Archeologia oszustw

Archeologia oszustw

Dodano:   /  Zmieniono: 
W Izraelu odkryto warsztaty specjalizujące się w fałszowaniu archeologicznych znalezisk
Muzeum w Jerozolimie zapłaciło ponad 500 tys. dolarów za rzeźbiony w kości słoniowej owoc granatu, który miał wieńczyć królewskie berło z czasów króla Salomona. Na podstawie inskrypcji wyrytej na jego powierzchni: "Należy do Świątyni Pana, świętej dla kapłanów", eksperci uznali, że obiekt pochodzi ze słynnej świątyni Salomona w Jerozolimie, spalonej w VI wieku p.n.e. przez babilońskiego króla Nabuchodonozora. Byłby to jedyny materialny dowód na istnienie tej świątyni, toteż główka berła stała się perłą kolekcji muzealnej. Dopiero w tym roku, prawie 20 lat po zakupie, obiekt został przeanalizowany przez ekspertów z uniwersytetu w Tel Awiwie pracujących pod kierunkiem Yuvala Gorena. Badania wykazały, że pochodzi on z epoki brązu, powstał zatem kilkaset, a nawet kilka tysięcy lat przed wybudowaniem świątyni Salomona!
Widoczna na nim inskrypcja została wyryta niedawno, a wypełniająca litery patyna została sztucznie stworzona z wykorzystaniem krzemionki. Goren wykrył fałszerstwo dzięki mikroskopowi skaningowemu najnowszej generacji, ale podobną ekspertyzę można było uzyskać już w latach 70. XX wieku, wykorzystując zwykły mikroskop. Nikomu jednak na tym nie zależało, bo chęć posiadania w kolekcji oryginalnego obiektu ze świątyni Salomona okazała się silniejsza niż zdrowy rozsądek.

Kości Jakuba
Fałszerstwa w archeologii są na porządku dziennym, a wiele z nich dotyczy wydarzeń biblijnych. Przykładem jest ossuarium Jakuba, brata Jezusa. Była to skrzynia z wapienia używana w I wieku n.e. do przechowywania kości po rozkładzie tkanek złożonego w grobie ciała, z inskrypcją z imieniem syna Józefa i brata Jezusa, który - według żydowskiego historyka Józefa Flawiusza - został ukamienowany w 62 r. n.e. Odnalezienie ossuarium zostało nazwane przez media najważniejszym odkryciem w badaniach nad Nowym Testamentem. Zaprezentowano je z pompą na wystawie w muzeum w Toronto w Kanadzie. Dopiero badania Yuvala Gorena, "pogromcy fałszerzy", wykazały, że napis sfabrykowano przy użyciu sproszkowanej kredy zmieszanej z wodą. Taka patyna nigdy nie mogłaby się uformować w naturalnych warunkach.
Fałszerstwem okazała się też tabliczka z imieniem króla Joasza, z informacją o przebudowie świątyni Salomona w Jerozolimie. Miała ona być, podobnie jak główka berła z muzeum w Jerozolimie, materialnym śladem istnienia najświętszego sanktuarium religii żydowskiej. Geolodzy potwierdzili autentyczność zabytku. I być może tabliczka byłaby sensacją archeologiczną, gdyby laboratorium Gorena nie odkryło fałszerstwa podobnego jak w wypadku berła Salomona. Tabliczka była starożytna, ale wyryte na niej inskrypcje powstały kilka lat temu.
Odkrycia laboratorium Yuvala Gorena doprowadziły do aresztowania Odeda Golana, właściciela tabliczki i handlarza antykami. W fałszerskich warsztatach w Tel Awiwie i Ramat Gan znajdował się zestaw narzędzi do wykonywania i postarzania inskrypcji oraz plik artykułów naukowych na temat pisma i języka z okresu pierwszej świątyni Salomona. Policja znalazła też "starożytne" pieczęcie w różnym stadium produkcji, m.in. pieczęć Jotama, biblijnego króla Judei. Wypuszczona na rynek antykwaryczny wywołałaby zapewne kolejną "naukową rewolucję".

Jaskinia proroka
Polityczny wydźwięk ma ubiegłoroczne odkrycie archeologa Shimona Gibsona, który również pospieszył się z wyciąganiem wniosków. Gibson twierdzi, że odnalazł jaskinię, w której mieszkał i nauczał Jan Chrzciciel. Około 5 km od wsi Ein Kerem w Izraelu, która - według tradycji biblijnej - była miejscem narodzin proroka, na terenie należącym dzisiaj do kibucu Tzuba, archeolodzy natrafili na jaskinię sztucznie wykutą w skale między rokiem 800 a 500 p.n.e. W jej wnętrzu znaleziono tysiące skorup naczyń oraz wykute w skale schody prowadzące do dna jaskini. Niewykluczone, że w jaskini mieściła się mykwa, łaźnia do rytualnych oczyszczeń w religii żydowskiej.
Jan Chrzciciel był krewnym Jezusa, głosił przybycie proroka potężniejszego niż on sam. Chrzcił wiernych, zanurzając ich w rzece Jordan. Wątpliwe, czy odkrytą przez Gibsona jaskinię można uznać za siedzibę Jana Chrzciciela na podstawie wyrytych na ścianach przedstawień. Jedna z postaci ukazana jest z wielką strzechą włosów, odziana w materiał przypominający skórę zwierzęcą. Według Biblii, Jan nie strzygł włosów i nosił odzież z sierści wielbłądziej. Na ścianie po drugiej stronie jaskini wyryto twarz mężczyzny. Gibson twierdzi, że to głowa Jana Chrzciciela odcięta na rozkaz króla Heroda Antypasa.
Jaskinia była odwiedzana przez czcicieli proroka i być może nawet zamieszkana przez pustelników, ale nie ma dowodów, że mieszkał tam Jan Chrzciciel. Nie ma powodu, by sądzić, że tylko miejsce zamieszkania proroka mogło być ozdobione jego wizerunkiem. Figury wyryte na ścianach mogą świadczyć o późniejszym kulcie Jana Chrzciciela w jaskini, a takich miejsc kultu jest wiele w Izraelu. Pielgrzymi do dziś odwiedzają grotę w Betlejem, gdzie, jak wierzą, skapnęła kropla mleka Marii, matki Jezusa.

Pałac Dawida
Wątpliwości budzi też odkrycie dokonane przez izraelską archeolog Eilat Mazar z uniwersytetu w Jerozolimie, która twierdzi, że odkopała we wschodniej części Jerozolimy pałac biblijnego króla Dawida. Opis budowy tego wspaniałego pałacu, wzniesionego z drogocennych materiałów ofiarowanych przez Hirama, króla Tyru, można przeczytać w Starym Testamencie, w Drugiej Księdze Samuela. Dotychczas Mazar odsłoniła kamienne fundamenty i fragmenty dekoracji budowli w stylu fenickim oraz skorupy naczyń z X wieku p.n.e. W ruinach odkryto także pieczęć urzędnika wymienionego z imienia w Księdze Jeremiasza. Kłopot polega na tym, że Mazar nie znalazła najmniejszej nawet wskazówki, że w odkrytym przez nią budynku mieszkał król Dawid. Mało tego, nie sposób udowodnić, że rzeczywiście był to pałac. Archeolodzy przyznają, że Mazar odnalazła ważny budynek z X wieku p.n.e., ale nie ma dowodów na jego związki z biblijną tradycją.
Niewiele dotychczas znaleziono dowodów na potwierdzenie dosłowności zapisu biblijnego. Gdyby budynek odkryty przez Mazar okazał się pałacem króla Dawida, badaczka miałaby zapewnione na wieki miejsce w panteonie najsłynniejszych archeologów. Potencjalne odkrycie pałacu Dawida ma też ogromną wartość polityczną, bo wschodnią cześć Jerozolimy zamieszkują teraz Arabowie. O ile żydowscy archeolodzy skłonni są więc dać wiarę teoriom Mazar, o tyle Palestyńczycy uważają jej interpretację za akt politycznej rozgrywki. Hani Nur el-Din z arabskiego uniwersytetu Al-Quds w Jerozolimie oskarżył nawet badaczkę o naginanie faktów do teorii. Archeologia często splata się z polityką, a niektórzy badacze w pogoni za sławą tracą zdrowy rozsądek.
Więcej możesz przeczytać w 43/2005 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 43/2005 (1195)

  • Na stronie - Prezydent z lęku30 paź 2005Oto wybraliśmy sobie dobrotliwego ojca, który nie będzie nas za bardzo gonił do pracy3
  • IV prezydent pospolitej30 paź 2005Po zwycięstwie Lecha Kaczyńskiego Platforma Obywatelska nie powinna wchodzić do rządu6
  • Lech, brat Jarosława30 paź 2005Lech Kaczyński jest mistrzem wkręcania ludzi niczym bohaterowie programu "Mamy cię!"14
  • Nadprezydent30 paź 2005Żaden polityk nie miał w III RP tak wielkiej władzy jak obecnie Jarosław Kaczyński20
  • Choroba władzy30 paź 2005Po raz pierwszy ci, których wybieraliśmy, walczyli o władzę w Polsce, a nie władzę nad Polską22
  • Okiem barbarzyńcy - Straszny tydzień30 paź 2005Z przeciwnikami można sobie poradzić. Na miejscu Tuska obawiałbym się takich sojuszników jak Osiatyński24
  • Ryba po polsku - Na własną prośbę30 paź 2005Tusk powinien się rozejrzeć, czy w jego sztabie nie zalągł się jakiś agent Pedecji26
  • Skaner30 paź 2005RZĄDY Miller lepszy od Marcinkiewicza Rząd Kazimierza Marcinkiewicza nie będzie najszybciej stworzonym gabinetem po 1989 r. Miałby szansę nim zostać, gdyby nie ustalony przez Aleksandra Kwaśniewskiego kalendarz wyborczy. Desygnowany na...28
  • Dossier30 paź 2005MAŁGORZATA TUSK żona Donalda Tuska "Mąż potrafi gotować rewelacyjny bigos. Gotuje go tygodniami, a składa się z pięciu kilo kapusty kiszonej bardziej i pięciu kilo kapusty kiszonej mniej" TVP 1 MARIA KACZYŃSKA żona Lecha...29
  • Sawka czatuje30 paź 200530
  • Playback30 paź 200534
  • Poczta30 paź 2005ELEKTROMACHIA W artykule "Elektromachia" (nr 42) znalazła się błędna informacja, że Grupa Neonet, dystrybutor sprzętu AGD i RTV, ma kłopoty finansowe. W rzeczywistości spółka zwiększa przychody, ma dodatni wynik...34
  • Z życia koalicji30 paź 2005Marszałka Sejmu nie ma, nie ma też wicemarszałków. Ale już wkrótce jednym z nich może zostać Andrzej Lepper. Bo, zdaniem Jarosława Kaczyńskiego, "jest on posłem i jak każdy poseł może być wicemarszałkiem"....36
  • Z życia opozycji30 paź 2005Postkomuniści obrzydzają demokrację. Niesprawiedliwe? Ale prawdziwe. 30 proc. wyborców SLD z 2001 r. nie poszło do urn tej jesieni. Ponad milion ludzi wierzyło, że rządy Leszka Millera nie będą totalną klapą! Polska to jednak...37
  • Nałęcz - Język karłów30 paź 2005Kampania prezydencka była wyjątkowo brutalna. By pogrążyć rywala, obie strony gotowe były sięgnąć po najbardziej skrajne argumenty. Jedni szukali haków w życiorysach dziadków, udając, że nic nie rozumieją z dramatycznych...38
  • Fotoplastykon30 paź 2005© Henryk Sawka (www.przyssawka.pl)39
  • Teatr Kiszczaka30 paź 2005Zabójstwo księdza Popiełuszki nie uderzało w generałów Jaruzelskiego i Kiszczaka, lecz pomogło im się uwiarygodnić40
  • Misja kompromitacja30 paź 2005Kilkudziesięciu oficerów i urzędników MON zasiądzie na ławie oskarżonych za fatalne przygotowanie polskiej misji w Iraku46
  • Pielgrzymka do Dziwisza30 paź 2005O swej podróży do Polski Benedykt XVI rozmawiał z krakowskim metropolitą, a nie z polskim episkopatem48
  • Giełda30 paź 2005HOSSA ŚWIAT Prawdziwy milioner 2,6 mln funtów powinien zgromadzić Brytyjczyk, żeby żyć jak prawdziwy milioner, czyli nie pracować i się nie martwić, skąd wziąć pieniądze na utrzymanie - wyliczył bank Coutts. W Londynie, gdzie...50
  • Hossa na grypie30 paź 2005Gospodarka potrafi się szybko uodpornić na każdy "wirus"52
  • Ameryka górą!30 paź 2005Rychły koniec Stanów Zjednoczonych wróży w swoim bestsellerze "Schyłek imperium" i w wywiadach prasowych francuski demograf Emmanuel Todd. Chiny zepchną Stany Zjednoczone z pozycji supermocarstwa - idą dalej w swoich...58
  • Pożeracze Kluski30 paź 2005Dwa razy bardziej niż sędziom ufamy sprzedawcom!64
  • Samuraj na działce30 paź 2005Japończycy cywilizują Syberię66
  • 2 x 2 = 4 - Niedowaga intelektualna30 paź 2005W XX wieku poniosła klęskę idea przymusowego uszczęśliwiania ludzkości70
  • Supersam30 paź 200574
  • VW jetta - reaktywacja30 paź 2005Amerykanie uwielbiają jettę (nazwa pochodzi od angielskiego jetstream, co oznacza silny prąd powietrza w troposferze) - to najlepiej sprzedające się europejskie auto w USA (sprzedano już ponad 2,2 mln egzemplarzy). W Europie ten model przez...74
  • Zegarek na wieczność30 paź 2005Zegarek z wiecznym kalendarzem, który bez względu na liczbę w dni miesiącu, zawsze pokazuje aktualną datę (nie wymaga więc regulacji) - to świąteczna propozycja amerykańskiej firmy Timex. W linii dla mężczyzn dominują duże tarcze o...74
  • Tosty Elvisa30 paź 2005Cucina, najnowsza gama urządzeń kuchennych firmy Philips, nawiązuje w swojej estetyce do boomu na tego typu sprzęty w latach 50. w USA. W serii znajdują się blender z młynkiem do mielenia kawy i rozdrabniania mięsa, czajniki z nie...74
  • Medialny kufer30 paź 2005Po telefonach komórkowych z wbudowaną kamerą wideo i odtwarzaczem MP3 oraz PDA, czyli palmtopie łączącym funkcje m.in. aparatu fotograficznego i konsoli do gier, najnowszym osiągnięciem w świecie technicznych gadżetów jest platforma...74
  • Europa postrodzinna30 paź 2005Obniżenie podatków dla rodzin jest najlepszym lekarstwem na starzenie się Starego Kontynentu76
  • Cyganeria z Wall Street30 paź 2005Po hipisach i yuppies nastał czas bobosów80
  • Hiszpanka z Ameryki30 paź 2005Hiszpanka rozprzestrzeniła się wskutek... cenzury84
  • Ukraiński Schindler30 paź 2005POLEMIKA Czy człowiek, który otwarcie sympatyzował z nazistami, może być uznany za Sprawiedliwego wśród Narodów Świata? - zastanawiał się na naszych łamach Szewach Weiss, przewodniczący przyznającej ten tytuł...87
  • Know-how30 paź 2005LATAJĄCE MIKROBY Bakterie potrafią pokonać setki kilometrów, przenosząc się wraz z pyłem i piaskiem. Japońscy badacze wykryli w okolicy Tokio dużą ilość mikrobów, które pochodzą z kontynentalnej Azji. To tzw....89
  • Windowanie leków30 paź 2005Prawie 2 mld zł wydają na lobbing w Polsce firmy farmaceutyczne90
  • Apteka zwierząt30 paź 2005Szympansy wykorzystują rośliny do mechanicznego usuwania pasożytów z jelit94
  • Archeologia oszustw30 paź 2005W Izraelu odkryto warsztaty specjalizujące się w fałszowaniu archeologicznych znalezisk96
  • Bez granic30 paź 2005STAN ZAGROŻENIA Okolice Zatoki Meksykańskiej przeżywają sezon huraganów. Stan, który przeszedł przez kraje Ameryki Środkowej, zabił ponad 2000 osób. Połowa z nich poniosła śmierć pod lawiną błota i kamieni w...98
  • Al-karitha, czyli katastrofa30 paź 2005Saddam Husajn może się okazać rozgrywającym w walce o przyszłość Iraku100
  • Mały wróg30 paź 2005Pakt Ribbentrop - Mołotow to najbardziej jaskrawy przejaw rosyjskiego sposobu myślenia o geopolityce104
  • Ptasia grypa Kima30 paź 2005Korea Północna rozwija największy na świecie program budowy broni biologicznej106
  • Chicago w Sztokholmie30 paź 2005Tamę fali przestępczości w Szwecji może położyć skuteczne prawo108
  • Menu30 paź 2005KRÓTKO PO WOLSKU Plan lotu Krytyka nie zostawiła suchej nitki na filmie "Plan lotu". Mnie, mimo pewnych fabularnych nieprawdopodobieństw, trzymał on w napięciu, a gra Jody Foster była koncertowa. Jednak o czym innym chciałem...110
  • Mona Lisa z ogniem między nogami30 paź 2005Większość współczesnej sztuki to powielanie prowokacji dadaistów sprzed 80 lat112
  • Nowy Zimerman30 paź 2005Tylko jeden wybitny pianista startował w tegorocznym Konkursie Chopinowskim... i wygrał116
  • Czarodzieje ze Szmaragdowego Grodu30 paź 2005Depeche Mode jest jedną z bardziej szacownych instytucji rocka - nie klasy The Rolling Stones, ale The Cure i U2118
  • Ueorgan Ludu30 paź 2005KOLEJNE SUKCESY POLSKICH SPECJALISTÓW Po wydłużeniu Małysza Ekipa medyczno-trenerska Adama Małysza odnotowała ostatnio ogromne osiągnięcie - wydłużono naszego mistrza. Dzięki temu będzie on mógł na dłuższych nartach...120
  • Skibą w mur - Duma przez duże De30 paź 2005Duma jest jak pompka, bo może powodować zbiorowe uniesienia122