Chicago w Sztokholmie

Chicago w Sztokholmie

Dodano:   /  Zmieniono: 
Tamę fali przestępczości w Szwecji może położyć skuteczne prawo
Policjant zdążył krzyknąć: "Na podłogę!", zanim na posterunek spadł grad pocisków. Seria piętnastu strzałów z broni maszynowej przygwoździła na kilka minut do ziemi ludzi w mundurach i szukających pomocy cywilów. Incydent zdarzył się nie w Kolumbii czy RPA, lecz w uchodzącej za oazę spokoju Szwecji. Ostrzelany został posterunek policji w miejscowości Soedertaelje niedaleko Sztokholmu. Szukała tu schronienia 17-letnia dziewczyna, uciekając przed grupą miejscowych chuliganów. Napastnicy pochodzący ze środowisk imigrantów poczuli się podobno dotknięci tym, że nękana przez nich nastolatka nazwała ich "czarnuchami". Skończyło się oblężeniem komisariatu.
W dziewięciomilionowej Szwecji żyje niemal milion imigrantów z różnych części świata - od Europy Wschodniej po Amerykę Łacińską i Bliski Wschód czy Afrykę. Wrześniowy incydent wpisuje się jednak nie tyle w napięcia na tle etnicznym, w Szwecji będące raczej wyjątkiem niż regułą, ile w ogólną scenerię coraz liczniejszych tu aktów przemocy, które odbierają skandynawskiemu krajowi idylliczne atrybuty. W końcu sierpnia na autostradzie pod Sztokholmem płonęły samochody, a inne lądowały w rowie z oponami przebitymi kolcami. Nie była to scena z filmu gangsterskiego, lecz napad rabunkowy na opancerzony furgon z milionami koron. Sprawnie zorganizowany, gdyż w tym samym czasie w Sztokholmie wyleciał w powietrze bankomat, dezorientując policję i rozpraszając pościg za przestępcami.
Statystyki są porażające. Według ostatniego raportu policji i firm ochroniarskich, Szwecja bije europejskie rekordy w liczbie i skuteczności napadów na konwoje z pieniędzmi. Od 1998 r. zrabowano tu w ten sposób ponad 100 mln dolarów. Na obszarze wielkiego Sztokholmu przestępcy kradną każdego dnia przeciętnie 33 samochody i dokonują dwóch napadów na banki, kasy, a także sklepy jubilerskie czy spożywcze i stacje benzynowe. W Szwecji codziennie notuje się trzy przestępstwa z użyciem broni palnej. W ubiegłym roku w całym kraju z rąk bandytów zginęło 209 osób. Policja zaczyna przyrównywać Sztokholm i inne miasta szwedzkie do Chicago lat 30. Porównania z USA są jednak mylące, bo miasta USA przestały być symbolami gangsterskiego rozpasania, a po wyjątkowo niebezpiecznym kiedyś nowojorskim Central Parku można dziś spacerować w nocy.

Diabły na motocyklach
Osobliwą szwedzką specjalnością staje się rosnąca samowola gangów motocyklowych, zwanych w skrócie MC. Grupy o malowniczych, tchnących ogniem piekielnym nazwach, jak Hells Angels MC, Bandidos, Red Devils, X-team, Wolfpack, Fucked for Life, oddają się jednak nie tyle dzikim i romantycznym eskapadom na ryczących dwukołowych maszynach, ile handlowi narkotykami, napadom rabunkowym i krwawym porachunkom przestępczym. Z raportów szwedzkiej policji wynika, że większość członków takich grup w wieku od 21 do 39 lat nigdy nie jeździła na motocyklu.
Liczba gangów MC, powiązanych ze zorganizowaną przestępczością, stale rośnie. Stały się one wzorem dla innych grup kryminalnych, które zajmują się zakazanym handlem, od alkoholu i papierosów po amfetaminę i kokainę, rabują banki i sklepy, coraz częściej też szantażują i wymuszają pieniądze od przedsiębiorców. Pod groźbą bomb i zamachów z bronią właściciele restauracji czy firm budowlanych bywają zmuszani do wypłacania wysokich sum bandytom za "ochronę" lub likwidację rzekomych długów. "Bandy trzymają w uścisku Szwecję" - alarmują media. W latach 1995-2005 liczba zorganizowanych gangów wzrosła tu niemal ośmiokrotnie - z sześciu do 46. Jeśli to tempo się utrzyma, do 2015 r. w kraju może być ponad 320 gangów.
Skąd krwawe sceny i gwałt na ulicach w dobrze zorganizowanej, bogatej Szwecji, kraju wyciszonych, szukających samotności i przeżywających co najwyżej konflikty wewnętrzne indywidualistów? Ogólny wysoki poziom zamożności, tradycje egalitaryzmu i brak jaskrawych przepaści społecznych zaprzeczają łatwym teoriom o socjalnym czy etnicznym podłożu tutejszej przestępczości. Do gangów motocyklowych należy zarówno wielu przedstawicieli drugiego pokolenia imigrantów, jak i byłych członków grup neonazistowskich, żyjących w wyraźnej symbiozie. Liczy się nie ideologia, lecz rzucenie wyzwania prawu, kryminalny styl życia - twierdzi policja.

Terroryści w domu
- Skuteczne działania policji to mit - mówi inspektor Niki Ekman zajmująca się m.in. elektroniczną analizą danych. Brakuje sił, środków i sprawnego systemu informacji. "Dawniej gangi na swój sposób specjalizowały się na przykład w okradaniu kas i banków, podczas gdy dzisiaj zajmują się wszystkim, co daje pieniądze, od przemytu ludzi po narkotyki i napady na konwoje. A to bardzo utrudnia działania sił porządku" - dodaje szefowa szwedzkiej policji Therese Mattisson. W Szwecji coraz częstsze są jednak głosy, że na skuteczność walki z przestępczością wpłynie zmiana prawa. Jako przykład wskazuje się sąsiednią Danię, gdzie w końcu lat 90. parlament przyjął pakiet ustaw specjalnych, które zezwoliły policji na bezpardonowe działania wobec gangów, z włamywaniem się do komputerów podejrzanych osób włącznie. W efekcie kraj ten praktycznie pozbył się dziś plagi motocyklowych bandytów. W Szwecji jednak podobne kroki napotykają wciąż opory polityków uważających je za sprzeczne z duchem "humanitarnego państwa prawa", które bardziej niż na kary stawia na resocjalizację przestępców, a w efekcie często bardziej chroni bandytów niż ich ofiary. Policja uskarża się tu na prawne przeszkody w zbieraniu dowodów, m.in. w zakładaniu podsłuchów telefonicznych, grożą jej nawet kary za naruszanie przepisów drogowych podczas pościgu za przestępcami.
"Czy w trwającej akurat debacie o obronie przed międzynarodowym terroryzmem szwedzkie państwo prawa nie zapomniało, że ma już u siebie do czynienia z inną formą działalności terrorystycznej, wewnętrznej, wymierzonej przeciwko przedsiębiorcom czy restauratorom, do których strzela się podczas snu lub pod groźbą bomb żąda okupu?" - zapytywał na początku października dziennik "Dagens Nyheter". Czas więc rozprawić się najpierw z własnymi demonami. I nie z pomocą politycznych egzorcyzmów, lecz skutecznych paragrafów.
Więcej możesz przeczytać w 43/2005 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 43/2005 (1195)

  • Na stronie - Prezydent z lęku 30 paź 2005 Oto wybraliśmy sobie dobrotliwego ojca, który nie będzie nas za bardzo gonił do pracy 3
  • IV prezydent pospolitej 30 paź 2005 Po zwycięstwie Lecha Kaczyńskiego Platforma Obywatelska nie powinna wchodzić do rządu 6
  • Lech, brat Jarosława 30 paź 2005 Lech Kaczyński jest mistrzem wkręcania ludzi niczym bohaterowie programu "Mamy cię!" 14
  • Nadprezydent 30 paź 2005 Żaden polityk nie miał w III RP tak wielkiej władzy jak obecnie Jarosław Kaczyński 20
  • Choroba władzy 30 paź 2005 Po raz pierwszy ci, których wybieraliśmy, walczyli o władzę w Polsce, a nie władzę nad Polską 22
  • Okiem barbarzyńcy - Straszny tydzień 30 paź 2005 Z przeciwnikami można sobie poradzić. Na miejscu Tuska obawiałbym się takich sojuszników jak Osiatyński 24
  • Ryba po polsku - Na własną prośbę 30 paź 2005 Tusk powinien się rozejrzeć, czy w jego sztabie nie zalągł się jakiś agent Pedecji 26
  • Skaner 30 paź 2005 RZĄDY Miller lepszy od Marcinkiewicza Rząd Kazimierza Marcinkiewicza nie będzie najszybciej stworzonym gabinetem po 1989 r. Miałby szansę nim zostać, gdyby nie ustalony przez Aleksandra Kwaśniewskiego kalendarz wyborczy. Desygnowany na... 28
  • Dossier 30 paź 2005 MAŁGORZATA TUSK żona Donalda Tuska "Mąż potrafi gotować rewelacyjny bigos. Gotuje go tygodniami, a składa się z pięciu kilo kapusty kiszonej bardziej i pięciu kilo kapusty kiszonej mniej" TVP 1 MARIA KACZYŃSKA żona Lecha... 29
  • Sawka czatuje 30 paź 2005 30
  • Playback 30 paź 2005 34
  • Poczta 30 paź 2005 ELEKTROMACHIA W artykule "Elektromachia" (nr 42) znalazła się błędna informacja, że Grupa Neonet, dystrybutor sprzętu AGD i RTV, ma kłopoty finansowe. W rzeczywistości spółka zwiększa przychody, ma dodatni wynik... 34
  • Z życia koalicji 30 paź 2005 Marszałka Sejmu nie ma, nie ma też wicemarszałków. Ale już wkrótce jednym z nich może zostać Andrzej Lepper. Bo, zdaniem Jarosława Kaczyńskiego, "jest on posłem i jak każdy poseł może być wicemarszałkiem".... 36
  • Z życia opozycji 30 paź 2005 Postkomuniści obrzydzają demokrację. Niesprawiedliwe? Ale prawdziwe. 30 proc. wyborców SLD z 2001 r. nie poszło do urn tej jesieni. Ponad milion ludzi wierzyło, że rządy Leszka Millera nie będą totalną klapą! Polska to jednak... 37
  • Nałęcz - Język karłów 30 paź 2005 Kampania prezydencka była wyjątkowo brutalna. By pogrążyć rywala, obie strony gotowe były sięgnąć po najbardziej skrajne argumenty. Jedni szukali haków w życiorysach dziadków, udając, że nic nie rozumieją z dramatycznych... 38
  • Fotoplastykon 30 paź 2005 © Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 39
  • Teatr Kiszczaka 30 paź 2005 Zabójstwo księdza Popiełuszki nie uderzało w generałów Jaruzelskiego i Kiszczaka, lecz pomogło im się uwiarygodnić 40
  • Misja kompromitacja 30 paź 2005 Kilkudziesięciu oficerów i urzędników MON zasiądzie na ławie oskarżonych za fatalne przygotowanie polskiej misji w Iraku 46
  • Pielgrzymka do Dziwisza 30 paź 2005 O swej podróży do Polski Benedykt XVI rozmawiał z krakowskim metropolitą, a nie z polskim episkopatem 48
  • Giełda 30 paź 2005 HOSSA ŚWIAT Prawdziwy milioner 2,6 mln funtów powinien zgromadzić Brytyjczyk, żeby żyć jak prawdziwy milioner, czyli nie pracować i się nie martwić, skąd wziąć pieniądze na utrzymanie - wyliczył bank Coutts. W Londynie, gdzie... 50
  • Hossa na grypie 30 paź 2005 Gospodarka potrafi się szybko uodpornić na każdy "wirus" 52
  • Ameryka górą! 30 paź 2005 Rychły koniec Stanów Zjednoczonych wróży w swoim bestsellerze "Schyłek imperium" i w wywiadach prasowych francuski demograf Emmanuel Todd. Chiny zepchną Stany Zjednoczone z pozycji supermocarstwa - idą dalej w swoich... 58
  • Pożeracze Kluski 30 paź 2005 Dwa razy bardziej niż sędziom ufamy sprzedawcom! 64
  • Samuraj na działce 30 paź 2005 Japończycy cywilizują Syberię 66
  • 2 x 2 = 4 - Niedowaga intelektualna 30 paź 2005 W XX wieku poniosła klęskę idea przymusowego uszczęśliwiania ludzkości 70
  • Supersam 30 paź 2005 74
  • VW jetta - reaktywacja 30 paź 2005 Amerykanie uwielbiają jettę (nazwa pochodzi od angielskiego jetstream, co oznacza silny prąd powietrza w troposferze) - to najlepiej sprzedające się europejskie auto w USA (sprzedano już ponad 2,2 mln egzemplarzy). W Europie ten model przez... 74
  • Zegarek na wieczność 30 paź 2005 Zegarek z wiecznym kalendarzem, który bez względu na liczbę w dni miesiącu, zawsze pokazuje aktualną datę (nie wymaga więc regulacji) - to świąteczna propozycja amerykańskiej firmy Timex. W linii dla mężczyzn dominują duże tarcze o... 74
  • Tosty Elvisa 30 paź 2005 Cucina, najnowsza gama urządzeń kuchennych firmy Philips, nawiązuje w swojej estetyce do boomu na tego typu sprzęty w latach 50. w USA. W serii znajdują się blender z młynkiem do mielenia kawy i rozdrabniania mięsa, czajniki z nie... 74
  • Medialny kufer 30 paź 2005 Po telefonach komórkowych z wbudowaną kamerą wideo i odtwarzaczem MP3 oraz PDA, czyli palmtopie łączącym funkcje m.in. aparatu fotograficznego i konsoli do gier, najnowszym osiągnięciem w świecie technicznych gadżetów jest platforma... 74
  • Europa postrodzinna 30 paź 2005 Obniżenie podatków dla rodzin jest najlepszym lekarstwem na starzenie się Starego Kontynentu 76
  • Cyganeria z Wall Street 30 paź 2005 Po hipisach i yuppies nastał czas bobosów 80
  • Hiszpanka z Ameryki 30 paź 2005 Hiszpanka rozprzestrzeniła się wskutek... cenzury 84
  • Ukraiński Schindler 30 paź 2005 POLEMIKA Czy człowiek, który otwarcie sympatyzował z nazistami, może być uznany za Sprawiedliwego wśród Narodów Świata? - zastanawiał się na naszych łamach Szewach Weiss, przewodniczący przyznającej ten tytuł... 87
  • Know-how 30 paź 2005 LATAJĄCE MIKROBY Bakterie potrafią pokonać setki kilometrów, przenosząc się wraz z pyłem i piaskiem. Japońscy badacze wykryli w okolicy Tokio dużą ilość mikrobów, które pochodzą z kontynentalnej Azji. To tzw.... 89
  • Windowanie leków 30 paź 2005 Prawie 2 mld zł wydają na lobbing w Polsce firmy farmaceutyczne 90
  • Apteka zwierząt 30 paź 2005 Szympansy wykorzystują rośliny do mechanicznego usuwania pasożytów z jelit 94
  • Archeologia oszustw 30 paź 2005 W Izraelu odkryto warsztaty specjalizujące się w fałszowaniu archeologicznych znalezisk 96
  • Bez granic 30 paź 2005 STAN ZAGROŻENIA Okolice Zatoki Meksykańskiej przeżywają sezon huraganów. Stan, który przeszedł przez kraje Ameryki Środkowej, zabił ponad 2000 osób. Połowa z nich poniosła śmierć pod lawiną błota i kamieni w... 98
  • Al-karitha, czyli katastrofa 30 paź 2005 Saddam Husajn może się okazać rozgrywającym w walce o przyszłość Iraku 100
  • Mały wróg 30 paź 2005 Pakt Ribbentrop - Mołotow to najbardziej jaskrawy przejaw rosyjskiego sposobu myślenia o geopolityce 104
  • Ptasia grypa Kima 30 paź 2005 Korea Północna rozwija największy na świecie program budowy broni biologicznej 106
  • Chicago w Sztokholmie 30 paź 2005 Tamę fali przestępczości w Szwecji może położyć skuteczne prawo 108
  • Menu 30 paź 2005 KRÓTKO PO WOLSKU Plan lotu Krytyka nie zostawiła suchej nitki na filmie "Plan lotu". Mnie, mimo pewnych fabularnych nieprawdopodobieństw, trzymał on w napięciu, a gra Jody Foster była koncertowa. Jednak o czym innym chciałem... 110
  • Mona Lisa z ogniem między nogami 30 paź 2005 Większość współczesnej sztuki to powielanie prowokacji dadaistów sprzed 80 lat 112
  • Nowy Zimerman 30 paź 2005 Tylko jeden wybitny pianista startował w tegorocznym Konkursie Chopinowskim... i wygrał 116
  • Czarodzieje ze Szmaragdowego Grodu 30 paź 2005 Depeche Mode jest jedną z bardziej szacownych instytucji rocka - nie klasy The Rolling Stones, ale The Cure i U2 118
  • Ueorgan Ludu 30 paź 2005 KOLEJNE SUKCESY POLSKICH SPECJALISTÓW Po wydłużeniu Małysza Ekipa medyczno-trenerska Adama Małysza odnotowała ostatnio ogromne osiągnięcie - wydłużono naszego mistrza. Dzięki temu będzie on mógł na dłuższych nartach... 120
  • Skibą w mur - Duma przez duże De 30 paź 2005 Duma jest jak pompka, bo może powodować zbiorowe uniesienia 122