Indeks Friedmana

Indeks Friedmana

Ranking wolności gospodarczej: 1. Hongkong, 2. Singapur, 3. Nowa Zelandia, 56. Polska
 
W Ameryce wolność to rzecz święta. Nawet jeśli ogranicza się ją administracyjnymi zakazami, robi się to w imię… wolności. W Europie króluje za to równość. A w Polsce od dwóch lat jej przyrodnia siostra, czyli solidarność. Jak przekonać Polaków do wolności? Jak przekonać elektorat powiatowy, który decyduje o wynikach wyborów, a z rozumieniem zjawisk gospodarczych jest na bakier?
Organizacja Economic Freedom Network przedstawiła raport o stanie wolności gospodarczej świata. Indeks wolności gospodarczej odzwierciedla, w jakim stopniu instytucje i polityka rządowa przyczyniają się do zwiększenia wolności gospodarczej. Podstawami wolności gospodarczej są: możliwość wolnego wyboru, swoboda wymiany gospodarczej, wolność konkurowania oraz bezpieczeństwo własności prywatnej.

55 miejsc do ideału
Polska uzyskała w rankingu IWG 6,9 punktu na 10 możliwych. Dało nam to ex aequo z trzema innymi krajami 56. miejsce wśród 141 krajów świata. To fatalny wynik. Żebyśmy jeszcze w zamian za niewielką wolność mieli takie tempo wzrostu gospodarczego jak Chińczycy. Podobnie jak w innych konkursach ważna jest nie tylko otrzymana ocena, ale i zajęte miejsce. Choć nasz wynik jest lepszy niż w poprzednich latach, to wiele krajów biegnie do wolności gospodarczej szybciej niż my.
W 2007 r. pierwszą pozycję utrzymał Hongkong, uzyskując 8,9 pkt. Tuż za nim uplasował się Singapur, Nowa Zelandia i Szwajcaria. Kanada, Wielka Brytania i USA zajmują wspólnie piąte miejsc, Estonia – ósme, zaś Australia i Irlandia ex aequo dziewiąte. W porównaniu z państwami postkomunistycznymi też wypadamy blado. Przed nami jest Estonia, a także Litwa i Łotwa (22. miejsce); Kazachstan, Słowacja i Armenia (32. pozycja); Gruzja i Mongolia (44. miejsce) oraz Czechy, które zajęły 52. pozycję. Bułgaria osiągnęła ten sam wynik co Polska.
Z danych branych pod uwagę przy tworzeniu rankingu wynika wniosek: im więcej wolności, tym wyższy PKB i mniejsza korupcja. Są oczywiście wyjątki, na przykład Chiny, gdzie jest wyższe niż w Polsce tempo wzrostu gospodarczego, a ograniczenia wolności są znacznie poważniejsze. Ale chyba nie chcemy naśladować Chin. W dłuższej perspektywie, nie chcąc wprowadzać „modelu chińskiego", najłatwiej zwiększyć tempo wzrostu gospodarczego i ograniczyć korupcję, zwiększając zakres wolności gospodarczej. Nie da się walczyć z korupcją i wolnością gospodarczą jednocześnie.
Premier Jarosław Kaczyński powinien uważnie przeczytać tegoroczny indeks. Wynika z niego, że najłatwiej zmniejszyć korupcję, eliminując przyczynę, a nie aresztując za skutek. Rozrzucanie antykomunistycznych ulotek też było zakazane i też za to zamykali. A wielu rozrzucało. Warto uwierzyć, że przedsiębiorcy nie chcą dawać łapówek. Ale kiedy stają przed wyborem: dać łapówkę i przebudować sklep czy zakład lub nie dać łapówki i zbankrutować, to dają. A jak nie ma komu jej dać, bo urzędnicy boją się brać, a jeszcze bardziej boją się podejmować decyzje korzystne dla przedsiębiorców, by ich nie podejrzewano, że dali się przekupić, to przedsiębiorcom pozostaje bankructwo. Albo działalność nielegalna, za którą też można iść do więzienia. Lepiej siedzieć za korupcję czy za jej brak? Chyba wychodzi na to samo. Dlaczego budowa stadionu narodowego ma być ważniejsza od budowy domów, biurowców, sklepów czy fabryk? Dlaczego wprowadza się ułatwienia tylko przy budowie stadionów?

Między Somosierrą a Brukselą
Pierwsza Rzeczpospolita, dopóki hołdowała idei prawdziwej wolności, była potęgą gospodarczą i militarną Europy. Dziś tempo wzrostu gospodarczego w Polsce jest w dużym stopniu pochodną ogólnoświatowej koniunktury. Nawet w Niemczach bezrobocie zaczęło spadać. A możemy zyskać więcej dzięki sobie i własnej wolności. Przed referendum unijnym w 2004 r. pisałem, że „zdobyliśmy Somosierrę, zdobędziemy i Brukselę". Gdyby jednak rumaki szwoleżerów Kozietulskiego miały takie pęta na nogach, jakie mają współcześni polscy szwoleżerowie, czyli przedsiębiorcy, żadna szarża by się nie udała.
Tegoroczny raport jest dedykowany Miltonowi Friedmanowi, niedawno zmarłemu gigantowi współczesnej ekonomii i myśli politycznej. Friedman był jednym z pomysłodawców indeksu i aktywnie uczestniczył w pracach nad jego przygotowaniem. To właśnie on pisał, że wolność gospodarcza jest najważniejszą z wolności. Każda decyzja polityczna wymaga bowiem zastosowania przymusu wobec tej części społeczeństwa, która się z nią nie zgadza. W polityce nie decydujemy tylko o sobie, lecz o wszystkich i jeśli za czymś głosujemy i jesteśmy w mniejszości, to tego nie uzyskamy, jeśli zaś będziemy przeciw jakiemuś rozwiązaniu i znowu znajdziemy się w mniejszości, to i tym razem nasz głos nie zostanie wzięty pod uwagę. Wolność gospodarcza likwiduje konflikt między mniejszością i większością.
„Jest to system proporcjonalnego przedstawicielstwa. Każdy może głosować na kolor ulubionego krawata i go otrzyma. Nie musi sprawdzać, jakiego koloru pragnie większość, a gdy jest w mniejszości, podporządkowywać się" – powiedział Milton Friedman, który będąc w Polsce na początku lat 90., zalecał, byśmy podążali drogą wolności. Wówczas nie powstałby żaden układ, z którym dziś tak bohatersko walczy PiS. Ale jeśli byłaby wolność i nie byłoby układu, to może nie byłoby też PiS?



Okładka tygodnika WPROST: 40/2007
Więcej możesz przeczytać w 40/2007 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:

Spis treści tygodnika Wprost nr 40/2007 (1293)

  • Na stronie - Kanał w kanałach 30 wrz 2007, 22:00 Nawet jak w miasto walnie meteoryt, widzowie i tak przełączą kanał na „Mordo ty moja” 3
  • Wprost od czytelników 30 wrz 2007, 22:00 Granat prasowyWpełni zgadzam się z tezami artykułu „Granat prasowy" (nr 38), że posunięcia polskich polityków nie majądostatecznego odzwierciedlenia w prasie zagranicznej. Jednak nie tylko prasa jest źródłem informacji, jest... 3
  • Olejniczak wicepremierem, Borowski marszałkiem Sejmu? 30 wrz 2007, 22:00 Polityka 6
  • Miller największą przedwyborczą bombą 30 wrz 2007, 22:00 Listy wyborcze 6
  • Przeszukanie w firmie Gudzowatego 30 wrz 2007, 22:00 Prokuratura 6
  • Rozbiorą się dla zwierząt! 30 wrz 2007, 22:00 Ekologia 6
  • Skaner 30 wrz 2007, 22:00 6
  • Dossier 30 wrz 2007, 22:00 Ja mam więcej synów i córek niż pan elektoratuKrzysztof Putra do Romana Giertycha w programie „Co z tą Polską?" podczas dyskusji o zbliżających się wyborachWiem od Fidela Castro, że kluczem do długich występów jest zdrowa... 8
  • Pudła Kurskiego 30 wrz 2007, 22:00 Pytania niepolityczne 8
  • Ludzie 30 wrz 2007, 22:00 Materna ku chwale Sopotu Krzysztof Materna został doradcą prezydenta Sopotu Jacka Karnowskiego. Dzięki satyrykowi miasto ma się stać potęgą turystyczną i konkurować z najlepszymi kurortami Europy. (ACI) Manuskrypt Dobrosza Wicemarszałek... 9
  • Bomby na scenie 30 wrz 2007, 22:00 Kampania wyborcza 9
  • Kamera przed drzwiami Krauzego 30 wrz 2007, 22:00 Śledztwo 10
  • Wilk w Londynie 30 wrz 2007, 22:00 Sztuka 10
  • Polacy wygrają z parkinsonem? 30 wrz 2007, 22:00 Zdrowie 10
  • Piekło Ceausescu 30 wrz 2007, 22:00 Film 12
  • Sowińska ściga zeszyty 30 wrz 2007, 22:00 Prawa dziecka 12
  • Sawka czatuje 30 wrz 2007, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 12
  • Prezydent jest mi winien stówę 30 wrz 2007, 22:00 Rozmowa z Radkiem Sikorskim, byłym ministrem obrony narodowej 14
  • Poczta 30 wrz 2007, 22:00 Zabójczy koktajl Badania, na które powołuje się autorka artykułu „Zabójczy koktajl" (nr 39), dotyczące szkodliwości druku laserowego, nie odnoszą się do drukarek OKI. Drukarka tej marki przypadkowo znalazła się na zdjęciu... 15
  • Playback 30 wrz 2007, 22:00 Wojciech  Olejniczak, przewodniczący SLD i Aleksander Kwaśniewski 15
  • Z życia koalicji 30 wrz 2007, 22:00 Nie mówiliśmy, że wpuszczenie Nelli na listy wyborcze jest jak występ połykacza ognia w fabryce amunicji? Cóż, jak zwykle mieliśmy rację. Aborcyjne poglądy i wolty przyszłej pani poseł narobiły nielichego zamieszania. Na szczęście... 16
  • Z życia opozycji 30 wrz 2007, 22:00 Pierwsza Dama Wolnego Słowa Renata Beger wpadła. Okazało się, że przyjmowała od swojej partyjnej koleżanki sfałszowane podpisy na listach Samoobrony. Puenty mamy aż dwie. Z jednej strony to postęp, bo kilka lat temu pani Renia sama kilka... 17
  • Wprost przeciwnie - Zdrada Francuzów 30 wrz 2007, 22:00 Francuzom spodobała się zasada, by mówić to, co się myśli, i robić to, co się mówi 18
  • Fotoplastykon 30 wrz 2007, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 22
  • Kto się nadaje na przywódcę 30 wrz 2007, 22:00 Donald Tusk podbił serca Polaków, Jarosław Kaczyński zawładnął ich umysłami 24
  • Jak się wygrywa wybory 30 wrz 2007, 22:00 Polityk powinien mieć znienawidzonego przeciwnika, by straszyć nim własnych zwolenników 30
  • Grabarze lewicy 30 wrz 2007, 22:00 SLD może zniszczyć trójka polityków, którzy stworzyli tę partię: Kwaśniewski, Miller i Oleksy 34
  • Szach-pat 30 wrz 2007, 22:00 Wybory nic w Polsce nie zmienią 38
  • Pułapka na głosy 30 wrz 2007, 22:00 Co nam mówią przedwybrocze sondaże 40
  • Sprawiedliwość ekspresowa 30 wrz 2007, 22:00 Chuligani, drobni złodzieje i wandale stanowią znikomą część stających przed sądami dwudziestoczterogodzinnymi 42
  • Fundusz łapówkarski 30 wrz 2007, 22:00 Sto placówek medycznych w korupcyjnej sieci 44
  • Ryba po polsku - Socjalizm genetyczny 30 wrz 2007, 22:00 Tylko krok dzieli nas od świata zaludnionego przez genetycznie zdrową lewicę prenumerującą „Politykę” 46
  • Giełda 30 wrz 2007, 22:00 48
  • Krauze roponośny 30 wrz 2007, 22:00 Pierwszą polską ropę naftową poza granicami kraju wydobyła w Kazachstanie Emba Jug Neft. To spółka zależna Petrolinvestu Ryszarda Krauzego. Surowiec nie jest najlepszej jakości, ale pochodzi z płytkiego odwiertu. Ropa z głębszych... 48
  • Sztuka zysku 30 wrz 2007, 22:00 Od hitu do kituSkąd się bierze zysk? Jak poprawić wyniki finansowe firmy? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znajdują się w napisanej przystępnym językiem książce „Sztuka osiągania zysku" Adriana Slywotzky’ego.... 48
  • Przedszkolak na pokładzie 30 wrz 2007, 22:00 Stworzenia w samolotach pasażerskich stref dla dzieci domagają się republikańscy kongresmani: Heath Shuler i Walter Jones. Miejsca dla dzieci nie mają być jednak dostosowane do ich rozmiarów czy wyposażone w zabawki. Chodzi o uchronienie... 48
  • Tysiąc Biedronek 30 wrz 2007, 22:00 Tysięczny sklep sieci Biedronka w Polsce otworzyła w warszawskim Wawrze portugalska grupa Jeronimo Martins. W kolejnych latach największa sieć handlowa w Polsce nie zamierza zwalniać tempa – planuje otwierać 120 sklepów rocznie, czyli... 49
  • CIT solidarny 30 wrz 2007, 22:00 Aż 70 proc. polskich przedsiębiorców jest przeciwnych ujednoliceniu stawki CIT w UE. 19-procentowy podatek od osób fizycznych sprawia, że Polska jest atrakcyjnym krajem dla przedsiębiorców. Na szczęście KE chce ujednolicić jedynie zasady... 49
  • Wolność dla oprogramowania 30 wrz 2007, 22:00 Zakaz sprzedaży na terenie UE komputerów z zainstalowanym systemem operacyjnym to kolejny pomysł Neelie Kroes, unijnej komisarz ds. konkurencji, na walkę z monopolem Microsoftu. Według Kroes, prawie wszystkie sprzedawane w Europie komputery... 49
  • Apetyt na bogactwo 30 wrz 2007, 22:00 Mamy ćwierć miliona milionerów, a rocznie przybywa ich 25 tysięcy 50
  • Nadprezydenci świata 30 wrz 2007, 22:00 Czy banki centralne są potrzebne? 58
  • Fundusz inwestycji filmowych 30 wrz 2007, 22:00 Produkcję polskich filmów trzeba odwajdowić - wtedy będzie dochodowym beznesem 60
  • Indeks Friedmana 30 wrz 2007, 22:00 Ranking wolności gospodarczej: 1. Hongkong, 2. Singapur, 3. Nowa Zelandia, 56. Polska 62
  • 2x2=4 - Narodowy socjalizm 30 wrz 2007, 22:00 Zbyt wielu polityków pociągają tanie metody centralnego sprawowania władzy 66
  • Know - How 30 wrz 2007, 22:00   68
  • Serce kolarza 30 wrz 2007, 22:00 Nie tylko siłę i wytrzymałość, ale także wielkie serce zapewnia uczestnictwo w wyścigu Tour de France. Lekarze z Centre Hospitalier Universitaire de Rennes, badając byłych kolarzy, zauważyli, że ich mięśnie sercowe były 20-40 proc.... 68
  • Wiek nieufności 30 wrz 2007, 22:00 W XIX wieku USA były oazą powszechnej ufności, jak to określił Alexis de Tocqueville. Dziś Amerykanie wykazują największy w swej historii spadek zaufania społecznego. Podobnie jest w Europie. Nawet w krajach o dużym poczuciu ufności,... 68
  • Słuchawka bez zakłóceń 30 wrz 2007, 22:00 Nowej generacji słuchawka Bluetooth do telefonów komórkowych eliminuje wszelkie zakłócenia z zewnątrz. Skonstruowano ją na potrzeby armii amerykańskiej. 68
  • Seks podświetlony 30 wrz 2007, 22:00 Świetliki uprawiają miłość nocą. W poszukiwaniu partnerki samiec wzbija się w powietrze i wysyła świetlne sygnały, a samica, której te popisy się spodobają, błyska w odpowiedzi. Im jaśniejszy i dłuższy pokaz da samiec, tym... 69
  • Inwazja obcych 30 wrz 2007, 22:00 Nasze parki narodowe mogą się stać skansenem rodzimych roślin i zwierząt 70
  • Człowiek bakteria 30 wrz 2007, 22:00 W każdym z nas żyje 90 bilionów drobnoustrojów zawierających sto razy więcej genów niż ludzki genom 74
  • Dziewica w kosmosie 30 wrz 2007, 22:00 Od 2008 r. będzie można wynająć pokój w hotelu na orbicie okołoziemskiej 76
  • Bohater ostatniej bitwy 30 wrz 2007, 22:00 Generał Kleeberg zakazał grzebać tych, którzy popełniliby samobójstwo 80
  • Bez granic 30 wrz 2007, 22:00 84
  • Świat w dymie 30 wrz 2007, 22:00 Każdego dnia na świecie spala się 15 mld papierosów, co minuta – 10 milionów. Najwięcej w Azji. Tylko w Chinach nałogowo pali 350 mln mieszkańców, a co roku milion osób umiera na raka płuc i krtani. Mimo kampanii antynikotynowych... 84
  • Cytat tygodnia 30 wrz 2007, 22:00 „George W. Bush powinien się schować w jakimś kącie, by republikanin mógł wygrać te wybory"DONALD TRUMP o szansach republikanów w wyborach prezydenckich 85
  • Gołąb wśród samurajów 30 wrz 2007, 22:00 KOMENTARZ 85
  • Zamach Sarkozy’ego 30 wrz 2007, 22:00 Prezydent wygania z Francji socjalizm 86
  • Poszukiwacze landrynek 30 wrz 2007, 22:00 Przed wyborami Ukrainą rządził wielki przemysł, po wyborach będzie rządził nią nadal 90
  • Papierowy cud Merkel 30 wrz 2007, 22:00 Kanclerz Niemiec zbiera plon reform poprzednika 94
  • Bin laden z Pekinu 30 wrz 2007, 22:00 Armie i rządy prowadzą dziś wojny za pośrednictwem hakerów 98
  • Atak Trzeciego Świata 30 wrz 2007, 22:00 Stany Zjednoczone przestały być światowym liderem technologii 102
  • Otwieranie Jerozolimy 30 wrz 2007, 22:00 Wielki pomnik tolerancji w Jerozolimie zaprojektował Czesław Dźwigaj, a sfinansował Aleksander Gudzowaty 105
  • Pasaż 30 wrz 2007, 22:00 106
  • Jesień w pięciu odsłonach 30 wrz 2007, 22:00 Sukienki bombki, dużo dżinsu, dużo fioletu, buty na słupku i kratka. Ale jak zwykle każda marka ma trochę inny pomysł na jesienno-zimową garderobę.  106
  • Ubierać się jak Penélope Cruz 30 wrz 2007, 22:00  Aktorka Penélope Cruz – dobro narodowe Hiszpanii – nosi stroje hiszpańskiej firmy Mango. Ta na sezon jesienno-zimowy proponuje ubrania zainspirowane światem filmu lat 40. – sukienki we wzory roślinne i retro oraz... 106
  • Modernistyczne kozaki 30 wrz 2007, 22:00 Najnowsza kolekcja marki Aldo zawiera akcenty modernistyczne i futurystyczne. Jak to wygląda w praktyce? Można w niej znaleźć wszystkie fasony. Nie zabrakło wciąż modnych balerin, ale są też buty na słupku, platformie i szpilkach,... 106
  • Mężczyzna w mieście 30 wrz 2007, 22:00 Dużo czerni, szarości, ale też ożywiające akcenty, takie jak seledynowa torba – to pomysł na jesienno-zimową garderobę Zegny. Panowie mogą nosić krótkie kurtki wiązane w pasie, płaszcze w kształcie trapezu z wyeksponowanymi... 107
  • Szyk prosto z lasu 30 wrz 2007, 22:00 Monnari, polska marka, której twarzą jest Claudia Schiffer, przedstawiła dwa całkiem różne pomysły. „Chic" to elegancki styl miejski, nawiązujący do atmosfery klubu nocnego i mody lat 50. i 60. – ubrania z wyraźnie... 107
  • Elegancki skate 30 wrz 2007, 22:00 Jak powinien wyglądać tej zimy mężczyzna? Według projektantów marki Hugo Boss – jak fan clubbingu, snowboardzista, skate i rockman jednocześnie. A do tego powinien być elegancki. Najnowsza kolekcja Hugo Bossa to połączenie... 107
  • Aleje sukcesu 30 wrz 2007, 22:00 Pierwszy ranking polskich ulic: 1. Nowy Świat 2. Krakowskie Przedmieście 3. Floriańska 4. Marszałkowska 5. Długa 110
  • Eliksir kapucyna 30 wrz 2007, 22:00 Najlepiej sprzedają się produkty prozdrowotne i napitki firmowane przez mnichów 116
  • 14 godzin na kulturę 30 wrz 2007, 22:00 Wszystko  na białoNa tej imprezie obowiązuje ostrzejszy dress code niż w filharmonii: osób nie ubranych na biało po prostu się nie wpuszcza. Ponad 10 tys. fanów techno-trance’u, świecących w ultrafiolecie, będzie lewitować przy... 120
  • Laser 30 wrz 2007, 22:00 120
  • Krótko po wolsku - Stan powojenny 30 wrz 2007, 22:00 Obudziłem się koło ósmej. Poranek 22 października był mglisty. Z jakiegoś powodu stanął budzik. Podniosłem słuchawkę, by zadzwonić do zegarynki – głucha cisza. Podbiegłem do okna, pierwszą rzeczą, którą zobaczyłem, był... 122
  • Ranking tygodnia 30 wrz 2007, 22:00 Najchętniej oglądane programy telewizyjne20-23 września 2007tytuł/liczba widzów1. Taniec z gwiazdami4 965 785 TVN2. Jak oni śpiewają3 719 651 Polsat3. Tajemnica twierdzy szyfrów3 552 399 TVP 14. Ja wam pokażę!3 213 708 TVP 15. Przebojowa... 122
  • Juwenalia w remizie 30 wrz 2007, 22:00 Kulturę studencką zastąpiło disco polo. Ale to żadne zmartwienie 124
  • Czarna dziura na białym ekranie 30 wrz 2007, 22:00 Polski instytut sztuki Filmowej zabija nasze kino 126
  • Wencel gordyjski - Tęcza nad stadionem 30 wrz 2007, 22:00 Geje mają szansę uzdrowić polski futbol 128
  • Ueorgan Ludu 30 wrz 2007, 22:00 Weterani spod Grunwaldu nie pójdą głosować * PO okupuje plac Na Rozdrożu * Tusk między nogami * Miller z wanną na plecach * N. Rokita: Oddać Niemcom Gdańsk! * Wejdź, nie pożałujesz! 129
  • Skibą w mur - Udawanie groźnego 30 wrz 2007, 22:00 Gdyby Adolf Hitler odniósł sukces jako pejzażysta, być może nie powstałaby NSDAP 130

ZKDP - Nakład kontrolowany