Przez Kopenhagę do Brukseli

Przez Kopenhagę do Brukseli

Dodano:   /  Zmieniono: 
Czy Unia Europejska przedstawi nam ofertę z rodzaju last minute?

Józef Oleksy
Były premier i marszałek Sejmu. Przewodniczący Komisji Europejskiej Sejmu, reprezentant Polski w Konwencie Europejskim

W polskim myśleniu i reagowaniu nieustannie obecne jest oczekiwanie na specjalną rentę, którą Europa Zachodnia powinna obdarować nowe demokracje, zrodzone po zniesieniu porządku jałtańskiego. Na dodatek, jak zwykle oczekujemy jakiejś nadzwyczajnej życzliwości dla Polski, wedle naszych zasług. Są one w naszych oczach szczególne i winny, jak mniemamy, wyznaczać skalę wyrozumiałości i skłonność do szczodrości. Czasem nie zauważamy jednak, że partnerzy patrzą na to inaczej. Przekonanie o gotowości Unii Europejskiej do brania na siebie naszych wyzwań rozwojowych było tak przemożne, iż zaniedbaliśmy tworzenia rodzimego potencjału. Zlekceważyliśmy własne zaplecze innowacyjności, nie dostrzegliśmy roli kapitału intelektualnego i nadchodzących nowych rygorów konkurencyjności. Na dodatek całkiem łatwo przyszły kolejne fazy liberalizowania rynku, jego otwartości i dostępności. Resztę miała załatwić aktywność i inwencja kapitału zagranicznego. Zwrot Polski ku Zachodowi obudowany jest, jak zawsze w naszej historii, swoistą ideowością i emocjami. Jest to zrozumiałe, jeśli zważyć na ideologiczny wymiar przełomu dziejowego. Wielu polityków takie myślenie doprowadziło jednak do nieuprawnionego przekonania o przewadze motywacji moralno-historycznej nad kalkulacją interesów. Co więcej, u niektórych można było już dawno dostrzec, iż gotowi są uznawać pełną zbieżność polskich interesów z interesami reszty krajów Unii Europejskiej. Nazbyt powierzchownie docierała do wielu w Polsce teza Winstona Churchilla o kalkulowaniu własnych interesów zamiast poszukiwania bliżej nie określonych uczuć między państwami. Przy takim podejściu łatwo o rozczarowania.

Groźba nierównego statusu
Już niedługo będziemy podejmować końcowe decyzje po żmudnych rozmowach o warunkach dla rolnictwa i finansach. Te właśnie obszary są najbardziej newralgiczne, gdyż w największym stopniu dotyczą pieniędzy, a zatem obrazują relację uczuć i interesów. Oferta finansowa Komisji Europejskiej zarówno w części dotyczącej rolnictwa, jak i składki gładko przechodzi do porządku dziennego nad zarysowującą się groźbą nierównego statusu członków przyszłej unii. Liczne spotkania, wizyty i rozmowy w Polsce, w Brukseli i gdzie indziej ukazują zgrabne milczenie, gdy pojawia się kwestia fundamentalna dla istoty wspólnego rynku, czyli równość warunków wyjściowych konkurowania. Dotyczy to zarówno dopłat bezpośrednich dla rolników,dziesięcioletniego okresu przejściowego, jak i kwot produkcyjnych. Ponadto, gdyby nie stanowcze podjęcie tego tematu przez kraje kandydujące groziło nam, że moglibyśmy się stać w unii "płatnikiem netto". Oczywistość postulatu krajów kandydujących skłoniła Komisję Europejską do stosownych oświadczeń, ale pierwsze wyliczenia, jak obietnice mają być spełnione, nadal nie napawają entuzjazmem. Dziś już niektórzy mówią, że "zerowe zbilansowanie" mogłoby być wystarczające. Jeśli dodać propozycję udziału Polski w spłacie "rabatu brytyjskiego", to potwierdza się przypuszczenie, że rozpoczęła się finalna gra o pieniądze, w której silniejsza strona unijna jest gotowa w minimalnym stopniu korygować swoje wyjściowe propozycje.

W pułapce terminów
Wątpliwość budzi też dzisiaj taktyka pozostawiania najtrudniejszych kwestii na koniec negocjacji przy sztywnym kalendarzu. Mam wrażenie, że wchodzimy w pewną pułapkę czasową - może nam zostać przedstawiona oferta last minute, która na szczycie w Kopenhadze postawiłaby nas w bardzo nieprzyjemnej sytuacji: albo zagryzamy wargi i wchodzimy do unii na gorszych warunkach, niż oczekiwaliśmy, albo decydujemy się na dalsze negocjacje i opóźniamy rozszerzenie. Nie chcę, by został zrealizowany taki scenariusz. Nie chcę, by unia była głucha, kiedy mówimy, jakie znaczenie dla atmosfery polskiego referendum w sprawie członkostwa będą mieć sygnały z końcowej fazy negocjacji. Te sygnały przecież to nie tylko konkretne kwoty. To będzie przekaz o bardziej lub mniej partnerskim traktowaniu kandydatów w UE. Ustalając ważne szczegóły, trzeba potwierdzić, że chodzi o negocjacje, a nie o "rozmowy" na temat przyjęcia z góry ustalonych warunków. Śmiem twierdzić, iż polskie referendum będzie dla całej unii ważnym wydarzeniem, jak referendum w Irlandii nie było tylko wewnętrzną sprawą tego kraju. Unii Europejskiej także musi zależeć na pozytywnym głosowaniu Polaków, bo bez Polski nie ma rozszerzenia na Wschód. Bez Polski nie uda się zrealizować całego projektu politycznego. Wielka idea europejskiej wspólnoty nie może ponieść uszczerbku z powodu nadmiernych przejawów swoistego egoizmu, nieustępliwości i strzeżenia własnych partykularnych interesów wewnątrz unii.

Holenderskie memento
Niedawna dyskusja w parlamencie Holandii stanowi swoiste memento. Oto doszło do zanegowania przez część elity krajów członkowskich raportu Komisji Europejskiej oceniającego przygotowanie kandydatów. Co więcej, formułowano własne, nie wiadomo na czym oparte, oceny. W tle pojawiły się własne interesy. To zrozumiałe, ale kraje piętnastki dobrze wiedzą, że np. debaty ratyfikacyjne nad traktatem akcesyjnym ujawnią stosunek unii do nowo przyjmowanych państw. Wszak integrują się nie tylko państwa i instytucje, lecz i społeczeństwa. Już w finale procesu akcesyjnego tworzy się więc atmosfera przyszłego partnerstwa we wspólnocie. W takim kontekście nie bez znaczenia jest kreślenie zgodnego z rzeczywistością wizerunku Polski w państwach Unii Europejskiej. Według opublikowanych ostatnio wyników badań Eurobarometru, w krajach UE poparcie dla rozszerzenia unii było wiosną tego roku niższe niż jesienią ubiegłego roku, choć ogólnie za przyjęciem nowych krajów opowiadało się wciąż 50 proc. badanych, a przeciw było 30 proc. W ośmiu państwach członkowskich odnotowano jednak spadek poparcia dla rozszerzenia w porównaniu z poprzednim sondażem. Te ostatnie badania Eurobarometru świadczą o tym, że obywatele państw członkowskich obawiają się pogorszenia swej sytuacji finansowej i społecznej po poszerzeniu. Utrzymują się też stare obawy i stereotypy. Notabene, bardzo mało mówi się o tym, co elity państw członkowskich winny czynić wobec swoich społeczeństw, przekonując do krajów kandydujących, w tym do Polski.

Po pierwsze, wyobraźnia
Solidaryzm i spójność, regionalizm i proporcjonalność - oto zasady, które wiodą Polskę do wspólnoty. Zmiany, które muszą zajść w unii, m.in. odejście od jednomyślności i prawa weta, wyzwolą wyraźniejszą grę interesów i swoistą rywalizację wewnątrz wspólnoty. Może to prowadzić do czegoś, czego bardzo nie chcemy: do ukształtowania się różnych "prędkości" czy "pierścieni" integracyjnych. Pojawią się też być może tendencje do dominacji, związane z różnicami potencjału i rozwoju poszczególnych krajów. Zostanie wypowiedzianych jeszcze wiele słów. Będą podniosłe na miarę historycznego wymiaru sprawy. Nie zatrą one jednak złego wrażenia, które powstałoby, jeśli po stronie unijnej miałyby się pojawić nieustępliwość, upór i niemożność zrozumienia, ile trudów i kosztów związanych z dostosowaniem się jesteśmy w stanie ponieść, by dołączyć do wspólnoty. My zaś nie możemy na jednej szali położyć dziesięcioletnich przygotowań, a na drugiej jednego czy dwóch niekorzystnych wskaźników. O wiele ważniejszy jest strategiczny rachunek dla pokoleń. Tym bardziej oczekujemy elastyczności i dalekowzrocznej wyobraźni. Po obu stronach!

 

Więcej możesz przeczytać w 44/2002 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 44/2002 (1040)

  • Wprost od czytelników3 lis 2002Pięć rad dla PolskiDo programu Jana Nowaka-Jeziorańskiego ("Pięć rad dla Polski", nr 43) dodałbym walkę z biurokracją. Aby załatwić w Polsce jedną prostą rzecz, należy wypełnić stosy formularzy i odwiedzić kilka...3
  • Chirurgia biznesu3 lis 2002Dyskusja, czy Władimir Putin miał prawo podjąć ryzyko odbicia w Moskwie setek zakładników, nie ma sensu.3
  • Peryskop3 lis 2002Wojskowe Sluzby Inwigilacji Stosowanie podsłuchów, rewizje, kontrola korespondencji, prawo do użycia broni i przymusu bezpośredniego - takie uprawnienia dla Wojskowych Służb Informacyjnych przewiduje rządowy projekt ustawy o WSI....8
  • Na cudzy koszt3 lis 2002Obywatelu, nie bądź frajerem i nie płać czynszu! Nawet po eksmisji będziesz miał gdzie mieszkać - taki sygnał otrzymali właśnie wyborcy.8
  • Dossier3 lis 2002ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI,prezydent RP " Wiele bym dał, abyśmy mogli w tym roku - ja przejechać się, inni przespacerować, a wicepremier Kołodko przebiec - jeden dystans maratoński po polskiej nowej autostradzie"Na konferencji...8
  • Z życia koalicji3 lis 2002W "Monitorze Wiadomości" nad kryzysem polskiego parlamentaryzmu pochylili się z ogromną troską Lech Wałęsa (prywatny obywatel), Józef Zych (PSL, ornitolog, gazownik) i niezmordowany Aleksander Małachowski (UP, krewny -...10
  • Z życia opozycji3 lis 2002Antoni Macierewicz to człek dobroci wielkiej. Przekonaliśmy się o tym, gdy ujrzeliśmy na listach jego formacji Razem Polsce nazwisko Ryszarda Makowskiego. Mąż ów od lata działa w warszawskim samorządzie tak gorliwie, że nawet...11
  • M&M3 lis 2002PIĘĆDZIESIĄT LAT MINĘŁO... Gdy już jej uroczyście minęło półwiecze- Jesteś jak telewizja - mąż do żony rzecze.- Czy takam atrakcyjna wciąż i pełna werwy?- Nie - odparł mąż - to stąd, że też kręcisz bez...12
  • Playback3 lis 200212
  • Sądowa gorączka3 lis 2002W ostatnim tygodniu kampanii wyborczej bydgoski sąd okręgowy zastanawiał się (i to dwa razy), czy nazwanie przez kabaret Klika Ligi Polskich Rodzin "agencją towarzyską, która daje dupy", można rozpatrywać w trybie wyborczym.12
  • Fotoplastykon3 lis 200214
  • Poczta3 lis 2002Mordercy dzieciCieszę się, że ktoś wreszcie poważnie zainteresował się molestowaniem dzieci ("Mordercy dzieci", nr 40). Żadne z pism poświęconych dzieciom nie podejmuje tego tematu. Nie znalazłam w nich ani jednego artykułu,...16
  • Kadry3 lis 200217
  • Akta na wynos3 lis 2002Z kieleckich sądów rejonowych zniknęły akta 62 spraw z lat 1995-2001, w tym akta 44 spraw karnych. Dokumentację co najmniej pięciu spraw karnych wykradziono.18
  • Obława na pedofilów3 lis 2002w Belgii i Francji trwają śledztwa w sprawie siatki pedofilów zdemaskowanej przez reporterów "Wprost" i Polsatu24
  • Dziewczyna z PRL-u3 lis 2002Buszując na południu Europy w dostępnych w hotelach telewizyjnych programach informacyjnych, a także w prasie, szukałem wieści o Polsce. Znalazłem jedną - "Financial Times" doniósł o plajcie Elektrimu.26
  • Leczenie kaca3 lis 2002Skrajna prawica zdecydowała się przpuścić atak na instytucje i reguły parlamentaryzmu28
  • Giełda3 lis 2002Hossa ŚwiatRura ajatollahówDo Europy popłynie gaz z Iranu. Umowę o budowie gazociągu podpisali z Teheranem ministrowie energetyki Rumunii oraz Bułgarii. W przedsięwzięciu wezmą też udział Turcja, Węgry i Austria. Dostawy gazu na...30
  • PZUcie PZU3 lis 2002Eureko chce kupić w PZU polisę na życie32
  • Gorzka Kuba3 lis 2002Lotniskowiec rewolucji tonie pod ciężarem cukru40
  • Inkubator dla urzędnika3 lis 2002Państwo podejmując trud odgórnego tworzenia nowych miejsc pracy - tylko zwiększa bezrobocie.42
  • Ocalić miraż3 lis 2002Rozmowa z HANNSEM-EBERHARDTEM SCHLEYEREM, sekretarzem generalnym Związku Rzemiosła Niemieckiego44
  • Najlepsi z MBA3 lis 2002Amerykańscy menedżerowie przed podjęciem studiów podyplomowych Master of Business Administration zarabiają średnio 46 tys. USD rocznie, w pierwszym roku po ich ukończeniu płaca wzrasta do 69 tys. USD, a po trzech latach przekracza...46
  • Polaczek cwaniaczek3 lis 2002Świat zachodni jest zorganizowany lepiej, niż nam się wydaje, a drobne kanty na dłuższą metę szkodzą nam samym52
  • Innowacje3 lis 2002Konkurencja na łączachPierwszy ogólnopolski numer dostępu do Internetu konkurencyjny wobec linii Telekomunikacji Polskiej uruchomiły wspólnie firmy Onet i Energis. Co prawda, za połączenie z 0-20-95-80 trzeba zapłacić tyle...54
  • Bomba internetowa3 lis 2002Terroryści zaatakowali globalną sieć56
  • Jestem optymistą3 lis 2002Spotkanie z biskupem TADEUSZEM PIERONKIEM, rektorem Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie59
  • Cment@rze pamięci3 lis 2002Pół miliarda osób może odwiedzić internetowy grób60
  • Cztery litery3 lis 2002Na tegorocznych Lwach Gdyńskich osiada już kurz, a ja ciągle mam przed oczyma "Dzień świra".62
  • Wszechnica Wiedzy Wszelakiej3 lis 2002Trampki na rydwaniewww.film.warka.pl/forum/wpadki.htmlNa stronach internetowego Klubu Miłośników Filmu (z recenzjami i informacjami o nowościach kinowych) warto się zapoznać z działem, gdzie prezentowane są wpadki filmowców....62
  • Supersam3 lis 2002Policzki pełne blasku"Blush Delicieux" firmy L'Oreal Paris, satynowo-perłowy róż do policzków, dzięki konsystencji kremowego pudru można nakładać zarówno pędzlem, jak i palcami. Zawarta w kosmetyku witamina C...63
  • To była blondynka3 lis 2002Według badań niemieckich genetyków, ostatni blondyn umrze w roku 2202, jego los podzieli blondynka.Połowa blondynek to farbowane brunetki66
  • smakosze na zakupach3 lis 2002Piotrze! Od kilkunastu dni głoszę dobrą nowinę. Z zapałem i gorliwością neofity powtarzam wszystkim, co przytrafiło mi się w Gdyni. Z pozoru była to rzecz zwyczajna, żaden cud. Nie myśl, że dostrzegłem na szybie w bloku miraż...70
  • Wspomnień czar3 lis 2002Polański z niezwykłym realizmem odtworzył to, co widziałem niegdyś na własne oczy71
  • Darwin pęka ze śmiechu3 lis 2002Jak w najgłupszy sposób znaleźć się w zaświatach72
  • Wygrać na gitarze3 lis 2002Pamiątki po The Beatles to dziś najlepsze papiery wartościowe. Podobnie jak pamiątki po innych artystach.74
  • Amerykańskie półkowniki3 lis 2002Wśród filmów, których Amerykanie nie chcą wyświetlać "dla dobra narodu", są obrazy godne Oscara76
  • Włoski Lenin3 lis 2002Mussolini to prawdziwy rewolucjonista i socjalista - uważał przywódca bolszewików78
  • Know-how3 lis 2002Niebezpieczny futbolW Anglii co trzeci były piłkarz po pięćdziesiątce przeszedł operację kończyn dolnych, 17 proc. emerytowanych angielskich futbolistów miało operowane kolana, kilku procentom wszczepiono protezy stawów...81
  • Operacja na otwartym portfelu3 lis 2002Lekarz namówił mnie na niepotrzebną operację - twierdzi Dorota K. z Warszawy, która z powodu dyskopatii poddała się zabiegowi kręgosłupa. Operacja kosztująca 4,5 tys. zł w niczym nie pomogła. Neurolog z innego szpitala stwierdził, że wystarczyło...82
  • Życie na baterię3 lis 2002już ponad rok żyje pacjent ze sztucznym sercem88
  • Snajper na celowniku3 lis 2002Jak technika pomaga tropić seryjnych morderców90
  • Billboardy w kosmosie3 lis 2002Na skałach wzdłuż drogi biegnącej przez Himalaje w indyjskim sta-nie Himaczal Pradesz przed kilkoma tygodniami pojawiły się znaki firmowe Coca-Coli i Pepsi, co  - zdaniem wielu - świadczy o tym, że reklama przekroczyła już wszelkie dopuszczalne...92
  • Bez granic3 lis 2002Strach nie minąłMieszkańcy Waszyngtonu odetchnęli z ulgą, gdy policja ujęła snajpera mordercę, który od trzech tygodni terroryzował miasto, zabijając 10 osób. Strach jednak nie minął. Kilka godzin po aresztowaniu...94
  • Na tropie cienia3 lis 2002poszukiwany Osama bin Laden: żywy lub martwy96
  • Gwałt na gwałt3 lis 2002Najlepsze, co iraccy wojskowi mogą dziś zrobić dla swej ojczyzny, to usunąć Husajna102
  • Przez Kopenhagę do Brukseli3 lis 2002Czy Unia Europejska przedstawi nam ofertę z rodzaju last minute?105
  • Putinowe zwycięstwo3 lis 2002Co prezydent Rosji zawdzięcza terrorystom108
  • Od kryzysu do kryzysu3 lis 2002Naprawdę ważne decyzje zapadały w historii Unii Europejskiej po przejściu przez jakąś fazę kryzysu111
  • Menu3 lis 2002ŚwiatNajseksowniejsi w telewizji Lady Dianę Rigg pamiętają zapewne fani serialu "Rewolwer i melonik" oraz miłośnicy Jamesa Bonda - była w końcu żoną superszpiega. Obecnie, jako starsza pani, grywa głównie w teatrze, ale...112
  • Pogrzeb w rytmie pop3 lis 2002piosenki Céline Dion, Whitney Houston i Eltona Johna stały się przebojami muzyki pogrzebowej116
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego3 lis 2002SantanaShamanStary gringo i jego śpiewająca gitara powrócili, by znów przemeblować światowy show-biznes. Muzyczny czarnoksiężnik z krainy latino przyrządził strawę swym fanom wedle receptury poprzedniej płyty, która...119
  • Fatalne zauroczenie3 lis 2002Rebecca Romijn-Stamos to nowe wcielenie femme fatale120
  • Kino Tomasza Raczka3 lis 2002 EDIReżyseria Piotr Trzaskalski. W rolach głównych: Henryk Gołębiewski, Jacek Braciak. Polska 2002. Już nie pamiętam, kiedy ostatni raz byłem pod takim wrażeniem po obejrzeniu polskiego filmu. "Edi" to polska...121
  • Poezja równań3 lis 2002Albert Einstein i Charlie Chaplin wspólnie grywali na skrzypcach. Poważniej traktował to zajęcie słynny komik. Podobno nobliście zdarzyło się odłożyć instrument i ruszyć w pościg za muchą.122
  • Organ Ludu3 lis 2002124
  • Seks w dobrej sprawie3 lis 2002Kiedy patrzy się na twarze nadpobudliwych polityków, od razu widać, że w ich sypialniach jest smutek jak w nieczynnych kopalniach - Krzysztof Skiba126