Polki się rozwodzą

Polki się rozwodzą

Chcę rozwodu – to zdanie coraz częściej pada z ust Polek. Dziś to kobiety w dwóch przypadkach na trzy decydują się złożyć pozew w sądzie.

Minęły czasy, gdy z rozwodem wiązało się poczucie wstydu związane z tym, co powiedzą sąsiedzi czy rodzina. Dziś temat jest już oswojony, choćby dlatego, że w mediach regularnie słyszymy o rozwodach i kryzysach w związkach znanych Polek. W piątek media ujawniły, że pozew rozwodowy złożyła Marta Kaczyńska. Głośno jest o piosenkarce Beacie Kozidrak, która po 37 latach rozstała się z mężem, choć przez dekady tworzyła z nim tandem w życiu osobistym i biznesowym (Andrzej Pietras był menedżerem Bajmu). Portale plotkarskie donoszą też o kryzysie w trwającym od 1989 r. związku Maryli Rodowicz z Andrzejem Dużyńskim. Rozwódkami są już Edyta Górniak, Kinga Rusin czy Małgorzata Rozenek. Każda z nich jest chodzącym (i skrupulatnie udokumentowanym) przykładem na to, że „na wolności” można rozkwitnąć, czasem zrobić oszałamiającą karierę, a czasem zbudować nowy, być może szczęśliwszy, związek.

Rozkład pożycia

Mając takie wzorce, współczesna Polka potrafi już podjąć śmiałą decyzję o rozstaniu, nie bojąc się utraty poczucia bezpieczeństwa, które dawało jej małżeństwo. W zeszłym roku panie wniosły do sądów 44 tys. (na 65 tys. wszystkich złożonych) pozwów o rozwód. Od 2000 r. liczba rozwodzących się w Polsce par wzrosła o jedną trzecią. – I często zdarza się, że dopiero na sali sądowej osoba, która złożyła pozew, orientuje się, że sprawy zaszły dużo dalej, niż można to było sobie wyobrazić – mówi dr Karolina Sawczuk-Skibińska, radca prawny, mediator rodzinny z Kancelarii Prawnej Lex Mediare w Warszawie. Podczas rozprawy sąd zadaje obu stronom pytanie: czy pan/pani kocha małżonka? 

I często po tych słowach zapada długa cisza. – To pytanie ma zasadnicze znaczenie. Jest jedną z trzech przesłanek do stwierdzenia, że nastąpił rozkład pożycia. Sąd chce mieć pewność, czy małżonków nie łączy już więź emocjonalna – tłumaczy dr Karolina Sawczuk-Skibińska i dodaje, że sąd wypytuje również o więź fizyczną (czyli kiedy ostatnio małżonkowie ze sobą współżyli) i ekonomiczną (i nie chodzi tu tylko o zależności finansowe, ale np. o jedzenie wspólnych obiadów czy robienie wspólnego prania). – Jeśli uzna, że któraś z tych trzech więzi między małżonkami istnieje, powinien oddalić powództwo – mówi. Dlatego pytanie o miłość może być doskonałą bronią na sali rozwodowej. Anna Szymańska z Poznania wykorzystała ten argument, gdy mąż nie chciał się zgodzić, by podczas podziału majątku przypadło jej mieszkanie. – To jemu bardziej zależało na szybkim rozwodzie, bo jego nowa dziewczyna była w ciąży. Powiedziałam, że jeśli nie pójdzie mi na rękę, to powiem, że wciąż go kocham – mówi. Dogadali się jeszcze przed rozprawą i wszystko poszło bardzo szybko. Trzy czwarte rozwodów w Polsce orzekanych jest bez rozstrzygania o winie. Oczywiście wcale nie oznacza to, że partnerzy nie mają do siebie pretensji, po prostu nie chcą przed sądem wywlekać swoich prywatnych spraw i ustalają, że powód rozstania zamkną w pojemnym pojęciu: „niezgodność charakterów”. W wielu przypadkach sprawa jest dosyć prosta. Wystarczy 600 zł na opłaty sądowe, wniosek ściągnięty z internetu, jedna-dwie rozprawy – i po małżeństwie. Ale to wszystko tak gładko wygląda tylko na papierze, bo papier nie uwzględnia emocji, a tych kłębi się dużo, bez względu na to, kto czym zawinił w małżeństwie i kto zdecydował się na wyjście ze związku. Bo rozwód zawsze jest porażką, nawet jeśli to w danym momencie jedyna słuszna decyzja. Na psychologicznej skali stresu to on zajmuje drugą pozycję, tuż po śmierci bliskiej osoby. I jego konsekwencje odczuwają nie tylko rozstający się małżonkowie, ale również dzieci, dalsza rodzina i przyjaciele. 

Część rozstających się małżeństw jakby o tym zapomina. Gdy emocje biorą górę, racjonalni wcześniej ludzie nagle zachowują się jak na planie wenezuelskiego serialu. Ula Kwiatkowska z Krakowa wspomina, jak jej były mąż w trakcie rozwodu przyszedł do urzędu, w którym pracowała. – Podszedł do okienka i wepchnął mi przez otwór w szybie moją suknię ślubną, sycząc zjadliwie: chyba zapomniałaś tego zabrać z domu. Łatwo sobie wyobrazić, co pomyśleli klienci i moi koledzy z pracy – opowiada. Dziś oboje są w nowych związkach małżeńskich, ale do dziś o ich przepychankach opowiada się w gronie rodziny i znajomych. Panie nie pozostają dłużne – Magda Holecka z Rawy w wyliczeniu alimentów na dziecko uwzględniła karmę dla kota, którego wspólnie z byłym mężem córce kupili. – Niby czemu kocur ma być karmiony tylko z mojej pensji – pyta i dodaje, że pewnie by tak nie reagowała, gdyby mąż pierwszy nie zaczął. – Wyliczał mi każdy kilometr do szkoły, żeby oszacować, ile dokładnie wydaję na benzynę, dowożąc córkę na lekcje – mówi. Co do karmy dla kota – dogadali się; porozumieli się także w innych sprawach. – Mąż za to, że mu oddałam naszą lokatę w wysokości 30 tys. złotych, zgodził się, by dziecko spędzało z nim tylko co drugie święta. Taką cenę miało dla niego Boże Narodzenie z dzieckiem – kwituje rozwodowe negocjacje. – Taki handel to norma. Jeśli para decyduje się na rozwód z orzekaniem o winie, to zwykle kończy się gigantyczną awanturą. To chyba kwestia naszego charakteru narodowego. Powiedzenie z kultowego filmu „Sami swoi”: sąd sądem, ale sprawiedliwość jest po naszej stronie, jest wciąż żywe – mówi adwokat, który woli zachować anonimowość. Na sali sądowej normą stały się raporty przygotowywane przez prywatnych detektywów (przygotowanie go to koszt kilku tysięcy złotych), zapisy z GPS-ów czy bilingi telefoniczne. Bo choć telefon teoretycznie jest własnością męża lub żony, to jeżeli nie jest aparatem służbowym, wchodzi w skład wspólnego majątku, więc współmałżonek może legalnie zdobyć zapisy SMS-ów czy połączeń, a potem wykorzystać je jako dowód w sądzie. Coraz więcej osób traktuje rozwód jako… pierwszy sposób na wyjście z kryzysu w związku. Statystyki pokazują, że najwięcej par kąpanych w gorącej wodzie jest wśród osób młodych i małżeństw z najkrótszym stażem. 

 Aktor Mateusz Damięcki rozwiódł się z Moniką Krogulską osiem miesięcy po ślubie, trochę lepszy był Piotr Adamczyk, który był mężem Kate Rozz przez dziewięć miesięcy. Anna Samusionek wytrwała w związku z Krzysztofem Zuberem trzy lata, podobny staż mieli Doda i Majdan. – Kiedy mija pierwsza fascynacja, czyli zwykle po ok. dwóch latach, zaczyna się codzienność, a wraz z nią pierwsze rysy na, wydawałoby się, idealnym związku – mówi psycholog Marta Dziekanowska. Polakom nie chce się pracować nad relacją, w której coś nie gra. Jedna czwarta małżeństw rozpada się, zanim dotrwają do czwartej rocznicy. Najwięcej rozpada się między piątym a dziewiątym rokiem.

Mediacje rodzinne

To by zgadzało się z badaniami profesora dr. hab. Bogdana Wojciszke, psychologa, autora książki „Psychologia miłości”, który twierdzi, że związki najczęściej rozpadają się po upływie czterech lat, ale gdyby partnerzy spróbowali zrozumieć naturalne zmiany, jakie w nich zachodzą, małżeństwo mogłoby trwać nawet pół wieku. Często to, co jest po prostu kolejnym etapem relacji, ludzie traktują jako znak, że coś się psuje, a jak wynika z badań profesora, najbardziej intensywne emocje, czyli namiętność, najszybciej się rozpalają i najszybciej gasną. Związek przechodzi różne fazy (patrz infografika). Mając tego świadomość, można nad nim pracować. Warto też rozważyć mediację z partnerem, którą poprowadzi niezaangażowany emocjonalnie konsultant. – W polskim systemie prawnym istnieje pojęcie mediacji rodzinnej. Sąd na rozprawie może zaproponować małżonkom spotkanie ze specjalistą. Taka konsultacja ma służyć przede wszystkim temu, by dać partnerom szansę na dogadanie się – mówi radca prawny Karolina Sawczuk-Skibińska. Pisząc swój doktorat pt. „Rozkład pożycia małżeńskiego a możliwość pojednania małżonków w procesie o rozwód”, zbadała, jak ta praktyka wygląda w polskich sądach. – Przejrzałam akta 300 spraw rozwodowych, m.in. z sądów w Warszawie. Okazało się, że tylko w 35 przypadkach sędzia zapytał małżonków, czy są zainteresowani podjęciem mediacji – mówi.

– A szkoda, bo dobry mediator rodzinny potrafi rozwiązać wiele konfliktów i dzięki temu rozwód nie jest konieczny. Ale jeżeli kwestia rozstania jest już przesądzona, to warto wspólnie uzgodnić sprawy z nim związane – mówi i dodaje, że klientów, którzy przychodzą do jej kancelarii, zawsze pyta o to, czy nie chcą najpierw spróbować się porozumieć poza salą sądową.

Psycholog na ratunek

Decydujący się na rozwód coraz częściej traktują to wydarzenie losowe jak zadanie do wykonania. I takie rozwiązanie tej raczej trudnej dla obydwu stron sytuacji poleca coach i trener Dorota Bielińska, zajmująca się indywidualnym life coachingiem i rozwojem menedżerów. – Skuteczni w pracy leaderzy w sytuacjach prywatnych nie różnią się od innych przechodzących przez rozwód ludzi i bywają tak samo zagubieni – mówi Bielińska. – W naszej kulturze model rozstań opiera się na walce, szukaniu winnego, rozdrapywaniu ran i mocnych emocjach – tłumaczy i dodaje, że zamiast poświęcać energię na działania destruktywne, lepiej wykorzystać ją na znalezienie rozsądnego sposobu rozstania. – Skoro zapadła decyzja, to trzeba skupić się na tym, jak to rozstanie przeprowadzić, ustalić kwestie finansowe, opiekę na dziećmi i wiele innych ważnych dla obydwu stron spraw. Nie rozpamiętywać: on był taki, a ona taka – po co? To do niczego nie prowadzi – podpowiada. Trzeba skupić się na celu i drodze do jego osiągnięcia, i w tym pomaga coach. Monika, 35-latka z Warszawy, z takiej formy wsparcia skorzystała, gdy rozwodziła się z mężem, który postanowił utrudnić jej życie, choć to on postanowił odejść. – Wcześniej chodziłam do coacha, by rozwinąć kompetencje potrzebne w pracy, chciałam stać się bardziej pewna siebie, stanowczo rozmawiać z podwładnymi. I byłam w tym naprawdę dobra. 

A jednak gdy mąż postanowił ode mnie odejść, rozsypałam się – opowiada. Przed rozprawą była przygotowana jak agent do zadań specjalnych, przećwiczyła, co i jak mówić, jak nie dać się sprowokować. – Wiedziałam, że gdy mąż będzie mówił coś krzywdzącego, niesprawiedliwego, mam nie wchodzić z nim w dyskusję, tylko zwracać się bezpośrednio do sądu – wspomina. Oddech przed wejściem na salę, skupienie na celu i zadaniu, by skończyło się na tej rozprawie, a nie na trzech latach w sądzie. Zrobiła to. Piosenkarka Anita Lipnicka wyznała w jednym z wywiadów, że po rozstaniu z Johnem Porterem w ogarnięciu życiowego chaosu pomógł jej psycholog. Coraz częściej w sytuacjach kryzysowych kobiety zgłaszają się po pomoc do psychologów czy trenerów – najpierw, by przerwać niesatysfakcjonujący związek, i potem, by szybciej ułożyć sobie życie po zmianie. Panowie też powoli przekonują się do takiej formy pomocy, choć czasem oczekują niemożliwego. Jeden z wrocławskich psychologów miał pacjenta, który był w poważnej relacji z dwiema kobietami i nie wiedział, którą wybrać. Obie były dla niego ważne – opowiada – co wbrew pozorom zdarza się częściej, niż się wydaje, i wpadł na pomysł, że bardzo dokładnie opowie o nich psychologowi i ten mu pomoże wybrać. Oczywiście takie rozwiązanie nie wchodzi w grę, specjalista może pomóc, np. podpowiadając pytania, jakie należy sobie zadać, rozważając kontynuację związku lub zerwanie. Przede wszystkim: po co chcesz być z tym kimś? Nie wiesz? To chyba wcale nie chcesz. Jednak decyzję podejmuje zawsze bezpośrednio zaangażowany – nie można odpowiedzialności za swoje życie zrzucać na psychologa. Może powinniśmy zapobiegać rozwodowi… zanim zdecydujemy się na ślub? Coach i trener Dorota Bielińska zwraca uwagę, że wchodząc w związek, powinno się uzgodnić wzajemne oczekiwania. Związek to kontrakt, a dobry kontrakt jest gwarantem powodzenia. Tymczasem my z wzajemnych oczekiwań rozliczamy się w sądzie, gdy związek już przestał istnieć. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

O Bridget Jones, ikonie kobiecych kłopotów życiowych, piszemy na str. 84

Okładka tygodnika WPROST: 37/2016
Więcej możesz przeczytać w 37/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1
  • Zwykły,prosty Polak. IP
    A wy,panie sufrażystki złożyłyście już pozwy rozwodowe? Nie wiem czy jesteście mężatkami,czy starymi pannami ale sądzę,że to drugie.Wasz wzór mężczyzny to : Uroda Apolla z Bellac, chuć buhaja rozpłodowego,zarabiającego 20krotną średnią krajową,pieszczącego was na każdym kroku i rozkroku,stawiającego was na cokole świątyni małżeńskiej. Inaczej- rozwód i szlus.

    Spis treści tygodnika Wprost nr 37/2016 (1753)

    • Wszystkie dzieci są nasze. Imigranci też. 11 wrz 2016, 20:00 Socjalizm jest to ustrój, w którym bohatersko pokonuje się trudności nieznane w żadnym innym ustroju – mawiał Stefan Kisielewski. Pod koniec lat 90. ubiegłego wieku straciliśmy epokową szansę: transformacji roli państwa w systemie... 3
    • Krynica rozsądku 11 wrz 2016, 20:00 Forum Ekonomiczne w Krynicy (o którym dość obszernie piszemy w tym wydaniu „Wprost”) już dawno przestało być wyłącznie spotkaniem poświęconym gospodarce. W tym roku odbyła się tu m.in. ciekawa dyskusja zatytułowana „Polska chrześcijańska i postchrześcijańska". 3
    • Kim znów robi bum 11 wrz 2016, 20:00 Nagłe trzęsienie ziemi w Korei Północej o sile przekraczającej 5 stopni w skali Richtera okazało się testem nuklearnym wykonanym przez reżim północnokoreański dla uczczenia święta narodowego. Może to być największy ładunek atomowy... 8
    • Zdarzyło się jutro 11 wrz 2016, 20:00 Suknia Narodowa, ścianka smoleńska i Victoria’s Secret Rozenek, czyli nawet Borat z nas się śmieje. 11
    • O dwóch takich, co rządzili w mediach 11 wrz 2016, 20:00 Bracia Jacek i Jarosław Kurscy trzęsą mediami. Tyle że stoją po obu stronach politycznej barykady. Muszą balansować między braterską więzią a ideologicznymi podziałami. 12
    • Modlitwa jest moją siłą 11 wrz 2016, 20:00 Do pogróżek ze strony opozycji zdążyłam się przyzwyczaić. Trybunał Stanu nie śni mi się po nocach – mówi minister Beata Kempa, szefowa kancelarii premiera. 16
    • Bon na innowacje 11 wrz 2016, 20:00 Przedsiębiorcy, którzy chcą się wyróżnić na rynku produktem lub usługą, nie są zdani wyłącznie na siebie. Opracowanie szczegółów mogą zlecić jednostce naukowej. Bon na innowacje pokryje nawet 80 proc. kosztów takiej współpracy. 19
    • Wszyscy ludzie prezydenta 11 wrz 2016, 20:00 Minęło 13 miesięcy pracy kancelarii, a jej urzędnicy zachowują się, jakby dopiero zastanawiali się nad pomysłem na prezydenturę Andrzeja Dudy. 20
    • Trzeba walczyć o markę kraju oraz o polskie firmy 11 wrz 2016, 20:00 Większe zaangażowanie kontrolowanych przez państwo spółek w sektor bankowy, ratowanie zagranicznych inwestycji KGHM i twardą walkę o wizerunek Polski zapowiada Dawid Jackiewicz, minister skarbu. 24
    • Największe zagrożenie dla PiS 11 wrz 2016, 20:00 Wysokie poparcie w sondażach i to, że najbliższe wybory odbędą się dopiero za dwa lata, rodzą w PiS błogie zadowolenie. Groźne zadowolenie. 26
    • Polki się rozwodzą 11 wrz 2016, 20:00 Chcę rozwodu – to zdanie coraz częściej pada z ust Polek. Dziś to kobiety w dwóch przypadkach na trzy decydują się złożyć pozew w sądzie. 28
    • Rozwód może poczekać 11 wrz 2016, 20:00 – przekonuje Paweł Maciaszek, terapeuta i trener z Fundacji Rozwód? Poczekaj! 31
    • Chrześcijanka dobra i cięta 11 wrz 2016, 20:00 Małgorzata Chmielewska dzieli się z ubogimi, pomaga im, walczy z wykluczeniem. Od lat robi więc to, co teraz tak zachwyca elity w nauczaniu papieża Franciszka. Z tych samych powodów mogłaby być ikoną lewicy. Do tego pali, klnie i potrafi być straszna, a więc podoba się też... 33
    • Mali wielcy ludzie 11 wrz 2016, 20:00 Zbierają pieniądze na chorych rodziców, nie wahają się udzielić pomocy potrzebującym. Dzieci o bardzo dużych sercach i odwadze, której może pozazdrościć im niejeden dorosły. 35
    • Farmer w bolidzie 11 wrz 2016, 20:00 W poniedziałek 31 lipca poinformowano, że firma Discovery Communications kupi Scripps Networks Interactive za 14,6 mld dolarów. Kim jest John C. Malone, amerykański magnat medialny z udziałami w telewizjach Discovery i Eurosport, nowy właściciel TVN? Przypominamy tekst z 2016... 38
    • Rewolucja w bankowości zagrożona 11 wrz 2016, 20:00 Nowa unijna dyrektywa PSD II miała ułatwić firmom z sektora fintech ekspansję w sektorze usług finansowych. Dla klientów oznaczałoby to większą wygodę i niższe ceny. Może się okazać, że efekt będzie odwrotny. 42
    • Polityka, biznes i… polityka 11 wrz 2016, 20:00 XXVI Forum Ekonomiczne w Krynicy zorganizowane pod hasłem „Europa w obliczu wyzwań – zjednoczeni czy podzieleni?” to nie tylko tradycyjne rozmowy o ekonomii i gospodarce, ale także o przyszłości Polski, Europy i świata. 44
    • Polski raj 11 wrz 2016, 20:00 Dla nich przekroczenie granicy Unii Europejskiej jest równoznaczne z przekroczeniem bram do nieba. W naszym kraju są w stanie zarobić nawet 20 razy więcej niż u siebie. – To dokładnie taka sama sytuacja jaka miała miejsce z Polakami wyjeżdżającymi do USA czy innych krajów... 46
    • Zalegalizujmy pobyt Ukraińców 11 wrz 2016, 20:00 Podtrzymujemy nasz postulat: trzeba zalegalizować pobyt miliona Ukraińców, Wietnamczyków i Białorusinów w Polsce. Nasz kraj ich potrzebuje. 49
    • Najlepsi są wszechstronni 11 wrz 2016, 20:00 Przyjazność dla mieszkańców, otwartość na biznes, ale i racjonalne gospodarowanie finansami – takie były główne kryteria pierwszego rankingu miast tygodnika „Wprost”. 50
    • Biznes z sercem 11 wrz 2016, 20:00 W naszej pracy chodzi o jakość usługi, to znaczy staranność, uwagę i zrozumienie, z jaką podchodzi personel medyczny do pacjenta – mówi Beata Drzazga, prezes BetaMed SA. 54
    • Hossa Bessa 11 wrz 2016, 20:00 Rosja się nie wyżywi Rosja nie produkuje wystarczającej ilości mleka, owoców, mięsa i ryb – poinformowała w zeszłym tygodniu „Niezawisimaja Gazieta”. Rosjanie muszą co roku importować żywność wartą 27 mld dolarów, bo... 55
    • Polskie sklepy, brytyjskie ulice 11 wrz 2016, 20:00 Nasi rodacy na Wyspach zaczynają się bać. Nasilenie napaści na Polaków łączy się z nastrojami wywołanymi przez Brexit, ale niechęć do imigrantów narasta od dawna. 56
    • Brytyjczycy nie są rasistami 11 wrz 2016, 20:00 To nie Brexit wywołał falę antyimigranckich ataków. Polacy z Harlow padli ofiarą pospolitych bandytów – przekonuje Harry Mount, brytyjski pisarz i publicysta. 57
    • Bicz na Brukselę 11 wrz 2016, 20:00 Była irlandzka dziennikarka, a obecnie europejska rzeczniczka interesu publicznego, stała się prawdziwym postrachem unijnych instytucji. Ostatnio do listy ludzi, których wzięła na celownik, dołączyli obecny i były szef Komisji Europejskiej. 59
    • Miasto pokoju w strefie wojny 11 wrz 2016, 20:00 Ludzie na wschodzie Ukrainy mają już dość walk. Są zmęczeni. Chcą spokoju i pracy. Polityka ich nie interesuje, byle ruszyły kopalnie, a uprawa ziemi znowu stała się dochodowa. 62
    • Casting na dyplomatę globu 11 wrz 2016, 20:00 Nowym sekretarzem generalnym ONZ miał tym razem zostać przedstawiciel Europy Wschodniej, ale szanse na to zmalały, bo faworytem wyścigu stał się Portugalczyk. 65
    • iPhone 7: ewolucja, nie rewolucja 11 wrz 2016, 20:00 Apple po raz kolejny ściągnął na siebie wzrok całego świata przy okazji prezentacji nowego iPhone’a. Rewolucji nie będzie, ale firmie wcale o nią nie chodziło. 68
    • Know-How 11 wrz 2016, 20:00 Żywa klimatyzacja GORĄCO? WYŁĄCZCIE KLIMATYZATORY I ZOSTAŃCIE W UBRANIACH. Naukowcy z Uniwersytetu Stanforda wynaleźli właśnie materiał chłodzący ciało. Po jego założeniu na siebie skóra człowieka będzie zawsze chłodniejsza o dwa... 69
    • Aktywna jesień 11 wrz 2016, 20:00 Jesień to dobry czas na rozpoczęcie przygody ze sportem. Sprawdź, jaka forma aktywności będzie właściwa dla ciebie. 71
    • Badania to podstawa 11 wrz 2016, 20:00 Najczęstszą przyczyną nagłego zatrzymania krążenia przy uprawianiu sportu są nierozpoznane wrodzone choroby układu krążenia – mówi Robert Pietruszyński, lekarz kadry Polskiego Związku Kolarskiego. 74
    • NATO obradowało z Mazurkas Catering 360°! 11 wrz 2016, 20:00 O kulisach realizacji cateringowej podczas Szczytu NATO 2016 mówią Andrzej Bartkowski, prezes Grupy Mazurkas, i Mariusz Pietrzak, szef kuchni Mazurkas Catering 360°. 76
    • Pogromcy wirusów 11 wrz 2016, 20:00 Każdy nowo odkryty wirus, a są ich rocznie setki, jest potencjalnie niebezpieczny dla człowieka. Wirusolodzy dbają o to, żeby te żywotne mikroby nie wymknęły się spod kontroli. 78
    • Prometeusz przeciw Sowietom 11 wrz 2016, 20:00 Mesjanizm stał się ważnym narzędziem polskiej polityki wobec Ukrainy. II RP wspierała ukraińskich patriotów w walce ze wspólnym wrogiem, jakim była Rosja. 80
    • Nierozważna i romantyczna 11 wrz 2016, 20:00 Choć nie wygląda jak milion dolarów, swoim twórcom przyniosła milionowe zyski. Na ekrany wchodzi trzeci film, a do księgarni czwarta książka o Bridget Jones. Bohaterka, która podbiła serca czytelników i widzów dekady temu, jest szczuplejsza, a słynny dziennik pisze na... 84
    • Łatwopalny temperament 11 wrz 2016, 20:00 Mój bohater pewnie zagłosowałby na Trumpa – mówi Ben Foster, gwiazda filmu „Aż do piekła”, który właśnie wszedł do kin. 88
    • Powrót do źródeł 11 wrz 2016, 20:00 Czasy są polityczne, więc każdy film kojarzy się z polityką, ale reżyserzy wolą komentować dzisiejszą rzeczywistość w uniwersalnych opowieściach. 90
    • Cała Polska śpiewa z nami 11 wrz 2016, 20:00 Piosenki nie da się zamknąć w gablocie – mówi Jarosław Wasik, dyrektor otwartego właśnie w Opolu Muzeum Polskiej Piosenki. 92
    • Książki 11 wrz 2016, 20:00 Powrót do Breslau Marek Krajewski, „Mock” Znak Marek Krajewski uśmiercał Eberharda Mocka już bodaj dwa razy. Niedosłownie, bo sceny jego śmierci jeszcze nie opisał, ale jako bohatera powieściowego cyklu. Tymczasem policjant z Breslau... 94
    • Muzyka 11 wrz 2016, 20:00 40 lat minęło Wypromowani przez mistrza kreacji Malcolma McLarena na naczelnych chuliganów rocka Sex Pistols w końcu doczekali się antologii swoich koncertowych nagrań. W pięknie wydanym boksie uwzględniono chyba każdy zachowany takt i... 96
    • Film 11 wrz 2016, 20:00 vvv Smutek kowboja Czasem człowiek odzyskuje to, co mu niesłusznie odebrano. Tę prawdę w czasach kryzysu przypomina Antoine Fuqua w nowych „Siedmiu wspaniałych”. Historia owej siódemki zawsze odbija czasy i realia, w których powstaje.... 97
    • Znak pokoju 11 wrz 2016, 20:00 Przekażmy sobie znak pokoju” promuje postawy homoseksualne – pisze Marcin Przeciszewski. Chodzi o pierwszą w Polsce kampanię społeczną środowisk LGBT, którą wsparli katolicy związani z „Kontaktem”, „Tygodnikiem Powszechnym”,... 98

    ZKDP - Nakład kontrolowany