Agent bez przykrycia

Agent bez przykrycia

I co mam teraz zrobić? Iść do prokuratora? Najchętniej sprałbym go po pysku, bo na to zasługuje – rzucił współpracownikom Paweł Wojtunik stojący na czele CBA . To była reakcja na słowa agenta Tomka o tym, że posiada zdjęcia, które nie przynoszą chwały szefowi Centralnego Biura Antykorupcyjnego.
Od tygodnia tzw. przykrywkowcy się odkrywają i walczą z sobą w mediach. Podszywanie się pod innych ludzi, budowanie legend na swój temat, skryte dokumentowanie działalności przestępczej – to zadania funkcjonariuszy pod przykryciem. Od kilku dni przykrywkowcy mają nową specjalizację – ujawniają metody swojej pracy, zdjęcia z prywatnych imprez, podważają nawzajem swoje kompetencje i stan zdrowia psychicznego. Można odnieść wrażenie, że nawet się szantażują. Tym samym wkroczyliśmy w nowy rozdział historii polskich służb specjalnych.

Kompromitujące zdjęcia

Przykrywkę odkryła ponad tydzień temu „Gazeta Wyborcza”, dając łamy byłym funkcjonariuszom CBA. Ci ujawnili sporo z kuchni działań operacyjnych i kilka zdjęć swojego dawnego kolegi agenta Tomka, dziś posła PiS Tomasza Kaczmarka i symbolu IV RP. Nie są to zdjęcia z legitymacji, lecz z przygotowań do operacji specjalnej, gdy CBA zastawiało sidła na Jolantę Kwaśniewską, wreszcie frywolne, prywatne fotki z imienin, na których Kaczmarek obłapia jakąś dziewczynę i tańczy na stole. Na innym pokazuje swój brzuszek. Te ostatnie nie mają związku z pracą przykrywkowca, którą kilka lat temu wykonywał obecny poseł.
Kto stoi za ujawnieniem informacji i zdjęć?

Według Kaczmarka są to jego dwaj dawni koledzy z wydziału, którzy od roku są poza biurem. Jeden, jak mówi poseł, został dyscyplinarnie usunięty z CBA za szarpaninę z policjantem i leczy się psychiatrycznie. Obecne kierownictwo CBA sprawę publikacji wiąże z trzema byłymi funkcjonariuszami, zresztą ponoć dobrymi kolegami agenta Tomka. Kolegami, którzy kilka lat temu mieli wpływ na ściągnięcie Kaczmarka z policyjnego CBŚ do CBA. – Jedna z tych osób to znajomy Tomka jeszcze z Wrocławia. „Dziadek”, bo o nim mowa, miał zwyczaj robienia zdjęć, nie bacząc na to, czy moment jest stosowny – opowiada obecny funkcjonariusz CBA. Publikacja o kulisach pracy CBA wywołała publiczną dyskusję wśród ludzi tajnych służb. Wojtunik, zresztą były przykrywkowiec, komentował, że fotografie agenta z gołym torsem przy walizce pełnej pieniędzy tuż przed operacją specjalną, to przejaw braku profesjonalizmu. Kaczmarek odwinął się dawnemu szefowi. Powiedział, że dostał od kolegów funkcjonariuszy z CBŚ zdjęcia Wojtunika zrobione podczas wykonywania czynności służbowych. Zdjęcia, które nie przyniosłyby chluby Pawłowi Wojtunikowi. Szantaż wobec szefa służb specjalnych? Kaczmarek zapewnia, że on zdjęć nie ujawni, bo istnieje lojalność między przykrywkowcami. Czy inni nie ujawnią? Za to poseł głowy dać nie może.

Sprawy wokół tajnej służby coraz szybciej zaczęły iść w kierunku tragifarsy. Wojtunik odparował, że zginęły mu dwa zdjęcia z albumu ślubnego. Kaczmarek z kolei tłumaczył, że nad walizką z pieniędzmi wystąpił bez koszuli, gdyż nie chciał jej przepocić tuż przed rozpoczynającą się za chwilę operacją specjalną. A tak w ogóle nie wiedział, że jest fotografowany i nigdy jako przykrywkowiec nie pozwoliłby na zrobienie sobie zdjęcia w takiej sytuacji. Jak to się ma do tego, że na wspomnianym zdjęciu agent patrzy prosto w obiektyw aparatu? Według posła nie świadczy to o niczym, bo przecież są telefony, którymi można zrobić zdjęcie, udając, że pisze się SMS-a. Wszystko to zebrane razem byłoby nawet śmieszne, gdyby nie dotyczyło pracy przykrywkowców, których dekonspiracja może mieć fatalne konsekwencje. Faktem jest, że w wywiadzie udzielonym dziennikarzom „GW” przez byłego pracownika Biura jest kilka informacji, które mogą sprawić kłopot CBA. – Na przykład wiadomości o spółce na Cyprze zajmującej się budowaniem dróg i mostów, którą nasze Biuro posługiwało się w operacjach. Trzeba będzie ją zwinąć – mówi nasz rozmówca z tej służby.

Dekonspiracja tajnych agentów i lokali operacyjnych

Na inną rzecz zwraca uwagę Tomasz Kaczmarek. Na fotografii z jego gołym torsem i walizką pieniędzy na drugim planie są inne postacie. Ich twarze są co prawda komputerowo zniekształcone, lecz zdaniem Kaczmarka po sylwetkach, ubraniach i innych szczegółach można wpaść na trop tych ludzi, którzy do dziś walczą ze zorganizowaną przestępczością. Tyle że według CBA akurat w tej sprawie sam Kaczmarek nie ma czystego sumienia. W prokuraturze, z zawiadomienia Pawła Wojtunika, toczy się postępowanie o ujawnienie tajemnic związanych z pracą CBA. Chodzi o informacje, które znalazły się w wywiadzie rzece „Agent Tomek. Spowiedź” wydanej przed dwoma laty. Według doniesienia w książce, m.in. na stronach 240–255, Kaczmarek ujawnił informacje o osobach i miejscach (np. mieszkaniach operacyjnych), tym samym je dekonspirując. Zdradził metody, którymi funkcjonariusze CBA posługują się podczas operacji. Wspomniał np. o zapalniczce, którą robił zdjęcia w dyskretny sposób. Wskazał wreszcie pojazdy – samochody i motocykl – które były używane w akcjach CBA.

Wojna starych z nowym szefem CBA

Zawiadomienie i to, co dzieje się w ostatnich dniach, pokazuje ostry konflikt między obecnym szefem CBA a byłym już, najsłynniejszym jego agentem. Kaczmarek kategorycznie temu zaprzecza. Wspomina, że nawet kumplował się z Wojtunikiem, kiedy obaj pracowali w CBŚ. Tyle że z dawnego kumplostwa chyba niewiele pozostało. Poseł uważa np., że następca Mariusza Kamińskiego na stanowisku szefa CBA w rozpracowaniu korupcji „okazał się mniej skuteczny od szefa Kółek Rolniczych Serafina, który potrafił pokazać przekręty w PSL”.

Jeden z szefów tzw. S-ki, zarządu do spraw operacji specjalnych policji: – Tomek wiele lat temu zrobił kurs przykrywkowca. Trafił do wydziału, ale nigdy nie został w nim pełnowartościowym agentem. Robił za kierowcę, ochroniarza, postać drugiego planu, nie był głównym operatorem w akcjach. Przez rok pozostawał w dyspozycji szefa zarządu S-ki. Był nim wtedy Wojtunik. W końcu Tomek nie został na stałe przyjęty. Może stąd te emocje w relacjach? Faktem jest, że karierę przykrywkowca pełną gębą zrobił dopiero pod Kamińskim, w CBA.

Spalony agent

Sam Kaczmarek twierdzi, że nadal chciał być przykrywkowcem, jednak został spalony przez znajomego małżeństwa Kwaśniewskich, który przekazał jego zdjęcia dziennikarzom. To prawda, ale niepełna. Skoro wszedł w świat show-biznesu, prowadząc akcję przeciwko Weronice Marczuk, musiał się liczyć z tym, że stanie kiedyś w świetle jupiterów, kamer i aparatów fotograficznych. Samo Centralne Biuro Antykorupcyjne pomogło w ujawnieniu wizerunku Tomasza Kaczmarka. Zamiast wykasować zdjęcia i filmy z jego udziałem, które zabezpieczono w komputerach podczas jednej z akcji, beztrosko zwrócono te urządzenia właścicielom z całą ich zawartością, w tym z opublikowanymi później zdjęciami agenta Tomka.

Okazuje się także, że każdy mógł sprawdzić, gdzie porusza się agent Tomek, wpisując do wyszukiwarki numer rejestracyjny jego samochodu. Auto miało tzw. vipowską rejestrację (porsche carrera: K5 IIIII). CBA zapomniało, że nadając samochodowi specjalny, płatny numer rejestracji, tym samym naraża się na zainteresowanie amatorów, którzy zajmują się fotografowaniem samochodów z takimi ekskluzywnymi rejestracjami, a następnie umieszczającymi zdjęcia w internecie. Na jednym ze zdjęć samochód agenta Tomka został przyłapany przed Prokuraturą Okręgową w Katowicach. Podobnych błędów popełniono znacznie więcej. Jednak czy za nie odpowiada sam Tomasz Kaczmarek?

Agent Tomek był tylko narzędziem

Mówi oficer CBA nadzorujący akcje specjalne: – On był tylko pistoletem, którego niewłaściwie użyto. Rozkazano mu jechać tu i tam, robić to i to, więc robił. To nadzorujący go odpowiadają za efekt akcji. To szefowie decydowali o tym, jaką akcję przeprowadzić, nie zaś on. Nadzorowali jego działania i kiedy popełnił błąd, powinni zareagować. Gdzie był prowadzący akcję, który pozwolił na to, by zrobiono zdjęcia agentowi nad walizką pełną pieniędzy? Dlaczego nie poniósł konsekwencji?

Kto to jest przykrywkowiec?

W Polsce instytucję agentów działających pod przykryciem zaczęto tworzyć w 1994 r. Za ojców tej metody uznawani są Adam Rapacki, Sławomir Śnieżko, Jerzy Nęcki, Mirosław Nowacki i Tomasz Warykiewicz. Jeździli na szkolenia do USA i krajów Europy Zachodniej, podpatrywali, jak to działa. Zorganizowali system szkolenia funkcjonariuszy do pracy pod przykryciem.

Na kursach trwających po kilka tygodni przyszli przykrywkowcy uczą się, jak kłamać i jak rozpoznać kłamcę. Poznają sposoby manipulacji, podstawy psychologii, mają także zajęcia, nazwijmy je, teatralne, na których uczą się gestów, mimiki i języka ciała, sztuki charakteryzacji. Muszą umieć słuchać i zdobywać zaufanie. W 1996 r. system ruszył. Kiedy w 2000 r. powstało przy Komendzie Głównej Policji Centralne Biuro Śledcze, jeden z departamentów nazwano Zarządem Operacji Specjalnych. To właśnie w ZOS zgrupowano polskich przykrywkowców. Powstały fachowe określenia: PPP, czyli policjant pod przykryciem; ZBZ – zespół bliskiego zabezpieczenia. W żargonie policyjnym PPP nazywani są operatorami. W każdej operacji specjalnej z udziałem przykrywkowca działa grupa zadaniowa. Na jej czele stoi dowódca zwany covermanem. Prowadzi akcję i podejmuje decyzje. To wyłącznie z nim kontaktuje się przykrywkowiec (zwany też operatorem). Zwykle w pobliżu działa inny policjant pod przykryciem. Ten z kolei ma jedno zadanie – dyskretnie chronić operatora. Ochroniarze też są starannie wyselekcjonowani, również kończą skomplikowane szkolenia i podobnie jak przykrywkowcy toczą niebezpieczne gry. Wchodzą w skład Zespołu Bliskiego Zabezpieczenia (ZBZ, czyli zetbezety).

Okładka tygodnika WPROST: 50/2012
Więcej możesz przeczytać w 50/2012 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1
  • Mike   IP
    Jestem pierwszy raz na stronie WPROST i widze tylko plac za ten artykul, plac za tamten. Co to tu jest? Allegro informacji czy co? Malo jest portali ktore te informacje gratis udostepniaja? Kto placi jest frajerem a to byla moja pierwsza i ostatnia wizyta na tej stronie

    Spis treści tygodnika Wprost nr 50/2012 (1556)

    • Świat bez końca 9 gru 2012, 20:00 Mówiąc wprost, końca świata (na razie) nie będzie. Wiem to prawie na 100 proc., z dobrze poinformowanych źródeł. Wiem i przekazuję, za darmo. 21 grudnia 2012 r. przyjdzie i przejdzie spokojnie. Na przekór tym, którzy chcą nas... 4
    • Do końca wierzył w komunizm 9 gru 2012, 20:00 Odszedł Oscar Niemeyer. Jeden z najbardziej znanych architektów na świecie, twórca brazylijskiego modernizmu i przez całe życie zagorzały komunista. Pracował do końca, choć 15 grudnia skończyłby 105 lat. Uznawany był za jednego z... 6
    • Kwaśniewski zabiera ludzi Millerowi 9 gru 2012, 20:00 Najbardziej zaufany człowiek Aleksandra Kwaśniewskiego opuszcza SLD. Czy Marek Siwiec będzie budował partię byłego prezydenta? To informacja sensacyjna. Choć między Siwcem a szefem SLD Leszkiem Millerem nigdy nie było chemii, to rozstanie... 6
    • Dziennikarz nie kokos 9 gru 2012, 20:00 Pan Grzegorz Hajdarowicz chwalił się kiedyś, że ma 50 tys. palm. A jedna palma to 30 kokosów rocznie. „To znaczy – wyliczył – w roku mam półtora miliona kokosów”. Jak sobie kupił „Uważam Rze”,... 8
    • Rewolucyjna decyzja UEFA 9 gru 2012, 20:00 W 2020 r. piłkarskie mistrzostwa Europy będą rozgrywane na terenie całego kontynentu, w największych miastach. Decyzję UEFA ogłosił w czwartek sekretarz generalny tej organizacji Gianni Infantino. – To będzie Euro dla Europy –... 8
    • Grunt to rodzinka 9 gru 2012, 20:00 Za tydzień „Wprost” z filmem „Grunt to rodzinka”. W zrealizowanej na podstawie komiksu René Pétillona komedii omyłek Alaina Berbériana paryski detektyw musi odnaleźć na Korsyce mężczyznę, któremu należy się... 8
    • Cytat tygodnia 9 gru 2012, 20:00 „Chcieliśmy udowodnić, jak media łatwo w dzisiejszych czasach puszczają niesprawdzone i nie do końca prawdziwe informacje. To miał być tylko żart” – mówią studenci z Warszawy, którzy nabrali TVN 24 podczas nocy... 8
    • Anna Aplebaum - żelazna dama 9 gru 2012, 20:00 Amerykanka, Brytyjka, teraz Polka. Pomiędzy nią a mężem trwa cichy wyścig. Nawet wtedy, kiedy spędzają wolny czas. 12
    • Po lepszej stronie polskości 9 gru 2012, 20:00 Rozmowa z Władysławem Bartoszewskim 18
    • Mafii nie ma 9 gru 2012, 20:00 Dziś przestępczość bardziej się wiąże z gospodarką. Przestępcy doszli do przekonania, że rozgłos nie pozwala im dobrze działać – mówi komendant główny policji nadinsp. Marek Działoszyński. 20
    • Smoleńsk za wdowi grosz 9 gru 2012, 20:00 Superprodukcja „Smoleńsk” może być filmowym rekordem wolnej Polski, przebić „Ogniem i mieczem”, „Popiełuszkę”, „Katyń”, a nawet planowanego na przyszły rok „Wałęsę”. 26
    • Trotyl na wraku prokuratury 9 gru 2012, 20:00 Gdyby śledczy zachowali się uczciwie, a przynajmniej mądrze, nie byłoby wojny wokół trotylu. Zamiast mówić, jak jest, kręcili. 32
    • Chora wojna o zdrowie 9 gru 2012, 20:00 Służbę zdrowia pogrąża nie tylko brak pieniędzy, lecz także ostry konflikt między obecnym ministrem Bartoszem Arłukowiczem, a jego poprzedniczką Ewą Kopacz. 36
    • Agent bez przykrycia 9 gru 2012, 20:00 I co mam teraz zrobić? Iść do prokuratora? Najchętniej sprałbym go po pysku, bo na to zasługuje – rzucił współpracownikom Paweł Wojtunik stojący na czele CBA . To była reakcja na słowa agenta Tomka o tym, że posiada zdjęcia, które nie przynoszą chwały szefowi Centralnego... 40
    • 20. Nagroda Kisiela 9 gru 2012, 20:00 Tadeusz Mazowiecki, Joanna Solska i Tomasz Zaboklicki – oto laureaci przyznanej w tym roku po raz 20. nagrody Kisiela. Za co ich nagrodzono? 44
    • Jak mądrze wymiotować 9 gru 2012, 20:00 Imperium uratowane. Księżna Cambridge, która spędziła trzy noce w szpitalu z powodu wymiotów, w asyście męża i fotoreporterów wróciła do domu. Brytyjskie media dały w tych dniach popis „dziennikarstwa kryzysowego”,... 46
    • Zakon i sidła cenzury 9 gru 2012, 20:00 Reportaż z nagraniem obscenicznych i skandalicznych żartów księży zakonników z elitarnej szkoły katolickiej został zaaresztowany przez sąd. Czy to już cenzura prewencyjna? 48
    • Aktorzy na front! 9 gru 2012, 20:00 Na wojnie polsko-polskiej rozległy się pierwsze strzały w kinie. Andrzej Grabowski broni Mariana Opani i Donalda Tuska. 54
    • Seks jako przedmiot wiedzy 9 gru 2012, 20:00 Kiedy trafi nam się dość mądra władza, by zrozumieć, że znaczącą część naszych problemów można rozwiązać przez dobrą edukację?! Dzięki niej można skutecznie budować kapitał społeczny (uczniowie powinni od najmłodszych lat... 60
    • Jerzy Turowicz jako redaktor 9 gru 2012, 20:00 10 grudnia obchodzimy stulecie urodzin Jerzego Turowicza. O tym wielkim, ale skromnym i małomównym człowieku wiele napisano i powiedziano. A ponieważ miałem szczęście znać go przez 30 lat i przez tyleż z nim współpracować, wspomnę... 62
    • Ciąża w czasach popkultury 9 gru 2012, 20:00 W tym roku zamiast Bożego Narodzenia Brytyjczycy świętują królewskie poczęcie. Od tego pierwszego to drugie jest bardziej na czasie, bardziej brytyjskie i przede wszystkim bardziej dochodowe. 64
    • Amerykański ojciec Rydzyk 9 gru 2012, 20:00 Nazywa się Grover Norquist, a jego religią są podatki. Konkretnie – ich likwidacja. 68
    • Czytski putinowskie 9 gru 2012, 20:00 Starzejący się i podupadający na zdrowiu Władimir Putin, aby ratować swój wizerunek, puszcza urzędników w skarpetkach. Wśród ofiar jatki może się znaleźć nawet Dmitrij Miedwiediew. 72
    • Kaskader biznesu 9 gru 2012, 20:00 Lanser w ferrari czy geniusz marketingu? Tym razem Rafał Bauer na warsztat bierze Próchnika, chcąc z niego stworzyć wielką grupę odzieżową. Uda się? 76
    • Energetyczny Bałtyk 9 gru 2012, 20:00 Rybacy przeliczają swoje zyski z Bałtyku na tony śledzi i dorszy, mieszkańcy Sopotu czy Jastarni na liczbę letników. energetycy zaś na megawaty. Morze staje się gigantyczną fabryką prądu. 80
    • Nieubankowieni – grupa warta uwagi 9 gru 2012, 20:00 Usługi bankowe w porównaniu z ubezpieczeniami są uważane za dostępne i nieskomplikowane, a sektor bankowy jest postrzegany jako sektor bezpieczny. Mimo to ponad 6 mln Polaków z nich nie korzysta. Dlaczego? Bankowość detaliczna jest wciąż w Polsce młoda, zwłaszcza w porównaniu... 82
    • Bój o notariat 9 gru 2012, 20:00 Rząd: obecne prawo zamyka młodym drogę do zawodu. Notariusze: po co deregulować zawód, który jest otwarty? 84
    • Pod specjalnym nadzorem 9 gru 2012, 20:00 NBP i KNF dbają o stabilność polskiego systemu finansowego. Jeśli kiedyś wejdziemy do strefy euro, będzie to robił EBC. 85
    • Egzotyczny kraj nad Wisłą 9 gru 2012, 20:00 Rozmowa z Rafałem Szmytke, prezesem Polskiej Organizacji Turystycznej. 88
    • Halo, tu moda 9 gru 2012, 20:00 Czołowi polscy projektanci mody: Gosia Baczyńska, duet Paprocki & Brzozowski oraz Maciej Zień, wspólnie realizują jedno z ważniejszych modowych przedsięwzięć nadchodzących miesięcy – T-Mobile Fashion. 90
    • Z nikim się nie ścigam 9 gru 2012, 20:00 Wielka aktorka, menedżer, gwiazda. Królowa niezależności. Krystyna Janda kończy 60 lat i Jest spokojniejsza niż kiedykolwiek wcześniej. 92
    • Zwycięstwo wyobraźni 9 gru 2012, 20:00 „Frankenweenie 3D” Tima Burtona to piękna i smutna historia o dorastaniu. Ale też o kinie, które wyrywa z szarości. 96
    • Jak ożywić obrazki 9 gru 2012, 20:00 Trudno o dwie dziedziny sztuki tak bliskie sobie jak komiks i film. Jak bardzo bliskie – udowadnia cykl „Kino mówi: Komiks” w telewizji Ale Kino+. 98
    • Dyskoteka w galerii 9 gru 2012, 20:00 Wystawa Piotra Uklańskiego w warszawskiej Zachęcie nosi tytuł „Czterdzieści i cztery”. Zapowiada urodziny artysty, który nie przestaje grać z publicznością. 100
    • Patrol filmowy Tomasza Raczka 9 gru 2012, 20:00 Morze Północne, Teksas Pim jest zamkniętym w sobie nastolatkiem. Mówią o nim marzyciel. Lubi stać w oknie, ale nie patrzy przez nie. Woli myśleć, że to scena, a on na niej występuje owinięty w kapę z łóżka, przepasany szarfą i... 101
    • Tydzień kultury polskiej Jakuba Żulczyka 9 gru 2012, 20:00 Do internetu trafiła pierwsza piosenka Myslovitz bez Artura Rojka. Na pytanie, jak brzmi Myslovitz bez Artura Rojka (cały zwrot powinien być chyba nową nazwą zespołu), odpowiedzieć jest trudno. Wydaje mi się, że chłopaki kombinują tak... 101
    • Piotr Kofta wie, co czytać 9 gru 2012, 20:00 Tove Jansson. Mama Muminków Boel Westin, przeł. Bogumiła Ratajczak Marginesy 2012 Z tej książki wyłania się portret artystki niemal renesansowej, perfekcjonistki i tytana pracy, a także osoby nieustannie poszukującej. Nie tylko środków... 102
    • Muzyczny ranking Piotra Metza 9 gru 2012, 20:00 Coma Don’t Set Your Dogs on Me Edel Druga anglojęzyczna pozycja w katalogu zespołu. W stosunku do „Excess” sprzed dwóch lat to zauważalny krok naprzód. Jednego grupie i jej liderowi odmówić nie można – kolejne... 102
    • Mikołajki 9 gru 2012, 20:00 Nie wiem, czy Święty Mikołaj podąża jeszcze za dziećmi i nowoczesnym ich myśleniem. Córeczka znajomej poprosiła kilka dni temu: – Mamo, sprawdź na internecie, czy Mikołaj istnieje naprawdę. Dla tej dziewczynki internet jest już... 104
    • Brak atmosfery 9 gru 2012, 20:00 Przepiękna plaża na tropikalnej wyspie. Na plaży łóżko z baldachimem w stylu Ludwika XIV. Jest uroczy zachód słońca. Na stoliku przy łóżku owoce i butelka wyśmienitego szampana. Kwartet smyczkowy gra melodie chwytające za serce. Na... 104
    • Czy utonie, co wisi? 9 gru 2012, 20:00 Prezes, który krzepko przespał noc z 12 na 13 grudnia, budzi się w roku 2012 i w słynną rocznicę organizuje marsz uliczny w ramach walki o wolność i niepodległość. Woła: wolność w Polsce jest zagrożona! Zgadzam się. On jej... 114

    ZKDP - Nakład kontrolowany