"Ocenę działalności Korpusu Posiłkowego pod dowództwem generała Plechavicziusa, a także Armii Krajowej na Wileńszczyźnie należy pozostawić przede wszystkim historykom. Jest to najtrudniejszy i najbardziej kontrowersyjny temat w naszych dyskusjach. Ale tylko po rozstrzygnięciu tej kwestii przez historyków będą mogli na ten temat wypowiedzieć się politycy" - powiedział dyrektor Instytutu Historii Litwy Alvydas Nikżentaitis. Jednakże Nikżentaitis wątpi, czy nawet po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności działalności Plechavicziusa będzie on godny miana bohatera narodowego. "Bohaterem narodowym nie może być człowiek, którego ręce są splamione krwią" - uważa historyk.
Uhonorowanie Plechavicziusa nie sprzyja też konsolidacji społeczeństwa, integracji mniejszości narodowych ze społeczeństwem litewskim, a także sprzeczne jest z moralnymi wartościami, utrwalonymi w Unii Europejskiej. "Działalność Korpusu Posiłkowego generała Plechavicziusa świadczy o tym, że Litwa dobrowolnie, chociaż bardzo krótko, była w czasie wojny sojusznikiem koalicji hitlerowskiej. Nie ma powodu, by się tym faktem szczycić" - powiedział Nikżentaitis. Zapowiedział też wystosowanie do prezydenta otwartego listu, w którym przedstawi swoją opinię na ten temat.
Prezydent Paksas podczas wtorkowej konferencji prasowej zignorował pytanie, za jakie zasługi odznaczył generała. "To przywilej szefa państwa kogoś odznaczać lub nie" - powiedział.
Publicysta dziennika "Lietuvos Rytas" Rimvydas Valadka wyraził nadzieję, że to odznaczenie nie wpłynie negatywnie na stosunki polsko-litewskie. "Ten fakt nie przynosi honoru ani naszemu prezydentowi, ani państwu. Uważam jednak, że Polacy mają wyższy poziom wykształcenia politycznego i historycznego i przemilczą to".
Korpus Posiłkowy pod dowództwem gen. Plechavicziusa powstał w 1944 roku. Jego zadaniem było m.in. oczyszczenie terenu z partyzantów AK i wiosną 1944 roku między Litwinami i Polakami doszło do kilku potyczek. Ich kulminacja nastąpiła w maju, kiedy to doszło do rozbicia litewskiego batalionu.
em, pap