Pułapka na głosy

Pułapka na głosy

Dodano:   /  Zmieniono: 
Co nam mówią przedwybrocze sondaże
 
Przywiązywanie nadmiernej wagi do wyników sondaży może prowadzić wyborców na manowce, a polityków skłonić do podejmowania błędnych decyzji. To wniosek z 18-letniej historii polskiej demokracji. Lista ofiar sondaży jest długa i wiele mówi.

Spokojnie, to tylko klęska
Palma pierwszeństwa wśród ofiar sondaży przypada Tadeuszowi Mazowieckiemu, którego w połowie 1990 r. – właśnie na podstawie badań popularności – otoczenie przekonało do startu w wyborach prezydenckich. Rezultat był katastrofalny: poparcie tego polityka spadło z 48 proc. na początku września do 18 proc. w listopadzie, plasując Mazowieckiego daleko w tyle nie tylko za Lechem Wałęsą, ale i Stanem Tymińskim. Ten ostatni w ciągu zaledwie trzech tygodni poprzedzających głosowanie zyskał poparcie jednej czwartej wyborców.
W 2005 r. podobny los spotkał PO oraz walczącego o urząd prezydenta Donalda Tuska. Sondaże dawały zwycięstwo platformie aż do przedwyborczej środy, kiedy w badaniu OBOP na czoło wysunął się PiS. Jeszcze gorzej poszło ankieterom przewidzenie wyniku wyborów prezydenckich, bowiem ostatnie sondaże opublikowane w przedwyborczy piątek 21 października 2005 r. prognozowały niemal jednomyślnie zwycięstwo Tuska. Tylko sondaż PGB zwiastował zwycięstwo Lecha Kaczyńskiego.
Przeszacowanie poparcia dla PO i Tuska przed dwoma laty wywołało falę ataków na ośrodki badawcze, w czym celowali politycy PiS. „Uważam, że w ramach naprawy państwa musimy doprowadzić do tego, że badania będą rzeczywiście badaniami, a nie perswazją polityczną" – powiedział Lech Kaczyński w jednym z pierwszych po zwycięstwie wywiadów. Niektóre gazety pisały wręcz, że pokonał on nie tylko Tuska, ale i nieżyczliwe mu sondaże. Badania preferencji wyborczych rzeczywiście dają możliwość dokonywania różnorodnych manipulacji, na przykład przez sposób dobierania badanych, zadawania pytań czy też kwalifikacji odpowiedzi niezdecydowanych respondentów. Tego rodzaju metody są jednak dość łatwe do zdemaskowania i zwykle posługują się nimi sezonowe ośrodki o wątpliwej reputacji, podobne do tego afiliowanego przy Samoobronie, który przed dwoma laty wieszczył wyborcze zwycięstwo partii Andrzeja Leppera. W rzeczywistości częściej niż z próbą manipulacji mamy do czynienia z wieloma obiektywnymi przyczynami, powodującymi, że sondaże nie mogą odzwierciedlać wyniku wyborczego.

Partia modna
Nie ulega wątpliwości, że media wpływają na nastroje opinii publicznej. Równocześnie jednak jest faktem, że poparcie polityka darzonego sympatią przez prasę zwykle w sondażach jest przewartościowane. Ofiarą tego zjawiska padła najpierw Unia Wolności, a później Platforma Obywatelska, cieszące się ponadprzeciętnym poparciem we wszystkich środowiskach inteligenckich, w tym oczywiście wśród dziennikarzy.
Z badań przeprowadzonych przed dwoma laty na zlecenie tygodnika „Wprost" wśród prawie dwustu dziennikarzy ogólnopolskich mediów wynikało, że 77 proc. pytanych głosowało w drugiej turze na Tuska, na Kaczyńskiego – jedynie 11 proc. O tym, że najważniejsze, ogólnopolskie media były przychylne Tuskowi, była też przekonana większość wyborców badanych przez GfK Polonia. Intensywna promocja medialna ugrupowania czy kandydata pomaga mu przede wszystkim w sondażach: respondentowi jest wygodniej przyznać się do popierania „modnej" partii, którą promują wpływowe ośrodki opiniotwórcze. O tym zaś, co sondowany zrobi w dniu wyborów, często decydują inne motywy.
Jednym z motywów zachowania się wyborcy przy urnie jest niechęć do zmarnowania głosu. Skłania ona do głosowania na te partie, które mają szanse na zwycięstwo. W najbliższych wyborach ten czynnik będzie działał na korzyść PiS, bo to ta partia jest częściej wskazywana przez zwolenników ugrupowań balansujących na granicy progu wyborczego jako tzw. drugi wybór. Jeśli dodamy do tego fakt, że 20-30 proc. polskich wyborców podejmuje decyzję dopiero w dniu głosowania, łatwo jest zrozumieć, dlaczego sondaż przeprowadzany kilka dni wcześniej może dać wyniki znacznie odstające od ostatecznego rezultatu. Trzeba też pamiętać, że wiele sondaży – także tych przedstawianych jako reprezentatywne – jest przeprowadzanych telefonicznie. Tymczasem z badań wynika, że w większości polskich domów telefony częściej odbierają kobiety niż mężczyźni, co nieuchronnie zmniejsza poziom reprezentatywności odpowiedzi uzyskanych tą drogą. Ponadto wciąż, zwłaszcza na wsi i w mniejszych miastach, wiele osób nie ma telefonu.
Kiedy wieczorem 21 października zasiądziemy przed telewizorami, by obejrzeć wstępne prognozy wyborcze, musimy się liczyć z tym, że okażą się one odmienne od ostatecznych rezultatów. Przeprowadzane w dniu głosowania exit pool, polegające na pytaniu o dokonany wybór osób opuszczających punkty wyborcze, są obarczone wadą wynikającą z tego, że wielu wyborców odmawia udzielenia odpowiedzi. Wprawdzie w 2005 r. wyniki exit pool podane
w TVP przez OBOP-PBS różniły się od rzeczywistych o mniej niż jeden procent, ale w 1997 r. podobny sondaż dał Unii Pracy ponad 5 proc. i miejsce w parlamencie.
W rzeczywistości UP nie przekroczyła progu wyborczego. W najbliższych wyborach podobna sytuacja może dotyczyć PSL i Samoobrony, które w wielu badaniach balansują na granicy progu wyborczego.

Trendowskazy
Sondaże, zwłaszcza te publikowane w ostatnich dniach przed głosowaniem, z pewnością wpływają na wyborców, ale nie są one – jak sugerują niektórzy politycy – samospełniającymi się prognozami. Gdyby tak było, od dwóch lat Polską rządziłaby PO, a w Pałacu Prezydenckim urzędowałby Donald Tusk. Nie można jednak przewidzieć, ilu uprawnionych do głosowania zmiana lidera sondaży w przeddzień głosowania skłoni do udziału w wyborach, ilu zaś zniechęci. Przed dziesięciu laty AWS wyraźnie pokonała SLD, chociaż część sondaży do końca wskazywała na postkomunistów jako zwycięzców. Także w tym roku może się okazać, że wzrost poparcia dla PiS, który zarysował się w pierwszej połowie września, skłoni wielu przeciwników rządów Jarosława Kaczyńskiego do oddania głosu na PO.
Największa wartość sondaży to wskazywanie nastrojów wyborców. Przed dwoma laty PO wyraźnie wyprzedzała PiS w sierpniu (w większości sondaży nawet o kilkanaście procent), ale już na początku września partia braci Kaczyńskich zaczęła odrabiać straty i to ona znalazła się w dniu wyborów na fali wznoszącej. W tym roku najistotniejsza będzie popularność partii w połowie października. Zważywszy na to że w większości wrześniowych sondaży różnice między PO i PiS wynoszą kilka procent, wybory wygra ta formacja, która w październiku okaże się skuteczniejsza w pozyskiwaniu sympatii wyborców.
Krytycy wielkiej roli badań opinii publicznej we współczesnych państwach demokratycznych mówią często o dyktaturze sondaży i domagają się wydłużenia czasu, w którym obowiązuje zakaz ich publikowania. W przeszłości w niektórych krajach (na przykład w Portugalii) ten zakaz był rozciągnięty na cały, kilkumiesięczny okres kampanii wyborczej. Dziś, w dobie niemal powszechnego dostępu do Internetu, wprowadzenie takiego zakazu byłoby niemożliwe do wyegzekwowania. W Polsce w latach 90. okres sondażowej ciszy wynosił dwanaście dni przed wyborami, ale w 2001 r. został skrócony do dwóch dni. W przedwyborczy piątek 19 października poznamy zatem preferencje wyborcze Polaków ze środy 17 października. Być może, wykorzystując możliwości, które daje Internet, ktoś zdecyduje się na złamanie ciszy wyborczej i opublikuje wynik późniejszego sondażu. Będzie to jednak tylko kolejne ułomne odzwierciedlenie stanu nastrojów, a nie rezultat, który poznamy dopiero 22 października.

Więcej możesz przeczytać w 40/2007 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 40/2007 (1293)

  • Na stronie - Kanał w kanałach30 wrz 2007, 22:00Nawet jak w miasto walnie meteoryt, widzowie i tak przełączą kanał na „Mordo ty moja”3
  • Wprost od czytelników30 wrz 2007, 22:00Granat prasowyWpełni zgadzam się z tezami artykułu „Granat prasowy" (nr 38), że posunięcia polskich polityków nie majądostatecznego odzwierciedlenia w prasie zagranicznej. Jednak nie tylko prasa jest źródłem informacji, jest...3
  • Olejniczak wicepremierem, Borowski marszałkiem Sejmu?30 wrz 2007, 22:00Polityka6
  • Miller największą przedwyborczą bombą30 wrz 2007, 22:00Listy wyborcze6
  • Przeszukanie w firmie Gudzowatego30 wrz 2007, 22:00Prokuratura6
  • Rozbiorą się dla zwierząt!30 wrz 2007, 22:00Ekologia6
  • Skaner30 wrz 2007, 22:006
  • Dossier30 wrz 2007, 22:00Ja mam więcej synów i córek niż pan elektoratuKrzysztof Putra do Romana Giertycha w programie „Co z tą Polską?" podczas dyskusji o zbliżających się wyborachWiem od Fidela Castro, że kluczem do długich występów jest zdrowa...8
  • Pudła Kurskiego30 wrz 2007, 22:00Pytania niepolityczne8
  • Ludzie30 wrz 2007, 22:00Materna ku chwale Sopotu Krzysztof Materna został doradcą prezydenta Sopotu Jacka Karnowskiego. Dzięki satyrykowi miasto ma się stać potęgą turystyczną i konkurować z najlepszymi kurortami Europy. (ACI) Manuskrypt Dobrosza Wicemarszałek...9
  • Bomby na scenie30 wrz 2007, 22:00Kampania wyborcza9
  • Kamera przed drzwiami Krauzego30 wrz 2007, 22:00Śledztwo10
  • Wilk w Londynie30 wrz 2007, 22:00Sztuka10
  • Polacy wygrają z parkinsonem?30 wrz 2007, 22:00Zdrowie10
  • Piekło Ceausescu30 wrz 2007, 22:00Film12
  • Sowińska ściga zeszyty30 wrz 2007, 22:00Prawa dziecka12
  • Sawka czatuje30 wrz 2007, 22:00Henryk Sawka (www.przyssawka.pl)12
  • Prezydent jest mi winien stówę30 wrz 2007, 22:00Rozmowa z Radkiem Sikorskim, byłym ministrem obrony narodowej14
  • Poczta30 wrz 2007, 22:00Zabójczy koktajl Badania, na które powołuje się autorka artykułu „Zabójczy koktajl" (nr 39), dotyczące szkodliwości druku laserowego, nie odnoszą się do drukarek OKI. Drukarka tej marki przypadkowo znalazła się na zdjęciu...15
  • Playback30 wrz 2007, 22:00Wojciech  Olejniczak, przewodniczący SLD i Aleksander Kwaśniewski15
  • Z życia koalicji30 wrz 2007, 22:00Nie mówiliśmy, że wpuszczenie Nelli na listy wyborcze jest jak występ połykacza ognia w fabryce amunicji? Cóż, jak zwykle mieliśmy rację. Aborcyjne poglądy i wolty przyszłej pani poseł narobiły nielichego zamieszania. Na szczęście...16
  • Z życia opozycji30 wrz 2007, 22:00Pierwsza Dama Wolnego Słowa Renata Beger wpadła. Okazało się, że przyjmowała od swojej partyjnej koleżanki sfałszowane podpisy na listach Samoobrony. Puenty mamy aż dwie. Z jednej strony to postęp, bo kilka lat temu pani Renia sama kilka...17
  • Wprost przeciwnie - Zdrada Francuzów30 wrz 2007, 22:00Francuzom spodobała się zasada, by mówić to, co się myśli, i robić to, co się mówi18
  • Fotoplastykon30 wrz 2007, 22:00Henryk Sawka (www.przyssawka.pl)22
  • Kto się nadaje na przywódcę30 wrz 2007, 22:00Donald Tusk podbił serca Polaków, Jarosław Kaczyński zawładnął ich umysłami24
  • Jak się wygrywa wybory30 wrz 2007, 22:00Polityk powinien mieć znienawidzonego przeciwnika, by straszyć nim własnych zwolenników30
  • Grabarze lewicy30 wrz 2007, 22:00SLD może zniszczyć trójka polityków, którzy stworzyli tę partię: Kwaśniewski, Miller i Oleksy34
  • Szach-pat30 wrz 2007, 22:00Wybory nic w Polsce nie zmienią38
  • Pułapka na głosy30 wrz 2007, 22:00Co nam mówią przedwybrocze sondaże40
  • Sprawiedliwość ekspresowa30 wrz 2007, 22:00Chuligani, drobni złodzieje i wandale stanowią znikomą część stających przed sądami dwudziestoczterogodzinnymi42
  • Fundusz łapówkarski30 wrz 2007, 22:00Sto placówek medycznych w korupcyjnej sieci44
  • Ryba po polsku - Socjalizm genetyczny30 wrz 2007, 22:00Tylko krok dzieli nas od świata zaludnionego przez genetycznie zdrową lewicę prenumerującą „Politykę”46
  • Giełda30 wrz 2007, 22:0048
  • Krauze roponośny30 wrz 2007, 22:00Pierwszą polską ropę naftową poza granicami kraju wydobyła w Kazachstanie Emba Jug Neft. To spółka zależna Petrolinvestu Ryszarda Krauzego. Surowiec nie jest najlepszej jakości, ale pochodzi z płytkiego odwiertu. Ropa z głębszych...48
  • Sztuka zysku30 wrz 2007, 22:00Od hitu do kituSkąd się bierze zysk? Jak poprawić wyniki finansowe firmy? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znajdują się w napisanej przystępnym językiem książce „Sztuka osiągania zysku" Adriana Slywotzky’ego....48
  • Przedszkolak na pokładzie30 wrz 2007, 22:00Stworzenia w samolotach pasażerskich stref dla dzieci domagają się republikańscy kongresmani: Heath Shuler i Walter Jones. Miejsca dla dzieci nie mają być jednak dostosowane do ich rozmiarów czy wyposażone w zabawki. Chodzi o uchronienie...48
  • Tysiąc Biedronek30 wrz 2007, 22:00Tysięczny sklep sieci Biedronka w Polsce otworzyła w warszawskim Wawrze portugalska grupa Jeronimo Martins. W kolejnych latach największa sieć handlowa w Polsce nie zamierza zwalniać tempa – planuje otwierać 120 sklepów rocznie, czyli...49
  • CIT solidarny30 wrz 2007, 22:00Aż 70 proc. polskich przedsiębiorców jest przeciwnych ujednoliceniu stawki CIT w UE. 19-procentowy podatek od osób fizycznych sprawia, że Polska jest atrakcyjnym krajem dla przedsiębiorców. Na szczęście KE chce ujednolicić jedynie zasady...49
  • Wolność dla oprogramowania30 wrz 2007, 22:00Zakaz sprzedaży na terenie UE komputerów z zainstalowanym systemem operacyjnym to kolejny pomysł Neelie Kroes, unijnej komisarz ds. konkurencji, na walkę z monopolem Microsoftu. Według Kroes, prawie wszystkie sprzedawane w Europie komputery...49
  • Apetyt na bogactwo30 wrz 2007, 22:00Mamy ćwierć miliona milionerów, a rocznie przybywa ich 25 tysięcy50
  • Nadprezydenci świata30 wrz 2007, 22:00Czy banki centralne są potrzebne?58
  • Fundusz inwestycji filmowych30 wrz 2007, 22:00Produkcję polskich filmów trzeba odwajdowić - wtedy będzie dochodowym beznesem60
  • Indeks Friedmana30 wrz 2007, 22:00Ranking wolności gospodarczej: 1. Hongkong, 2. Singapur, 3. Nowa Zelandia, 56. Polska62
  • 2x2=4 - Narodowy socjalizm30 wrz 2007, 22:00Zbyt wielu polityków pociągają tanie metody centralnego sprawowania władzy66
  • Know - How30 wrz 2007, 22:00 68
  • Serce kolarza30 wrz 2007, 22:00Nie tylko siłę i wytrzymałość, ale także wielkie serce zapewnia uczestnictwo w wyścigu Tour de France. Lekarze z Centre Hospitalier Universitaire de Rennes, badając byłych kolarzy, zauważyli, że ich mięśnie sercowe były 20-40 proc....68
  • Wiek nieufności30 wrz 2007, 22:00W XIX wieku USA były oazą powszechnej ufności, jak to określił Alexis de Tocqueville. Dziś Amerykanie wykazują największy w swej historii spadek zaufania społecznego. Podobnie jest w Europie. Nawet w krajach o dużym poczuciu ufności,...68
  • Słuchawka bez zakłóceń30 wrz 2007, 22:00Nowej generacji słuchawka Bluetooth do telefonów komórkowych eliminuje wszelkie zakłócenia z zewnątrz. Skonstruowano ją na potrzeby armii amerykańskiej.68
  • Seks podświetlony30 wrz 2007, 22:00Świetliki uprawiają miłość nocą. W poszukiwaniu partnerki samiec wzbija się w powietrze i wysyła świetlne sygnały, a samica, której te popisy się spodobają, błyska w odpowiedzi. Im jaśniejszy i dłuższy pokaz da samiec, tym...69
  • Inwazja obcych30 wrz 2007, 22:00Nasze parki narodowe mogą się stać skansenem rodzimych roślin i zwierząt70
  • Człowiek bakteria30 wrz 2007, 22:00W każdym z nas żyje 90 bilionów drobnoustrojów zawierających sto razy więcej genów niż ludzki genom74
  • Dziewica w kosmosie30 wrz 2007, 22:00Od 2008 r. będzie można wynająć pokój w hotelu na orbicie okołoziemskiej76
  • Bohater ostatniej bitwy30 wrz 2007, 22:00Generał Kleeberg zakazał grzebać tych, którzy popełniliby samobójstwo80
  • Bez granic30 wrz 2007, 22:0084
  • Świat w dymie30 wrz 2007, 22:00Każdego dnia na świecie spala się 15 mld papierosów, co minuta – 10 milionów. Najwięcej w Azji. Tylko w Chinach nałogowo pali 350 mln mieszkańców, a co roku milion osób umiera na raka płuc i krtani. Mimo kampanii antynikotynowych...84
  • Cytat tygodnia30 wrz 2007, 22:00„George W. Bush powinien się schować w jakimś kącie, by republikanin mógł wygrać te wybory"DONALD TRUMP o szansach republikanów w wyborach prezydenckich85
  • Gołąb wśród samurajów30 wrz 2007, 22:00KOMENTARZ85
  • Zamach Sarkozy’ego30 wrz 2007, 22:00Prezydent wygania z Francji socjalizm86
  • Poszukiwacze landrynek30 wrz 2007, 22:00Przed wyborami Ukrainą rządził wielki przemysł, po wyborach będzie rządził nią nadal90
  • Papierowy cud Merkel30 wrz 2007, 22:00Kanclerz Niemiec zbiera plon reform poprzednika94
  • Bin laden z Pekinu30 wrz 2007, 22:00Armie i rządy prowadzą dziś wojny za pośrednictwem hakerów98
  • Atak Trzeciego Świata30 wrz 2007, 22:00Stany Zjednoczone przestały być światowym liderem technologii102
  • Otwieranie Jerozolimy30 wrz 2007, 22:00Wielki pomnik tolerancji w Jerozolimie zaprojektował Czesław Dźwigaj, a sfinansował Aleksander Gudzowaty105
  • Pasaż30 wrz 2007, 22:00106
  • Jesień w pięciu odsłonach30 wrz 2007, 22:00Sukienki bombki, dużo dżinsu, dużo fioletu, buty na słupku i kratka. Ale jak zwykle każda marka ma trochę inny pomysł na jesienno-zimową garderobę. 106
  • Ubierać się jak Penélope Cruz30 wrz 2007, 22:00 Aktorka Penélope Cruz – dobro narodowe Hiszpanii – nosi stroje hiszpańskiej firmy Mango. Ta na sezon jesienno-zimowy proponuje ubrania zainspirowane światem filmu lat 40. – sukienki we wzory roślinne i retro oraz...106
  • Modernistyczne kozaki30 wrz 2007, 22:00Najnowsza kolekcja marki Aldo zawiera akcenty modernistyczne i futurystyczne. Jak to wygląda w praktyce? Można w niej znaleźć wszystkie fasony. Nie zabrakło wciąż modnych balerin, ale są też buty na słupku, platformie i szpilkach,...106
  • Mężczyzna w mieście30 wrz 2007, 22:00Dużo czerni, szarości, ale też ożywiające akcenty, takie jak seledynowa torba – to pomysł na jesienno-zimową garderobę Zegny. Panowie mogą nosić krótkie kurtki wiązane w pasie, płaszcze w kształcie trapezu z wyeksponowanymi...107
  • Szyk prosto z lasu30 wrz 2007, 22:00Monnari, polska marka, której twarzą jest Claudia Schiffer, przedstawiła dwa całkiem różne pomysły. „Chic" to elegancki styl miejski, nawiązujący do atmosfery klubu nocnego i mody lat 50. i 60. – ubrania z wyraźnie...107
  • Elegancki skate30 wrz 2007, 22:00Jak powinien wyglądać tej zimy mężczyzna? Według projektantów marki Hugo Boss – jak fan clubbingu, snowboardzista, skate i rockman jednocześnie. A do tego powinien być elegancki. Najnowsza kolekcja Hugo Bossa to połączenie...107
  • Aleje sukcesu30 wrz 2007, 22:00Pierwszy ranking polskich ulic: 1. Nowy Świat 2. Krakowskie Przedmieście 3. Floriańska 4. Marszałkowska 5. Długa110
  • Eliksir kapucyna30 wrz 2007, 22:00Najlepiej sprzedają się produkty prozdrowotne i napitki firmowane przez mnichów116
  • 14 godzin na kulturę30 wrz 2007, 22:00Wszystko  na białoNa tej imprezie obowiązuje ostrzejszy dress code niż w filharmonii: osób nie ubranych na biało po prostu się nie wpuszcza. Ponad 10 tys. fanów techno-trance’u, świecących w ultrafiolecie, będzie lewitować przy...120
  • Laser30 wrz 2007, 22:00120
  • Krótko po wolsku - Stan powojenny30 wrz 2007, 22:00Obudziłem się koło ósmej. Poranek 22 października był mglisty. Z jakiegoś powodu stanął budzik. Podniosłem słuchawkę, by zadzwonić do zegarynki – głucha cisza. Podbiegłem do okna, pierwszą rzeczą, którą zobaczyłem, był...122
  • Ranking tygodnia30 wrz 2007, 22:00Najchętniej oglądane programy telewizyjne20-23 września 2007tytuł/liczba widzów1. Taniec z gwiazdami4 965 785 TVN2. Jak oni śpiewają3 719 651 Polsat3. Tajemnica twierdzy szyfrów3 552 399 TVP 14. Ja wam pokażę!3 213 708 TVP 15. Przebojowa...122
  • Juwenalia w remizie30 wrz 2007, 22:00Kulturę studencką zastąpiło disco polo. Ale to żadne zmartwienie124
  • Czarna dziura na białym ekranie30 wrz 2007, 22:00Polski instytut sztuki Filmowej zabija nasze kino126
  • Wencel gordyjski - Tęcza nad stadionem30 wrz 2007, 22:00Geje mają szansę uzdrowić polski futbol128
  • Ueorgan Ludu30 wrz 2007, 22:00Weterani spod Grunwaldu nie pójdą głosować * PO okupuje plac Na Rozdrożu * Tusk między nogami * Miller z wanną na plecach * N. Rokita: Oddać Niemcom Gdańsk! * Wejdź, nie pożałujesz!129
  • Skibą w mur - Udawanie groźnego30 wrz 2007, 22:00Gdyby Adolf Hitler odniósł sukces jako pejzażysta, być może nie powstałaby NSDAP130