Brednie w blasku reflektorów

Brednie w blasku reflektorów

Instagram
Instagram / Źródło: Pexels / Pixabay
Bill Gates chce nas zaczipować. Szczepionki powodują łysienie. Koronawirusa można zabić cebulą. Ranking 7 największych bzdur wygłaszanych przez polskich celebrytów z milionami fanów w internecie.

Łukasz Sakowski, biolog i twórca bloga „To tylko teoria”, przyznaje, że codziennie dostaje przynajmniej kilkanaście próśb o naukowe ustosunkowanie się do medycznych bzdur kolportowanych w sieci. Także przez celebrytów.

Przykład: sugestię Magdy Gessler o tym, że koronawirusa można zwalczyć cebulą, Sakowski nominował już do tytułu „Biologicznej Bzdury Roku” w organizowanym przez siebie plebiscycie. Gwiazda TVN swoimi refleksjami na temat pandemii dzieliła się nie tylko w kontekście prozdrowotnej mocy cebuli. Mówiła też, że słucha teorii spiskowych i niektóre wydają jej się całkiem realne. Boi się szczepionki na COVID, bo „nie wiadomo, co w niej będzie”. Dodała też, że zawsze miała dystans do szczepień, bo „to kontakt organizmu z czymś obcym”. Restauratorka przeczytała też w internecie o tym, że ludzie, którzy nie będą chcieli się zaszczepić, zostaną zapakowani w kaftany i wywiezieni. A to budzi jej niepokój...

Budzić niepokój powinien też fakt, że do grona antyszczepionkowych celebrytów dołączyła ostatnio Edyta Górniak. Piosenkarka oznajmiła, że „woli umrzeć, niż się zaszczepić”. Zresztą nie tylko ona. Inny były reprezentant Polski w konkursie Eurowizji, Ivan Komarenko, nagle wrócił na pierwsze strony gazet. Stwierdził, że szczepienia mogą powodować łysienie.

Sakowski: Zaobserwowałem, że nastroje antyszczepionkowe ostatnio się nasilają. Choć często uważa się, że skłonność do takich poglądów mają ludzie bez wykształcenia, badania pokazują, że w tego typu teorie spiskowe wierzą najczęściej właśnie ci wykształceni, wielkomiejscy, poszukujący informacji, z „otwartym umysłem”.

Niestety promowanie antyszczepionkowców to nie jedyny punkt z listy grzechów gwiazd polskiego showbiznesu. Pandemia, z którą mierzy się świat, pozwoliła nam też poznać stosunek celebrytów do lekarzy. Wybitnych specjalistów, autorytetów w dziedzinie medycyny. – Viola Kołakowska w swoich filmikach na Instagramie posądziła profesora Simona (ordynatora Oddziału Zakaźnego Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. J. Gromkowskiego we Wrocławiu – red.) o to, że chce zarabiać na pandemii. I robi to tylko dlatego, że mówi o konieczności noszenia maseczek. Sama w koronawirusa nie wierzy – mówi dziennikarka i pisarka Karolina Korwin Piotrowska.

– Oczywiście można mieć nawet najgłupsze poglądy, można nawet się nimi dzielić. W końcu mamy wolność słowa. Problem zaczyna się w chwili, gdy gwiazdy wygłaszają sądy na temat zdrowia i życia ludzi, nie biorąc przy tym odpowiedzialności za to, co stanie się z tymi, którzy ich słuchali czy czytali – dodaje.

Upadek celebrytów

Korwin Piotrowska przypomina, jak przed kilkoma laty ignorowano fakt, że celebrytka Beata Pawlikowska, nie dysponując wiedzą medyczną, ani żadnym kierunkowym wykształceniem, usiadła i napisała książkę o tym, jak leczyć depresję dobrą wolą. – To przestaje być zabawne. Lekarze, z którymi rozmawiam, mówią mi o ofiarach diet lansowanych przez celebrytki z sieci. Jak się porozmawia z lekarzami, nagle okazuje się, że parę gwiazd cynicznie zarabiających na ludzkim strachu, niewiedzy czy marzeniach, powinno płacić odszkodowania. Szkoda, że przez lata w Polsce nie było jasnego stanowiska ze strony naukowców potępiającego zachowania kwestionujące dorobek naukowy całych pokoleń badaczy – mówi.

Jej zdaniem media też nie są bez winy. – Magdę Gessler, która jest kucharką, pyta się o wirusa. Ktoś wpada na pomysł, by windsurfera Brzozowskiego posadzić w studio obok lekarza specjalisty i wypytywać o pandemię. Kilkanaście dni później, w tym samym programie śniadaniowym, Łukasz Nowicki rozmowę z psychiatrą opowiadającą o antydepresantach kończy, mówiąc: „Drodzy państwo, starajmy się zażywać tych leków jak najmniej rzeczywiście... Oglądajcie nas, spotykajcie się z najbliższymi. Sport, sport sport!” Dla mnie to skandal – komentuje Korwin Piotrowska. Podkreśla też, że jej zdaniem celebryci powinni ponosić odpowiedzialność karną albo finansową, jeśli ktoś przez nich ucierpi. – Co innego przyszyć swoją metkę do taniej koszulki i sprzedać ją za trzysta złotych. Choć to oszustwo. Mówienie ludziom, jakich suplementów używać, polecanie diet, radzenie, jak się leczyć i polecanie bojkotu szczepień, może być po prostu niebezpieczne – kończy.

Informacyjne lenistwo

Skoro celebryci i w mediach tradycyjnych, i społecznościowych raczą nas opartymi na fejkach pseudonaukowymi wywodami, to jak weryfikować prawdziwość ich stwierdzeń? Oczywiście przy założeniu, że chcemy ich słuchać.

Łukasz Sakowski: WHO, mimo wpadek, wciąż jest niezłym źródłem informacji, a już na pewno lepszym od celebrytów. Owszem, trzeba być ostrożnym, zwłaszcza, gdy podaje dane z Chin czy Rosji, ale nadal wiele tekstów i raportów Światowej Organizacji Zdrowia jest wartościowych. Poza tym laikom polecam czerpać informacje pochodzące z Państwowego Instytutu Higieny, Polskiej Akademii Nauk, Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób, Europejskiej Agencji Chemikaliów, Europejskiej Agencji Leków czy z blogów naukowych takich jak mój – totylkoteoria.pl – oraz z portali branżowych farmaceutycznych, biotechnologicznych czy medycznych – wylicza.

Niestety bywa tak, że jeśli teoria, z którą zetkniemy się w sieci jest zbieżna z naszym poglądem na daną sprawę, nie staramy się sprawdzać, czy to prawda, czy fałsz. Sakowski zwraca też uwagę na fakt, że zdecydowanie łatwiej jest powielać wyssane z palca bzdury, niż pokusić się o rzetelne sprawdzenie stanu faktycznego w kilku źródłach. – Wstępne sprawdzenie informacji na własne potrzeby, przeprowadzone przez wykwalifikowaną osobę, zajmuje zwykle chwilę, ale przygotowanie materiałów do zrozumiałej, popularnonaukowej publikacji dotyczącej jakiejś fałszywej informacji, np. rozprowadzanej przez celebrytów, to już kilka godzin lub więcej – zaznacza.

Oto na czyje wypowiedzi, wpisy, nagrania, lepiej uważać:

Artykuł został opublikowany w 19/2020 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 19/2020 (1935)

  • Wirus nierówności 5 cze 2020, 15:00 Derek Chauvin z Minneapolis w roli mordercy bezbronnego George’a Floyda nie wziął się znikąd. Tak jak znikąd nie wzięli się ignoranci smarujący sprejami anarchistyczne hasła na pomniku Tadeusza Kościuszki, który cały swój majątek... 2
  • Przyczajony Ziobro 5 cze 2020, 15:00 Jeśli Andrzej Duda wygra, Morawiecki zachowa fotel premiera. Jeśli przegra, PiS szykuje rewolucję, w której ważnym elementem będzie Zbigniew Ziobro. Ale minister sprawiedliwości ma ambicje, które są nie na rekę Jarosławowi Kaczyńskiemu 14
  • Rafał „Obama” Trzaskowski 4 cze 2020, 11:41 Rafał Trzaskowski chce radykalnie zmienić wizerunek Platformy Obywatelskiej, wykorzystać społeczną potrzebę zmiany i pokonać Prawo i Sprawiedliwość w sferze wartości. Pytania są dwa: czy zdoła zrobić to w zaledwie trzy tygodnie i czy Polacy uwierzą w tę wielką przemianę. 24
  • Ustawki wyborcze 3 cze 2020, 17:00 Myślisz, że jeżdżą komunikacją miejską, ćwiczą w parkach i mają tłumy na spotkaniach. Dałeś się złapać. Zobaczcie, jak politycy robią show dla wyborców ze sobą w rolach głównych. 38
  • Brawurowy Jurek 31 maj 2020, 15:21 Wszyscy go znali i wszyscy lubili, bo był fajnym facetem – Jerzego Pilcha wspomina krytyk Leszek Bugajski, kolega z kawiarnianego stolika literackiego, który zorganizował pisarz. 44
  • Nerwy w sztabie 4 cze 2020, 15:00 Jeśli niewinny wpis Tuska sprowokował szefa sztabu Andrzeja Dudy do tak chamskiej reakcji, to wiedz, że coś się dzieje. 54
  • Mieliśmy więcej szczęścia niż rozumu 1 cze 2020, 15:10 Pani prezes jest dziś mocno przyparta do muru. Kuba nie będzie miał problemów z tym, żeby nie odebrać od niej telefonu – mówi w rozmowie z „Wprost” wieloletni dziennikarz Trójki Ernest Zozuń. I dodaje: – Mieliśmy więcej szczęścia niż rozumu. 57
  • Billa Gatesa w Polsce nie będzie 5 cze 2020, 15:00 Po koronawirusie nierówności dochodowe wzrosną w wielu krajach. Grupy, które były nieuprzywilejowane przed kryzysem, będą jeszcze bardziej nieuprzywilejowane po nim. Biedni będą biednieć, a bogaci się bogacić – mówi dr hab. Michał Brzeziński z Uniwersytetu Warszawskiego, jeden... 74
  • Polska cofa się do PRL 1 cze 2020, 17:22 Charakterystyczne dla państw dyktatorskich zawsze było to, że narzędziem represji mogła stać się właściwie każda instytucja. Popatrzmy na ostatnie działania sanepidu. Dlatego przeciwstawiam się pełzającemu zamachowi stanu, jaki PiS robi w Polsce – mówi prof. Leszek Balcerowicz. 90
  • Życie po życiu 2 cze 2020, 18:10 Prąd musi płynąć bez względu na wirusa. I na pewno będzie płynął w przyszłości – mówi Piotr Woźniak, tancerz, choreograf, instruktor tanga argentyńskiego z Warszawy, który właśnie zaczyna od zera swoje zawodowe życie. Ludzi postawionych przed koniecznością zamknięcia firmy,... 108
  • Klątwa’56: witaj w grupie ryzyka 2 cze 2020, 13:40 Ochrona przedemerytalna działa, ale często na wspak. Miała być dobrodziejstwem, stała się przekleństwem. 121
  • Czego podczas pandemii dowiecie się o znajomych 2 cze 2020, 18:07 Spotkanie na warszawskiej Saskiej Kępie, w ogródku knajpki otwartej po długiej przerwie. Na wizytę jadę taksówką. Kierowca hermetycznie odizolowany od reszty pasażerów, niczym pacjenci w szpitalu zakaźnym. Przezroczysta folia starannie... 129
  • Kogo biją w Ameryce 4 cze 2020, 11:07 Przekaz o wielkim ludowym powstaniu jest umiejętnie wzmacniany przez farmy trolli z Rosji i chińskich dyplomatów mających dostęp do Facebooka i Twittera. Służy wielkim politycznym graczom bo rzeczywistość nie jest im na rękę. 135
  • Nawróceni przez koronawirusa 3 cze 2020, 13:15 Gwałtowny wzrost religijności zanotowała Wielka Brytania, Włochy, USA i Australia. Na ile to efekt strachu, a na ile trwała przemiana? 156
  • Brednie w blasku reflektorów 5 cze 2020, 15:00 Bill Gates chce nas zaczipować. Szczepionki powodują łysienie. Koronawirusa można zabić cebulą. Ranking 7 największych bzdur wygłaszanych przez polskich celebrytów z milionami fanów w internecie. 168
  • Internet powinien być częściowo ocenzurowany 3 cze 2020, 17:14 Lekarzy, którzy głoszą spiskowe teorie i działają przeciwko zdrowiu publicznemu, należy pozbawiać prawa wykonywania zawodu. I mówić wprost, że niektóre poglądy są medyczną bzdurą, np. że „Bill Gates daje pieniądze na szczepionkę, bo chce mieć władzę nad światem i nas... 185
  • Przebieg COVID-19 zależy od genów 2 cze 2020, 9:35 Stan niektórych chorych na COVID-19 pogarsza się w ciągu kilku godzin, inni mają tylko gorączkę i kaszel. Gdy pacjent trafia na izbę przyjęć, trudno przewidzieć, jak będzie u niego przebiegać choroba. Może w tym pomóc test genetyczny, który będzie można wykonać od razu na... 197
  • Dziesięć kluczowych słów 22 mar 2020, 20:00 Ostatni wywiad Jerzego Pilcha dla „Wprost” był osnuty wokół słów nazywających rzeczy dla niego najważniejsze: dom, nałóg, dotyk, matka. – Ojciec staje się mi bliższy – mówił pisarz 213
  • Bezkarność na sprzedaż 4 cze 2020, 0:23 „Nic mi nie zrobią” – miał często powtarzać Epstein, który przekupywał ofiary i szantażował dziennikarzy. Inny wpływowy Amerykanin, Robert Durst, ekipie filmowej wyznał: „Oczywiście, że zabiłem ich wszystkich”. Co sprawiło, że przez lata byli bezkarni? 226
  • Pomnażacze złotówek 5 cze 2020, 15:00 Były największe polskie firmy, byli giganci eksportu. Czas na ranking polskich gepardów, czyli tych przedsiębiorców, którzy są mistrzami w powiększaniu zysków. 238