Gra o film

Gra o film

Polska jest filmowym pirackim zagłębiem Europy, chociaż coraz więcej widzów chce płacić za legalne oglądanie filmów w internecie. Tyle że na razie nikt im tego nie proponuje.

To były dwa niechlubne rekordy. Na film Agnieszki Holland „W ciemności” poszło do kin 1,5 mln widzów. W tym samym czasie film ten obejrzało za darmo w internecie ok. 1,6 mln osób. Podobnie było z „Jesteś Bogiem” Leszka Dawida o grupie Paktofonika. Filmy udostępniane były na portalu Chomikuj.pl. Dystrybutorzy wynajęli firmy, które na okrągło wysyłały żądania o usunięcie materiałów łamiących prawa majątkowe i autorskie. I materiały były usuwane. Ale wracały na strony serwisu jak bumerang. Pod lekko zmienionymi nazwami: „Po ciemku” lub „W ciemności*”. A na forach i na Facebooku internauci wymieniali się informacjami, pod jakim obecnie tytułem można znaleźć poszukiwany plik. – Chomikuj.pl przeszukujemy systematycznie. To bardzo poważny problem dla polskich filmów – mówi Agnieszka Odorowicz, dyrektor generalny Państwowego Instytutu Sztuki Filmowej.

Zagrożona branża czy szansa na sukces

Korzystanie z dostępu do nielegalnych i darmowych filmów i seriali to w Polsce już masowe zjawisko. Traci na tym biznes filmowy, mniejsze wpływy z podatków ma też Skarb Państwa. Z aktualnych badań wynika, że w 2013 r. ściągnęliśmy z nielegalnych źródeł ok. 500 mln filmów, 750 mln odcinków seriali oraz 180 mln transmisji sportowych. Straty szacowane są na setki milionów złotych. I nie chodzi tylko o mniejsze zyski producentów czy dystrybutorów. Jeżeli nic się nie zmieni, w ciągu kilku lat legalnej branży wideo grozi marginalizacja. Załamać się mogą inwestycje we własne produkcje, jak oceniają przedstawiciele branży filmowej. W 2013 r. Polsat zorganizował walkę Andrzeja Gołoty z Przemysławem Saletą. Pojedynek obejrzało za pieniądze w systemie pay-per-view 120 tys. widzów.

Tej samej walce w nielegalnym streamingu kibicowało dwa razy więcej fanów boksu. Właśnie darmowe linki do stron z filmami i udostępnianie serwerów przez dostawców internetu są dziś największą zmorą biznesu filmowego w Polsce. Są jak czarna dziura, która powoli pochłania branżę filmową. Drugi skutek powszechnego piractwa to – przynajmniej tak twierdzi branża – słaba legalna oferta. Bo jak konkurować z kimś, kto nie ma kosztów, nie płaci podatków? Legalne portale VoD nie rozwijają się, bo nie stać ich na kupno drogich filmów, które i tak internauci będą woleli obejrzeć za darmo. Ale to także szansa dla odważnych. Z tych samych badań wynika bowiem bardzo optymistyczny wniosek. 37 proc. osób zapłaciłoby za film, gdyby nie był dostępny za darmo. To dosyć oczywista reakcja, bo ludzie chcą oglądać filmy. Do tego trzeba dodać kolejną okoliczność. W portalach oferujących nielegalnie filmy i seriale można kupować dostęp do lepszej jakości filmu czy oglądać materiał bez reklam. Widzowie, wykupując takie abonamenty, często tkwią w przekonaniu, że portal jest legalny, bo przecież pobiera opłaty. Wszystko to razem oznacza, że widzowie – przynajmniej w znaczącej części – są gotowi wydawać pieniądze za dostęp do filmu.

Nowy gracz na rynku

I może ten potencjał dostrzegł właśnie światowy potentat na rynku, wciąż nieobecny w Polsce Netflix. W USA za niecałe 8 dolarów miesięcznie oferuje on dostęp do zasobów szacowanych na 100 tys. filmów. Netflix rozumie potrzeby współczesnych internautów. Specjalnie dla swoich klientów wyprodukował najdroższy serial w historii „House of Cards”. Kto nie zna głównego bohatera tego serialu, kongresmena Franka Underwooda i jego intryg, nie jest na czasie. Netflix uczynił wyłom w skostniałym świecie wideo. Nie dość, że porwał się na ogromną superprodukcję, to wrzucił do sieci wszystkie odcinki naraz. Kto miał ochotę, mógł obejrzeć pierwszy sezon ciurkiem, to była już tylko kwestia indywidualnej wytrwałości i determinacji. Dla porównania – telewizja HBO, która wyprodukowała równie już kultową „Grę o tron”, nadal cedzi serial, robiąc z każdego kolejnego odcinka cotygodniową premierę. Netflix idzie dalej, nie dość, że nakręcił kolejny sezon przygód Franka, to zapowiada kolejne produkcje – tylko do internetu.

W Polsce czas zatrzymał się w miejscu. Wykorzystują to właściciele rejestrowanych w rajach podatkowych spółek prowadzących portale z filmami, jak ostatnio zamknięty Kinomaniak. Nie dlatego, że łamał prawa majątkowe i autorskie. Udało się zamknąć ten portal, zarzucając mu pranie brudnych pieniędzy, czyli najprościej mówiąc, niepłacenie podatków. Może to najwłaściwsza droga. Warto pamiętać, że karierę amerykańskiego gangstera Ala Capone zakończyły służby podatkowe, a nie inspektorzy wydziału kryminalnego.

Rewolucja już przyszła

Często można odnieść wrażenie, że branża, która chce zarabiać, sprzedając w internecie filmy i seriale, kompletnie nie rozumie nowych wyzwań. Zasady rządzące tym rynkiem zmieniają się błyskawicznie, podlegają takim samym przeobrażeniom jak niegdyś rynek magnetowidowych kaset wideo czy płyt DVD. Jeszcze w 2007 r. w internecie dominował trend ściągania plików z filmami na dysk twardy, zwyczaj robienia bibliotek z ulubionymi tytułami. Dziś to już zamierzchła przeszłość. Króluje streaming. Internetowy konsument sztuki filmowej chce ją mieć natychmiast u siebie. Szybko, łatwo, za pomocą jednego kliknięcia, jak „Lubię to” na Facebooku. Filmu nie trzeba już mieć. Bo link z filmem, mając tablet lub smartfon, można już otworzyć w dowolnym momencie i miejscu.

Problem mają też dziś kina. Bo widz ma w domu coraz częściej nowoczesny, duży telewizor połączony ze sprzętem zapewniającym przestrzenny dźwięk. Widz chce zapalić papierosa, wypić kieliszek wina, cofnąć film do ulubionego dialogu lub sceny. Tego kino nie daje. Nowych czasów nie rozumieją także telewizje, które z niewyjaśnionych powodów ukrywają swoje bogate zasoby materiałów archiwalnych. A jak już kupią serial, to za późno. Przykładem jest klapa emisji w TVP popularnego serialu „Homeland”. Kto chciał, obejrzał ten serial w internecie albo na DVD (w Polsce wydany został pierwszy sezon). Poza tym informacja o serialu oraz jego promocja praktycznie nie istniały. Albo inny przykład z brzegu. Telewizja wyemitowała bardzo popularny w sieci i na DVD serial telewizji BBC o współczesnym Sherlocku Holmesie. Nowatorskim pomysłem twórców tej produkcji było umieszczanie w formie napisów i schematów toku dedukcji genialnego detektywa. W wersji telewizyjnej zrezygnowano z tego. W dodatku dialogi nie zgadzały się z wersją oryginalną. Widzowie woleli piracką wersję. Te przykłady świadczą o dosyć powszechnym nierozumieniu nowych reguł. Wykorzystują to bezwzględnie piraci, dając internautom wszystko, czego nie mogą oni znaleźć w legalnych serwisach.

Trzeba złamać stare reguły

Jak z tym walczyć? Są dwie drogi: dobra i zła, a w zasadzie dobra i fatalna. Można ścigać nieuczciwe firmy – to droga właściwa. Albo internautów, ale to żywioł nie do opanowania. Wystarczy przypomnieć sobie sprawę umowy ACTA i emocje, jakie ona wywołała. Jak więc ścigać nieuczciwe firmy, które dystrybuują dostęp do treści filmowych? Filmowcy powiedzą: zamykać jak Kinomaniaka. Tylko że to nie takie proste. Wymaga determinacji przede wszystkim ze strony organów państwa. Dotąd przestępstwa tego typu są bagatelizowane, wygranie procesu na drodze cywilnej lub przed sądem gospodarczym jest w zasadzie niemożliwe. Trzeba wyciągać grube działa podatkowe i kombinować, jak zainteresować śledczych konkretnym przypadkiem. Bo prokuratorzy i sędziowie, pewnie dla świętego spokoju, widzą w piractwie przemysłowym niską szkodliwość społeczną.

Stosowanie obecnego prawa wobec przestępczości internetowej to jedno. W ślad za tym muszą pójść konsolidacja rynku i dobra oferta. A odważne pomysły, jak ten, który zgłasza Agnieszka Odorowicz z PISF, na razie określane są jako bluźnierstwo. Jej zdaniem kluczem do sukcesu jest złamanie obowiązujących reguł – przede wszystkim w zakresie polityki kin. Dziś film dopiero wiele miesięcy po premierze kinowej trafia do kolejnego obszaru dystrybucji, serwisów VoD. Gdy jest już nieaktualny i zapomniany. A można inaczej. Film mógłby na przykład po dwóch tygodniach trafić do serwisu internetowego, a kina partycypowałyby w zyskach z tej formy rozpowszechniania. Oferta online byłaby aktualna i warta wydania pieniędzy.

Dyskusja na ten temat już się rozpoczęła. Taki właśnie model wobec filmów rodzimej produkcji proponuje Odorowicz. Na razie kiniarze uważaja, że ich przewagą jest ekskluzywność. Ale jaka to jest ekskluzywność? W internecie jest dostępna taka sama oferta jak w kinie, tylko nielegalnie. A straty będą coraz większe. Jeśli tempo wzrostu piractwa przemysłowego się nie zmieni, straty gospodarcze z tego powodu osiągną poziom 1,8 mld zł. W bardziej pesymistycznym scenariuszu przekroczą 6,1 mld zł. Dla porównania – to dwa razy więcej niż budżet Ministerstwa Kultury. ■

Dane liczbowe pochodzą z raportu „Analiza wpływu zjawiska piractwa treści wideo na gospodarkę w Polsce” przygotoWANego przez firmę doradczą PwC na zlecenie Stowarzyszenia Dystrybutorów Programów Telewizyjnych „SyGNAł”.

Okładka tygodnika WPROST: 20/2014
Więcej możesz przeczytać w 20/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1
  • Iryt55 IP
    Trudno walczyć z piratami w sieci. Internauci są sprytni :)...Jeśli chce się obejrzeć jakiś film, praktycznie zawsze można go znaleźć. Trzeba tylko umieć szukać... Nie popieram tego, ale dużo moich znajomych tak właśnie robi. I najgorsze, że nie widzą w tym nic złego... Mimo wszystko, cieszy że polskie filmy są teraz tak popularne (oczywiście, najbardziej cieszy obieg legalny...). Jeszcze pare lat temu (koniec lat 90-ych) sale kinowe na naszych rodzimych produkcjach były puste a od polskiego kina wiało po prostu nudą. Z małymi wyjątkami oczywiście. Teraz sytuacja wygląda zgoła inaczej - w polskim kinie jest różnorodnie, ciekawie i ludzie są nim zainteresowani. To chyba najlepszy dowód na to, że PISF działał dobrze przez ostatnie 10 lat. I teraz polskimi filmami możemy się chwalić. Zagranicą też widzą nasz postęp

    Spis treści tygodnika Wprost nr 20/2014 (1628)

    • Skaner 11 maj 2014, 20:00 GRAND PRESS PHOTO Zwycięskie zdjęcie naszego fotoreportera Maksymilian Rigamonti ponownie został laureatem najbardziej prestiżowej nagrody dla fotoreportera w Polsce, Grand Press Photo. W kategorii portret sesyjny jury uhonorowało dwie jego... 6
    • Nowicka i Luter 11 maj 2014, 20:00 Wanda Nowicka w wywiadzie dla „Gazety Wyborczej” (8 maja) powiedziała, że jeśli ktoś chce zachować czystość moralną, to powinien dać sobie spokój z polityką, bo ta „nie jest zabawą dla grzecznych dziewczynek”.... 12
    • Pizza i euro 11 maj 2014, 20:00 Przy znikomej frekwencji toczyła się w zeszłym tygodniu debata nad informacją ministra Radosława Sikorskiego na temat polskiej polityki zagranicznej. Pustki w ławach poselskich potwierdzają, że liczebność Sejmu można zmniejszyć... 12
    • Falandysze jednej parafki 11 maj 2014, 20:00 Rozumiem ból prezesa UKE, ale są sytuacje, kiedy kończą się możliwości interpretacji przepisów – mówiła sędzia Maria Jagielska z NSA, ogłaszając wyrok nakazujący przeprowadzenie ponownego przetargu na częstotliwości LTE,... 13
    • Znachor z bożej łaski 11 maj 2014, 20:00 Nowosądecki znachor MAREK H. leczy, bo jest namaszczony przez Boga. Skutki jego działalności są jednak tragiczne. 14
    • Jarosław ostry/ Jarosław łagodny 11 maj 2014, 20:00 PiS znowu sięga po chwyty z ostatniej kampanii prezydenckiej. Ujawniamy tajne wytyczne, które do dziś pomagają sztabowcom kreować wizerunek prezesa. 18
    • Kto chroni Radosława Sikorskiego 11 maj 2014, 20:00 Jeden z szefów ochrony ministra spraw zagranicznych utrzymywał niejasne kontakty z francuskim handlarzem bronią, z którym wspólnie podróżował do Gambii. – Powinien być usunięty ze służby – twierdzą eksperci. 24
    • Wreszcie wolne 11 maj 2014, 20:00 W Polsce ciągle widziałyśmy nieprzyjazne spojrzenia, jakby pytały: „która z nich puściła się z Murzynem?” – opowiadają Anna Dobiecka i Lidia Barc, mamy Leosia. 27
    • Raport z dzikiego kraju 11 maj 2014, 20:00 Historia polskiego show-biznesu po 1989 r. to nieodkryty teren. Musiałam to opisać – mówi KAROLINA KORWIN PIOTROWSKA, autorka książki „Ćwiartka raz”. 30
    • Na panienki jeździło się jak do siłowni 11 maj 2014, 20:00 Jeden z szefów Pruszkowa był wyjątkowym sadystą. Gwałcił, lubił się znęcać. W bestialski sposób; czasami po seksie kobieta miała fizyczne okaleczenia – opowiada o kobietach mafii Jarosław Sokołowski ps. Masa, skruszony gangster mafii pruszkowskiej. 36
    • Antykomunie 11 maj 2014, 20:00 Zamiast pierwszej komunii rodzice coraz częściej fundują dzieciom alternatywne imprezy, zagraniczne wyjazdy lub świeckie rytuały. 42
    • Seniorom nie strzyka 11 maj 2014, 20:00 Polscy seniorzy chcą być aktywni, rozwijać się i wpływać na otaczającą ich rzeczywistość. Stąd prawdziwy boom na uniwersytety trzeciego wieku. 45
    • Kościół nie może kłamać 11 maj 2014, 20:00 Kiedyś nie było tego, co teraz w Kościele mi przeszkadza, tego teatru, mówienia o polityce, szczucia, opowiadania dyrdymałów – mówi Grzegorz Markowski, wokalista Perfectu. I brat bp. Rafała Markowskiego, który go spowiada. 48
    • Pokaż twarz 11 maj 2014, 20:00 Fotograficzny autoportret przestał być obciachem, ale może stać się nałogiem. 52
    • Flower Power 11 maj 2014, 20:00 Jeśli którykolwiek Polak ma wygrać Tour de France, będzie to Michał Kwiatkowski. To kwestia najwyżej kilku lat – twierdzą kolarscy eksperci. 54
    • Na bieganie każdy dzień dobry 11 maj 2014, 20:00 PKO Bank Polski promuje bieganie i zdrowy styl życia w ramach programu „Biegajmy razem”. Bank sponsoruje również wiele imprez biegowych w kraju. 56
    • Piekielny bój w majowym słońcu 11 maj 2014, 20:00 Pod Monte Cassino musiały sprawnie współpracować wojska ponad 20 różnych narodowości. Na podstawie tamtych doświadczeń tworzono procedury operacyjne NATO – mówi Peter Caddick-Adams, autor monografii „Monte Cassino. Dziesięć armii, jedno zwycięstwo”. 58
    • Sprawiedliwość w poczekalni 11 maj 2014, 20:00 70-latek oskarżony 18 lat temu o molestowanie uczniów szkoły specjalnej wciąż czeka na wyrok. 62
    • Gotowi do boju 11 maj 2014, 20:00 Ukraińcy szykują się do wojny. Kupują broń, zrzeszają się w oddziałach paramilitarnych i samoobrony. Wiedzą, że jeśli przyjdzie najgorsze, mogą liczyć tylko na siebie. 66
    • Niezła dolina 11 maj 2014, 20:00 Pytanie o przyszłość Doliny Krzemowej jest pytaniem o przyszłość ludzkości. Albo wymyślimy technologie, które poprawią świat, albo utoniemy w gadżetach. 69
    • Igrzyska Łukaszenki 11 maj 2014, 20:00 Rozpoczynające się w Mińsku mistrzostwa świata w hokeju to dla Aleksandra Łukaszenki niepowtarzalna okazja do poprawy wizerunku. 72
    • Clarkson na wstecznym 11 maj 2014, 20:00 Choć przeciąganiem struny zarabia na życie, tym razem przeciągnął ją za bardzo. Jeremy Clarkson pierwszy raz w życiu przeprasza. I dodaje, że się nie zmieni. 74
    • Mapa polskich milionerów 11 maj 2014, 20:00 Ponad 13 tys. Polaków zarabia więcej niż milion złotych rocznie. Sprawdziliśmy, gdzie żyją i jak wydają pieniądze najbogatsi z nas. 76
    • Luksus po polsku 11 maj 2014, 20:00 O polskim nabywcy dóbr luksusowych mówią eksperci KPMG w Polsce: Andrzej Marczak, partner w Dziale Doradztwa Podatkowego w KPMG w Polsce, i Tomasz Wiśniewski, partner w Dziale Doradztwa Finansowego w KPMG w Polsce 82
    • Gra o film 11 maj 2014, 20:00 Polska jest filmowym pirackim zagłębiem Europy, chociaż coraz więcej widzów chce płacić za legalne oglądanie filmów w internecie. Tyle że na razie nikt im tego nie proponuje. 84
    • Rewolucja jest nieuchronna 11 maj 2014, 20:00 Zaproponowaliśmy właścicielom kin i dystrybutorom, by filmy polskie znacznie szybciej trafiały do internetu. Niestety okazało się, że jest na to za wcześnie – mówi Agnieszka Odorowicz, dyrektor generalna Państwowego Instytutu Sztuki Filmowej. 86
    • Białko płodności 11 maj 2014, 20:00 Brytyjscy naukowcy odkryli białko, dzięki któremu plemnik trafia do jajeczka. Przyda się w antykoncepcji i leczeniu niepłodności. 88
    • Uwięziona w pałacu 11 maj 2014, 20:00 Film „Grace. Księżna Monako” kończy się typowym hollywoodzkim happy endem. W życiu Grace Kelly go zabrakło. 90
    • Kalejdoskop kulturalny 11 maj 2014, 20:00 SZTUKA Baśniowe koszmary Skrzaty, magowie, chimery. Te fantastyczne istoty – w zwielokrotnionej liczbie i pod różnymi postaciami – można oglądać na wystawie „Władcy snów. Symbolizm na ziemiach czeskich 1880-1914”... 94
    • Bomba tygodnia 11 maj 2014, 20:00 Jelonek Bambi Mamy nowych państwa Zamachowskich. Monika Richardson wzięła ślub ze Zbigniewem Zamachowskim. Rzecz miała miejsce daleko, w ładnych okolicznościach przyrody, byli sławni goście, m.in. Piotr Polk, Wojciech Malajkat i Kazimierz... 98
    • Droga do bogactwa 11 maj 2014, 20:00 William Bernstein, znany amerykański doradca inwestycyjny, napisał małą książeczkę o bogaceniu się. Jego darmowy 16-stronicowy e-book mówi o tym, co zrobić, by przechodząc na emeryturę, mieć na koncie milion, nie poświęcając tej... 103
    • To, co najważniejsze 11 maj 2014, 20:00 Raperzy miliarderzy To będzie najdroższe przejęcie w historii Apple, a Dr Dre będzie pierwszym miliarderem w historii hip- -hopu. Apple ogłosił właśnie, że za 3,2 mld dolarów kupuje producenta słynnych słuchawek Beats Electronics... 104
    • 5 dni 11 maj 2014, 20:00 12 maja, PONIEDZIAŁEK Ukażą się dane o inflacji konsumenckiej w Czechach, kraju, który przez agencję ratingową Bloomberg został sklasyfikowany na liście dziesięciu najlepszych wschodzących rynków 2014 r. Szacuje się, że inflacja nie... 105
    • Trzy szybkie 11 maj 2014, 20:00 Polacy bez aspiracji 27 miejsce na 36 przebadanych krajów zajęła Polska w najnowszej edycji rankingu Better Life Index przygotowanym przez Organizację Wspólnoty Gospodarczej i Rozwoju. W porównaniu do ubiegłego roku spadliśmy o dwa oczka.... 105
    • Kogo boli ,,made in Poland”? 11 maj 2014, 20:00 Zastraszają naszych producentów, oczerniają ich w mediach, piszą, że to, co polskie, zagraża życiu i zdrowiu. W Unii Europejskiej powiększa się rzesza krajów, które w walce z polskimi przedsiębiorcami nie przebierają w środkach. 106
    • Papierowy smok 11 maj 2014, 20:00 Według niektórych prognoz Chiny już w tym roku zdetronizują USA i staną się pierwszą potęgą gospodarczą świata. Problem w tym, że zależy, jak i kto liczy. 109
    • LTEksplozja 11 maj 2014, 20:00 Wyrok sądu unieważniający przetarg na LTE może kosztować polskich podatników miliardy złotych. 111
    • Portfel z Hansa Klossa 11 maj 2014, 20:00 Kloss, Batman czy Profesor Filutek dają zarobić. Na pierwszej aukcji plansz komiksowych sprzedały się prace za ćwierć miliona złotych. 112
    • Biznes i technologie 11 maj 2014, 20:00 Wejście smoka Chiński gigant wkracza na parkiet Nowego Jorku. Alibaba, odpowiednik Amazona, planuje debiut giełdzie NYSE. Szacuje się, że wartość tej emisji publicznej sięgnie 20 mld dolarów i dotyczyć będzie prawdopodobnie 12 proc.... 116
    • Wkrótce zobaczymy, kto podołał 11 maj 2014, 20:00 Cały tydzień przebiega tradycyjnie. Zanotowaliśmy lekki, jednosesyjny wzrost, kiedy wojska rosyjskie miały zostać wycofane z granicy ukraińskiej. W przyszłym tygodniu ukażą się wyniki za pierwszy kwartał 2014 r. i będzie to... 117
    • Sfrustrowani niewydolni 11 maj 2014, 20:00 Tylko 13 proc. osób czerpie satysfakcję z pracy. A sfrustrowany pracownik to straty, nawet 29 tys. złotych rocznie. 118
    • Dwie książki 11 maj 2014, 20:00 Niedostępny świat sztuki Sztuka inwestowania w sztukę, Krzysztof Borowski, Wyd. Difin, 2013 Dobre prowadzenie biznesu to najbardziej fascynujący rodzaj sztuki. Zarabianie jest sztuką i praca jest sztuką, a dobry biznes jest najwyższą... 121
    • Kadry 11 maj 2014, 20:00 Maciej Witucki i Zbigniew Ćwiąkalski mają wzmocnić radę nadzorczą PLL LOT – podał „Puls Biznesu”. Były minister sprawiedliwości i były prezes TP SA znaleźli się wśród sześciu kandydatów zakwalifikowanych w... 122

    ZKDP - Nakład kontrolowany