Musimy elastyczniej dobierać dostawców

Musimy elastyczniej dobierać dostawców

Rozmowa z prof. Włodzimierzem Marciniakiem, politologiem, wykładowcą w Wyższej Szkole Biznesu w Nowym Sączu
WPROST: Przed tygodniem Finlandia zgodziła się na poprowadzenie rosyjsko-niemieckiego gazociągu Nord Stream przez fińskie wody terytorialne. Czy ta decyzja była z góry przesądzona, czy też Finlandia mogła jednak powiedzieć „nie"?

Prof. Włodzimierz Marciniak: To jest pytanie o to, czy Finlandia mogła się przeciwstawić Niemcom, bo projekt gazociągu bałtyckiego jest korzystny przede wszystkim dla Niemiec. Finlandia nie miała wyraźnego powodu, by blokować tę inwestycję, zwłaszcza że cała Skandynawia zgodziła się już wcześniej.

Jak ten projekt wpłynie na układ sił w Europie?

Z Nord Streamem Niemcy staną się głównym dystrybutorem rosyjskiego gazu na Europę, a taka pozycja była ich odwiecznym marzeniem. Nową pozycję Niemiec w obrębie Unii Europejskiej pokazał już zeszłoroczny kryzys gazowy na linii Rosja – Ukraina. Gdy Gazprom przykręcił kurek, to Niemcy dostarczali gaz do krajów, które ucierpiały na skutek kryzysu, np. na Węgry i do Czech. Niemcy zajęły więc na pewien czas pozycję Rosji jako dostawcy gazu dla Europy. Tamta aktywność została odebrana bardzo dobrze, pokazała Niemcy jako kraj solidarny z resztą Europy, było to też dla niemieckich przedsiębiorstw z pewnością korzystne ekonomicznie.

Po zbudowaniu gazociągu na dnie Bałtyku ta rola Niemiec może się stać regułą, skoro rosyjski gaz będzie trafiał do Europy via Niemcy. Czy to dla Rosjan dobrze?

To jest pytanie, na które nie znajduję odpowiedzi. Obecna grupa rządząca w Rosji wydaje się celowo i świadomie przekształcać ten kraj w dodatek surowcowy dla innych potęg: z jednej strony Niemiec, z drugiej Chin. W ostatnich miesiącach Rosjanie podpisali bowiem niezwykle korzystne dla firm chińskich porozumienia dotyczące eksploatacji zasobów naturalnych na Syberii.

Co to może oznaczać dla Unii?

W dużym stopniu zależy to od tego, jak Niemcy będą postrzegać swoją rolę: czy przede wszystkim jako kraj wspólnoty, kierujący się względami solidarności europejskiej, czy nastawiony raczej na narodową politykę gospodarczą z wykorzystaniem uprzywilejowanej pozycji w stosunkach z Rosją. Na to pytanie nie znamy dziś odpowiedzi i pewnie był to dylemat Finlandii i innych krajów bałtyckich, które musiały podjąć decyzję o gazociągu. Widocznie rządy tych państw uznały, że nie mają powodu obawiać się Niemiec, a tym bardziej Rosji, która w tym przedsięwzięciu stoi na słabszej pozycji dostarczyciela surowca. Dotychczas mówiło się, że karty w Unii Europejskiej rozdają Niemcy i Francja.

Ta równowaga może zostać zachwiana przez wzmocnienie ekonomicznej, a przez to i politycznej pozycji Niemiec?

Francji nowa sytuacja nie będzie mocno dotykać, bo Francja importuje dużo gazu z Algierii. Jeśli dostaną dodatkowy gaz rosyjski z Niemiec, będzie to dla nich raczej korzystne i może zacieśnić kontakty Paryż – Berlin. Paradoksalnie wzmocnienie pozycji Niemiec jako dystrybutora gazu na Europę może spowodować, że wiele napięć związanych z handlem paliwami straci znaczenie. Wszyscy mogą być zadowoleni.

To dlaczego polscy publicyści twierdzą, że powinniśmy się czuć przegrani?

Nam doświadczenie historyczne podpowiada, że zbliżenie rosyjsko-niemieckie dwa razy zakończyło się wojną światową. Jeśli znaczna część rosyjskiego gazu będzie szła przez Niemcy, a oba końce tej rury – Berlin i Moskwa – przestaną się dogadywać, to powstanie pytanie o konsekwencje takich zakłóceń. W sferze political fiction można stawiać pytania, czy jest możliwe, że po wybudowaniu gazociągu dojdzie między wspólnikami do konfliktu, np. o cenę gazu? Czy Rosjanie wstrzymają dostawy? Czy Europa zostanie bez gazu? I co z tym zrobią Niemcy, którzy stracą pozycję i dochody?

Czyli w końcu i tak wszystko zależy od Rosjan.

To zależy, na czym rzeczywiście opiera się współpraca niemiecko-rosyjska. Jeśli, jak to bywało, kontrahenci chcą się wzajemnie oszukać, to jest to niebezpieczne. Jeśli motywacje są przejrzyste, możemy spać spokojnie. Ale moje wrażenie jest takie, że monopole w ogóle są niebezpieczne i zawsze jest lepiej, kiedy istnieją gospodarcze alternatywy, a sytuacja stron jest zrównoważona.

„Dywersyfikacja tras tranzytowych" przez Rosjan, czyli budowa Nord Streamu i South Streamu, może zmienić układ sił w Europie?

Taki jest ich cel: żeby ominąć terytorium niepewnej politycznie Ukrainy. To zupełnie odwróci zależności geopolityczne w Europie. Mińsk i Kijów prawdopodobnie całkiem wypłyną ze strefy rosyjskich wpływów, bo gaz i ropa to główne czynniki, które uzależniają je od Moskwy. Z kolei Europie Zachodniej zwiększy się liczba potencjalnych dostawców gazu, co będzie dla tych krajów korzystne.

Czy Polska słusznie czuje się pominięta w nowych europejskich projektach? Okrążają nas nowe gazociągi, a nam nie daje się zarobić.

Jeśli dobrze zrozumiałem ostatnie porozumienie rządu z Rosjanami, to my nie chcemy zarabiać na tranzycie gazu przez Polskę. Polski rząd zgodził się ostatecznie, że spółka zarządzająca gazociągiem jamalskim będzie przynosić minimalne dochody, skoro obniżył Gazpromowi stawki za tranzyt. Jeśli więc nie chcemy zarabiać, to nie powinniśmy narzekać, że również budowa Gazociągu Północnego pozbawia nas zarobku. Rząd prowadzi w tej kwestii politykę, której kompletnie nie rozumiem. Nie wiem, dlaczego znacząco zwiększamy zakupy rosyjskiego gazu, dlaczego obniżamy stawki za tranzyt, dlaczego zgodziliśmy się na zakaz reeksportu i dlaczego to wszystko ma obowiązywać do 2037 r. Sami osłabiliśmy swoją pozycję, tym bardziej że w Europie Zachodniej tendencje w handlu gazem są odwrotne: żeby zwiększać import z innych źródeł, nie wiązać się tak długimi kontraktami, sztywnymi cenami, regułą „odbieraj albo płać" itp. Bo są na rynku dostawcy znacznie bardziej elastyczni niż Gazprom.

Co moglibyśmy zrobić, żeby w nowych realiach wzmocnić pozycję Polski?

Z polskiego punktu widzenia najbardziej opłacalna jest strategia wciąż obowiązująca w Unii – strategia liberalizacji rynku gazu i umożliwienia tzw. dostaw spotowych, elastycznego doboru dostawców, rozdzielenia przesyłu gazu od jego wydobycia, osłabiania monopoli i zwiększania konkurencyjności. Tego typu działania leżą w planach Unii Europejskiej, są promowane przez brukselską biurokrację i ich wspieranie byłoby w naszym interesie.

Fot. A. Jagielak

Okładka tygodnika WPROST: 9/2010
Więcej możesz przeczytać w 9/2010 wydaniu tygodnika „Wprost”
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 9/2010 (1413)

  • Na stronie - Warto wiedzieć więcej 21 lut 2010, 19:00 Tym, którzy w ostatnich dniach zastygli przed monitorami telewizorów, komputerów i laptopów, proponuję proste ćwiczenie ruchowe. Proszę prawą nogę założyć na lewą i zacząć kreślić nią koła zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Po chwili, wciąż kręcąc stopą, proszę unieść prawą... 5
  • Z życia koalicji 21 lut 2010, 19:00 Platforma Obywatelska znowu chce być obywatelska, ale nie tak jak Milicja Obywatelska – co jej się ostatnimi laty zdarzało. Dlatego kandydata w wyborach prezydenckich wybiorą wszyscy członkowie PO. I to przez internet. Biedne platfusy... 6
  • Z życia opozycji 21 lut 2010, 19:00 Koń Który Mówi znów nadaje! Tym razem zaatakował dwukrotnie. Mówił coś o konkubinatach jednopłciowych i o Kaczyńskim. Oba tematy zdają się mu równie bliskie. Tydzień bez oplucia Kaczora to dla Konia czas zmarnowany, a z kolei w... 7
  • Jak płacić mniejsze podatki 21 lut 2010, 19:00 Jeśli masz przynajmniej milion złotych na koncie i znasz paru dobrych prawników, mamy dla ciebie dobrą wiadomość – możesz w ogóle nie płacić podatku dochodowego w Polsce. Dla mniej zamożnych mamy „nagrodę pocieszenia” – przy odrobinie wysiłku możecie... 9
  • Złóż PIT przez internet 21 lut 2010, 19:00 Czytanie ze zrozumieniem instrukcji na stronach Ministerstwa Finansów – strata 45 minut. Instalacja oprogramowania – kolejne 20 minut w plecy. Przyjemność wysyłania deklaracji podatkowej za pomocą komputera – bezcenna. 14
  • Strzeż się poborcy 21 lut 2010, 19:00 Co różni preparatora zwierząt od poborcy podatkowego? Preparator zdziera tylko skórę – dowcipkował swego czasu Mark Twain. O tym, że miał rację, na własnej skórze przekonuje się co roku kilkanaście tysięcy Polaków. 16
  • Moskwa angażuje się w Katyniu 21 lut 2010, 19:00 Rosyjski rząd włączy się w organizację uroczystości upamiętniających 70. rocznicę zbrodni katyńskiej – nieoficjalnie ustalił tygodnik „Wprost”. 20
  • Komorowski remisuje z Sikorskim 21 lut 2010, 19:00 Donald Tusk przyjął od członków zarządu Platformy zakłady dotyczące prezydenckich prawyborów. Z nieoficjalnych ustaleń „Wprost” i „Dżungli politycznej” TVP Info wynika, że w tym wirtualnym pojedynku Bronisława Komorowskiego z Radosławem Sikorski padł... 20
  • Skaner 21 lut 2010, 19:00 20
  • Mit Hitlera 21 lut 2010, 19:00 Ian Kershaw należy do najwybitniejszych współczesnych historyków. Jego biografia Hitlera uznawana jest przez znawców przedmiotu za dzieło wybitne, niezbędne do zrozumienia fenomenu władzy największego zbrodniarza wszech czasów. Być... 20
  • Młodzież do urn! 21 lut 2010, 19:00 Grzegorz Dolniak, wiceprzewodniczący klubu PO, ogłosił ostatnio, że Plaforma pracuje nad ustawą obniżającą wiek wyborczy w wyborach samorządowych do 16 lat. Wszystko wskazuje jednak na to, że pierwsza za tę kwestie weźmie się lewica. 22
  • Umarłe miasto 21 lut 2010, 19:00 Było nazywane Paryżem Zachodu i uznawane za symbol potęgi gospodarczej USA. Teraz Detroit umiera – po pięknych budynkach zostały zgliszcza, po fabrykach – ruiny, a po czasach prosperity – 50-procentowe bezrobocie. 28
  • Kolejowy lifting 21 lut 2010, 19:00 Średni wiek polskiego taboru kolejowego to prawie 30 lat. 28
  • Inwestycja w złoto 21 lut 2010, 19:00 Dotychczas na zimowych igrzyskach olimpijskich Polska zdobyła tylko jeden złoty medal. 28
  • Puls gospodarki 21 lut 2010, 19:00 28
  • Przegląd prasy zagranicznej 21 lut 2010, 19:00 Łukaszenka przeciw PolakomFrankfurter Allgemeine ZeitungRepresje reżimu w MińskuRepresje przeciwko Polakom na Białorusi pokazują, że nie należy wierzyć w „zwiastuny liberalizacji" reżimu w Mińsku, którymi uzasadniano w... 30
  • Litery hazardu - czyli alfabet afery 21 lut 2010, 19:00 Wątki afery hazardowej mnożą się w tempie geometrycznym. Dla tych więc, którzy już się zgubili w meandrach dociekań posłów śledczych i odpowiedzi świadków, przygotowaliśmy słownik „hazardówki”. Uwaga: wszelkie podobieństwo opisanych osób i praktyk do... 32
  • Piwo w sieci 21 lut 2010, 19:00 Mądry ten, kto wymyślił piwo – powiedział Platon. Po wiekach wtórował mu Benjamin Franklin, twierdząc, że piwo jest dowodem na to, iż Bóg nas kocha i chce, byśmy byli szczęśliwi. Dziś ci, co piwo kochają, zalety boskiego napoju opiewają... w internecie. 34
  • Zapytaj Wprost - Wędka, nie ryba 21 lut 2010, 19:00 Na pytania czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada Elżbieta Bieńkowska, minister rozwoju regionalnego. 35
  • Zostały mi trzy komórki mózgowe 21 lut 2010, 19:00 Rozmowa ze Stanisławem Żelichowskim, przewodniczącym Klubu Poselskiego PSL 36
  • Załatwiacze.pl 21 lut 2010, 19:00 Na przyjęciu rządowym chodzi samotnie jakiś facet. Podchodzi do grupy rozmawiających gości, ale nikt nie zwraca na niego uwagi. Przechodzi do następnej, ale zajęci rozmową z wicepremierem sekretarze stanu i szefowie gabinetów politycznych nie zauważają nawet jego osoby.... 39
  • Jak (nie)pracują politycy 21 lut 2010, 19:00 Wysępić pytanie od kolegi, sprowokować sprzeczkę z marszałkiem, powspominać odeszłych bohaterów – są różne sposoby na podciągnięcie się w rankingach politycznych pracusiów. Kto więc naprawdę haruje, a kto tylko markuje? I jak odróżnić jedno od drugiego? 40
  • Mgławica Sekuły 21 lut 2010, 19:00 Dla PiS jest dziś jednym z głównych wrogów. W Platformie Obywatelskiej urasta do rangi człowieka, który może przesądzić o karierze politycznej najważniejszych ludzi w partii. Tymczasem jeszcze pół roku temu mało kto wiedział o istnieniu Mirosława Sekuły. 46
  • "Świnie" grożą euro? 21 lut 2010, 19:00 Matematyk Hugo Steinhaus mawiał, że „są kłamstwa, wielkie kłamstwa, a dalej już tylko statystyka”. Ostatnio jednak okazało się, że po statystyce jest jeszcze coś – grecka statystyka. I to ona miałaby odpowiadać za rozpad strefy euro. W rzeczywistości Grecy... 48
  • Musimy elastyczniej dobierać dostawców 21 lut 2010, 19:00 Rozmowa z prof. Włodzimierzem Marciniakiem, politologiem, wykładowcą w Wyższej Szkole Biznesu w Nowym Sączu 50
  • Gazowi kochankowie 21 lut 2010, 19:00 Zawarte kilka tygodni temu gazowe małżeństwo Polski i Rosji budzi większe emocje niż związek Kazimierza Marcinkiewicza z Isabel. Jedni twierdzą, że będzie niezwykle udane, inni już radzą składać wniosek rozwodowy. To publicystyka. Eksperci twierdzą, że w rzeczywistości gazowy... 52
  • Uwodziciel z Wall Street 21 lut 2010, 19:00 Na początku karmił świnie i sprzątał stajnie. Później stworzył zupełnie nowe metody inwestowania i uczył fachu samego Warrena Buffetta. W jednej ze swoich książek szczerze wyznał, że oprócz giełdy uzależniony jest od seksu i kobiet. Benjamin Graham całym swoim życiem... 54
  • Głos z Ameryki - Rządy strachu 21 lut 2010, 19:00 Od trzech lub czterech lat na światowych rynkach inwestycyjnych można obserwować dziwne zjawisko. Na ogół notowania aktywów, a przede wszystkim ceny akcji spółek amerykańskich i zagranicznych, ceny na giełdach towarowych oraz kursy walut, wzrastają lub spadają jednocześnie. 55
  • Blondynki na informatykę 21 lut 2010, 19:00 Kobiety nie nadają się na informatyków? Lawrence Summers, rektor Uniwersytetu Harvarda, stwierdził, że kobiety nie są na tyle inteligentne, żeby dorównać w pracy informatyka mężczyznom. I natychmiast stracił posadę. Słusznie, bo kobiety także w świecie komputerów mogą dorównać... 58
  • Maski depresji 21 lut 2010, 19:00 Nękają cię kłopoty żołądkowe, częste biegunki, a w ostatnim okresie częściej niż zwykle boli cię głowa? Masz poczucie, że wiele drobnych dolegliwości się nasiliło i występują niemal codziennie? Skonsultuj się z psychiatrą, bo możesz mieć depresję. 60
  • Tortury na kozetce 21 lut 2010, 19:00 Dziesięcioletnia Candace Newmaker poddano leczeniu z powodu zaburzeń więzi. Zastosowano u niej tzw. psychoterapie więzi, bo była niesforna i nie chciała wykonywać poleceń macochy. Zmarła po czterech dniach leczenia, które zamiast terapią, okazało się psychiczną torturą. 62
  • Seks od kołyski 21 lut 2010, 19:00 Dotychczas dominował pogląd, że między wiekiem przedszkolnym a dojrzewaniem istnieje aseksualny okres utajenia. Nowe badania seksualności dzieci i młodzieży rzucają jednak nowe światło na to, co się dzieje przed okresem dojrzewania. 63
  • Najstarsza osada świata 21 lut 2010, 19:00 Rozmowa z prof. Ryszardem Mazurowskim z Uniwersytetu Warszawskiego, odkrywcą najstarszego miasta świata – Tell Qaramel. 64
  • Koniec gwiezdnej zimy 21 lut 2010, 19:00 Słońce budzi się z tajemniczego snu, czyli okresu bardzo małej aktywności. Może to doprowadzić do zniszczenia lub wyłączenia satelitów komunikacyjnych. Przestaną działać telewizory i telefony. A to dopiero przygrywka do czekających nas kłopotów. 67
  • Na Białorusi bez zmian 21 lut 2010, 19:00 Wezwanie na milicję i krótkie ostrzeżenie: „Albo wystąpicie z nielegalnej organizacji, albo będą kłopoty”. Tak potraktowano członków nieuznawanego przez Mińsk Białoruskiego Związku Literatów. Do aresztu trafili też uczestnicy marszu z okazji Dnia Świętego... 68
  • Slowiański Izrael 21 lut 2010, 19:00 Kiedy w latach 80. świat domagał się wolności emigracji dla sowieckich Żydów, obywatele ziemi obiecanej wyobrażali sobie typową kobietę z Kraju Rad jako rumianą towarzyszkę w chustce na głowie. Tymczasem w latach 90. bez żadnej zapowiedzi zaczęły napływać do Izraela fale... 70
  • Unii brak wspólnej wizji 21 lut 2010, 19:00 Rozmowa z Günterem Verheugenem, byłym komisarzem ds. rozszerzenia i wiceprzewodniczącym Komisji Europejskiej 72
  • Negocjacje czy walka? 21 lut 2010, 19:00 Oglądając w telewizji kolejnych amerykańskich żołnierzy czy cywilów w niewoli u żądających okupu porywaczy, wielu z nas wzdycha do „dawnych dobrych czasów”, gdy rząd Stanów Zjednoczonych nie musiał negocjować z terrorystami. 81
  • Najniezdecydowańszy 21 lut 2010, 19:00 Z okazji wielkiej, uroczyście obchodzonej rocznicy zazwyczaj szuka się utytułowanych rozmówców, aby opowiedzieli coś o jubilacie. Na 200. rocznicę urodzin Fryderyka Chopina wybraliśmy kogoś, kto wie o nim wszystko. Ale o nim samym wie mało kto. 82
  • Klasa mistrzowska 21 lut 2010, 19:00 W Roku Chopina tylko nielicznym uda się usłyszeć jego muzykę na żywo, w sali koncertowej. Ale z dala od filharmonii też można cieszyć ucho najlepszymi wykonaniami, siedząc we własnym fotelu. Przedstawiamy mistrzowskie nagrania, które warto wybrać. 86
  • Chopin na kaszel 21 lut 2010, 19:00 W roku 2010 świat ma zrozumieć, że to Polska jest ojczystym krajem Fryderyka Chopina. Oprócz pomysłów trafionych są też koncepcje kuriozalne. 88
  • Sex, drugs & kids 21 lut 2010, 19:00 Patologiczna młodzież jest trendy. Filmy o niej sukces mają gwarantowany. 90
  • Czekoladowy Turyn 21 lut 2010, 19:00 Jak na przemysłowe miasto przystało, wszystko tu jest szare, a plan miasta przypomina szachownicę. Mogłoby się wydawać, że życie tutaj również jest monotonne. Ale nie jest. Bo Turyn pachnie i smakuje czekoladą. Zwłaszcza w lutym. 96
  • Skibą w mur - Ostatnia partytura... 21 lut 2010, 19:00 ...to tytuł przygotowywanej w całkowitej konspiracji książki, która wzorowana na bestsellerach Dana Browna ma – w przekonaniu jej twórców – doprowadzić do ponownego zwycięstwa wyborczego urzędującego prezydenta. Sztab literacki, któremu – jak się dowiadujemy... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany