Banalne morderstwo

Banalne morderstwo

Gwiezdne Wojny: Ostatni Jedi
Gwiezdne Wojny: Ostatni Jedi / Źródło: Disney.com
„Gwiezdne wojny” mnie uzdrowiły. Już nie potrzebuję, żeby wszyscy w internecie mnie lubili – mówi Rian Johnson, reżyser „Ostatniego Jedi” i „Na noże” (w kinach).

Jak wygląda życie po „Gwiezdnych wojnach”?

Dobrze, dziękuję. Często słyszę pytanie, czy „Na noże” jest lekarstwem na kaca po „Ostatnim Jedi”. Ale ja naprawdę nie mam żadnego kaca. Mało kto dostaje szansę pracy przy tak dużym filmie. I było to dobre doświadczenie. Wiedziałem, na co się piszę, że poświęcę temu projektowi kilka lat, a już po wyjściu z montażowni czeka mnie ogromna kampania marketingowa na całym świecie. Ale szczerze? Wyobrażam sobie gorsze zajęcia.

A myśli pan, że fani nowych „Gwiezdnych wojen” wiedzą, kim był Alfred Hitchcock?

Zadawałem sobie to pytanie. Przecież mam świadomość, że niektórzy zainteresowali się moim „Na noże”, bo spodobał się im „Ostatni Jedi”. Ale przecież nie muszą rozpoznawać nawiązań do mistrza. Wystarczy, że działa jego ulubiona konstrukcja kryminału: w zamkniętej w pomieszczeniu grupie ludzi ktoś ginie. Każdy staje się podejrzany. Zależało mi, żeby samo morderstwo, jak i wyjaśnienie jego okoliczności było banalne. W napięciu miało zaś trzymać wszystko inne: bohaterowie, ich relacje, humor.

I aktualność filmu. Odbija on współczesną Amerykę, w której po elekcji Donalda Trumpa narastają uprzedzenia dobrze sytuowanych białych Amerykanów do imigrantów.

Ten wątek był podstawą scenariusza na długo przed wyborami. Podziały klasowe w USA fascynują mnie od dawna. Stąd się też bierze moja miłość do kryminałów: często dochodzi w nich do zbrodni na styku warstw społecznych. Tarcia mieszczan i służby świetnie wykorzystywała Agatha Christie w opowieściach o Brytyjczykach. Arcydziełem jest „Gosford Park” Altmana, w którym socjeta drży przed ubogimi, jednocześnie się nimi fascynując. Tak samo to działa w drugą stronę. Zazwyczaj akcja kryminalnych opowieści osadzana jest w przeszłości. Mnie zależało, żeby za pomocą konwencji skomentować to, co dzieje się dookoła mnie w mojej ojczyźnie.

Skomentować czy obśmiać?

Komedia najlepiej wywołuje refleksje. Daje szansę spojrzenia na problemy z innej perspektywy. Oswojenia się z nimi. W filmie postawiłem na sceny, które uwierają głupotą, dzięki czemu bawią, ale ich wydźwięk jest tak cholernie smutny, że możesz śmiać się tylko nerwowo. Jak scena, w której bohater Dona Johnsona mówi do gosposi, imigrantki z Ameryki Południowej, że jest częścią rodziny i że ani on, ani nikt z jego bliskich nie pozwolą, by stała się jej krzywda. Mówiąc to, podaje jej brudny talerz do zabrania. Jakim trzeba być palantem, żeby tak łamać decorum?

Ale nie poddaje pan bohaterów jednoznacznej krytyce.

Bo mam w sobie cząstkę każdego z nich. Wychowywałem się w klasie średniej. Jestem przekonany, że zdarzyło mi się, nawet wbrew intencji, wyskoczyć z czymś podobnie głupim w stosunku do przedstawicieli mniejszości. Nie chcę stawiać się na pozycji mędrca i grozić paluszkiem wszystkim, z których poglądami mi nie po drodze. Owszem, „Na noże” wyraźnie pokazuje, do kogo mi blisko, jeśli chodzi o przekonania na temat społecznego współżycia, ale atakowanie drugiej strony to ślepa uliczka i pójście nią może przynieść więcej szkody niż pożytku. Wolę przystawiać ludziom lustro do twarzy, niż krzyczeć, kto robi dobrze, a kto źle.

Teraz pan brzmi, jakby leczył kaca po „Gwiezdnych wojnach”.

Skąd! Dzięki tej produkcji dużo się dowiedziałem o ludziach. Tak naprawdę my, filmowcy, nie mamy zbyt często okazji, żeby wejść w interakcję z widzami i posłuchać, co tak naprawdę sądzą o naszych dokonaniach. Wyprawy na lokalne premiery i wydarzenia promocyjne dały mi taką możliwość. Uświadomiły mi, że przez dwie godziny projekcji mam w rękach rząd dusz. Ode mnie zależy, kiedy ktoś się śmieje, a kiedy płacze. To niesamowite poczucie, kiedy ktoś opowiada, że płakał, gdy zginęła bohaterka Laury Dern, albo jak biło mu serce, gdy na ekranie pojawiają się Ford i Chewbacca, a ty wiesz, jak głęboko się przedarłeś do czyjejś wrażliwości.

Ale pamiętam też, jak fora internetowe rozpaliły się od hejterskich komentarzy na temat „Ostatniego Jedi”.

W porównaniu do wszystkich ciepłych głosów, które dostaliśmy od fanów i od krytyków, hejterskie wypowiedzi były wręcz niezauważalne. Ale „Gwiezdne wojny” nauczyły mnie innego podejścia do hejtu. Wcześniej pojedynczy tweet na mój temat wywoływał we mnie ataki paniki. Zastanawiałem się, co zrobiłem źle, jak to naprawić, w jaki sposób odpowiedzieć, żeby nie pogorszyć sprawy. Odkrycia takich wpisów skutkowały dla mnie zepsutym dniem i przekonaniem o własnej beznadziejności. Po „Gwiezdnych wojnach” podobne wypowiedzi spływają po mnie ciurkiem. Już nie potrzebuję, żeby wszyscy mnie lubili w internecie.

A na planie?

Aktorzy z „Na noże” niesamowicie się ze sobą zaprzyjaźnili. Znaleźli opuszczoną piwnicę, w której spotykali się w każdej możliwej przerwie. Christopher Plummer raczył ich anegdotami ze spotkania z Marilyn Monroe, Daniel Craig przeżywał nową część Bonda, a Jamie Lee Curtis gotowała zupę. Naprawdę – nie korzystali z cateringu, tylko jedli jej kartoflankę. Zawsze marzyłem, żeby stworzyć na planie taką rodzinną atmosferę.

I przy okazji obsadzić Bonda w roli fajtłapy?

Danielowi udało się tak podejść do tej postaci, że nie ma żadnego znaczenia, jaką rolę grał w innym filmie. Jest zabawnym, pełnym dystansu do siebie gościem, sypiącym dowcipami na każdym kroku. Nas połączyła miłość do „Colombo”. Okazało się, że za dzieciaka obaj przyklejaliśmy się do ekranu telewizora, kiedy porucznik pracował nad nową sprawą.

Od razu widać, jak ważne jest odpowiednie przygotowanie do życia we wczesnym okresie.

A żeby pan wiedział! Jeszcze ważniejsza jest umiejętność odbicia się od tych doświadczeń. Choćby to: dorastałem w bardzo konserwatywnej rodzinie. Poglądy moich bliskich przez długie lata brałem za swoje. Dopiero jako nastolatek przeszedłem transformację i stałem się stuprocentowym liberałem. Wiem, co to znaczy błądzić i się zastanawiać, czy ważniejsza dla mnie powinna być rodzina, czy dobro ludzi, którzy doznają krzywd. I nie, nie mówię tego, żeby leczyć kaca po „Gwiezdnych wojnach”.

Rian Johnson (ur. 1973) – amerykański reżyser i scenarzysta, znany m.in. z filmów „Looper – Pętla czasu” i „Gwiezdne wojny: Ostatni Jedi”. Pracował też dla telewizji, m.in. przy „Breaking Bad”. Jego „Na noże” z gwiazdorską obsadą można obejrzeć na ekranach kin. Artur Zaborski jest dziennikarzem filmowym i serialowym.
Okładka tygodnika WPROST: 1/2020
Więcej możesz przeczytać w 1/2020 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 1/2020 (1917)

  • Spoglądając w szklaną kulę 26 gru 2019, 20:00 Jak co roku, na pierwsze noworoczne wydanie naszego tygodnika, redakcja „Wprost”, po konsultacjach z ekspertami z różnych dziedzin życia, przygotowała listę najważniejszych trendów na kolejne 12 miesięcy (s. 14). Jacy ludzie nadadzą... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 26 gru 2019, 20:00 W związku z tym, że koniec roku to czas podsumowań, postanowiłyśmy przypomnieć kilka informacji, jakie opublikowałyśmy w 2019 r., które wydawały się nieprawdopodobne, a jednak… się ziściły! 6
  • 365 dni dookoła świata 26 gru 2019, 20:00 CO NAS CZEKA W 2020? 8
  • Obraz tygodnia 26 gru 2019, 20:00 2 mln egz. przed Noblem książki Olgi Tokarczuk znalazły w Polsce około miliona czytelników. Po Noblu do księgarń trafił ich już też milion. To razem dwa miliony Wygrana Małgorzata Rozenek-Majdan Jak informują tabloidy jest – dzięki... 11
  • Codzienna walka to mój chleb powszedni 26 gru 2019, 20:00 Rozmowa z Markiem Siudymem, aktorem 12
  • Odpowiedzialność 26 gru 2019, 20:00 30 posłów opozycji zlekceważyło głosowanie dotyczące ustawy represyjnej w sprawie sędziów. Czy opozycja ma jeszcze mandat społeczny, żeby wzywać do masowych protestów w obronie sądów? 13
  • Trendy roku 2020 26 gru 2019, 20:00 Jaki będzie rozpoczynający się rok? Co będzie na topie? O czym będzie się mówiło? I kto będzie miał największy wpływ na rzeczywistość? „Wprost” przewiduje najważniejsze trendy 2020 r. 14
  • Święta Greta 26 gru 2019, 20:00 Napiszcie w mediach społecznościowych, w liberalno-lewicowej bańce, coś ironicznego lub złośliwego o Grecie Thunberg. Nie próbowaliście? To spróbujcie, jeśli się nudzicie w długie zimowe wieczory. Nuda pryśnie jak bańka mydlana.... 23
  • Nowy projekt Tuska 26 gru 2019, 20:00 Donald Tusk zamierza odzyskać wpływy w Platformie, odsunąć Grzegorza Schetynę od władzy w partii i dokonać zbliżenia z PSL – ustalił „Wprost”. 24
  • Problemy z fundacją kolegi Schetyny 26 gru 2019, 20:00 Wbrew przepisom Piotr Borys, prawa ręka Grzegorza Schetyny, nie wpisał do oświadczenia majątkowego faktu, że zasiada w organie Fundacji Państwo Prawa – ustalił „Wprost”. 29
  • Jak zostałem przestępcą 26 gru 2019, 20:00 Media liberalne rzuciły się na mnie, oskarżając o kłamstwa. Same jednak je uparcie kolportowały. 32
  • Na marginesie sprawy Śpiewaka 26 gru 2019, 20:00 Zbigniew Ziobro: Deklaruję gotowość spotkania z przedstawicielami różnych redakcji, żebyśmy kwestię art. 212 przedyskutowali. Nie wykluczam, że jeżeli nasza wspólna rozmowa doprowadzi nas do wniosku, że rzeczą właściwszą z punktu widzenia ochrony wolności słowa jest odejście... 35
  • Prezydent z talent show 26 gru 2019, 20:00 Zaraz po wyborach parlamentarnych emisariusze Szymona Hołowni nagabywali wybranych polityków Nowoczesnej i PO, czy nie chcieliby się zaangażować w nowy projekt polityczny, czyli start dziennikarza w wyborach prezydenckich. 36
  • Jeśli Duda przegra, rząd PiS upadnie 26 gru 2019, 20:00 Możliwe, że Donald Tusk chce zostać patronem fuzji PO z PSL, licząc, że liderem takiej formacji zostanie Kosiniak-Kamysz – mówi prof. Antoni Dudek, politolog. 40
  • Wiele hałasu o nic 26 gru 2019, 20:00 Nie ma wojny polsko-polskiej. Jest tylko większa niż kiedyś różnorodność poglądów, co niektórym trudno jest zaakceptować. Brakuje tolerancji. Najbardziej tym, którzy najgłośniej o niej krzyczą – mówi Dorota Gawryluk, dyrektor pionu informacji i publicystyki Telewizji Polsat. 44
  • Cała nadzieja w smokach 26 gru 2019, 20:00 Wskazuje drogę i pomaga odróżnić dobro od zła. Religia? Nie, baśń. O sile mitów i Harry’ego Pottera opowiada Przemysław Staroń, filozof, Nauczyciel Roku 2018. 48
  • Wszyscy mi mówili: Bój się! 26 gru 2019, 20:00 Nigdy nie wypierałem się tego, że jestem członkiem PiS. Niektórzy wchodzą do spółek, mając polityczne poparcie, i nagle mówią, że są bezpartyjnymi fachowcami. Nie bądźmy hipokrytami – mówi Daniel Obajtek, prezes PKN Orlen. 52
  • Górki, dołki i zakręty 26 gru 2019, 20:00 Spadające bezrobocie i drożejące warzywa. Rekordowy eksport polskiej żywności i rekordowe zarobki dwóch pracownic NBP. Najbogatszy Polak chce budować elektrownię atomową, a rząd tnie drzewa pod przekop Mierzei Wiślanej. Oto, co ciekawego działo się w polskim biznesie w 2019 r. 56
  • Czas na innowacje 26 gru 2019, 20:00 Innowacje powinny być wpisane w DNA firmy. Warto szukać pieniędzy na inwestycje w badania i rozwój – przekonuje Michał Gwizda, partner zarządzający, odpowiedzialny za zespół Biznes i innowacje w CRIDO. 60
  • Z drugiej ręki w niskich ratach 26 gru 2019, 20:00 Autonomia to oferta używanych aut dla każdego. Zapewnia niskie raty, możliwość zwrotu auta na koniec umowy i wybranie kolejnego modelu. 61
  • Polska stocznia numerem jeden w Europie 26 gru 2019, 20:00 Statki zasilane elektrycznością, gazem, a w przyszłości także wodorem. Naszą specjalnością są rozwiązania proekologiczne. Pracy nam nie zabraknie – mówi Piotr Soyka, prezes Grupy Kapitałowej REMONTOWA HOLDING. 62
  • PHH – ambitny gracz 26 gru 2019, 20:00 Chcemy być najlepszym graczem na rynku hotelowym – mówi Gheorghe Marian Cristescu, prezes Polskiego Holdingu Hotelowego. 64
  • Symbioza w rolnictwie 26 gru 2019, 20:00 Grupa Top Farms stawia na dzielenie się wiedzą i doświadczeniem z rolnikami, bo to klucz do dobrej współpracy i zwiększenia konkurencyjności w polskim rolnictwie. 68
  • Lokalne smaki 26 gru 2019, 20:00 134 lata tradycji zobowiązują. Chcemy, by nasze produkty były gwarantem najwyższej jakości i najlepszego smaku – mówi Marek Dereziński, dyrektor zarządzający Chemirol Sp. z o.o. 69
  • Jakość w połączeniu z naturalnością 26 gru 2019, 20:00 Jesteśmy najdynamiczniej rozwijającą się firmą w swojej branży w Polsce, wyznaczamy nowe trendy w jakości, smakach i opakowaniach – mówi Grzegorz Chojnacki, prezes BZK Alco. 70
  • W poszukiwaniu pracownika 26 gru 2019, 20:00 Niska stopa bezrobocia sprawia, że znalezienie pracownika staje się wyzwaniem. Tylko na portalu ogłoszeniowym OLX liczba nowych ogłoszeń w kategorii Praca za rok 2019 wyniosła ponad 737 tys. 71
  • Lepki książę 26 gru 2019, 20:00 Do średniego syna królowej Elżbiety lepi się wiele brudów. Jest podejrzewany nie tylko o powiązania z gangiem wpływowych pedofilów, lecz także o pranie pieniędzy pod przybranym nazwiskiem. 73
  • Klimatyczna niepewność 26 gru 2019, 20:00 Kiedy premier Morawiecki relacjonował ustalenia unijnego szczytu, można było odnieść wrażenie, że Polska uzyskała tam jakąś wyjątkową europejską „dyspensę”, gdy idzie o przyjęty plan eliminacji węgla do połowy XXI w.... 76
  • Wyzwania na 2020 rok 26 gru 2019, 20:00 Konieczne jest umożliwienie większej liczbie pacjentów korzystania z nowoczesnego leczenia – mówi prof. Krzysztof Giannopoulos, hematolog. 78
  • Jelita rządzą! 26 gru 2019, 20:00 Mówią o nich „drugi mózg” i „centrum dowodzenia”. Jelita są teraz na topie. To wcale nie jest ich 5 minut, które szybko przeminie. To przyszłość medycyny. 80
  • Leczyć, nie odchudzać 26 gru 2019, 20:00 Ciężka, postępująca, ze skłonnością do nawrotów: tak można opisać otyłość. Jak każdą chorobę trzeba ją zdiagnozować i leczyć. Niestety, w Polsce szwankuje i jedno, i drugie. 82
  • Priorytetowy rynek 26 gru 2019, 20:00 Rynek polski jest dla nas bardzo ważny. Jesteśmy dziś jednym z większych producentów krajowych, wytwarzamy leki na potrzeby rynku polskiego i na eksport – mówi Michał Nitka, dyrektor generalny Polska & CEE, Teva Pharmaceuticals Polska. 84
  • Kiedy włos spada z głowy 26 gru 2019, 20:00 Łysienie jest najczęstszą chorobą włosów. To głównie łysienie męskie androgenowe, łysienie androgenowe u kobiet i łysienie plackowate. 86
  • Alternatywa dla chirurgicznego modelowania sylwetki 26 gru 2019, 20:00 Dobre samopoczucie i nienaganny wygląd są obecnie cenione niezwykle wysoko. Z tej perspektywy nadprogramowe kilogramy, „skórka pomarańczowa” czy oznaki starzenia mają niewątpliwy wpływ na komfort naszego życia. 87
  • Cztery pory popkultury 26 gru 2019, 20:00 Superbohaterowie, James Bond i legendy rocka. Hollywoodzkie studia już zdążyły zaplanować nasz popkulturalny rok 2020. 88
  • Banalne morderstwo 26 gru 2019, 20:00 „Gwiezdne wojny” mnie uzdrowiły. Już nie potrzebuję, żeby wszyscy w internecie mnie lubili – mówi Rian Johnson, reżyser „Ostatniego Jedi” i „Na noże” (w kinach). 92
  • Wydarzenie 26 gru 2019, 20:00 Miłość i nienawiść Szilárd Rubin, „GRA W CYKORA”, Wydawnictwo Studio EMKA Péter Esterházy, wspominając pierwsze wydanie tej powieści na początku lat 60., napisał, że była „jak nagłe, niszczące uderzenie meteorytu lub... 94
  • Film 26 gru 2019, 20:00 Mętny kod FRANCJA LUBI BAWIĆ SIĘ W HOLLYWOOD i zalewa europejskie rynki kinem rozrywkowym. Jednak o ile tamtejsi reżyserzy znaleźli swój sposób na komedie, o tyle z kryminałami idzie im gorzej. I, niestety, „Kodem Dedala” Régis... 95
  • Muzyka 26 gru 2019, 20:00 Swingujący Harry Harry Styles był w One Direction najzdolniejszy. A po rozpadzie boysbandu gwiazdor chce zwrócić się do szerszego audytorium niż dorastające dziewczęta. Zagrał w „Dunkierce” Christophera Nolana, pojawił się w kilku... 96
  • Książka 26 gru 2019, 20:00 Szukanie sensu Złożona z rozmów z Zygmuntem Baumanem książka nie dotyczy naukowych osiągnięć jednego z najbardziej wpływowych socjologów XX w., ale przede wszystkim jego życiowej drogi. Akademik opowiada o doświadczeniach żydowskiego... 97
  • Sylwestrowy mięsny jeż 26 gru 2019, 20:00 Sylwester nad Zalewem Zegrzyńskim: pięć ciężkostrawnych dań, trzy desery, flacha wódy na łeb, jeden kac w cenie, o pierwszej w nocy znowu dania na ciepło i podobnie o trzeciej. W kogo się zamieniamy w Sylwestra? Czy to my tacy głodni i... 98
  • O ludziach lodu 26 gru 2019, 20:00 Parę lat temu patrzono na nich jak na dziwaków, bo któż chciałby zażywać kąpieli w lodowatej wodzie. Dziś bycie morsem jest cool, a morsowanie przybiera coraz bardziej ekstremalne formy. 101
  • Mowa noblowska Tokarczuk to morze inspiracji 26 gru 2019, 20:00 co mnie inspiruje mówi Ewa Wachowicz producentka telewizyjna, autorka programów i książek kulinarnych, właścicielka krakowskiej restauracji Zalipianki 104
  • Jak zostać przedsiębiorcą w nowym roku 26 gru 2019, 20:00 Zawsze chciałeś pracować na swoim, ale nie miałeś dość odwagi? Na początkującego przedsiębiorcę czyha sporo pułapek. Tyle że większość z nich zastawia on sam na siebie – w głowie. Podpowiadam, jak się z nich wydostać. 105
  • Z dobrą wróżbą 26 gru 2019, 20:00 Nazwa szczodroków nawiązuje do szczodrych i hojnych gospodyń, które obdarowywały kolędników słodkościami i dzieliły z nimi radość. 106
  • Jak wybrać szampana 26 gru 2019, 20:00 Każdy szampan jest winem musującym, ale nie każde wino musujące to szampan. Przy wyborze bąbelków warto zwrócić uwagę na jeszcze kilka kwestii. 107
  • Zimowy Wrocław jest piękny 26 gru 2019, 20:00 Wrocław, jedno z najpiękniejszych miast w Polsce, warto odwiedzić nie tylko latem, gdy pogoda sprzyja spacerom, lecz także zimową porą, gdy błyszczy w świetle iluminacji, pachnie cynamonem i rozbrzmiewa dźwiękami świątecznej muzyki. 108
  • Kulinarne centrum stolicy 26 gru 2019, 20:00 Różnorodność oraz jakość oferty sprawiają, że Centrum Praskie Koneser nie ma dziś w Warszawie konkurencji. 110
  • Uratowana perła – Browar Przystań 26 gru 2019, 20:00 Park Śląski oferuje wiele atrakcji – zoo, park rozrywki, planetarium, rozarium. Powróciły też kultowa Przystań, obecnie Browar Przystań, oraz cukiernia Lukier. 112
  • Zrób sobie Marylę Rodowicz 26 gru 2019, 20:00 Ale to już było? I co z tego! Kiedy zbliża się sylwester, wszystkie polskie miasta biją się o Marylę. Nam wystarczy kilka przedmiotów, żeby „Kolorowe jarmarki” mogły zabrzmieć na każdej domówce. 114

ZKDP - Nakład kontrolowany