Czeski marzyciel - Václav Klaus

Czeski marzyciel - Václav Klaus

Václav Klaus otwiera szpitale, szkoły, sklepy, fotografuje się na korcie, często udziela pomocy socjalnej, nie afiszuje się bogactwem
Republika Czeska nie jest państwem Václava Havla, lecz Václava Klausa. A wszystko zaczęło się latem 1992 r. Wtedy to w jednej chwili Klaus porzucił program swej Obywatelskiej Partii Demokratycznej (ODS), jedynego wówczas naprawdę czesko-słowackiego ugrupowania. Bojąc się powtórki krwawego scenariusza z Jugosławii, uzgodnił z szefem słowackich nacjonalistów Vladimírem Mečiarem błyskawiczny podział wspólnego państwa.
Czesi za cichą akceptacją ówczesnego przywódcy ODS przyjęli ostatecznie plan, zgodnie z którym Republika Czeska bez Słowaków zostanie prymusem Europy Środkowej. Miało się to ziścić dzięki genialnej prywatyzacji kuponowej, najszybszemu sposobowi przejścia od socjalizmu do kapitalizmu i stania się częścią Zachodu dużo wcześniej niż Węgry, Słowacja i Polska. Choć nic z tego się nie sprawdziło, dziecko Klausa, Czechy, nadal żyje, a sam lider ODS już po raz drugi jest prezydentem państwa.Czesi mają jeszcze postać, która jest popularniejsza od Václava Klausa czy Václava Havla, dużo bardziej znana niż Jóžin z Bážin, a nawet bardziej poważana niż Karol IV, cesarz rzymski i król czeski, który w późnym średniowieczu z Pragi rządził większością ówczesnej Europy. To Jára Cimrman, zapoznany czeski geniusz, który na przełomie XIX i XX wieku w zasadniczy sposób wpłynął na bieg historii świata. Był też współautorem wielu rewolucyjnych wynalazków, wybitnym kompozytorem, dramaturgiem, podróżnikiem. Gdy swego czasu zorganizowano głosowanie na największego z Czechów, Jára Cimrman nie wygrał rankingu tylko dlatego, że został skreślony z listy. Jest bowiem wymyślonym bohaterem sztuk Zdeňka Svěráka i Ladislava Smoljaka. Prototypem Járy Cimrmana mógłby spokojnie być Václav Klaus. Być może z tego też powodu Klaus jako jeden z niewielu Czechów uznaje twórczość Svěráka i Smoljaka za grafomaństwo, którego humor jest mu „zupełnie obcy".

Maminsynek i koszykarz
Klaus (rocznik 1941) pochodzi z typowej praskiej rodziny klasy średniej i jest jednym z przedstawicieli licznej generacji „dzieci wojny". W wyborze zawodu dużą rolę odegrał ojciec urzędnik. Jednak najbliższą obecnemu prezydentowi Czech osobą była matka Maria (aż do śmierci przed kilku laty). Została w domu, by wychowywać dzieci, później przez wiele lat pracowała jako kasjerka w galerii Špálovej. O ogromnym wpływie, jaki miała na sławnego syna, świadczy anegdota, według której w latach 90. ubiegłego wieku Klaus, stojąc na czele czeskiego rządu, nie zdecydował się na likwidację regulacji czynszowej, bo przeciwna była temu Maria Klausová. „Jeśli miałbym określić, co od rodziców, zwłaszcza od mamy otrzymałem w posagu, powiedziałbym, że była to dążność do tego, bym stał się kimś ponadprzeciętnym" – mówi o swym domu rodzinnym prezydent Republiki Czeskiej.
Klaus, nieprzeciętny uczeń, dorastał na Vinohradach, uważanych za najlepszą praską dzielnicę. Odnosił sukcesy nie tylko w szkole, ale i w sporcie, stając się dobrym koszykarzem. Trafił nawet do reprezentacji juniorów, a w pierwszej lidze grał aż do skończenia trzydziestu lat, po czym długo jeszcze kontynuował sportową karierę w drugoligowym klubie Vyšehrad. Dzięki koszykówce Klausowi udało się w latach 60. wymigać od służby wojskowej – „odegrał" ją w praskiej Dukli Dejvice.
Dziś czeski przywódca zdecydowanie częściej niż na parkiecie pojawia się na stoku narciarskim, gra też w tenisa, w którym, jak we wszystkim, lubi wygrywać. Wiedzą o tym jego turniejowi przeciwnicy. Studia ekonomiczne na początku lat 60., według słów Klausa, poza marginalną wiedzą na temat funkcjonowania systemu rynkowego, niewiele mu dały. Przełomowe natomiast okazały się dla niego dwa spotkania z tego okresu. Na lektoracie hiszpańskiego (którego czeski prezydent do dziś nie zna) poznał żonę Livię, na studiach zawarł również znajomość z Milošem Zemanem, przyszłym premierem, politycznym przeciwnikiem, a zarazem sojusznikiem.

Człowiek, który umie czekać
Koniec lat 60., złoty okres czeskiej kultury, Klaus, podobnie jak wielu jego rówieśników, spędził w praskich teatrach, kawiarniach i klubach. W 1964 r. zostaje pracownikiem naukowym Instytutu Ekonomicznego Akademii Nauk, poznaje dzieła zachodnich liberalnych ekonomistów, wyjeżdża na staż do Włoch, a w 1969 r. – do Stanów Zjednoczonych. W burzliwym okresie praskiej wiosny zakłada Klub Młodych Ekonomistów, który w szczytowym okresie liczy kilkuset członków i krytykuje „z prawej strony" ówczesną reformę ekonomiczną za brak liberalizmu. Po okupacji Czechosłowacji przez wojska Układu Warszawskiego, w odróżnieniu od setek tysięcy osób z jego pokolenia, nie emigruje na Zachód. Relegowany do biblioteki naukowej czeka na wyrzucenie z Instytutu Ekonomicznego. Moment ten nadchodzi w 1971 r. Klaus nie idzie jednak, jak wielu innych, „pracować łopatą" – dostaje posadę urzędnika w powiatowej filii Narodowego Banku Czechosłowacji. W okresie normalizacji lat 70. wiedzie życie typowe dla przeciętnego Czecha – ma małe mieszkanie w bloku, domek letniskowy w południowych Czechach i siostrę w Szwajcarii, jeździ trabantem, wychowuje dwóch synów. W latach 80. zaczyna organizować seminaria ekonomiczne i trafia pod lupę czeskiej służby bezpieczeństwa. W ramach czeskiej „pieriestrojki" Klaus dostaje pozwolenie na pracę w Centrum Prognoz Czechosłowackiej Akademii Nauk, swego rodzaju intelektualnym zapleczu reformistycznego skrzydła rządzącej partii komunistycznej, gdzie spotka się z połową przyszłego, demokratycznego już czeskiego rządu. Po aksamitnej rewolucji w listopadzie 1989 r. Klaus pojawia się w Laterna Magica, centrum antykomunistycznego Ruchu Obywatelskiego, i zdobywa posadę ministra finansów. Gospodarka czechosłowacka podąża drogą stosunkowo szybkich reform, których zwieńczeniem staje się na początku 1992 r. prywatyzacja kuponowa. Wtedy Klaus stoi już na czele Obywatelskiej Partii Demokratycznej, która powstaje po rozpadzie Forum Obywatelskiego. Podpisana przez Klausa książeczka kuponowa, która obiecuje obywatelom wielotysięczne udziały akcyjne w prywatyzowanych firmach państwowych, okazuje się doskonałym chwytem przedwyborczym. ODS Klausa zwycięża, a Ruch Obywatelski, ideowa baza prezydenta Václava Havla, doznaje druzgocącej porażki. Po wyborach w lecie 2002 r. Klaus miał tylko dwie możliwości: albo sformować rząd z nacjonalistycznym i populistycznym Ruchem na rzecz Demokratycznej Słowacji Vladimíra Mečiara, albo porozumieć się co do rozpadu państwa. Po krótkim wahaniu wybrał drugą opcję.

Bohater kuponówki
Lata 1992-1997 można nazwać pierwszym okresem politycznej świetności Václava Klausa. Wraz z drugą falą kuponowej prywatyzacji Czechy zakończyły, przynajmniej pozornie, proces denacjonalizacji gospodarki. Po rozwiązaniu Czechosłowacji czeski system ekonomiczny bardzo szybko się podniósł, a nowe państwo stało się prymusem wśród krajów postkomunistycznych. Václav Havel dzięki swej reputacji za granicą został wybrany na prezydenta Republiki Czeskiej, ze znacznie mniejszymi kompetencjami od prezesa Rady Ministrów – Václava Klausa. Premier Czech, który w tym okresie zasłynął powiedzeniem, że „nie zna brudnych pieniędzy", nie zagwarantował podstaw prawnych prywatyzacji, w wyniku czego większość Czechów została pozbawiona zysków z „kuponówki" na rzecz funduszy prywatyzacyjnych i nowych właścicieli. Klaus, głoszący w dalszym ciągu liberalną retorykę, jako szef rządu pod wieloma względami zachowywał się na wskroś nieliberalnie. Państwu pozostawił kluczowe banki, a obywatelom większość przywilejów socjalnych z czasów komunizmu, nie wspierał napływu kapitału zagranicznego, opieszale deregulował ceny.
Jego autorytarny styl sprawowania władzy, recesja gospodarcza i inne problemy gospodarcze wraz z niezbadaną do dziś aferą nielegalnych funduszy ODS doprowadziły w 1997 r. do rozpadu zarówno partii, jak i rządu oraz przejścia Klausa do opozycji. Chwilą triumfu cieszył się prezydent Václav Havel, który powołał gabinet fachowców i w słynnym przemówieniu w praskim Rudolfinum potępił całą epokę rządów poprzedniego premiera.
Po przedterminowych wyborach w lecie 1998 r. Klaus zawarł z liderem zwycięskiej partii socjaldemokratycznej (ČSSD) Milošem Zemanem „umowę opozycyjną". Przez kolejne cztery lata ODS tolerowała mniejszościowy rząd socjaldemokratów. Klaus otrzymał posadę marszałka sejmu, a członkowie jego partii – lukratywne stanowiska w radach nadzorczych. Po czterech latach Zeman za sprawą prywatyzacji, sprzedaży banków, zagranicznych inwestycji i innych liberalnych działań, na które nie zdecydował się jego poprzednik, przywrócił w Republice Czeskiej rozwój gospodarczy. Klaus w 2002 r. przegrał kolejne wybory parlamentarne, zrezygnował z funkcji szefa ODS i planował objęcie posady profesorskiej w Niemczech. Wcześniej zdecydował się jednak zgłosić swą kandydaturę na fotel prezydenta, który wiosną 2003 r. zwalniał się po dziesięcioletnich rządach Václava Havla. W mających dramatyczny przebieg wyborach (elekcji dokonują posłowie i senatorowie), w których socjaldemokraci pogrążyli swego przywódcę, ekspremiera Miloša Zemana, Klausowi udała się rzecz niemożliwa. Mimo że ODS była w opozycji, jej szef zdobył wymaganą do objęcia stanowiska prezydenta liczbę głosów – także z szeregów ČSSD i komunistów, których zjednał sobie nacjonalistycznymi hasłami.

Anty-Havel
Stanowisko prezydenta pod wieloma względami Klaus traktuje jako osobistą zemstę na Václavie Havlu. Z pozycji głowy państwa, która ma w czeskich warunkach rangę monarchistyczną, dystansuje się od dokonań swego poprzednika – przestaje akcentować przestrzeganie praw człowieka, potępia ruchy ekologiczne, zdecydowanie przeciwstawia się integracji europejskiej i publicznie wyraża sympatię dla Rosji i komunistycznych Chin. Praski Hrad konsekwentnie zaciera ślady dziesięcioletniej prezydentury Havla i coraz widoczniej zaznacza swą rolę w obszarze głównej kompetencji prezydenta – polityce zagranicznej. W latach gabinetów posthavlowskiej koalicji rządowej – z socjaldemokratami, liberałami i ludowcami – prowadzi to do ciągłych konfliktów, porównywalnych z tym, co dzieje się obecnie w Polsce – Klaus musi stawiać czoło groźbom zakazu wyjazdów zagranicznych. Czeski prezydent, nie bacząc na politykę rządu, który zgodnie z konstytucją ma decydujące znaczenie, odrzuca traktat lizboński, a w swych artykułach prasowych (m.in. dla brytyjskiego „Financial Times") proponuje powstrzymanie integracji europejskiej, likwidację euro jako wspólnej waluty i przekształcenie UE w Organizację Państw Europejskich.
Fiasko projektu referendum w sprawie traktatu lizbońskiego i zwycięstwo ODS w wyborach parlamentarnych w 2006 r. przyczyniły się do wzrostu aktywności Klausa. Zawsze chętnie jeździł z wykładami na różne konferencje, ale gdy kuponowa prywatyzacja okazała się niewypałem i wyszło na jaw, że Czechy pod jego rządami nie były wcale państwem liberalnym, nie za bardzo miał o czym mówić. Traktat z Lizbony i w ogóle cała Unia Europejska stały się tematami, które na tle pozostałych unijnych polityków określiły Klausa jako absolutnego ekstremistę. Kolejną szansą pokazania własnej odmienności stała się dla czeskiego prezydenta walka z globalnym ociepleniem, które w swojej „książce" opisał jako marnotrawstwo pieniędzy, zagrożenie dla rozwoju gospodarczego świata i nowy totalitaryzm. Za pomocą „naukowych argumentów" dowodził, że zjawisko globalnego ocieplenia nie istnieje, a już na pewno człowiek nie ma na nie wpływu. Dzięki swym poglądom i pozycji czeskiego prezydenta Klaus stał się „atrakcją" międzynarodowych konferencji. Pełen antypatii wobec Havla, od początku jednoznacznie wyrażał też swój brak akceptacji dla koalicji rządowej pod przywództwem ODS i jej szefa, premiera Mirka Topolánka. Oprócz samego szefa czeskiego rządu, którego najchętniej zastąpiłby kimś innym, problemem są dla niego posthavlowscy koalicjanci Obywatelskiej Partii Demokratycznej – Zieloni. Między innymi z ich powodu zdążył już odrzucić niemal tyle samo ustaw, ile zawetował za całej kadencji gabinetu socjaldemokratów.
Niedawno rząd zaszokowała wypowiedź Klausa, w której obarczył Gruzję winą za wybuch wojny z Rosją, określając przy tym rosyjską okupację dużej części państwa gruzińskiego jako zrozumiałą i uprawnioną obronę interesów Moskwy. To, że przywódca Czech nie zgodził się, by na Praskim Hradzie nawet po objęciu przez Czechy prezydencji w UE wywieszano unijną flagę, nie dziwi już nikogo. Wiatru w żagle dodaje Klausowi ostatnio również to, że po ponownym wyborze w lutym na prezydenta Czech nie dąży do niczego konkretnego. Z pełnionego urzędu nie można go odwołać, a w kolejnych wyborach nie będzie się już mógł ubiegać o reelekcję.

Prezydent ludowy
Jedyne, na czym Klausowi zależy, to popularność. Zaufanie wśród Czechów ma niewątpliwie wysokie – utrzymuje się ono na poziomie powyżej 60 proc. Nawet gdyby odjąć od tego wyraźnego poparcia swego rodzaju „premię prezydencką", to i tak Klaus jako mówca nie ma zbyt wielu godnych siebie przeciwników, co odnosi się także do jego dbałości o elegancję. Chce być również postrzegany jako prezydent ludowy, odwiedza wszystkie czeskie województwa, otwiera szpitale, szkoły, sklepy, chętnie fotografuje się na korcie, stosunkowo często udziela pomocy socjalnej, nie afiszuje się swym bogactwem.
Jego otoczenie świadomie kreuje wśród czeskich obywateli poczucie, że Klaus jest uznanym w świecie intelektualistą, który włada kilkoma językami i z którego poglądami liczą się zagraniczni politycy. Dużej części Czechów, którzy nie bardzo wiedzą, na czym polega globalne ocieplenie, ani nie zamierzają czytać traktatu lizbońskiego, to wszystko imponuje. Czeski prezydent zwraca też uwagę na to, by nie dać się wciąg-
nąć w żadną aferę korupcyjną, a swoje ponadprzeciętne przychody zawdzięcza zagranicznym wykładom oraz ulokowaniu kilka lat temu swojej żony Livii w zarządzie czeskiego zakładu ubezpieczeń, największej w Czechach firmie w tej branży.
W niezwykle liberalnym czeskim społeczeństwie wizerunkowi Klausa nie zaszkodził nagłośniony przez prasę romans z młodą blondynką. Wręcz przeciwnie – ten obyczajowy skandal tylko pomógł w obaleniu plotki o „odmiennej orientacji" prezydenta. Na zewnątrz w prezydenckim małżeństwie wszystko układa się dobrze, a para prezydencka wygląda bardzo reprezentacyjnie. Wsparcie w politycznej karierze Klausowi zapewniają również synowie: jeden jest dyrektorem prywatnego liceum, drugi – ekonomistą. Obaj prowadzą stateczne życie.
Václav Klaus to po prostu ucieleśnienie czeskiego marzenia. Urzędnik bankowy, który odniósł sukces, mówi światu, co i jak należy robić. Trochę jak Jára Cimrman. Republika Czeska to taki kraj Cimrmanów. I Václava Klausa. 

Mistrzowie
Polityczni mistrzowie VÁclava Klausa to była brytyjska premier Margaret Thatcher, drugi prezydent Czechosłowacji Edvard Beneš i w pewnym sensie także założyciel nowoczesnego państwa czechosłowackiego Tomáš Garrigue Masaryk. Ulubieni ekonomiści to liberałowie Milton Friedman, Adam Smith i Friedrich August von Hayek oraz pierwszy minister finansów niepodległej Czechosłowacji Alois Rašin.

Przyjaciele
W zgodnej opinii znawców przedmiotu Václav Klaus praktycznie nie ma prawdziwych przyjaciół. Najbliższą mu osobą pozostawała aż do niedawnej śmierci matka. Za jego życiowego przyjaciela do pewnego stopnia uchodzi kolega ze szkoły podstawowej, były minister i ojciec duchowy kuponowej prywatyzacji Tomáš Ježek. Ich drogi rozeszły się jednak po skrytykowaniu Klausa przez Ježka. Do przyjaciół prezydenta można też zaliczyć serbskiego przedsiębiorcę i partnera tenisowego Ranko Pecicia. Ma on poza tym spore grono admiratorów, do których należy aktorka Jiřina Jirásková. Szczególne więzy łączą Klausa z byłymi premierami – Słowacji Vladimírem Mečiarem i Czech Milošem Zemanem. Wśród przywódców państw za jedynego bliższego przyjaciela Klausa, nieco na tej niwie izolowanego, uchodzi polski prezydent Lech Kaczyński.




Własnym zdaniem
Fałszywa i pusta topola — SMS Klausa o jego następcy i obecnym premierze Mirku Topolánku
Kiedy człowiek przejeżdża na czerwonym świetle, musi się liczyć z tym, że zostanie złapany — po odkryciu jego romansu z młodą blondynką
Zieloni nie oferują niczego poza kontynuacją wojny z wolnym światem, tyle że prowadzonej innymi środkami — o partiach ekologicznych
To kompletna bzdura. Globalne ocieplenie to po prostu idiotyzm. Przegranym jestem nie ja, ale całe społeczeństwo. Obawiam się, że już wkrótce się to potwierdzi — po odrzuceniu prezydenckiego weta do ustawy o legalizacji związków partnerskich. Naszym obecnym celem jest niedopuszczenie do rozmycia Czech w Unii Europejskiej. Nie chcę europejskiego paszportu — po wejściu Republiki Czeskiej do UE

Największe sukcesy
 spokojny podział Czechosłowacji i powstanie Republiki Czeskiej w 1992 roku
 polityczny comeback w 2003 r., wybór na prezydenta Republiki Czeskiej

Największe porażki
 krach kuponowej prywatyzacji po 1996 r.
 przegrane wybory parlamentarne w latach 1998 i 2002 oraz wymuszona rezygnacja z przywództwa Obywatelskiej Partii Demokratycznej



Okładka tygodnika WPROST: 43/2008
Więcej możesz przeczytać w 43/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 43/2008 (1348)

  • Na stronie - Kolejka Friedmana 19 paź 2008, 22:00 Gdy rozum śpi, budzą się neo-Leppery i neo-Tymińscy 3
  • Ranking tchórzy 19 paź 2008, 22:00 Polityka 6
  • Skaner 19 paź 2008, 22:00 6
  • Władca klonów 19 paź 2008, 22:00 Biznes 7
  • Bruni broni terrorystki 19 paź 2008, 22:00 Francja 7
  • Grób gladiatora 19 paź 2008, 22:00 Włochy 7
  • Wymienić wszystkich! 19 paź 2008, 22:00 Wybory 7
  • Dossier 19 paź 2008, 22:00 „Mamy globalny rynek finansowy i instrumenty jego nadzorowania i regulowania. Poza tym nie mamy nic" Gordon Brown, brytyjski premier, podczas konferencji w Brukseli, o konieczności stworzenia globalnego systemu wczesnego... 8
  • PYTANIA NIEPOLITYCZNE - Spałam z cegłą 19 paź 2008, 22:00 Rozmowa z Jolantą Fedak, ministrem pracy i polityki społecznej, miłośniczką remontów 8
  • Ludzie 19 paź 2008, 22:00 Arsenał Claptona Eric Clapton wystawia na sprzedaż swoją pokaźną kolekcję broni. Muzyk, który od kilku lat interesuje się strzelectwem, chce się pozbyć 13 sztuk broni, żeby zrobić miejsce dla kolejnych eksponatów. Aukcja może mu... 9
  • Selekcja gwiazd 19 paź 2008, 22:00 Obyczaje 9
  • Dubaj zawsze „naj" 19 paź 2008, 22:00 Emiraty 10
  • Angielski Tuska 19 paź 2008, 22:00 Polityka 10
  • Wykrywacz kłamstw 19 paź 2008, 22:00 „Naprawione zostały wszystkie uchybienia prawne wskazane przez ministra sportu Mirosława Drzewieckiego we wniosku do Trybunału Arbitrażowego przy PKOl" 10
  • Bezdomni dla Obamy 19 paź 2008, 22:00 USA 12
  • Teraz nieruchomości? 19 paź 2008, 22:00 Inwestycje 12
  • Zapytaj wprost - Piotr Kownacki 19 paź 2008, 22:00 Nudzą mnie kłótnie z kancelarią premiera 13
  • Poczta 19 paź 2008, 22:00 WyjaśnienieW artykule „Czarownicy kasy" (nr 42) zamieszczono nieprawdziwą informację, że jednostki funduszu akcji SKOK FIO Akcji – Subfundusz UniSektor Nieruchomości Nowa Europa straciły 43,5 proc. Błąd wyniknął z... 14
  • Playback 19 paź 2008, 22:00 Szef gabinetu politycznego premiera Sławomir Nowak oraz minister w Kancelarii Prezydenta Michał Kamiński 14
  • Wprost przeciwnie - Ciężka praca na polu 19 paź 2008, 22:00 Rząd wierzy, że Trybunał Konstytucyjny też należy do PO i odbierze prezydentowi kompetencje Krystyna Grzybowska, stały współpracownik „Wprost” 15
  • Z życia koalicji 19 paź 2008, 22:00 Potwierdza się stara sentencja, autorstwa bodaj Sławomira Mrożka, że Polska to kraj na wschód od Zachodu i na zachód od Wschodu. W Niemczech rządzi koalicja socjaldemokratów i chadeków, która teoretycznie nie powinna powstać. Na... 16
  • Z życia opozycji 19 paź 2008, 22:00 Z całego pobytu Kaczyńskiego i Tuska na szczycie najbardziej zaimponowały nam fragmenty, kiedy jeden rozmawiał z Sarkozym, a drugi z Rasmussenem z Danii. Matko, to oni wszyscy mówią po polsku? Ale przeczołgał Kaczorek Donka, oj... 17
  • Polski odlot 19 paź 2008, 22:00 Konflikty między najważniejszymi organami władzy wykonawczej są tak stare, jak III RP, i są oczywiste 20
  • Płaszcz prezydencki 19 paź 2008, 22:00 Rozmowa z Rafałem Dutkiewiczem, prezydentem Wrocławia, liderem inicjatywy Polska XXI 28
  • Platforma markowa 19 paź 2008, 22:00 Platforma Obywatelska jest postrzegana jak mercedes, zaś PiS jak kia 30
  • Kalifat Polska 19 paź 2008, 22:00 Rząd powinien sfinansować budowę meczetu w Warszawie 32
  • Wprost z blogu 19 paź 2008, 22:00 SportManchester United jak rolls-royceŁukasz Sawala www.redlog.plOprócz podatków i śmierci jeszcze jedno jest pewne. Pewne jest mianowicie to, że Wyspy Brytyjskie są monoteistyczne. Wszystko kręci się bowiem wokół futbolu. Wyspiarze... 34
  • Trójka bez sternika 19 paź 2008, 22:00 35
  • Pomsył na kryzys 19 paź 2008, 22:00 Beneficjentem kryzysu jest Barack Obama, opawiadający się za wiekszą rolą państwa w gospodarcePodejmowanie kwestii walki z terroryzmem oraz bezpieczeństwa USA sprzyjało szansom Johna McCaina. Teraz, przez wyjątkową niestabilność... 35
  • Kapitał rządowy 19 paź 2008, 22:00 Noblista Krugman nie dostrzega różnicy między kapitałem a drukowanym pieniądzem Formalnie wszystko jest jasne. Nagrodę Nobla z ekonomii otrzymał Paul Krugman za teorię dotyczącą urbanizacji i lokalizacji działalności gospodarczej. Co... 35
  • Ściągnijmy cugle! 19 paź 2008, 22:00 Rząd nie umiekorzystać z unijnych dotacji Prawie przestaliśmy wykorzystywać należące do nas unijne pieniądze. Analiza stanu realizacji unijnych programów operacyjnych na lata 2007-2013 prowadzi do dramatycznych wręcz wniosków. Oto we... 35
  • Ryba po polsku - Pytaj pan Kryzysa 19 paź 2008, 22:00 Nasza suwerenność jest oddzielona od pieniędzy – i słusznie, bo pieniądze tylko demoralizują 36
  • Czeski marzyciel - Václav Klaus 19 paź 2008, 22:00 Václav Klaus otwiera szpitale, szkoły, sklepy, fotografuje się na korcie, często udziela pomocy socjalnej, nie afiszuje się bogactwem 38
  • Giełda 19 paź 2008, 22:00 44
  • Islandia na rybach 19 paź 2008, 22:00 – Wszystko będzie dobrze. Możemy jeść to, co złowimy – uspokajał Islandczyków ich premier. W wyniku kryzysu finansowego Islandia praktycznie zbankrutowała. Giełda stoi, kurs islandzkiej korony wobec euro spadł o 70 proc., a... 44
  • Marka w cenie 19 paź 2008, 22:00 Ponad jedna czwarta Polaków kupuje markowe produkty, jednocześnie deklarując, że wiedzą, iż ich jakość nie odbiega znacząco od tych niemarkowych – wynika z raportu firmy badawczej Nielsen. Daleko nam do fascynacji Greków czy... 44
  • Kołysanka dla banków 19 paź 2008, 22:00 Kryzysu finansowego w Polsce nie będzie, ale w razie czego jesteśmy przygotowani – taki komunikat wysłał prezes NBP Sławomir Skrzypek rynkowi finansowemu. Zaoferował bankom „pakiet zaufania", który ma im ułatwić... 44
  • Utwardzanie franka 19 paź 2008, 22:00 Banki zaostrzają kryteria udzielania kredytów hipotecznych, zwłaszcza tych udzielanych we frankach szwajcarskich. Aby dostać tańszą pożyczkę we frankach w PKO BP, trzeba będzie dysponować co najmniej 20-procentowym wkładem własnym.... 44
  • Golenie bojarów 19 paź 2008, 22:00 100 najbogatszych Europy Środkowej i Wschodniej 55
  • Czas wolny i wakacje 19 paź 2008, 22:00 Odcinek VI 71
  • Czynny relaks 19 paź 2008, 22:00 Powierzchnia terenów parków narodowych, parków krajobrazowych i innych form ochrony przyrody zagospodarowanych w ramach dofinansowań UE na cele turystyczne i kulturalne wynosi 8,38 ha 72
  • Wakacje 19 paź 2008, 22:00 W 2007 roku Polskę odwiedziło 4,4 mln gości zagranicznych – to w stosunku do 2003 roku o 1,1 mln osób więcej 74
  • Transport 19 paź 2008, 22:00 Działania z zakresu infrastruktury transportowej dotyczące kolei obejmują 35 projektów o wartości ponad 7152,4 mln zł 76
  • Złoty spisek 19 paź 2008, 22:00 Dlaczego rządy i banki centralne manipulują cenami złota 80
  • Kosztowny kompromis 19 paź 2008, 22:00 Audi przejechało się na konkurowaniu z Porsche i Astonem Martinem 84
  • Kryzysowa promocja 19 paź 2008, 22:00 Pod koniec roku 2008 ceny nowych aut spadną nawet o kilkadziesiąt procent 86
  • Know-how 19 paź 2008, 22:00 88
  • Silniejszy od Pudziana 19 paź 2008, 22:00 Nazywa się HAL (Hybrid Assistive Limb) i pomaga ludziom starszym oraz niepełnosprawnym. Urządzenie w przyszłości ma być zakładane na całe ciało. Na razie kosztuje 1,5-2,2 tys. dol. i jest dostępne w trzech rozmiarach. Zakładane jest na... 88
  • Beethoven od kołyski 19 paź 2008, 22:00 Już pięciomiesięczne noworodki mają ukształtowane upodobania muzyczne. W tym wieku mamy już ulubiony rodzaj muzyki i potrafimy go odróżnić od innych dźwięków – twierdzą psychologowie z Brigham Young University w USA. Maluchy... 88
  • Seksmisja rekinów 19 paź 2008, 22:00 Po ośmiu latach samotnego życia w Virginia Aquarium w Stanach Zjednoczonych samica żarłacza czarnopłetwego urodziła młode. Choć sytuacja wskazywała na niezwykłe zdolności dzieworództwa, naukowcy przeprowadzili testy genetyczne. Ich... 88
  • To moje ręce! 19 paź 2008, 22:00 To są moje ręce i nikomu ich nie oddam – powiedział 54-letni Karl Merk. Chirurdzy z kliniki w Monachium przeszczepili mu obie całe ręce (była to pierwsza taka operacja na świecie, pisaliśmy o niej w nr. 38). Operację trwającą 15... 88
  • Moc oszustwa 19 paź 2008, 22:00 O żadnej innej dziedzinie nauki nie napisano tak dużo jak o związkach ciała i umysłu. Na stronie internetowej Amazon.com jest ponad 14 tys. publikacji tylko o pozytywnym myśleniu. Trudno też znaleźć dziedzinę, z którą jest związanych... 88
  • Kod prezydenta 19 paź 2008, 22:00 Po sposobie mówienia można poznać, kto zostanie prezydentem? 90
  • Astma autostradowa 19 paź 2008, 22:00 Alergików przybywa w Polsce szybciej niż w innych krajach Europy 94
  • Podglądanie wszechświata 19 paź 2008, 22:00 Wkrótce w niebo spojrzą teleskopy o rozmiarach dziesięciopiętrowych budynków 98
  • Trzecia bitwa o Troję 19 paź 2008, 22:00 Opisy wielkiego miasta w „Iliadzie” Homera były autentyczne 102
  • Operacja papież 19 paź 2008, 22:00 W rozpracowaniu papieża Stasi korzystała z pomocy zwerbowanych Polaków 106
  • Bez granic 19 paź 2008, 22:00 110
  • Marks na kryzys 19 paź 2008, 22:00 Niemcy znów sięgają po dzieła Karola Marksa. Jak szacują niemieccy księgarze, popyt na publikacje współautora „Manifestu komunistycznego" wzrósł trzykrotnie. „Renesans popularności Marksa to głównie efekt... 110
  • Internet dla królowej 19 paź 2008, 22:00 Podobizna królowej Elżbiety II została umieszczona w oficjalnym logo brytyjskiego serwisu Google. W ten sposób pracownicy najpopularniejszej przeglądarki internetowej uczcili wizytę pary królewskiej w centrali serwisu w Londynie. Elżbieta... 110
  • Marsylianka zagrożona 19 paź 2008, 22:00 Francuska minister spraw wewnętrznych Michele Alliot-Marie zarządziła przeprowadzenie dochodzenia po skandalu, do jakiego doszło na stadionie Stade de France w Paryżu. Rzecz działa się przed meczem piłkarskim Francja-Tunezja. Zgromadzeni... 110
  • Cytat tygodnia 19 paź 2008, 22:00 „Nie zgadzam się, by grupa najbogatszych zmieniła świat w jedno wielkie kasyno i dyktowała najuboższym, jak mają rządzić" Luiz InÁcio Lula da Silva, prezydent Brazylii, obarczając najbogatsze kraje świata winą za globalny... 110
  • Nowa Jałta 19 paź 2008, 22:00 Europa Zachodnia kończy się na Bugu, a Polska stała się krajem frontowym 112
  • Francuskie nieporozumienie 19 paź 2008, 22:00 Paryż na czele unii zderzył się z trzema katastrofami 116
  • Okiem Brytyjczyka - Nowe zimne co? 19 paź 2008, 22:00 Polska powinna dołączyć do układu obronnego z państwami skandynawskimi 119
  • John Fitzgerald Obama 19 paź 2008, 22:00 Wyścig do Białego Domu obnażył wciąż istotny problem rasowy Ameryki 120
  • Ostatni liberał 19 paź 2008, 22:00 Czy Peter Mandelson uratuje Wielką Brytanię? 122
  • Zazdroszczę Polsce 19 paź 2008, 22:00 Rozmowa z Viktorem Orbánem, byłym premierem Węgier 124
  • Pasaż 19 paź 2008, 22:00 126
  • Zegarek wagi państwowej 19 paź 2008, 22:00 Władimir Putin jest dumnym właścicielem zegarka Patek Philippe Perpetual Calendar, wartego 60 tys. USD. George W. Bush wypada blado na jego tle ze swoim Timeksem za 50 dolarów. Honor Amerykanów ratuje Arnold Schwarzenegger. Gubernator stanu... 126
  • Formuła 1 na wodzie 19 paź 2008, 22:00 Edox Class 1 Regulator Automatic powstał z materiałów wykorzystywanych do budowy łodzi, pojazdów wyścigowych i w technologii kosmicznej. Wodoszczelny do 500 m, wyposażony w automatyczny zawór helowy, niezbędny przy dekompresji. Edox... 126
  • Rajski ptak 19 paź 2008, 22:00 Apiana, linia luksusowych zegarków z pracowni Milus, zawdzięcza swą nazwę konstelacji gwiazd Apus, znanej potocznie jako Rajski Ptak. Damski zegarek Apiana na pewno nie ustępuje urodą ani gwiazdom, ani zwierzęciu słynącemu z pięknego... 126
  • Gwoździe z diamentami 19 paź 2008, 22:00 Gucci funduje nam podróż do lat 60., kiedy czasomierze tej marki po raz pierwszy upodobniły się do gwoździ z kwadratowym łebkiem. Tak wygląda najnowsza kolekcja – Chiodo. Są tu zegarki z różnych materiałów, m.in. ze złota i... 126
  • Zegarek alpinisty 19 paź 2008, 22:00 T-Touch Expert ma zapewnić swoim użytkownikom najbardziej zaawansowane technologie – taka myśl przyświeca producentowi tego nowoczesnego zegarka szwajcarskiej pracowni Tissot. Wszystkie funkcje uruchamiane są przez szkiełko dotykowe.... 126
  • Nastroje na trzy 19 paź 2008, 22:00 Zegarkowi Magic Hour marki Piaget postawiono wyjątkowo wysokie wymagania – według producenta, ma opowiadać historię kobiecych inspiracji. Ale jest to możliwe, bo Magic Hour nie należy do grona zwyczajnych zegarków. Właściwie to trzy... 126
  • Laser 19 paź 2008, 22:00   130
  • Płyty - krajowe premiery 19 paź 2008, 22:00 Abradab „Ostatni poziom kontroli", MyMusic Już u zarania hip-hopu w naszym kraju pojawił się zespół Kaliber 44, który od razu stał się najważniejszym wykonawcą gatunku. Mijały lata, przemijały kolejne mody na hip-hop, ale... 130
  • Wystawa 19 paź 2008, 22:00 Żarty to nie zabawa – Rysunki, które robię dla prasy, są wrzeszczące, nieraz brutalne. Mają przykuć uwagę, wywołać natychmiastowe emocje – mówi Andrzej Krauze. – Te, które znajdą się na krakowskiej wystawie, są... 130
  • Taniec z jurorami 19 paź 2008, 22:00 Oceniamy jurorów telewizyjnych show według ich własnych metod i kryteriów 132
  • Ucieczka z kryzysu 19 paź 2008, 22:00 Kryzys może doprowadzić nie do zwiększenia – jak w latach 30. – lecz do ograniczenia wydatków na popkulturowe dobra 136
  • Stylowi terroryści 19 paź 2008, 22:00 Luzacki styl młodych straceńców z RAF przesłania zrozumienie istoty zła, jakie było ich dziełem 140
  • Nieznośna lekkość przeszłości 19 paź 2008, 22:00 Czy Milan Kundera udźwignie aferę ze swoim domniemanym donosem? 142
  • Wencel gordyjski - Medialne dzieci 19 paź 2008, 22:00 Siłą synczyzny jest młodzieńcza brawura, podwórkowa składnia i arogancja 144
  • UEorgan Ludu 19 paź 2008, 22:00 Polskie zwycięstwo nad Słowacją! * Tajemnice najnowszej historii: z Noblem jak z Bolkiem? * Po szczycie - Tusk nie chce być prezydentem * Nowy Zuch o dwóch zuchach 145
  • Krótko po wolsku - Sprawiedliwość zastępcza 19 paź 2008, 22:00 Kiedy nie ma szans na prawdziwą sprawiedliwość, w imię wyższych racji stosuje się czasem sprawiedliwość zastępczą. Tak było, kiedy Al Capone poszedł do wiezienia – nie za mordy, wymuszenia i nielegalny handel wódką,... 145
  • Skibą w mur - Smutny koniec męskiej przyjaźni 19 paź 2008, 22:00 Kultowe filmy gangsterskie zasługują na miano kina zakłamanego 146

ZKDP - Nakład kontrolowany