia.

Jakie najważniejsze zmiany należałoby jak najszybciej wprowadzić?

Konieczna jest zmiana zasad leczenia w pierwszej linii: możliwość zastosowania immunoterapii i inhibitorów kinaz tyrozynowych nowej generacji. Druga rzecz: wprowadzenie skutecznych leków dla chorych z wysokimi czynnikami ryzyka. Niezbędne jest też udostępnienie możliwości leczenia w trzeciej linii. Trzeba również umożliwić leczenie pacjentom, którzy z powodu przeciwwskazań medycznych nie mogli być operowani.

Prof. dr hab. n. med. Cezary Szczylik – ordynator Oddziału Onkologii Klinicznej szpitala Europejskie Centrum Zdrowia Otwock. Wcześniej wieloletni szef Kliniki Onkologii Centralnego Szpitala Klinicznego MON. Prezydent Fundacji Onkologii Doświadczalnej i Klinicznej, a także współtwórca Studium Medycyny Molekularnej.
Okładka tygodnika WPROST: 48/2019
Więcej możesz przeczytać w 48/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 48/2019 (1913)

  • Skalpel, który leczy 24 lis 2019, 20:03 Kryminał jest niczym skalpel przecinający chore tkanki społeczeństwa” – powiedział kiedyś Per Wahlöö, jeden z twórców szwedzkiej szkoły kryminału, uważanej dziś za najlepszą na świecie. W latach 60. Wahlöö, wraz ze swoją... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 24 lis 2019, 20:03 DONALD TUSK w ostatnich dniach jest podobno bardzo zajęty pisaniem swojej książki. Z tego powodu odmawiał spotkań z przyjaciółmi. – Donald kończy pisać książkę, więc kontakt z nim jest utrudniony. Tym bardziej że termin jej oddania... 6
  • 7 dni dookoła świata 24 lis 2019, 20:03 Ekolog kontra holokaust Założyciel ekologicznej organizacji Extinction Rebellion na cenzurowanym w Niemczech. Poszło o wywiad, w którym Roger Hallam stwierdził, że w Holokauście nie ma nic nadzwyczajnego, bo jest to „tylko kolejny... 8
  • Obraz tygodnia 24 lis 2019, 20:03 22 tys. zł brutto miesięcznie to pensja sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Będą ją otrzymywali nowo wybrani sędziowie Krystyna Pawłowicz i Stanisław Piotrowicz Wygrany Zenek Martyniuk W czasie zamorskiego tournée był na plaży na... 11
  • Kobiecy punkt widzenia 24 lis 2019, 20:03 Rozmowa z Magdaleną Lamparską 12
  • PiS po exposé premiera, czyli dla każdego coś miłego 24 lis 2019, 20:03 Premier Mateusz Morawiecki, wygłaszając swoje exposé, wykonał gesty dobrej woli pod adresem centrum, dopieścił prawe skrzydło tematami światopoglądowymi i dobrze przygotował grunt pod kampanię prezydencką Andrzeja Dudy. Ktoś... 13
  • Narodziny gwiazdy 24 lis 2019, 20:03 Pierwsze sejmowe wystąpienie posła Adriana Zandberga wywołało poruszenie w mediach. Obserwatorzy i komentatorzy zastanawiają się, czy Zandberg zostanie przywódcą lewicy? 14
  • Miłość ma siłę transformacji 24 lis 2019, 20:03 Przez te wszystkie lata, zanim pojawił się on, chodziłam z dzidą i gnatem za paskiem, w bucie miałam dobrze naostrzony nóż – mówi Katarzyna Bonda, pisarka. 16
  • Król i królowa, czyli krwawy horror 24 lis 2019, 20:03 Pisanie o zbrodni jest terapeutyczne, bo człowiek wyrzuca z siebie cały ten mrok, który tkwi w każdym z nas. Dzięki tworzeniu kryminałów dostrzega się w ludziach więcej dobra – mówi Remigiusz Mróz, pisarz 21
  • Kartonowe państwo dobrobytu 24 lis 2019, 20:03 Bez podwyżek podatków dla korporacji nie uda się zbudować zapowiedzianego przez Mateusza Morawieckiego w exposé państwa dobrobytu, w którym dobrze działają usługi publiczne. 25
  • Nie pracują, biorą socjal, popełniają przestępstwa 24 lis 2019, 20:03 Czy na ulicach Berlina widać uchodźców? Dziwne pytanie, przecież nikt nie ma na czole napisane, że jest uchodźcą ani skąd pochodzi, ani jaką religię wyznaje. Nie boicie się tam? Od nikogo z moich znajomych Niemców i Polaków nigdy nie... 28
  • Zawsze dobry nowy dzień 24 lis 2019, 20:03 Co najlepiej smakuje do porannej kawy? Deser z informacji, bez których nie sposób dobrze zacząć „Nowy Dzień”. Poranne pasmo stacji Polsat News właśnie to serwuje. 29
  • Schetyna musi się poddać weryfikacji 24 lis 2019, 20:03 Wierzę, że Jacek Jaśkowiak jako doświadczony samorządowiec będzie prowadził swoją promocję w sposób rozważny. Nie musi być romantyczny – śmieje się Borys Budka, szef klubu Koalicji Obywatelskiej. 31
  • Rozchwiana łajba Platformy 24 lis 2019, 20:03 Wewnętrzne tarcia w Platformie Obywatelskiej sprawiają, że największa partia opozycyjna, zamiast rozliczać z błędów obóz władzy, zajmuje się głównie swoimi problemami. 34
  • Ciekawa ustawa, której nie ma 24 lis 2019, 20:03 Jeszcze po południu 19 listopada, kiedy trwało posiedzenie Sejmu, parlamentarny portal donosił, iż tej nocy posłowie zdążą rozpatrzyć ustawę o wzroście oskładkowania wysokich wynagrodzeń. W wygłoszonym tego dnia exposé premier... 36
  • Trybunał umył ręce jak Poncjusz Piłat 24 lis 2019, 20:03 Skończył się czas, kiedy opozycja w Polsce mogła łudzić się, że przyjedzie ktoś na białym koniu – pan Tusk, pan Timmermans czy inny pan T. jak trybunał – i rozstrzygnie za Polaków podstawowe kwestie, a nawet zmieni wynik wyborów – mówi Ryszard Czarnecki, europoseł PiS. 38
  • Zostaną puste gabinety 24 lis 2019, 20:03 Lekarzy jest za mało. I są coraz starsi. Żeby wyleczyć polską służbę zdrowia, władza musi planować dalej niż do następnych wyborów. 41
  • Od pisarza do milionera 24 lis 2019, 20:03 Dwie trzecie Polaków przyznaje, że w ostatnim roku nie przeczytało ani jednej książki. Jak to więc możliwe, że są autorzy, którzy na pisaniu zbili w naszym kraju majątek? Oto ranking najlepiej zarabiających polskich pisarzy. 44
  • Czas na silver tsunami 24 lis 2019, 20:03 Silversi, czyli pracownicy 50+, to szansa dla polskiej gospodarki. Łączą w sobie doświadczenie z dużą otwartością na podnoszenie kwalifikacji. Warto na nich postawić. 50
  • Nowa era segregatora 24 lis 2019, 20:03 Segregator to wynalazek prosty i genialny, ma jednak kilka wad, których nikt przez prawie 130 lat nie poprawił. Aż pojawił się nasz NewBinder – mówi Łukasz Szejbut, Chief Design Officer w firmie Orplast. 52
  • Przyszłość dzieje się już dziś 24 lis 2019, 20:03 Jak poradzić sobie z lawinowo narastającym tempem zmian XXI w.? Na to pytanie poszukiwali odpowiedzi uczestnicy 365 Timing Economic Congress. 54
  • Samochody marzeń 24 lis 2019, 20:03 Weekendowy wypad za miasto za kierownicą Lamborghini Gallardo albo Audi R8? To możliwe. W Warszawie jest miejsce, dzięki któremu możesz spełnić swoje motoryzacyjne fantazje. 56
  • Większe korzyści z mniejszych rat 24 lis 2019, 20:03 Dzięki wyprzedażom rocznika 2019 i nowoczesnym produktom finansowym korzyści z zakupu aut Grupy Volkswagen w niskich ratach są teraz jeszcze większe. 57
  • Zbudować przyszłość 24 lis 2019, 20:03 Polskie firmy też mogą odnosić sukcesy w branży budowlanej. Wystarczy, że jak Wegner otworzą się na rosnące potrzeby inwestorów. 58
  • Noblistka przed trybunałem 24 lis 2019, 20:03 Aung San Suu Kyi była kiedyś ikoną demokracji. Teraz będzie tłumaczyć się z oskarżeń o ludobójstwo, broniąc jednej z najbardziej bezwzględnych junt wojskowych na świecie. 61
  • Rak płuca: nowy rozdział 24 lis 2019, 20:03 Szybki i agresywny: taki jest drobnokomórkowy rak płuca. Od 40 lat nie było dla niego żadnej nowej terapii. Niedawno zarejestrowany został pierwszy lek, który zmienia perspektywę. 64
  • USG, które może uratować życie 24 lis 2019, 20:03 Leczenie raka nerki wymaga zmian – mówi prof. Cezary Szczylik, ordynator Oddziału Onkologii w Europejskim Centrum Zdrowia Otwock. 66
  • Rewolucja w leczeniu astmy 24 lis 2019, 20:03 Nowe wytyczne zawarte w raporcie GINA 2019, organizacji koordynującej działania związane z rozwojem diagnostyki i poszukiwaniem optymalnych terapii dla chorych na astmę, są prawdziwym przełomem – mówi prof. dr hab. Andrzej Emeryk. 68
  • Do serca przytul psa, weź na kolana kota 24 lis 2019, 20:03 Ludzie mający psa czy kota mają mniejsze skłonności do nadciśnienia, nadwagi i podwyższonego cholesterolu. Warto się więc odwdzięczyć i zadbać o zdrowie zwierząt. 70
  • Hip-hopie, nakręć się 24 lis 2019, 20:03 Do kin wchodzi „Proceder”. Celluloidowa biografia rapera Chady obudziła dyskusję, dlaczego filmowców tak mało interesuje gigantyczny kulturowy fenomen hip-hopu. 75
  • Sztuka tworzenia mody 24 lis 2019, 20:03 Sukienka inspirowana Mondrianem czy garnitury nawiązujące do malarstwa Rafała Bujnowskiego. Mural Sophie Meseg oddający ducha pokazów Alexandra McQueena czy aranżacje fotograficzne garniturów Jana Smagi. Sztuka i moda to jedność. 78
  • Wydarzenie 24 lis 2019, 20:03 Przerażająca opowieść Colson Whitehead, MIEDZIAKI”, Albatros Ci, którzy biorą do ręki najnowszą powieść Colsona Whiteheada, zachęceni jego nagrodzoną m.in. Pulitzerem „Koleją podziemną”, szybko przekonają się, że to całkiem... 82
  • Film 24 lis 2019, 20:03 Enigma historii „IWAN GROŹNY Z TREBLINKI”, reż. Yossi Bloch, Daniel Sivan, Netflix Tym procesem żył świat, a Izrael, w czasie kolejnych, transmitowanych na żywo w telewizji obrad sądu, zatrzymywał się. Iwan Demianiuk, emerytowany... 83
  • Muzyka 24 lis 2019, 20:03 Poszukiwanie Choć elektronika i electropop pozostają jej bliskie, Natalia Nykiel zbacza ze swojej dotychczasowej muzycznej drogi. „Origo” nie trafi do imprezowiczów, tylko do słuchaczy domowo-samochodowych. Razem z producentem Michałem... 84
  • Kalejdoskop 24 lis 2019, 20:03 Odtrutka na kabaret Czesław Mozil opowiada, że dopiero w Polsce dowiedział się, jakie miał szczęście, że jego szkolny druh Ahmed w Danii nie wysadził się w powietrze na boisku. Tomasz Jachimek tłumaczy, co z penisami robią faceci,... 85
  • Książka 24 lis 2019, 20:03 Samotność szpiega NAJPOPULARNIEJSZA ANEGDOTA O KRYSTYNIE SKAR- BEK MÓWI, że na jej działalności szpiegowskiej opierał się Ian Fleming, tworząc swoje opowieści o superagencie Jamesie Bondzie. W sumie nieważne, czy to prawda, ważne, jak... 86
  • Mafia Konstancińska 24 lis 2019, 20:03 Jeśli w Warszawie metry są drogie, to jest jeszcze miejsce, gdzie będą nawet droższe, mianowicie pod Warszawą. A najdroższą z podmiejskich wioch jest Konstancin. Warszawa nie jest co prawda Paryżem, ale za to jest Paryżem Północy,... 88
  • Na zdrowie planecie 24 lis 2019, 20:03 Bieganie z workiem na śmieci pod pachą w butach utkanych z nici na bazie plastiku wyłowionego z oceanu. Jeśli sport to zdrowie, to tylko ten w ekologicznym wydaniu. 90
  • Szukaj wewnątrz, wyjdź na zewnątrz 24 lis 2019, 20:03 Ciemno, zimno, pada... Stosujesz te wymówki, by nie wychodzić z domu? Po sutym obiedzie jedynym wysiłkiem, który podejmujesz, jest wejście pod pled, uniesienie kubka herbaty z imbirem i zagłębienie się w nowego Pilcha, alternatywnie... 94
  • Homar prosto z wody 24 lis 2019, 20:03 Żeby zjeść świeżego homara, nie trzeba jeździć nad daleki ocean. W warszawskiej restauracji L’arc Varsovie to jedno z dań firmowych. 95
  • Harynek w parze z zołzą 24 lis 2019, 20:03 Słodko-kwaśny smak zołzy kontrastuje z lekko słonym śledziem. Całość podaje się najczęściej z ziemniakami gotowanymi w mundurkach, czyli w miejscowej gwarze, pelkartoflami. 96
  • Trendy miesąca 24 lis 2019, 20:03 Sam, ale w skarpetach Fani filmu „KEVIN SAM W DOMU” mogą odetchnąć z ulgą, przynajmniej z dwóch powodów: Polsat, po raz nie wiem który, w wigilijny wieczór pokaże pierwszą część kultowej serii o perypetiach rodziny McCallisterów.... 97
  • Zrób sobie Zandberga 24 lis 2019, 20:03 Tym, którzy nie oglądali wystąpienia Adriana Zandberga po exposé premiera, przypominamy co lepsze kawałki. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany