Wyzwania na 2020 rok

Wyzwania na 2020 rok

Konieczne jest umożliwienie większej liczbie pacjentów korzystania z nowoczesnego leczenia – mówi prof. Krzysztof Giannopoulos, hematolog.

Czy rok 2019 można ocenić jako dobry dla chorych na nowotwory hematologiczne?

Tak, było kilka decyzji refundacyjnych, dzięki którym leczenie w Polsce przybliżyło się do standardu międzynarodowego.

Niepokojące jest jednak to, że liczba chorych rośnie.

Wynika to przede wszystkim z procesu starzenia się społeczeństwa, szybszej wykrywalności chorób, coraz lepszej diagnostyki i leczenia. Liczba osób z nowotworami hematologicznymi będzie rosła, już dziś np. chorych na szpiczaka jest prawie dwa razy więcej niż 10 lat temu. Powoduje to problemy z dostępnością diagnostyki, poradni specjalistycznych, oddziałów szpitalnych.

Na nowotwory hematologiczne chorują też ludzie młodzi. Jak dochodzi do tego, że rozwija się nowotwór krwi?

To prawda. Wiemy tylko o niektórych czynnikach ryzyka, takich jak promieniowanie jonizujące czy w przypadku niektórych chłoniaków infekcja wirusem zapalenia wątroby typu C lub bakterią Helicobacter pylori. W większości przypadków nie udaje się ustalić przyczyny zachorowania. Ważne jest za to wczesne wykrycie.

Raz w roku warto sprawdzić morfologię krwi?

Tak, jednak w przypadku ostrych białaczek można dziś zrobić morfologię, a za kilka tygodni być w ciężkim stanie. Trzeba szybko wykonać badania, jeśli pojawiają się niepokojące objawy. Nas, hematologów, nadal wprawiają w poczucie wstydu dane pokazujące, że tak dobrze rokująca choroba, jaką jest przewlekła białaczka szpikowa, nadal jest w Polsce późno rozpoznawana. Zdarza się, że pacjenci miesiącami mają leukocytozę, niedokrwistość, małopłytkowość, zanim zostanie postawiona diagnoza.

Jakie objawy wskazują, że należy natychmiast iść do lekarza?

Objawy nowotworów hematologicznych są niespecyficzne, warto jednak zwrócić uwagę na nocne zlewne poty, patologiczne chudnięcie – gdy w ciągu pół roku traci się ok. 10 proc. masy ciała, gorączki niewiadomego pochodzenia, powiększone węzły chłonne, które nie znikają po infekcji, są twarde, niebolesne. Wymaga to konsultacji z hematologiem. Często o tym mówimy, jednak nawet niedawno przyszła do poradni osoba, która kilka miesięcy chodziła do lekarza, mając powiększone węzły chłonne. Nikt nie skierował jej na proste badanie krwi, dostawała antybiotyki. Okazało się, że to chłoniak Hodgkina, którego leczenie powinno się zacząć znacznie wcześniej.

Nowotwory hematologiczne wydają się trudniejsze w leczeniu, gdyż nie można ich usunąć. Czy to prawda?

Są trudne w leczeniu, ponieważ już w momencie rozpoznania najczęściej są uogólnione. Pacjenci mają też upośledzoną odporność, gdyż komórki układu krwiotwórczego, w tym układu odpornościowego, mogą być zmienione nowotworowo. Upośledzenie odporności towarzyszy szybko rozwijającej się chorobie nowotworowej. Tak głębokich upośledzeń odporności nie mają np. chore na raka piersi. Jednak leczenie bardzo się poprawiło. Chorych z chłoniakami agresywnymi można wyleczyć chemio- lub immunochemioterapią. Część można wyleczyć tylko dzięki przeszczepieniu szpiku, jednak często chorobę możemy przez wiele lat kontrolować, podając nowoczesne leki, a pacjent świetnie się czuje, normalnie funkcjonuje.

Co dobrego wydarzyło się w Polsce w tym roku, jeśli chodzi o leczenie?

Cieszymy się z decyzji refundacyjnych. Chorzy na szpiczaka zyskali możliwość leczenia kolejnymi dwoma nowymi lekami (daratumumab i karflizomib), zostały rozszerzone programy leczenia przewlekłej białaczki szpikowej i mielofibrozy, jest dostępne bardzo nowoczesne leczenie w ostrej białaczce limfoblastycznej, pojawiła się możliwość nowoczesnego leczenia wenetoklaksem dla szerszej grupy pacjentów z przewlekłą białaczką limfocytową. Są już w Polsce trzy ośrodki: Poznań, Gliwice i Wrocław, gdzie może być stosowana nowoczesna terapia zmienionymi genetycznie limfocytami T (CAR-T). Nie jest jeszcze w Polsce refundowana, jednak już pierwszy pacjent otrzymał leczenie. Nowoczesnych leków jest i będzie coraz więcej. Jednak decyzje refundacyjne są dosyć wąskie, tylko część pacjentów może być leczona.

Leki są refundowane, ale tylko dla niewielkiej grupy osób?

Tak, np. karflizomib jest dostępny dla mniej więcej 10 proc. pacjentów spośród 30 proc. kwalifikujących się do przeszczepienia szpiku. Może więc z niego skorzystać ok. 3 proc. chorych. Podobnie jest z daratumumabem, który w dodatku nie jest refundowany w najbardziej skutecznym schemacie z dodatkiem lenalidomidu. Cieszymy się, że jest dostępność do nowoczesnych leków, jednak powinniśmy umożliwić leczenie nimi większej grupie pacjentów, stosując najbardziej skuteczne schematy terapii.

Co zrobić, żeby programy lekowe, według których są leczeni chorzy w Polsce, szybciej się zmieniały?

Od kilku lat trzech konsultantów krajowych i środowisko hematologów występują o zmianę przestarzałego programu leczenia chłoniaków złośliwych. Uniemożliwia on nowoczesne leczenie pacjentów z agresywnymi chłoniakami z dużych komórek B, którzy mają nawrót choroby. Wielokrotnie tę sprawę zgłaszaliśmy, tymczasem w 2019 r. kontrole NFZ nakładały kary na ośrodki, które nie stosowały się do przestarzałego programu.

Co powinno się zmienić w polskiej hematologii w 2020 r.?

Konieczna byłaby możliwość szybszego uaktualnienia programów lekowych zgodnie z aktualnymi wytycznymi oraz umożliwienie większej liczbie pacjentów korzystania z nowoczesnego leczenia. Czekamy też na pozytywne decyzje refundacyjne; brakuje np. możliwości nowoczesnego leczenia pacjentów z nawrotowymi chłoniakami grudkowymi. Niewielka grupa pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową oporną na leczenie wciąż czeka na możliwość terapii ponatynibem. Lek jest dziś dostępny tylko w ramach ratunkowego dostępu do technologii lekowych, co jest finansowo niekorzystne dla płatnika, dla szpitali wiąże się z dużą biurokracją, a dla chorych oznacza niepewność, czy otrzymają leczenie. Pacjenci z oporną przewlekłą białaczką limfocytową czekają na możliwość zastosowania drugiego schematu leczenia – niedawno do refundacji wszedł wenetoklaks z rytuksymabem, czekamy na drugi lek – ibrutynib, gdy potrzebne będzie kolejne leczenie po wenetoklaksie lub chory nie będzie kwalifikował się do takiej terapii. Wyzwaniem jest też zmiana organizacji leczenia. Niektóre procedury, np. badania histopatologiczne, genetyczne, powinny być wykonywane w certyfikowanych laboratoriach, gdyż często się zdarza, że przychodzi do nas pacjent z takim wynikiem, że od razu musimy powtórzyć badanie. Zdarzają się rozpoznania typu „chłoniak złośliwy”, podczas gdy takiej choroby w ogóle nie ma. Jest ponad 100 rodzajów chłoniaków, a chcąc leczyć precyzyjnie, musimy wiedzieć, z którym mamy do czynienia.

Prof. Krzysztof Giannopoulos
Ekspert z dziedziny hematologii klinicznej i doświadczalnej, kierownik Zakładu Hematoonkologii Doświadczalnej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie i lekarz kierujący Oddziałem Hematologicznym Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im św. Jana z Dukli. Prezes stowarzyszenia Hematologia Nowej Generacji, współzałożyciel i członek zarządu Polskiego Konsorcjum Szpiczakowego, członek zarządów Polskiej Grupy Szpiczakowej i Polskiej Grupy Badawczej Chłoniaków.
Okładka tygodnika WPROST: 1/2020
Więcej możesz przeczytać w 1/2020 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 1/2020 (1917)

  • Spoglądając w szklaną kulę 26 gru 2019, 20:00 Jak co roku, na pierwsze noworoczne wydanie naszego tygodnika, redakcja „Wprost”, po konsultacjach z ekspertami z różnych dziedzin życia, przygotowała listę najważniejszych trendów na kolejne 12 miesięcy (s. 14). Jacy ludzie nadadzą... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 26 gru 2019, 20:00 W związku z tym, że koniec roku to czas podsumowań, postanowiłyśmy przypomnieć kilka informacji, jakie opublikowałyśmy w 2019 r., które wydawały się nieprawdopodobne, a jednak… się ziściły! 6
  • 365 dni dookoła świata 26 gru 2019, 20:00 CO NAS CZEKA W 2020? 8
  • Obraz tygodnia 26 gru 2019, 20:00 2 mln egz. przed Noblem książki Olgi Tokarczuk znalazły w Polsce około miliona czytelników. Po Noblu do księgarń trafił ich już też milion. To razem dwa miliony Wygrana Małgorzata Rozenek-Majdan Jak informują tabloidy jest – dzięki... 11
  • Codzienna walka to mój chleb powszedni 26 gru 2019, 20:00 Rozmowa z Markiem Siudymem, aktorem 12
  • Odpowiedzialność 26 gru 2019, 20:00 30 posłów opozycji zlekceważyło głosowanie dotyczące ustawy represyjnej w sprawie sędziów. Czy opozycja ma jeszcze mandat społeczny, żeby wzywać do masowych protestów w obronie sądów? 13
  • Trendy roku 2020 26 gru 2019, 20:00 Jaki będzie rozpoczynający się rok? Co będzie na topie? O czym będzie się mówiło? I kto będzie miał największy wpływ na rzeczywistość? „Wprost” przewiduje najważniejsze trendy 2020 r. 14
  • Święta Greta 26 gru 2019, 20:00 Napiszcie w mediach społecznościowych, w liberalno-lewicowej bańce, coś ironicznego lub złośliwego o Grecie Thunberg. Nie próbowaliście? To spróbujcie, jeśli się nudzicie w długie zimowe wieczory. Nuda pryśnie jak bańka mydlana.... 23
  • Nowy projekt Tuska 26 gru 2019, 20:00 Donald Tusk zamierza odzyskać wpływy w Platformie, odsunąć Grzegorza Schetynę od władzy w partii i dokonać zbliżenia z PSL – ustalił „Wprost”. 24
  • Problemy z fundacją kolegi Schetyny 26 gru 2019, 20:00 Wbrew przepisom Piotr Borys, prawa ręka Grzegorza Schetyny, nie wpisał do oświadczenia majątkowego faktu, że zasiada w organie Fundacji Państwo Prawa – ustalił „Wprost”. 29
  • Jak zostałem przestępcą 26 gru 2019, 20:00 Media liberalne rzuciły się na mnie, oskarżając o kłamstwa. Same jednak je uparcie kolportowały. 32
  • Na marginesie sprawy Śpiewaka 26 gru 2019, 20:00 Zbigniew Ziobro: Deklaruję gotowość spotkania z przedstawicielami różnych redakcji, żebyśmy kwestię art. 212 przedyskutowali. Nie wykluczam, że jeżeli nasza wspólna rozmowa doprowadzi nas do wniosku, że rzeczą właściwszą z punktu widzenia ochrony wolności słowa jest odejście... 35
  • Prezydent z talent show 26 gru 2019, 20:00 Zaraz po wyborach parlamentarnych emisariusze Szymona Hołowni nagabywali wybranych polityków Nowoczesnej i PO, czy nie chcieliby się zaangażować w nowy projekt polityczny, czyli start dziennikarza w wyborach prezydenckich. 36
  • Jeśli Duda przegra, rząd PiS upadnie 26 gru 2019, 20:00 Możliwe, że Donald Tusk chce zostać patronem fuzji PO z PSL, licząc, że liderem takiej formacji zostanie Kosiniak-Kamysz – mówi prof. Antoni Dudek, politolog. 40
  • Wiele hałasu o nic 26 gru 2019, 20:00 Nie ma wojny polsko-polskiej. Jest tylko większa niż kiedyś różnorodność poglądów, co niektórym trudno jest zaakceptować. Brakuje tolerancji. Najbardziej tym, którzy najgłośniej o niej krzyczą – mówi Dorota Gawryluk, dyrektor pionu informacji i publicystyki Telewizji Polsat. 44
  • Cała nadzieja w smokach 26 gru 2019, 20:00 Wskazuje drogę i pomaga odróżnić dobro od zła. Religia? Nie, baśń. O sile mitów i Harry’ego Pottera opowiada Przemysław Staroń, filozof, Nauczyciel Roku 2018. 48
  • Wszyscy mi mówili: Bój się! 26 gru 2019, 20:00 Nigdy nie wypierałem się tego, że jestem członkiem PiS. Niektórzy wchodzą do spółek, mając polityczne poparcie, i nagle mówią, że są bezpartyjnymi fachowcami. Nie bądźmy hipokrytami – mówi Daniel Obajtek, prezes PKN Orlen. 52
  • Górki, dołki i zakręty 26 gru 2019, 20:00 Spadające bezrobocie i drożejące warzywa. Rekordowy eksport polskiej żywności i rekordowe zarobki dwóch pracownic NBP. Najbogatszy Polak chce budować elektrownię atomową, a rząd tnie drzewa pod przekop Mierzei Wiślanej. Oto, co ciekawego działo się w polskim biznesie w 2019 r. 56
  • Czas na innowacje 26 gru 2019, 20:00 Innowacje powinny być wpisane w DNA firmy. Warto szukać pieniędzy na inwestycje w badania i rozwój – przekonuje Michał Gwizda, partner zarządzający, odpowiedzialny za zespół Biznes i innowacje w CRIDO. 60
  • Z drugiej ręki w niskich ratach 26 gru 2019, 20:00 Autonomia to oferta używanych aut dla każdego. Zapewnia niskie raty, możliwość zwrotu auta na koniec umowy i wybranie kolejnego modelu. 61
  • Polska stocznia numerem jeden w Europie 26 gru 2019, 20:00 Statki zasilane elektrycznością, gazem, a w przyszłości także wodorem. Naszą specjalnością są rozwiązania proekologiczne. Pracy nam nie zabraknie – mówi Piotr Soyka, prezes Grupy Kapitałowej REMONTOWA HOLDING. 62
  • PHH – ambitny gracz 26 gru 2019, 20:00 Chcemy być najlepszym graczem na rynku hotelowym – mówi Gheorghe Marian Cristescu, prezes Polskiego Holdingu Hotelowego. 64
  • Symbioza w rolnictwie 26 gru 2019, 20:00 Grupa Top Farms stawia na dzielenie się wiedzą i doświadczeniem z rolnikami, bo to klucz do dobrej współpracy i zwiększenia konkurencyjności w polskim rolnictwie. 68
  • Lokalne smaki 26 gru 2019, 20:00 134 lata tradycji zobowiązują. Chcemy, by nasze produkty były gwarantem najwyższej jakości i najlepszego smaku – mówi Marek Dereziński, dyrektor zarządzający Chemirol Sp. z o.o. 69
  • Jakość w połączeniu z naturalnością 26 gru 2019, 20:00 Jesteśmy najdynamiczniej rozwijającą się firmą w swojej branży w Polsce, wyznaczamy nowe trendy w jakości, smakach i opakowaniach – mówi Grzegorz Chojnacki, prezes BZK Alco. 70
  • W poszukiwaniu pracownika 26 gru 2019, 20:00 Niska stopa bezrobocia sprawia, że znalezienie pracownika staje się wyzwaniem. Tylko na portalu ogłoszeniowym OLX liczba nowych ogłoszeń w kategorii Praca za rok 2019 wyniosła ponad 737 tys. 71
  • Lepki książę 26 gru 2019, 20:00 Do średniego syna królowej Elżbiety lepi się wiele brudów. Jest podejrzewany nie tylko o powiązania z gangiem wpływowych pedofilów, lecz także o pranie pieniędzy pod przybranym nazwiskiem. 73
  • Klimatyczna niepewność 26 gru 2019, 20:00 Kiedy premier Morawiecki relacjonował ustalenia unijnego szczytu, można było odnieść wrażenie, że Polska uzyskała tam jakąś wyjątkową europejską „dyspensę”, gdy idzie o przyjęty plan eliminacji węgla do połowy XXI w.... 76
  • Wyzwania na 2020 rok 26 gru 2019, 20:00 Konieczne jest umożliwienie większej liczbie pacjentów korzystania z nowoczesnego leczenia – mówi prof. Krzysztof Giannopoulos, hematolog. 78
  • Jelita rządzą! 26 gru 2019, 20:00 Mówią o nich „drugi mózg” i „centrum dowodzenia”. Jelita są teraz na topie. To wcale nie jest ich 5 minut, które szybko przeminie. To przyszłość medycyny. 80
  • Leczyć, nie odchudzać 26 gru 2019, 20:00 Ciężka, postępująca, ze skłonnością do nawrotów: tak można opisać otyłość. Jak każdą chorobę trzeba ją zdiagnozować i leczyć. Niestety, w Polsce szwankuje i jedno, i drugie. 82
  • Priorytetowy rynek 26 gru 2019, 20:00 Rynek polski jest dla nas bardzo ważny. Jesteśmy dziś jednym z większych producentów krajowych, wytwarzamy leki na potrzeby rynku polskiego i na eksport – mówi Michał Nitka, dyrektor generalny Polska & CEE, Teva Pharmaceuticals Polska. 84
  • Kiedy włos spada z głowy 26 gru 2019, 20:00 Łysienie jest najczęstszą chorobą włosów. To głównie łysienie męskie androgenowe, łysienie androgenowe u kobiet i łysienie plackowate. 86
  • Alternatywa dla chirurgicznego modelowania sylwetki 26 gru 2019, 20:00 Dobre samopoczucie i nienaganny wygląd są obecnie cenione niezwykle wysoko. Z tej perspektywy nadprogramowe kilogramy, „skórka pomarańczowa” czy oznaki starzenia mają niewątpliwy wpływ na komfort naszego życia. 87
  • Cztery pory popkultury 26 gru 2019, 20:00 Superbohaterowie, James Bond i legendy rocka. Hollywoodzkie studia już zdążyły zaplanować nasz popkulturalny rok 2020. 88
  • Banalne morderstwo 26 gru 2019, 20:00 „Gwiezdne wojny” mnie uzdrowiły. Już nie potrzebuję, żeby wszyscy w internecie mnie lubili – mówi Rian Johnson, reżyser „Ostatniego Jedi” i „Na noże” (w kinach). 92
  • Wydarzenie 26 gru 2019, 20:00 Miłość i nienawiść Szilárd Rubin, „GRA W CYKORA”, Wydawnictwo Studio EMKA Péter Esterházy, wspominając pierwsze wydanie tej powieści na początku lat 60., napisał, że była „jak nagłe, niszczące uderzenie meteorytu lub... 94
  • Film 26 gru 2019, 20:00 Mętny kod FRANCJA LUBI BAWIĆ SIĘ W HOLLYWOOD i zalewa europejskie rynki kinem rozrywkowym. Jednak o ile tamtejsi reżyserzy znaleźli swój sposób na komedie, o tyle z kryminałami idzie im gorzej. I, niestety, „Kodem Dedala” Régis... 95
  • Muzyka 26 gru 2019, 20:00 Swingujący Harry Harry Styles był w One Direction najzdolniejszy. A po rozpadzie boysbandu gwiazdor chce zwrócić się do szerszego audytorium niż dorastające dziewczęta. Zagrał w „Dunkierce” Christophera Nolana, pojawił się w kilku... 96
  • Książka 26 gru 2019, 20:00 Szukanie sensu Złożona z rozmów z Zygmuntem Baumanem książka nie dotyczy naukowych osiągnięć jednego z najbardziej wpływowych socjologów XX w., ale przede wszystkim jego życiowej drogi. Akademik opowiada o doświadczeniach żydowskiego... 97
  • Sylwestrowy mięsny jeż 26 gru 2019, 20:00 Sylwester nad Zalewem Zegrzyńskim: pięć ciężkostrawnych dań, trzy desery, flacha wódy na łeb, jeden kac w cenie, o pierwszej w nocy znowu dania na ciepło i podobnie o trzeciej. W kogo się zamieniamy w Sylwestra? Czy to my tacy głodni i... 98
  • O ludziach lodu 26 gru 2019, 20:00 Parę lat temu patrzono na nich jak na dziwaków, bo któż chciałby zażywać kąpieli w lodowatej wodzie. Dziś bycie morsem jest cool, a morsowanie przybiera coraz bardziej ekstremalne formy. 101
  • Mowa noblowska Tokarczuk to morze inspiracji 26 gru 2019, 20:00 co mnie inspiruje mówi Ewa Wachowicz producentka telewizyjna, autorka programów i książek kulinarnych, właścicielka krakowskiej restauracji Zalipianki 104
  • Jak zostać przedsiębiorcą w nowym roku 26 gru 2019, 20:00 Zawsze chciałeś pracować na swoim, ale nie miałeś dość odwagi? Na początkującego przedsiębiorcę czyha sporo pułapek. Tyle że większość z nich zastawia on sam na siebie – w głowie. Podpowiadam, jak się z nich wydostać. 105
  • Z dobrą wróżbą 26 gru 2019, 20:00 Nazwa szczodroków nawiązuje do szczodrych i hojnych gospodyń, które obdarowywały kolędników słodkościami i dzieliły z nimi radość. 106
  • Jak wybrać szampana 26 gru 2019, 20:00 Każdy szampan jest winem musującym, ale nie każde wino musujące to szampan. Przy wyborze bąbelków warto zwrócić uwagę na jeszcze kilka kwestii. 107
  • Zimowy Wrocław jest piękny 26 gru 2019, 20:00 Wrocław, jedno z najpiękniejszych miast w Polsce, warto odwiedzić nie tylko latem, gdy pogoda sprzyja spacerom, lecz także zimową porą, gdy błyszczy w świetle iluminacji, pachnie cynamonem i rozbrzmiewa dźwiękami świątecznej muzyki. 108
  • Kulinarne centrum stolicy 26 gru 2019, 20:00 Różnorodność oraz jakość oferty sprawiają, że Centrum Praskie Koneser nie ma dziś w Warszawie konkurencji. 110
  • Uratowana perła – Browar Przystań 26 gru 2019, 20:00 Park Śląski oferuje wiele atrakcji – zoo, park rozrywki, planetarium, rozarium. Powróciły też kultowa Przystań, obecnie Browar Przystań, oraz cukiernia Lukier. 112
  • Zrób sobie Marylę Rodowicz 26 gru 2019, 20:00 Ale to już było? I co z tego! Kiedy zbliża się sylwester, wszystkie polskie miasta biją się o Marylę. Nam wystarczy kilka przedmiotów, żeby „Kolorowe jarmarki” mogły zabrzmieć na każdej domówce. 114

ZKDP - Nakład kontrolowany