Przemoc pandemiczna

Przemoc pandemiczna

Ofiara przemocy, zdj. ilustracyjne
Ofiara przemocy, zdj. ilustracyjne / Źródło: Fotolia / Photographee.eu
W warunkach wymuszonej izolacji narasta frustracja, a sposobów na jej rozładowanie właściwie nie ma. To przekłada się na to, że żądania sprawcy są wyrażane, delikatnie mówiąc, mniej grzecznie. Podobnie jak ewentualny sprzeciw, co sprawia, że spirala agresji nakręca się i dochodzi stricte do przemocy także fizycznej. To także efekt tego, że trudniej jest uniknąć sytuacji, gdy jest się „pod ręką” w momencie, kiedy sprawca nad sobą nie panuje. Trudniej jest więc gdziekolwiek uciec i poprosić o pomoc. A do tego w wielu domach faktycznie pokutuje przekonanie, że sprawca ma prawo. A że ofiara akurat nie ma ochoty? Musi zagryźć zęby, jakoś się przemęczyć – mówi w rozmowie z „Wprost” Adam Kuczyński, radca prawny, współzałożyciel Fundacji Przeciw Kulturze Gwałtu.

Wprost: W dobie epidemii, poczucia zagrożenia narasta przemoc domowa. Też to obserwujecie?

Adam Kuczyński, radca prawny, współzałożyciel Fundacji Przeciw Kulturze Gwałtu: Jako fundacja konkretnie nie, jesteśmy natomiast stroną dyskusji, która rozgorzała kilka miesięcy na temat wrażliwości wobec przemocy za zamkniętymi drzwiami. I skutek już jakiś jest, organizacje zajmujące się stricte pomocą osobom doświadczającym przemocy w domu odnotowują wzrost liczby zgłoszeń, także od świadków, sąsiadów, znajomych czy osób postronnych. Centrum Praw Kobiet czy Feminoteka z pewnością miały i mają o wiele więcej do roboty w tym czasie.

Tak na chłopski rozum: skoro do części zgwałceń dochodzi w miejscach publicznych – na koncercie, w parku, lesie, klubie, to może taki jest plus tej marnej sytuacji? Że ta ilość „okazji” do zgwałcenia kogoś maleje.

Oczywiście, nie ma koncertów, wydarzeń, imprez, a więc sytuacji i miejsc, gdzie gromadzi się dużo osób, często pod wpływem alkoholu czy innych używek.

Siedzimy w domach, teoretycznie więc raczej nie ma sposobności, żeby znaleźć się w „ryzykownym miejscu”. Co nie znaczy, że nagle znaleźliśmy się w raju i nic złego się nie dzieje.

Czytaj też:
Był wziętym fotografem. „Prawdziwa historia zaczęła się, gdy poszedłem w bezdomność”

A co się dzieje?

Mamy chociażby klientkę, która wychodziła z metra wczesnym popołudniem, sam środek dnia, i została potocznie mówiąc „zmacana” na ruchomych schodach przez jakiegoś delikwenta. Na szczęście trafiło na osobę świadomą, która podjęła działania, odezwała się do nas, zwróciła się do zarządu metra o zabezpieczenie nagrania z monitoringu. Ale ile osób mogło spotkać to samo i nawet przez myśl im nie przeszło, żeby coś z tym zrobić?

Taki pokutuje przecież u nas niedobry standard: jak się jest kobietą, to trzeba się liczyć z tym, że jakieś łapska prędzej czy później się „przykleją”.

„Okazji” jest mniej, sam to zauważyłeś. Ja się jednak z drugiej strony obawiam, że przez to dystansowanie społeczne stajemy się też mniej wyczuleni na innych i to, że dzieje im się jakaś krzywda. A to z kolei może ośmielać sprawców.

Po części na pewno. Niby sobie pomagamy, robimy zakupy staruszkom, wszyscy jesteśmy do siebie z sercem na dłoni. A z drugiej strony demolujemy lekarzom samochody czy odwracamy głowę, jak ktoś kogoś bije na ulicy. Tym bardziej więc nie będziemy się angażować w zwracanie uwagi na przemoc seksualną, którą stereotypowo postrzega się zazwyczaj co najgorzej jako „chamski podryw”. Przez to, że ulice są opustoszałe, żyjemy w psychozie strachu przed zarażeniem się, a przez to trzymamy się od siebie z daleka nie tylko fizycznie, ale i psychicznie.

W czterech ścianach jest chyba dokładnie tak samo? Im bliżej, tym niektórzy oddalają się od siebie, jeśli w domu gości przemoc – jest też przez to więcej sposobności do jej aktów. Poza tym drastycznie ograniczona jest pula możliwości, by narastający stres, frustrację czy agresję rozładować: nie można pójść na siłownię, basen, spotkanie ze znajomymi, do kina czy teatru. To dotyczy więc również was, jako Fundacji Przeciw Kulturze Gwałtu, bo do przemocy seksualnej dochodzi najczęściej nie stereotypowo po zmroku w parku, tylko w czterech ścianach.

Razem z moją koleżanką z fundacji Kamilą Ferenc popełniliśmy wstęp do polskiego tłumaczenia książki „Gwałt w małżeństwie”, w którym zauważamy, że w naszym prawie nie istnieje przymus współżycia seksualnego w związku zalegalizowanym prawnie. W żadnym innym zresztą tym bardziej.

Artykuł został opublikowany w najnowszym wydaniu tygodnika e-Wprost.

Aktualne wydanie e-Wprost dostępne jest w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 43/2020 (1959)

  • Karantanna 20 lis 2020, 15:00 W Polsce zdarzały się sytuacje, że skazany za znęcanie się mąż był zamykany pod jednym dachem na kwarantannie z żoną, którą kilkadziesiąt lat bił. 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 16 lis 2020, 8:07 Ustawa, która miała zakończyć w Polsce m.in. hodowlę zwierząt na futra, nawet w wersji bez uboju rytualnego, który budził największy opór wśród posłów PiS raczej nie zostanie uchwalona. Prezydent Andrzej Duda zapowiedział weto do tej ustawy, a przełamać się go nie uda... 15
  • Plan awaryjny PiS 19 lis 2020, 7:59 Ostatnie perturbacje w klubie PiS zmusiły kierownictwo ugrupowania do szukania polityków, którzy mogą zastąpić partyjnych buntowników. Najłatwiej było ich pozyskać wśród posłów Kukiz'15, którzy są w Koalicji Polskiej. 24
  • Władza przyjdzie sama 14 lis 2020, 7:26 Zamarliśmy w bezruchu i czekamy, aż PiS wyłoży się na swoich pomysłach. Budka jest przekonany, że jako największa partia opozycyjna w przyszłym rządzie będziemy odgrywali kluczową rolę, a on będzie premierem – zdradza polityk Platformy Obywatelskiej. 30
  • Prawdziwa twarz Hołowni 19 lis 2020, 19:31 Po blisko roku od wejścia Szymona Hołowni do polityki o nim i jego ludziach dowiadujemy się coraz więcej. Chociaż w pierwszej linii ruchu widać nowe twarze, to za ich plecami stoją ludzie związani w przeszłości z PO i Donaldem Tuskiem. 38
  • Celebryta plus 16 lis 2020, 11:08 Nie setki zmarłych na koronawirusa, nie zadymy na Marszu Niepodległości i nawet nie wybory w USA. Nic tak skutecznie nie podgrzewało nastrojów w weekend, jak nazwany „celebryta plus” program wsparcia dla branży artystycznej. Program zasilający braci Golec dwoma milionami... 49
  • Przemoc pandemiczna 17 lis 2020, 7:52 W warunkach wymuszonej izolacji narasta frustracja, a sposobów na jej rozładowanie właściwie nie ma. To przekłada się na to, że żądania sprawcy są wyrażane, delikatnie mówiąc, mniej grzecznie. Podobnie jak ewentualny sprzeciw, co sprawia, że spirala agresji nakręca się i... 56
  • Jan Paweł II skrzywdził Dziwisza 13 lis 2020, 17:01 Niektórzy w Kościele cieszą się z tego, że zrobił się taki zamęt wokół Dziwisza, bo to niejako odsuwa w cień odpowiedzialność papieża, który jest dla Polaków postacią pomnikową. Głębsza refleksja wskazuje, że żadne działania sekretarza nie usprawiedliwiają zaniechań papieża.... 71
  • Boże narodzenie 2020 19 lis 2020, 10:53 Do świąt nieco ponad miesiąc. I choć wciąż nie wiemy, jak w grudniu będą wyglądały powodowane pandemią obostrzenia, wielu Polaków już dziś podejmuje strategiczne decyzje. Z badania przeprowadzonego dla „Wprost” na panelu Ariadna wynika, że aż 33 proc. respondentów święta... 84
  • Awantura o Tischnera 18 lis 2020, 17:43 W swych późnych tekstach ks. Tischner pisał o upolitycznieniu polskiego Kościoła, o sklejeniu nacjonalistycznych uczuć z sentymentami religijnymi, o zakażaniu religii lękiem, nazywał to „złą nowiną”. Przed tym ostrzegał. A teraz osoby, które krzewią takie rozumienie religii,... 93
  • Moja wolność jest najważniejsza 10 lis 2020, 13:12 Dlaczego nie wyszło jej w małżeństwie, czy zamknęłaby teatr gdyby dalej była dyrektorką warszawskiej Syreny, co sądzi o walce z epidemią, strajku kobiet i o płaceniu alimentów po rozwodzie. O tym senator Barbara Borys-Damięcka opowiada Monice Zamachowskiej. 106
  • Zlecenie przyszło ze Wschodu 11 lis 2020, 14:28 Ta zbrodnia czeka na wyjaśnienie od 28 lat. Jej rozwiązanie powinno być proste i szybkie. Byłoby tak, gdyby nie zaniechania, zacieranie śladów oraz zmowa milczenia osób, które prawdopodobnie brały udział w jej przygotowywaniu. Nie zabija się wszak premiera (choćby byłego)... 125
  • Jak Covid zjada restauracje 14 lis 2020, 9:50 Kiedy w połowie marca Mateusz Morawiecki ogłaszał pierwszy lockdown, w niewielkiej „Maćkowej Chacie” na Lubelszczyźnie trwały przygotowania do otwarcia sezonu. Epidemia, która je przerwała, zmąciła życie nie tylko właścicieli i pracowników. W tarapaty wpadli też mali lokalni... 145
  • Odszkodowania za lockdown 16 lis 2020, 13:12 Rząd może spodziewać się zalania pozwami za zamknięcie poszczególnych branż. Mec. Jacek Dubois podkreśla w rozmowie z „Wprost”, że wprowadzone obostrzenia są wadliwe z punktu widzenia prawa. Jego zdaniem celowo nie przyjęto właściwych przepisów, ponieważ rządzącym zależało na... 158
  • Toniesz w długach? Postaraj się o awatara 18 lis 2020, 11:40 Czy do końca twoich dni będą ścigać cię komornicy? Co prawda – nieskutecznie, ale zawsze to jednak niebyt miła perspektywa. Otóż – nie. Długów się możesz pozbyć, właśnie dzięki… upadłości konsumenckiej. Ale zanim złożysz do sądu wniosek, musisz się postarać o awatara. Oraz tę... 166
  • Dramatyczny wybór Ukrainy 16 lis 2020, 7:58 Prezydent Zełenski musi zgnieść skorumpowane sądownictwo, jeśli chce utrzymać wsparcie UE dla reform na Ukrainie. Jednak wojna z sędziami, broniącymi ukraińskich patologii, naraża władze w Kijowie na oskarżenia o łamanie praworządności, które stało się utrapieniem rządów... 182
  • Trump odejdzie, trumpizm pozostanie 15 lis 2020, 7:26 71 milionów Amerykanów zagłosowało na Donalda Trumpa. I oni z nim zostaną – zmieniając całkowicie amerykańską politykę. 193
  • Wcześniaki i koronawirus 17 lis 2020, 10:03 Dla wcześniaków, które muszą przez długi czas być podłączone do respiratora, zabójczy może być wirus RS. Głównym problemem wcześniaków jest niedojrzałość płuc, dlatego tak bardzo się obawialiśmy zakażeń COVID-19 – mówi w rozmowie z „Wprost” prof. Ryszard Lauterbach, kierownik... 204
  • Po co nam naukowcy? 14 lis 2020, 7:06 Po co pytać ekspertów w kraju, w którym każdy wszystko wie najlepiej. Od skoków narciarskich i wspinaczki wysokogórskiej, po procedury medyczne. Znamy się świetnie na wszystkim. Nam, Polakom, brakuje pokory wobec własnej niewiedzy – mówi Dariusz Aksamit, fizyk medyczny z... 213
  • Czułość literatury 18 lis 2020, 13:43 Po Noblu Olga Tokarczuk znalazła się w sytuacji luksusowej – jej wybitność została potwierdzona najważniejszym wyróżnieniem, jaki żyjący pisarz może otrzymać w naszym świecie i mogła w spokoju konsumować owoce sławy. Ale też znalazła się sytuacji kłopotliwej, bo tenże świat –... 232
  • Królowa Netfliksa 20 lis 2020, 11:55 „The Crown” szybko stało się jednym z hitów Netflixa. Każdy kolejny sezon serialu zaś okazuje się ciekawszy, bo akcja zbliża się do współczesności. W premierowej czwartej odsłonie Peter Morgan pokazuje czasy rządów Margaret Thatcher. 242
  • Statyści i masoni 20 lis 2020, 10:10 Pierwsza przemiana, jaką spowodowała „korona” w naszych umysłach, to dosłowne pojmowanie porzekadła „człowiek człowiekowi wilkiem”. Wilkiem, a raczej chodzącą bombą biologiczną. Po drugie - obserwuję u siebie rodzaj nerwicy natręctw, która polega na tym, że „widzimy” wirusy. 255