Śpiewak Pana Cogito

Śpiewak Pana Cogito

Zmarły trzy lata temu Przemysław Gintrowski był bardem, który bardem być nie chciał, i talentem muzycznym, którego nie interesowała kariera muzyczna.

Rozpoczynanie opowieści o kimś od anegdoty ze swoim udziałem nasuwa zawsze podejrzenia o megalomanię, a w najlepszym wypadku brak taktu. Ale trudno, zaryzykuję, bo moment, kiedy poznałem Przemysława Gintrowskiego, był szczególny. I szczególne były okoliczności. Późną wiosną, a może latem 1989 r., pisałem o nim jeden z pierwszych dużych tekstów prasowych do tzw. obiegu oficjalnego. Tak, tak, wciąż jeszcze istniał wtedy drugi obieg, bo cały czas działała cenzura. Dla mnie był to niemal debiut, dla niego w zasadzie też, bo w kontrolowanych przez komunistów mediach właściwie nie funkcjonował. To spotkanie, czy raczej cała seria coraz mniej oficjalnych spotkań, zrobiło na mnie ogromne wrażenie, bo Przemysław Gintrowski był dla mnie i moich rówieśników idolem. Kimś wręcz legendarnym, artystą, którego piosenki śpiewaliśmy na imprezach i przy ognisku.

Wydawało się wtedy, że nadchodzi jego czas. Że artysta, który przez całe lata 80. funkcjonował w muzycznym drugim obiegu, śpiewając w kościołach i mieszkaniach prywatnych, stanie się autentyczną gwiazdą. I przez jakiś czas rzeczywiście pojawiał się w telewizji, organizował cykl swoich koncertów (a akompaniatorem bywał tam sławny dziś kompozytor Piotr Rubik). Jego piosenki pojawiły się wtedy w „Ostatnim dzwonku”, filmie o generacji wchodzącej w dorosłość u progu wolności. Krótko mówiąc, wydawało się, że jako jeden z bardów Solidarności wejdzie na szczyt popularności, by już nigdy z niego nie spaść. Tyle że Gintrowski miał inne oczekiwania i był pozbawiony złudzeń.

GORZKI SMAK WOLNOŚCI

Już w 1989 r. rozumiał, że smak wolności będzie gorzki i niespecjalnie się entuzjazmował wyborami wygranymi przez „drużynę Lecha Wałęsy”. Pamiętam własne zaskoczenie: spodziewałem się poznać bojownika, tymczasem bard okazał się człowiekiem dowcipnym i refleksyjnym. No i nie cierpiał słowa bard. Sam uważał się za kompozytora i marzył o napisaniu symfonii. To marzenie nigdy się nie spełniło, choć udało mu się wystąpić z orkiestrą.

Dobrze przewidział jednak, że dawne zasługi wkrótce nie będą miały znaczenia. Że Solidarność szybko roztrwoni swój kapitał, że niepodległa Polska nie będzie taka, o jakiej marzyliśmy, i że trzeba szukać nowej drogi w nowych czasach. Owszem, po powrocie Jacka Kaczmarskiego do kraju w 1990 r. nagrali jeszcze jedną wspólną płytę, występowali razem, ale nie było już powrotu do entuzjazmu z początku lat 80. Do czasów, kiedy zaśpiewane przez trio (ze Zbigniewem Łapińskim przy fortepianie) „Mury” stały się nieoficjalnym hymnem Solidarności, a Gintrowski z Kaczmarskim występowali w wielkich halach i na wielkich festiwalach, np. w Opolu. Kaczmarski w nowych czasach próbował różnych rzeczy: pisał powieści, wyjechał do Australii, ale jakoś nie potrafił się odnaleźć. Gintrowski przeciwnie. Postawił na pisanie muzyki filmowej i dobrze sobie radził, pracując również jako wykładowca w szkole filmowej. A im był starszy, tym mniej koncertował i nagrywał. Poza remanentami z czasów drugiego obiegu wydał po 1989 r. tylko trzy płyty, w tym dwie z utworami do wierszy Zbigniewa Herberta. Zawsze powtarzał zresztą, że ma szczęście do autorów, skoro piszą dla niego Jacek Kaczmarski i twórca „Trenu Fortynbrasa” (który w żartach przedstawiał się jako „tekściarz pana Gintrowskiego”).

DRUGIE ŻYCIE

Wielu wierszom Herberta (ale też innych poetów) dał zresztą drugie życie, stając się nadwornym „śpiewakiem Pana Cogito”. Wydaje się też, że w przeciwieństwie do Kaczmarskiego, fantastycznego tekściarza obdarzonego jednak przeciętnym głosem (jak świetnie mogą zabrzmieć jego piosenki, dowiodły dopiero Strachy na Lachy), miał szansę na prawdziwą karierę muzyczną. Nie było żadnego powodu, by jego piosenki nie lądowały na listach przebojów, jak dzieje się to z utworami Jaromira Nohavicy czy Leonarda Cohena. Poza jednym. Nie był tym zainteresowany. Zupełnie wystarczało mu, że może śpiewać, co chce, i mówić słowami Herberta czy Kaczmarskiego o sprawach najważniejszych. Do tych, którzy chcą słuchać. �

©� WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE

Okładka tygodnika WPROST: 43/2015
Więcej możesz przeczytać w 43/2015 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 43/2015 (1702)

  • Czego nam nie mówią w kampanii 18 paź 2015, 20:00 Z rachunku prawdopodobieństwa wynika, że przy strzale z karnego bramkarz powinien czekać na piłkę w środku bramki. A ten skacze. Miota się – w lewo, w prawo. Mało to skuteczne, ale widowiskowe i z pewnością mniej przynosi szkód... 3
  • Skaner 18 paź 2015, 20:00 Protesty Górnicy wkraczają do akcji W ostatnim tygodniu kampanii wyborczej górnicy wyjdą na ulice Specjaliści od politycznego PR- -u twierdzą, że ostatni tydzień kampanii jest kluczowy dla wyniku wyborów. Można w nim wiele zyskać, ale... 6
  • Zdarzyło się jutro 18 paź 2015, 20:00 Kopacz w kosmosie, Jarosław nazista, redaktor Masa i inne atrakcje. 10
  • Zmiana ma na imię wolność 18 paź 2015, 20:00 W ostatnim tygodniu kampanii słuchajmy uważnie polityków. Nie ich obietnic, ale tego, co mówią o naszej wolności. To jej brakuje nam dziś najbardziej. 14
  • Obietnice i zapowiedzi 18 paź 2015, 20:00 Jeśli nie zarabiasz dużo i jesteś rodzicem, nie głosuj na Nowoczesną, ale na PiS lub lewicę. Partia Petru wesprze bogatych singli, PO dociśnie śrubę zleceniobiorcom. Takie są m.in. wnioski z lektury programów – sprawdźcie państwo w zestawieniu. 16
  • Więcej wojska na wschodzie Polski 18 paź 2015, 20:00 Mamy mieć zdolność obrony każdego skrawka terytorium. To jest szczególnie istotne w kontekście zmiany strategii prowadzenia wojny przez Rosję. Rozbudowuje ona siły specjalne, które są zdolne do szybkich uderzeń punktowych i prowadzenia tak zwanej wojny hybrydowej – mówi... 18
  • Ostatnia prosta do ślubów 18 paź 2015, 20:00 Rotę ślubowania poselskiego umieszczono w konstytucji: „Uroczyście ślubuję rzetelnie i sumiennie wykonywać obowiązki wobec Narodu, strzec suwerenności i interesów Państwa, czynić wszystko dla pomyślności Ojczyzny i dobra... 20
  • Walka o głosy ulicy 18 paź 2015, 20:00 Tego nie ma w telewizji – kulisy spotkań z wyborcami wyglądają zupełnie inaczej niż to, co pojawia się na ekranach. Oto jakich trików używają liderki głównych formacji. 22
  • Debata, której nie ma 18 paź 2015, 20:00 Najważniejsi aktorzy zmagań o nasze głosy jak zwykle zapominają, że to nie konkurs piękności, PR, ale konkurencja na wizje i zaufanie w możliwości ich realizacji. Żyjemy w czasach postpolityki, czasach, w których nie rozmawiamy przy... 23
  • Jak PiS idzie po władzę 18 paź 2015, 20:00 25 maja Kawa dla wyborców Dzień po wyborach prezydenckich Andrzej Duda o 7 rano rozdawał kawę warszawiakom. Później pojechał na Jasną Górę i na Wawel. Część komentatorów uznała, że w ten sposób prezydent elekt zainaugurował... 24
  • Dzień po dniu - jak gasła nadzieja w PO 18 paź 2015, 20:00 25 maja Platforma odcina się od Komorowskiego Andrzej Biernat dzień po wyborach prezydenckich stwierdza, że sztab odpowiadający za kampanię był Komorowskiego, nie PO. – Platforma nie przegrała, to dlaczego mamy jakieś konsekwencje... 26
  • Bogaci muszą płacić 18 paź 2015, 20:00 Można połączyć górnictwo z energią odnawialną, np. montować na hałdach panele słoneczne – mówi "Wprost" Barbara Nowacka, liderka Zjednoczonej Lewicy 28
  • Moda na start-up 18 paź 2015, 20:00 Polscy startupowcy nie przypominają rekinów biznesu, nie uprawiają też klasycznego wyścigu szczurów. Tworzą nie tylko model biznesu, ale i styl życia. Coraz częściej ich sukcesami interesują się światowi inwestorzy. 30
  • Wiza kupiona za czesne 18 paź 2015, 20:00 Polska od lat jest drogą tranzytową dla nielegalnych imigrantów. Korzystają z niej pseudostudenci, którzy opłacają czesne tylko po to, żeby wjechać na teren Unii Europejskiej. Zdaniem ekspertów proceder ten jest poza kontrolą państwa, a imigrantów uciekających w ten sposób na... 34
  • Listy do władzy 18 paź 2015, 20:00 Petycje to coraz popularniejsze narzędzie komunikacji obywateli z władzą. Będzie jeszcze rosnąć w siłę. Właśnie weszła w życie ustawa ułatwiająca ich składanie, a dodatkowo taka forma aktywności to wotum nieufności dla polityków. 36
  • Dziesięć świętych krów 18 paź 2015, 20:00 Bardzo kosztowni dla społeczeństwa i nietykalni. Wcześniejsze emerytury, trzynaste, a nawet czternaste pensje, deputaty, wieloletnie gwarancje zatrudnienia, darmowe przejazdy. Przywileje różnych grup w Polsce wciąż mają się dobrze. Wybory to okazja, by przyklepać swoje pozycje... 38
  • Polska jak wrak 18 paź 2015, 20:00 Wstrząsające wrażenie zrobił na mnie wywiad Roberta Mazurka z Piotrem Marciniakiem, byłym dyplomatą przebywającym w Moskwie w trakcie katastrofy smoleńskiej. Nie wiem, dlaczego doszło do tej katastrofy, wiem jedno, i ten wywiad to... 41
  • Kiedy ulotni się smród 18 paź 2015, 20:00 Dla jednych skorumpowany polityk, dla innych ofiara spisku zagranicznej konkurencji. Po latach od usłyszenia pierwszych zarzutów Henryk Stokłosa nadal pozostaje biznesowym fenomenem. Jednak wychodzenie z aferalnego szamba nie przychodzi łatwo. Nawet jeżeli na koniec wyroki... 42
  • Auto na chwilę 18 paź 2015, 20:00 Nie trzeba być właścicielem samochodu, by z niego w pełni korzystać – przekonują Polaków wypożyczalnie aut. I robią to coraz skuteczniej. Rynek ten rośnie o kilkanaście procent rocznie. 44
  • Prezeski zarabiają mniej 18 paź 2015, 20:00 W zarządach spółek giełdowych panie stanowią zdecydowaną mniejszość. I na dodatek są gorzej opłacane od mężczyzn. 46
  • Piwne nawadnianie 18 paź 2015, 20:00 Małe browary rzemieślnicze i większe regionalne przemeblowują polski rynek piwa. Trwa wyścig o to, kto najlepiej sprosta coraz bardziej wymagającym gustom Polaków. 50
  • Piwo z uzdrowiska 18 paź 2015, 20:00 Kiedyś dla Polaka piwo miało być zimne i mokre. Rozróżniał tylko między jasnym a ciemnym. Teraz trzeba sprostać zupełnie nowym wyzwaniom – mówi Jaromir Kaczanowski, prezes zarządu Browaru Fuhrmann z Połczyna-Zdroju niedaleko Koszalina. 54
  • HOSSA BESSA 18 paź 2015, 20:00 Kogo kusi browar Grażyna Kulczyk chce sprzedać Stary Browar w Poznaniu. To jeden z głównych składników fortuny poznańskiej businesswoman, wycenianej na 2,7 mld zł. Kompleks mieści się w odrestaurowanym XIX-wiecznym Browarze Huggerów. W... 56
  • Koniec ery atlantyckiej 18 paź 2015, 20:00 Rozpada się układ świata oparty na sojuszu Europy z Ameryką. Czy Europa zdecyduje się przyłączyć do eurazjatyckiego bloku tworzonego przez Chiny i Rosję? 58
  • Rosyjski dylemat 18 paź 2015, 20:00 Ważnym tematem debat sprzed ponad 20 lat była idea planu Marshalla dla Rosji, by pomóc jej się wydobyć z trudności gospodarczych. Sergiej Karaganow, wpływowy ekspert rosyjski od bezpieczeństwa narodowego, twierdził wtedy, że Rosja nie... 61
  • Przedsionek folwarku zwierzęcego 18 paź 2015, 20:00 Szwedzka rzeczywistość sterowana poprawnością polityczną bywa śmieszna, ale też staje się coraz groźniejsza. Prowokuje bowiem rozwój silnej, skrajnie nacjonalistycznej opozycji. 62
  • Fundacja, trust, testament a sukcesja majątkowa 18 paź 2015, 20:00 Osiemnaście procent przedsiębiorstw w Polsce to biznesy rodzinne. W firmach rodzinnych pracuje 24 proc. ogółu zatrudnionych. Realizują one ponad 21 proc. inwestycji. Ich założyciele i właściciele chcą wiedzieć, w jaki sposób nastąpi... 65
  • Wielkie pieniądze za drogę do raju 18 paź 2015, 20:00 Dla zorganizowanych grup przestępczych przemyt ludzi do Europy stał się bardziej opłacalny niż handel narkotykami. 66
  • Synodalne zwarcie 18 paź 2015, 20:00 Na synodzie ds. rodziny polscy reprezentanci jednoznacznie wspierają frakcję konserwatywną. Ale zarówno przeciwnicy, jak i zwolennicy zmian w Kościele wiedzą, że ostateczna próba sił dopiero przed nimi. 68
  • Pyrrusowy „Playboy” 18 paź 2015, 20:00 Informacja, że „Playboy” rezygnuje z nagich zdjęć modelek, stała się jednym z najważniejszych newsów tygodnia. To dlatego, że pismo było uważane za symbol rewolucji seksualnej. Zresztą dziś też powinno być, bo związana z internetem ekspansja pornografii to druga... 70
  • Paryż od podszewki 18 paź 2015, 20:00 Tygodnie mody to jednocześnie wielki biznes i wielkie targowisko próżności pełne tzw. łowców stylu i pretensjonalnych celebrytów oraz blogerów. A największym targowiskiem świata jest Paryż. 74
  • Komedia to poważna sprawa 18 paź 2015, 20:00 Komedię trzeba grać serio. Wtedy jest najśmieszniejsza – mówi „Wprost” Wojciech Pokora, którego książka „Z Pokorą przez życie” właśnie ukazała się na rynku. 76
  • Testament krwawego barona 18 paź 2015, 20:00 Zrusyfikowany Niemiec nawrócony na buddyzm został zamordowany przez bolszewików, gdy próbował doprowadzić do odrodzenia się eurazjatyckiego imperium Czyngis-chana. Dziś jego plan realizuje Władimir Putin. 78
  • Śpiewak Pana Cogito 18 paź 2015, 20:00 Zmarły trzy lata temu Przemysław Gintrowski był bardem, który bardem być nie chciał, i talentem muzycznym, którego nie interesowała kariera muzyczna. 82
  • Dogonić drony 18 paź 2015, 20:00 Amerykańscy prawodawcy głowią się nad przepisami, które nadążą za rozwojem rynku latających bezzałogowców. W USA jest już ich tak dużo, że zagrażają samolotom. Wątpliwości budzi też pomysł wyposażania policyjnych dronów w broń i kamery. 84
  • Pieniądze na zdrowie 18 paź 2015, 20:00 Polskie lecznictwo jest w stanie wchłonąć każde fundusze. Cała sztuka, by właściwie je zagospodarować - mówili uczestnicy debaty „Głosuj na zdrowie”. 86
  • Serowa zagroda 18 paź 2015, 20:00 W Polsce działa kilkaset małych serowni produkujących ekskluzywne i wykwintne sery. I mimo że mają uznanie smakoszy, rynek zdobywają powoli. 88
  • KALEJDOSKOP KULTURALNY 18 paź 2015, 20:00 KSIĄŻKI Mariusz Cieślik Wielka powieść amerykańska Jeśli ktoś chciałby się dowiedzieć, czym jest wielka powieść amerykańska, powinien czytać Toma Wolfe’a. Chodzi o społeczną panoramę, portret epoki, wielowątkową powieść... 90
  • Mistrzowie debetu 18 paź 2015, 20:00 Wymagające od siebie rządy w normalnych czasach wydają mniej pieniędzy, niż otrzymują z podatków. To ekonomiczny zdrowy rozsądek” – przekonywał w ubiegłym tygodniu podczas debaty w brytyjskim parlamencie kanclerz George... 100
  • Recepty na zrozumienie świata 18 paź 2015, 20:00 Po raz kolejny na Europejskim Forum Nowych Idei w Sopocie spotkali się wybitni przedstawiciele polityki, mediów i świata nauki. Dyskutowano o ideach, które w najlepszy sposób sprawdzą się w ciągle zmieniającej się rzeczywistości. 103
  • Skutki otyłości u dzieci 18 paź 2015, 20:00 Otyłość to epidemia XXI w., która dosięgła również dzieci. Ze statystyk WHO wynika, że co piąte dziecko w Europie ma nadmierną masę ciała, a jedna trzecia z nich jest otyła. 104
  • Lekarstwo na talerzu 18 paź 2015, 20:00 Dietetycy i lekarze są zgodni, że w przypadku niektórych chorób prawidłowa dieta nie tylko może zahamować ich postęp i być ważnym wsparciem terapii, ale wręcz doprowadzić do wyleczenia. 105
  • Warszawskie kamienice - top 10 18 paź 2015, 20:00 1. Piękna 44 To neoklasycystyczna sześciopiętrowa kamienica, zaprojektowana 128 lat temu przez Karola Kozłowskiego, architekta, który zasłynął wieloma realizacjami, m.in. projektem gmachu Filharmonii Narodowej w Warszawie. Znajduje się w... 106
  • nieruchomosci.wprost.pl Rezydencje podwarszawskie – top 10 18 paź 2015, 20:00 1. Ventana Ventana to kameralne osiedle w Walendowie, położone 18 km od Warszawy. Dzięki nowo otwartej obwodnicy dojazd do centrum stolicy zajmuje stąd zaledwie 15 minut, a na lotnisko Chopina niespełna 10 minut. W okolicy osiedla znajdują... 112
  • Nowa jakość w starych murach 18 paź 2015, 20:00 Mieszkanie w starannie zrewitalizowanej XIX-wiecznej kamienicy, w samym centrum Warszawy, bez wątpienia nobilituje. Ale to nie tylko prestiż, to także doskonała inwestycja. 114

ZKDP - Nakład kontrolowany