Kto myśli za Polaków

Kto myśli za Polaków

Gdzie powstają idee i rozwiązania, które zadecydują o przyszłości Polski? Kto definiuje polskość? I czy robi to skutecznie? Ostatnie 20 lat walki o nasze dusze i umysły należały do zwanych z angielska think tanków: organizacji łączących badania z popularyzowaniem ich wyników w sposób zrozumiały dla decydentów i wyborców. Dysponują kadrami, lokalami i dużą skutecznością w przebiciu się do mediów i rządzących. W rezultacie to właśnie one w dużym stopniu kształtują obowiązujące poglądy i prawo.
Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych (CASE), najsilniejszy polski think tank, powstał w 1991 r. z inicjatywy Leszka Balcerowicza. We wczesnych latach transformacji skutecznie lobbował chociażby za niezależnym bankiem centralnym, uwolnieniem polityki pieniężnej od bieżących wpływów polityków, rozsądną polityką budżetową i szybszą prywatyzacją. Dzięki swym sukcesom naukowym i organizacyjnym CASE już dawno jednak wyrósł z roli think tanku. Dziś to prężny ośrodek naukowy, który przerasta osiągnięcia wielu, nie tylko polskich, uniwersytetów. Sieć ekspertów i ośrodków CASE w krajach byłego ZSRR, takich jak Ukraina czy Białoruś, stanowi najlepsze na świecie niezależne źrodło wiedzy o gospodarkach tamtego regionu.

Sukces CASE jest poparty solidną pracą, ale też okupiony wrogością tęskniących za urokami PRL. CASE zawsze był instytucją skromną, o urokliwie przaśnych biurach. Współpracownikom płacił skromnie, choć budżet jak na polskie warunki ma spory: około 4-6 mln zł rocznie pozyskanych na realizację projektów naukowych od takich instytucji, jak Bank Światowy, Komisja Europejska czy prywatne korporacje, w tym niektóre banki działające w Polsce. To właśnie finanse CASE w roku 2006 dały posłom PiS pretekst, by wzywać przed bankową komisję śledczą Leszka Balcerowicza. Gdy ten odmówił stawienia się przed komisją do czasu, aż Trybunał Konstytucyjny uzna ją za organ działający legalnie, w akcie politycznej zemsty wezwano jego żonę, Ewę Balcerowicz, sprawującą w CASE funkcję administracyjną i naukową. Insynuacje posła Artura Zawiszy i jego kolegów z PiS, jakoby CASE był finansowany w zamian za przychylność względem NBP, pozostały insynuacjami. CASE broni się samo. Jest jedną z najbardziej przejrzystych polskich organizacji pozarządowych, zarówno pod względem finansów, jak i stawianych sobie celów.

CASE był jedną z pierwszych organizacji pozarządowych, która wykorzystała internet do opublikowania sprawozdań finansowych. Jego raporty roczne dają szczegółowe informacje nie tylko o tym, ile i na co wydano, lecz z jakich źródeł pozyskano te pieniądze. Na swoje konferencje naukowe ściąga sławy międzynarodowej nauki, takie jak profesor Charles Goodhart: najwybitniejszy żyjący znawca ekonomii banków centralnych. Przez CASE przewinęło się wreszcie wielu znanych ekonomistów młodszego pokolenia, takich jak Rafał Antczak (autor propozycji obniżenia stawek podatków, znanej jako 3 x 15) czy Ryszard Petru. Zanim powstało CASE, jak zawsze sprawni organizacyjnie trójmiejscy liberałowie już od roku 1989 działali w ramach Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową (IBnGR). To do dziś jedyny liczący się polski think tank z siedzibą poza Warszawą. Koncentruje się na tematyce polskiej, a jego współpracownicy z pewną dumą dodają: „pozawarszawskiej". Raporty IBnGR są najlepszym źródłem analiz i informacji na temat gospodarki polskich regionów widzianej z perspektywy innej niż stołeczna. Ze względu na obecność wśród współpracowników instytutu Wojciecha Misiąga, byłego wiceministra finansów i eksperta od finansów publicznych, oraz Leszka Pawłowicza, kierownika katedry bankowości na Uniwersytecie Gdańskim, instytut jest liczącym się twórcą obowiązujących opinii o polskich finansach publicznych, ale też kuźnią kadr i standardów polskiej bankowości.

Na kondycji instytutu odbijały się wolnorynkowe założenia jego twórców. Choć na stronie internetowej IBnGR nie udostępnia rozliczeń finansowych, to powszechnie wiadomo, iż druga połowa obecnej dekady to dla niego lata chude. Instytut unikał wsparcia instytucji publicznych i chciał zarabiać głównie na sprzedaży wyników swych badań. W ostatnich latach stał się bardziej widoczny dzięki współfinansowanemu przez Unię Europejską najnowszemu „produktowi" IBnGR: Polskiemu Forum Obywatelskiemu. Forum to cykl wieloletnich debat prowadzonych zarówno na małych seminariach, jak i na dorocznym spotkaniu kilku tysięcy osób z całej Polski. Jan Szomburg, prezes IBnGR i dyrektor forum, namawia, żeby działać razem – Polacy potrzebują wspólnych rozmów oraz ustalania wspólnych celów. Polskie Forum Obywatelskie pod jego kierownictwem jest więc prawdopodobnie najszerzej zakreślonym i najambitniejszym projektem wpływania na wartości i postawy Polaków.

Publikacje z serii „Wolność i Solidarność" stanowią odpowiedź na podział Polaków na solidarnych i liberalnych. Jeśli odniesie sukces, powszechne stanie się przekonanie, że można być jednocześnie solidarnym i liberalnym. Na pierwszy rzut oka między książkami takimi jak „Polska rodzina – jaka jest, jak się zmienia?” czy „Modernizacja Polski. Kody kulturowe i mity” a politycznymi wyborami Polaków nie ma związku. Trójmiejscy liberałowie, tacy jak Janusz Lewandowski i Jan Krzysztof Bielecki, są jednak ludźmi, którzy już w latach 80. pisali nieżyciowe opracowania na tak wówczas abstrakcyjne tematy jak masowa prywatyzacja czy przechodzenie od gospodarki socjalistycznej do gospodarki rynkowej. Ze swoim przesłaniem, łączącym liberalizm i solidarność, rozwój i nowoczesność z tradycyjnymi wartościami, docierają do kilkunastu tysięcy odbiorców wśród polskich elit. Jeśli więc w ostatnich 20 latach postsolidarnościowe elity wybrały dla nas wolny rynek, a nie trzecią drogę, a za kilka lat Polska okaże się gospodarczo podobna do krajów anglosaskich, ale z zachowaniem tradycyjnych wartości, to dlatego, że trójmiejscy liberałowie przekonali nas do takiego projektu.

Instytut Spraw Publicznych (ISP), powołany w 1995 r., to think tank socjologów i osób zainteresowanych administracją państwową. O ile CASE i IBnGR zajmują się gospodarką, o tyle ISP koncentruje się na takich kwestiach, jak parytety, penalizacja posiadania miękkich narkotyków, aktywizacja wyborców czy sądownictwo rodzinne. Ponieważ w ostatnich 20 latach wielkie debaty nad kształtem Polski dotyczyły głównie ekonomii, ISP był mniej widoczny dla publiczności. A szkoda! Liczne publikacje instytutu stanowią wysokiej jakości źródło twardych informacji i cennych przemyśleń o kwestiach, które na co dzień łatwo zamieniają się w polityczną pyskówkę. Do dyskusji o penalizacji posiadania narkotyków jeden z ostatnich raportów ISP wniósł np. informację, że w 2008 roku na jednego ukaranego za poważne przestępstwo z ustawy o posiadaniu narkotyków przypadały średnie koszty w wysokości 687,3 tys. zł oraz 1764 ośmiogodzinnych dni pracy pracowników organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości. Świadomość, że mimo tak wysokich kosztów egzekucja prawa nie skutkuje zmniejszeniem problemów narkotykowych w Polsce, powinna być powszechna podczas kolejnej politycznej przepychanki wokół tego tematu. Tym bardziej że każda informacja, nawet najbardziej obiektywna, ma swoje konsekwencje polityczne.

Mimo starań ISP, by zachować możliwą apolityczność (w radzie programowej obok prof. Ewy Łętowskiej czy Lecha Wałęsy zasiadają politycy kojarzeni z prawicą: Jerzy Kropiwnicki i Konrad Szymański), przez prawicę kontestującą ISP jest uznawany za „ekspozyturę salonu" lub, co gorsza, „eurosalonu”. Pod względem przejrzystości może jednak służyć innym instytucjom pozarządowym za wzór: jako jeden z pierwszych publikował na stronach internetowych najbardziej szczegółowe, najłatwiej dostępne i najbardziej przejrzyste sprawozdania finansowe i merytoryczne.

Forum Obywatelskiego Rozwoju (FOR), kolejna inicjatywa Leszka Balcerowicza, do najbardziej znaczących ośrodków w Polsce dołączyło dwa lata temu. Forum zostało pomyślane jako organizacja adresowana w dużym stopniu do młodych i prowadzona przez młodych (zarząd tworzą Jarosław Bełdowski – lat 34, Andrzej Rzońca – lat 32, oraz Wiktor Wojciechowski – lat 32; wszyscy świetnie wykształceni w Polsce i za granicą). W krótkim okresie istnienia FOR przebiło się do mediów, zaczęło wpływać na elity opiniotwórcze i decydentów. Na prezentacje kolejnych raportów FOR przychodzą dziesiątki dziennikarzy i naukowców, a każdy raport jest następnie żywo komentowany w mediach. Bo FOR to think tank nowej generacji, z angielskiego zwany advocacy think tank. Nie obrasta ekspertami. Nastawiony jest bardziej na skuteczność przekazu i mobilizację na rzecz szybkiego, stabilnego rozwoju Polski niż na studia naukowe i pracę badawczą. Podstawowy zespół FOR to zaledwie kilka osób, który dla stworzenia raportu nawiązuje współpracę z ekspertami z poszczególnych dziedzin. Do akcji takich jak kampanie zachęcające do wzięcia udziału w wyborach wchodzi w sojusze z innymi organizacjami pozarządowymi.

Tematy zainteresowania FOR to te same, którymi profesor Balcerowicz interesuje się od lat i którymi przez niego zajmuje się cała Polska: „Skąd się bierze bezrobocie?", „Czy warto przyjąć euro w Polsce?”, „Ile nas kosztują wcześniejsze emerytury?”, „Komunikacja sądów z obywatelami – badania empiryczne, wnioski, rekomendacje zmian”. To, co wyróżnia te opracowania wśród raportów innych organizacji, to mająca duży zasięg dystrybucja, zarówno w wersji papierowej, jak i elektronicznej. Internetowa witryna FOR jest prawdopodobnie najlepszą graficznie i najbardziej funkcjonalną stroną internetową polskich think tanków.

O środowisku „Krytyki Politycznej" najgłośniej jest z pewnością na lewo od liberałów. Od roku 2002 pod tym tytułem ukazuje się lewicowe pismo społeczno-polityczne, którego założycielem i redaktorem naczelnym jest Sławomir Sierakowski. Mimo młodego wieku (30 lat) to już człowiek instytucja. Jego pismo z czasem obrosło w liczne inicjatywy kulturalne i wydawnicze, aż wypączkowało w założone w 2005 r. Stowarzyszenie im. Stanisława Brzozowskiego, które docelowo ma stworzyć infrastrukturę pod przyszłą partię. Na początek środowisko „Krytyki Politycznej” planuje „wygrać wojnę o wyobraźnię”, ale cele długoterminowe są znacznie ambitniejsze. W grudniowym wywiadzie dla „Polska The Times” Sławomir Sierakowski stwierdził: „Do powstania lewicy potrzebny jest nie tylko polityczny pomysł, ale i wskrzeszenie zbiorowej pamięci, lewicowej tradycji. Potrzebni są ludzie przystosowani do działalności, zintegrowani. Potrzebne są też instytucje: lokale, pieniądze. To wszystko tworzymy my. Oplatamy scenę polityczną…”.

„Krytyka Polityczna" jest pierwszym pokoleniem lewicy, które nie odwołuje się do PRL, ale też jedynym dziś, szybko rosnącym przejawem zorganizowanej działalności lewicowej. Jest przy tym mocno krytyczna wobec SLD, które według Sierakowskiego zatraciło lewicowe ideały. Niestety, „Krytyka Polityczna” zdążyła już przejąć niektóre złe nawyki starej lewicy, takie jak brak przejrzystości finansowej. Na jej internetowych stronach dostępne jest tylko sprawozdanie Stowarzyszenia im. Stanisława Brzozowskiego za okres wrzesień 2006 – grudzień 2007. Innych danych o finansach „Krytyki Politycznej” brakuje. Wedle doniesień prasowych SLD, tak nielubiane przez „Krytykę”, przeznaczyło w 2007 r. 100 tys. zł na jej działalność. Zdarzają się również dotacje z Ministerstwa Kultury, Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej, Fundacji Stefana Batorego oraz bliżej niesprecyzowanych darczyńców indywidualnych i instytucjonalnych. Przy wszystkich zarzutach co do przejrzystości „Krytyce” nie można odmówić dynamiki rozwoju: zyskuje nowych zwolenników, tworzy struktury terenowe (kluby „Krytyki Politycznej”), rozszerza działalność wydawniczą. Uwielbiają ją prawicowe media, za to mniej entuzjastyczni są inni pretendenci do miana „prawdziwej lewicy”, ale to chyba wynik zazdrości.

Instytut Sobieskiego, utworzony w 2004 r., jest najmłodszym wśród liczących się polskich think tanków. Często w publicznej percepcji jest łączony z PiS ze względu na osobę prezesa Pawła Szałamachy, który był wiceministrem w rządach Marcinkiewicza i Kaczyńskiego, ale też niektórych ekspertów, jak Mirosław Barszcz, także wiceminister w rządzie PiS. W opiniach czyniących z instytutu przybudówkę PiS jest tyle prawdy, ile w uznawaniu CASE za przybudówkę Unii Wolności albo Platformy Obywatelskiej. Instytut Sobieskiego ma sprecyzowane założenia ideologiczne: silne, ale ograniczone państwo, wolność i odpowiedzialność jednostki, swobody gospodarcze, ład społeczny oparty na prawie naturalnym. Mimo skromnych środków (zaledwie 33 tys. zł budżetu w 2006 r., 341 tys. zł w 2007 r.) instytut opublikował już 35 raportów, a jego eksperci udzielili setek komentarzy do mediów na tematy społeczno-gospodarcze. Instytut jest też wydawcą „Międzynarodowego Przeglądu Politycznego", którego celem jest transfer do Polski nowoczesnej myśli politycznej, rodzącej się w głównych ośrodkach polityki w Europie i USA.

Centrum im. Adama Smitha ceni pryncypialność i nie idzie na kompromisy mające przynieść popularność: te same od lat pół setki ekonomistów, prawników, politologów, socjologów, informatyków ceniących niezależność i brak powiązań z instytucjami politycznymi dostarcza raportów głównie na tematy podatkowe i prawne. Za sztandarowymi produktami centrum, takimi jak dzień wolności podatkowej czy indeks wolności gospodarczej, kryje się wyspecjalizowana wiedza i benedyktyńska praca. To właśnie dzięki Centrum im. Adama Smitha wiemy co roku, w którym dniu przeciętny Polak przestaje pracować na fiskusa, a zaczyna pracować na siebie. W mediach Centrum istnieje głównie dzięki błyskotliwym komentarzom Roberta Gwiazdowskiego i Andrzeja Sadowskiego. Budżet Centrum im. Adama Smitha choć nie jest tajny (każdy może znaleźć sprawozdania w sądzie rejestrowym), ale – jak mówią organizatorzy centrum – nadzwyczaj skromny, nie jest dostępny na stronie internetowej. To w czasach rosnących standardów propagowanych również przez Smitha brak nie do usprawiedliwienia.

TIGER (Transformation, Integration and Globalization Economic Research) został powołany w roku 2000 przez prof. Grzegorza Kołodkę. Dzięki niewątpliwemu talentowi organizacyjnemu Kołodki mógł to być sprawny, lewicowy think tank, ale przytłoczyła go osobowość założyciela i mentora. TIGER organizuje ciekawe comiesięczne seminaria, na których wykładają goście z Polski i z zagranicy. Do atutów należy również seria anglojęzycznych publikacji o transformacji i globalizacji, reprezentujących zazwyczaj lewicowy nurt ekonomii. Ale TIGER nie istnieje w powszechniejszym przekazie, bo nie da się zbyt długo słuchać o zasługach prof. Kołodki dla Polski i polskich reform gospodarczych, a ze strony internetowej dowiadywać się o wystawie fotografii Grzegorza Kołodki i o jego kolejnych książkach. Profesor to w istocie bogata i ciekawa osobowość. Na styczności z nią korzystają m.in. studenci Akademii im. Leona Koźmińskiego, ale traci niestety sam think tank.

Dziś modnie jest uważać, że to właśnie think tanki kształtują opinie Polaków. O ile jest to zapewne prawdziwe w odniesieniu do wielkomiejskich elit, zwłaszcza dziennikarzy i ludzi władzy, o tyle pogląd ten wciąż nie ma uzasadnienia dla ogółu Polaków. Wiedząc więc o istnieniu nowoczesnych think tanków, nie można zapominać o przemożnym wciąż wpływie organizacji starszych i silniejszych, z których najpotężniejszym pozostaje Kościół katolicki ze swoim dwutysiącletnim doświadczeniem w kształtowaniu serc i umysłów, i infrastrukturą w każdym zakątku Polski. Tu nawet ateiści chrzczą dzieci i biorą kościelne śluby. Bo gdy Kościół się uprze, postawi na swoim, tak jak to uczynił np. z zakazem aborcji. I na nic finezyjne badania choćby najznamienitszych think tanków.

Okładka tygodnika WPROST: 1/2/2010
Więcej możesz przeczytać w 1/2/2010 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 6
  • gosia IP
    Ta cała Orkiestra to patologia. Wstyd mi, że sama współorganizowałam kiedyś te spędy i dla tego wiem coś o tym. Zastanawiam się jaki kolejny rekord osiągnie ogłupiona młodzież na WOŚPie w wypitym alkoholu, pękniętych prezerwatywach, niechcianych lecz poczętych dzieciach, spłodzonych przez zaćpanych i pijanych młodych ludzi. Ile młodych dziewczyn urodzi nie chciane i upośledzone dzieci? Podobnie jak wiele moich koleżanek ze spędów Owsiaka, które do dziś nie wiedzą kto jest tatusiem ich dziecka. No chyba, że wyskrobią nienarodzone, mając w przyszłości problem bycia upragnioną matką jak ja. Więc światełko jest do piekła a nie do nieba a żebracy zbierający pieniądze na satanistyczny Woodstock pod kościołami katolickimi niech spadają pod lokale SLD, ZNP i PO oraz do Tuska, Napieralskiego, Senyszyn, Palikota itp. Owsiak swoich żebraków nachalnie wciskających czerwone serduszka niech wysyła do ks. Bonieckiego,bp Życimskiego i tzw. księży patriotów, co w PRLu należeli do PZPRu i byli TW SB a dziś go POpierają. Owsiak w stylu Che Guevary, uprawia ordynarną politykę lewacką też na terenie POlskich szkół. Robi to przy wsparciu lewo-liberalnych mediów, oraz nauczycieli z ZNP, ogłupiających uczniów. Podobnie robili w PRLu działacze ZMSu, ZNP i PZPR. Za nasze, publiczne pieniądze POlicja Państwowa i Staż Miejska pilnuje te burdel-imperki udajac, że nic nie widzi. A nadto wszystko Owsiak robi te imperki może po to, aby rozszerzać narko-biznes w polskich szkołach i uczelniach. Chętnie popierają WOŚP dilerzy narkotykowi i lewy szemrany biznes. Łowsiok niech wystąpi więc o wsparcie do Gazety Wyborczej, NIE, Trybuny,POlityki, WSI 24, Polsatu, Super Stacji a także do gangsterów z Pruszkowa i Wołomina, handlujących narkotykami na jego imperkach a nie szuka głupków wśród ludzi wychodzących z kościołów katolickich.
    • Albion IP
      ZWRACAM UWAGĘ NA NAPIS POD NAZWISKIEM AUTORA ARTYKUŁU!
      TAM JEST NAPISANE******R E K L A M A**********
      To jest reklamówka a nie rzetelny artykuł.
      • Lafin IP
        Rządzą starsi bracia w wierze z drugiej ławki. Pozdrowienia dla Michnika i kolesiów.
        PS Chciałbym z Aaronem wypić brudzia a potem go po koleżeńsku opier....ć
        • POLKA IP
          Oceniając polską kulturę i rozywkę po telewizyjnym sylwestrze 2009/10 można podsumowac to jednym krotkim wyrazem DNO
          • moher IP
            Oprocz tego kto mysli za Polakow chcialabym wiedziec kto rzadzi Polska kto za nierzadem Tuska stoi.

            Spis treści tygodnika Wprost nr 1/2/2010 (1406)

            • Na stronie - Prezydenckie jaja 26 gru 2009, 19:00 Im mniej ludzie wiedzą o tym, jak się robi kiełbasę i politykę, tym lepiej w nocy śpią – mawiał Otto von Bismarck. Im mniej wiemy o tym, po co niektórzy chcą walczyć o prezydenturę, tym więcej zachowamy szacunku i do nich, i do samych siebie. Na razie takich szans nie... 5
            • Z życia koalicji 26 gru 2009, 19:00 Pogrzebano Piesiewicza. Najpierw łomotał go Człowiek z Penisem w Szufladzie, a później przemówił Rzym. Rzym w postaci Donalda Tuska uznał, ze to koniec kariery Piesiewicza. O, coś przegapiliśmy. To kiedyś był początek? Żal nam... 6
            • Z życia opozycji 26 gru 2009, 19:00 Jest! Jest! Jest! Ewentualnie: Yes! Yes! Yes! Jerzy Szmajdziński jest. Kandydatem SLD w wyborach prezydenckich, co dobitnie demonstruje upadek formacji postkomunistycznej. Szmajdziński wierzy, że dobrze wypadnie w wyborach (wypadnie to nawet... 7
            • Gospodarka 2010 Radość przez łzy 26 gru 2009, 19:00 Kryzys już nie wróci. Ale trzeba będzie posprzątać bałagan, który po sobie zostawił – głównie na rynku pracy i w budżetach państw. I od tego, jak szybko się z tym uwiniemy, zależy nasza przyszłość. Jeżeli w 2010 r. Polska nie przeprowadzi koniecznych reform finansów... 8
            • Spadną podatki, zmaleją deficyty 26 gru 2009, 19:00 Tak naprawdę recesja, o której przez cały rok 2009 trąbiły media na całym świecie, dotknęła jedynie Stany Zjednoczone i Wielką Brytanię. Reszta krajów przeżyła po prostu tymczasową obniżkę koniunktury. W 2010 r. sytuacja będzie wyglądać o wiele lepiej – niemal cały świat... 12
            • Chiny także będą miały swój kryzys 26 gru 2009, 19:00 Jeśli ktoś wierzy, że Chiny szybko i bezkolizyjnie biegną na szczyt i że już niedługo staną się światowym hegemonem gospodarczym, jest w wielkim błędzie. Zastanawiam się tylko, skąd ta wiara się bierze? Owszem, przed Chinami roztacza się świetlana przyszłość, ale wcześniej... 13
            • Złoto po 5 tys. USD 26 gru 2009, 19:00 Rok 2010 będzie dla złota bardzo korzystny, a jego cena będzie rosła bardzo szybko. W ciągu dwóch-trzech lat może ona nawet sięgnąć 5 tys. dolarów za uncję. Jeśli rządy będą kontynuować swoją politykę fiskalną i monetarną, w dłuższej perspektywie ceny złota mogą być jeszcze... 15
            • Dolar w powolnej agonii 26 gru 2009, 19:00 Prognozowanie kursów walut w krótkich okresach przypomina hazard, niemniej jednak – z pistoletem przy skroni – jestem w stanie zaryzykować prognozy długoterminowe. 16
            • Będą kolejne bańki spekulacyjne 26 gru 2009, 19:00 Graczom giełdowym powoli znika sprzed oczu kryzysowy krajobraz, a rok 2010 może być dla nich bardzo udany. Zapowiadają to trwające od wiosny 2009 r. wzrosty m.in. na amerykańskich rynkach. Cieszyć się powinni nie tylko inwestorzy, ale w zasadzie wszyscy. Giełda to papierek... 17
            • Skaner 26 gru 2009, 19:00 18
            • Zdmuchnąć Grześka 26 gru 2009, 19:00 99 proc. – tyle wynosi poparcie dla Jerzego Szmajdzińskiego. Tyle że nie w wyścigu do Pałacu Prezydenckiego, ale w SLD, w którym głosowano nad absolutorium dla zarządu partii. Według ustaleń „Wprost" najgorszy wynik... 18
            • Tory miłości 26 gru 2009, 19:00 Kiedyś, jak słusznie gderamy, ludzie potrafili kochać. Ileż uczucia jest w artykule polskiego pisma z 1841 r. „Kolej żelazna nie pozostanie jedynie środkiem mechanicznym, będzie ona zarazem środkiem umysłowym. Niech tylko jej sieć... 18
            • Lekarz roku 2009 26 gru 2009, 19:00 uczyli mnie wybitni wykładowcy – mówi prof. Andrzej Steciwko, wybrany w dorocznym konkursie wydawnictwa Termedia na Człowieka Roku 2009 w ochronie zdrowia. Od 36 lat jest lekarzem. Uważa, ze miał wielkie szczęście, iż pochodzi z... 20
            • Pstrag Fu-Fu kontra szynka z karpia 26 gru 2009, 19:00 Dwanascie rybnych potraw staneło w szranki podczas tegorocznych Dozynek Rybackich, które odbyły sie w Jakubowicach Koninskich. O zwyciestwo walczyli restauratorzy i gospodarstwa rybackie z Lubelszczyzny i Mazowsza. Pierwsze miejsce zdobył... 20
            • Przegląd prasy zagranicznej 26 gru 2009, 19:00 The GuardianAfgański test Rok 2010 przyniesie odpowiedzi na wiele pytań dotyczących przyszłości NATO- -wskiej misji ISAF w Afganistanie. Będzie przede wszystkim prawdziwym testem dla afgańskiej policji i wojska. Miejscowe siły... 28
            • Nadzieje polskiej polityki 26 gru 2009, 19:00 Byłoby lepiej, gdyby ten tekst się nie ukazał. Przynajmniej dla występujących w nim osób. Niby fajnie przeczytać o sobie coś miłego, ale bezpieczniej jest dostawać baty. Koledzy najchętniej zagryzają przecież nie tych, co leżą, ale tych, co idą w górę. 30
            • Nadzieje światowej polityki 26 gru 2009, 19:00 Amerykański prezydent Barack Obama, którego optymistyczne wizje często rozmijają się z realiami, chciałby włączyć do rozwiązywania problemów większą liczbę podmiotów. Potrzebni są więc nowi aktorzy na globalnej scenie. I tacy już są, często jeszcze niedoceniani. Są też tacy,... 34
            • Moj dom, moja Europa 26 gru 2009, 19:00 Alfabet Jadwigi Kaczyńskiej 38
            • Wszechświat jest twórczy, choć nieprzewidywalny 26 gru 2009, 19:00 Rozmowa z ks. prof. Michałem Hellerem, kosmologiem, filozofem, fizykiem i teologiem, laureatem Nagrody Templetona (2008) 44
            • Zapytaj Wprost - Premierostwo by mnie przerosło 26 gru 2009, 19:00 Na pytania czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada Beata Kempa, posłanka Prawa i Sprawiedliwości, była wiceminister sprawiedliwości, niedawno wykluczona z komisji hazardowej. 48
            • Co się poprawia z wiekiem? 26 gru 2009, 19:00 Nic się nie zaczyna z Nowym Rokiem, nic się nie kończy. Dowodem na to jest zima, która zaczęła się w grudniu, a skończy w marcu. Sylwester jest nieomal w środku zimy, czyli nieomal nigdzie. Radość z powodu nadejścia nowego roku jest największą zagadką cywilizacji. Jako żywo... 49
            • Kto myśli za Polaków 26 gru 2009, 19:00 Gdzie powstają idee i rozwiązania, które zadecydują o przyszłości Polski? Kto definiuje polskość? I czy robi to skutecznie? Ostatnie 20 lat walki o nasze dusze i umysły należały do zwanych z angielska think tanków: organizacji łączących badania z popularyzowaniem ich wyników w... 50
            • O dwóch takich, co ukradli sieć 26 gru 2009, 19:00 Oficjalnie zarabiają po jednym dolarze rocznie, lecz jednocześnie znajdują się w pierwszej setce najbogatszych ludzi świata. Z ich usług korzysta kilka miliardów ludzi rocznie, choć większość z nich nawet nie zdaje sobie z tego sprawy. Mowa o dwóch Amerykanach, którzy... 58
            • Tygrysy nowego świata 26 gru 2009, 19:00 Recesja sprawiła, że „stare” mocarstwa ekonomiczne stopniowo słabną, a wzmacniają się nowe, wschodzące gospodarki. Czy obserwując obecny kryzys, można wskazać kraje, które na nim zyskają? Czy widać już wyłaniające się tygrysy nowej gospodarki, które wyjdą z kryzysu... 62
            • Dotacje 2010 26 gru 2009, 19:00 Polscy przedsiębiorcy wierzą, że św. Mikołaj mieszka nie w Laponii, ale w Brukseli. I w 2010 r. w formie unijnych dotacji przekaże im 9 mld euro. Oczywiście „prezenty” dostaną tylko ci, którzy mają dobry pomysł na biznes, odpowiednio wcześnie przygotują wniosek i... 66
            • Milioner na genach 26 gru 2009, 19:00 Współcześni milionerzy, opowiadając o korzeniach swoich fortun, zazwyczaj mówią, że „zaczynali w garażu”. Profesor Jan Lubiński prawdopodobnie jako jedyny biznesmen na świecie zaczynał w piwnicy pod prosektorium. Założona przez Jana Lubińskiego firma Read-Gene to... 68
            • Władysław, narzeczony Naomi 26 gru 2009, 19:00 Bohaterem rosyjskich mediów nie jest już Władimir Putin z obnażonym torsem, wędką w dłoni i w kowbojskim kapeluszu. Plotkarska prasa i telewizje pełne są zdjęć jednego z najbogatszych Rosjan – Władisława Doronina. Doronin osiągnął coś, czego Putin zrobić nie może, a... 70
            • Gaduły na „Titanicu” 26 gru 2009, 19:00 Barack Obama wydaje się niezwykle zadowolony ze swoich olbrzymich osiągnięć. Ustami Lawrence’a Summersa, szefa zespołu doradców ekonomicznych przy Białym Domu, ogłosił nawet, że recesja już minęła i nie widzi przeszkód, by wróciły czasy systematycznego wzrostu... 72
            • Człowiek XXI wieku 26 gru 2009, 19:00 Sparaliżowani zaczynają chodzić, niewidomi widzieć, diabetycy zapominają o zastrzykach z insuliny. Ludzie po zawałach dostaną nowe serca, a pacjenci ze zniszczoną wątrobą nie będą musieli czekać na przeszczep. Nadchodzi nowa era medycyny, w której ma dominować inżynieria... 74
            • Chirurg w pigułce 26 gru 2009, 19:00 Sala operacyjna we wnętrzu pacjenta? Już wkrótce! Niedługo chory przed operacją będzie połykał pigułkę zawierającą zminiaturyzowane narzędzia chirurgiczne. Zabieg zostanie wcześniej zaprogramowany, więc chirurg nie będzie potrzebny. Wystarczy, że pacjent wygodnie się położy i... 78
            • Minuty szaleństwa 26 gru 2009, 19:00 Kiedy zbliżał się nocny patrol nieprzyjaciela, porucznik David Hackworth zarządzał „minuty szaleństwa”, czyli gwałtowne ostrzeliwanie z wszelkiej dostępnej broni terenu wokół swoich pozycji. Żołnierze strzelali na oślep, z maksymalną prędkością. Działo się to w... 80
            • Seks przyszłości 26 gru 2009, 19:00 Chcesz opóźnić wytrysk? Proszę bardzo, tylko powiedz o ile. Wielokrotne orgazmy? Wystarczy czip w mózgu. Jądra przestały pracować? Przeszczepią nowe od młodego dawcy. Pochwa za szeroka? Zwężą, tylko wybierz typ. Masz małe potrzeby seksualne? A jakie chcesz mieć? Seks... 83
            • Co naukowcy osiągną w 2010 roku? 26 gru 2009, 19:00 To będzie kolejny dobry rok dla nauki – zapewniają wybitni uczeni, pytani przez „Wprost”, m.in. Michio Kaku, Philip Zimbardo, Paul Davies, James Flynn, Richard Wrangham, Freeman Dyson, Ronald M. Green i Robert Sapolsky. Możemy oczekiwać przełomowych odkryć,... 84
            • Rakietochód 26 gru 2009, 19:00 Tysiąc sześćset kilometrów na godzinę w 19 sekund przy przeciążeniu sięgającym 3 g? Już trzy zespoły pracują nad tym, by osiągnąć taką prędkość. 88
            • Zwiadowcy ludzkości 26 gru 2009, 19:00 Są najbardziej oddalonymi od Ziemi obiektami, jakie stworzył człowiek. Po 32 latach kosmicznej podróży sondy Voyager dotarły do kresu Układu Słonecznego i zmierzają ku przestrzeni międzygwiezdnej. Niektóre urządzenia nadal pracują i przesyłają dane z pomiarów. 90
            • Rakietą na Słońce 26 gru 2009, 19:00 Słońce wkrótce straci swoje ostatnie tajemnice. Rakieta Atlas V na początku lutego 2010 r. wyniesie w przestrzeń kosmiczną satelitę Solar Dynamics Observatory. Specjalnie wybrana orbita okołoziemska pozwoli na obserwację naszej gwiazdy 24 godziny na dobę. Pokładowe instrumenty... 92
            • Federacja Europejska 26 gru 2009, 19:00 Jaka będzie Unia Europejska, gdy zacznie obowiązywać traktat lizboński? Czy koncepcja Stanów Zjednoczonych Europy to czysta fantazja? Czy UE powinna być luźnym związkiem suwerennych państw? Czy czeka nas Europa dwóch prędkości? „Wprost” zapytał o to znanych... 94
            • Handlować trzeba nawet z dyktaturami 26 gru 2009, 19:00 Rozmowa z Robertem Aumannem, izraelskim matematykiem, laureatem Nagrody Nobla z ekonomii 100
            • Równi i coraz równiejsi 26 gru 2009, 19:00 Rozmowa z prof. Robertem Foglem, amerykańskim historykiem, laureatem Nagrody Nobla z ekonomii 102
            • Europejskie oazy szczęścia 26 gru 2009, 19:00 „Żyjemy w świecie najdoskonalszym z możliwych” – mawiał mistrz Pangloss, nauczyciel Kandyda, tytułowego bohatera powiastki filozoficznej Woltera. Dziś tę opinię śmiało mogliby powtórzyć mieszkańcy Norwegii. Ich kraj w rankingu „Human Development Report... 104
            • Nowi liberałowie chcą upadku Ameryki 26 gru 2009, 19:00 Pogłoski o rychłym upadku Ameryki znów krążą po świecie, napędzane przez złość i zawiść. Powstają nowe teorie, oparte na starych sloganach: „słabnące imperium”, „przebudzenie Azji”, „świat postamerykański”. Wśród tych krzyżujących się nurtów... 108
            • Kasa zamiast łuków 26 gru 2009, 19:00 Kompromis, zgodnie z którym rząd USA zgodził się wypłacić 3,4 mld dol. na rzecz Indian, po raz kolejny przywołał historię walk białych Amerykanów z Indianami. Wbrew powszechnemu przekonaniu biali nie pozbawili ziemi jej pierwotnych... 113
            • Rosyjski drapieżnik 26 gru 2009, 19:00 Jesień w Rosji to czas przemówień i wielkich początków. W listopadzie 1905 r. Lenin wrócił do imperium, aby wesprzeć rewolucję swoją retoryką. W październiku 1917 r. na drugim zjeździe Sowietów nakreślił plany na przyszłość. W listopadzie 1985 r. pierwszy sekretarz KPZR... 114
            • Wiele hałasu o coś 26 gru 2009, 19:00 Czy 2010 r. przejdzie do historii jako gorszy niż rok 2009? Wiele wskazuje na to, że tak się stanie. Rządy nie uporały się ze światowymi kłopotami gospodarczymi, choć miały szansę. Przez to stoją dziś zasadniczo przed tymi samymi problemami, tyle że mają znacznie słabsze... 116
            • Powrót modernizmu 26 gru 2009, 19:00 Czy oparty na ideach Bauhausu modernizm wyczerpał się i przeobraził w jałowy styl sztywnych pudełek? To pytanie zadają sobie architekci i teoretycy architektury w 90. rocznicę powstania w Weimarze słynnej szkoły budowlanej. Czy panowanie postmodernizmu, z jego poetyką... 118
            • Architektura nic niemówiąca jest nic niewarta 26 gru 2009, 19:00 Rozmowa z Danielem Libeskindem, architektem 121
            • Sasnal i jego sasnale 26 gru 2009, 19:00 Światowa kariera tego 37-letniego polskiego artysty wzbudza krańcowe emocje: miłość i zawiść, podziw i gniew. Czy Wilhelm Sasnal jest wielkim malarzem, czy wykreowanym idolem popkultury? Wystawa w Düsseldorfie, podsumowująca dziesięcioletni okres twórczości po ukończeniu ASP,... 124
            • Gigantomania 2010 26 gru 2009, 19:00 Po „Avatarze”, najdroższej produkcji w dziejach kina, wszystko wydaje się blade i mało spektakularne. Ale film Jamesa Camerona rozpoczął modę na superprodukcje. Mimo kryzysu zagraniczni producenci nie żałują pieniędzy na kolejne widowiskowe przedsięwzięcia. Także w... 126
            • Lampa z wibratorem 26 gru 2009, 19:00 Seks sprzedaje wszystko. Pełno go w sztuce, modzie, architekturze i reklamie. Teraz o tej starej prawdzie przypomnieli sobie designerzy, którzy projektują przedmioty codziennego użytku. Ale czy można skrzyżować zmysłową bieliznę z pralką? Okazuje się, że można. 132
            • Żeby uwieść mężczyznę, trzeba uwieść siebie 26 gru 2009, 19:00 Rozmowa z Chantal Thomass, projektantką mody nazywaną królową zmysłowego designu 134
            • Podróż do jądra ciemności 26 gru 2009, 19:00 Rozgrzane piłkarskimi emocjami RPA czy tętniące życiem kasyna w Las Vegas? Branża turystyczna próbuje zdobyć nowych klientów ekstremalnymi ofertami. Z jednej strony wypoczynek Ultra All Inclusive (czyli wszystko, a nawet trochę więcej), a z drugiej – trampingowe wyprawy... 138
            • Futbol ponowoczesny 26 gru 2009, 19:00 Mniej piłkarzy, większe bramki, dwóch sędziów głównych i żółta kartka jako bilet do zejścia z boiska. Takie rewolucyjne zmiany w przepisach piłkarskich mogą wejść w życie już podczas polsko-ukraińskich mistrzostw Euro 2012! Największymi gwiazdami mogą być piłkarze z Afryki. A... 140
            • Motohity i motokity 26 gru 2009, 19:00 Pierwsze seryjne modele elektryczne, nowe standardy bezpieczeństwa i kontynuacja mody na oszczędzanie – taki, w dużym skrócie, będzie rok 2010 w motoryzacji. Na rynku pojawi się około 50 nowych modeli aut. Podpowiadamy, na które z nich warto poczekać, a po których nie... 144
            • Wizje starej kanarzycy 26 gru 2009, 19:00 Mijał przedostatni dzień roku, który zawierał w swej masie powietrznej wiele sprzeczności dialektycznych. Słońce gdzieś daleko obmacywało Australię, a u nas mrok grudniowej nocy otulał petardy sylwestrowe wystrzeliwane przez młodzież w ramach planowego falstartu. Od czasu do... 146

            ZKDP - Nakład kontrolowany