Odroczenie, zawieszenie czy energiczne działanie

Odroczenie, zawieszenie czy energiczne działanie

Odroczenie, zawieszenie czy energiczne działanie
Odroczenie, zawieszenie czy energiczne działanie
Start reformy edukacji może zostać przesunięty o dwa, a może nawet trzy lata. Z informacji „Wprost” wynika, że do tej korekty kalendarza zmian w oświacie przekonują Jarosława Kaczyńskiego wpływowe osoby z rządu.

To już nie jest tylko wewnętrzny problem Ministerstwa Edukacji. Jest coraz więcej wątpliwości, nie tylko co do tego, jak reforma edukacji została przygotowana, ale czy minister edukacji Anna Zalewska w ogóle dysponuje zespołem, który jest w stanie to przekształcenie w tak krótkim czasie opracować i wprowadzić – opowiada nam jeden z wiceministrów. Przekonuje, że w rządzie rosną obawy, czy „dobra zmiana” w obszarze oświaty nie zamieni się w karykaturę reformy, która fatalnie wpłynie na wynik wyborów samorządowych, jakie odbędą się w 2018 r. – W zapewnienia minister Zalewskiej, że wszystko jest pod kontrolą i idzie zgodnie z planem, wierzy coraz mniej osób – dodaje nasz rozmówca.

Kosztowny brak kosztów

W minionym tygodniu zakończyły się konsultacje ustawy – Prawo oświatowe, czyli zmiany ustroju szkolnego. Pojawiło się tam wiele głosów krytycznych wobec idei likwidacji gimnazjów. Jednak nie chodzi o filozofię zmian czy też ogłoszoną kilka dni temu przez Związek Nauczycielstwa Polskiego ogólnopolską akcję protestacyjną z groźbą strajku pedagogów. Problem jest o wiele bardziej prozaiczny. W ramach uzgodnień międzyresortowych w dość lakoniczny sposób opisał go szef Komitetu Stałego Rady Ministrów Henryk Kowalczyk, były nauczyciel matematyki. W piśmie do minister edukacji Anny Zalewskiej stwierdził: „Ocena skutków regulacji, w zakresie wpływu na sektor finansów publicznych, wymaga wskazania wszystkich bezpośrednich skutków wprowadzanej regulacji, w tym skutków dla jednostek samorządu w podziale na gminy i powiaty”. I poprosił ministerstwo o uzupełnienie brakujących danych. Ministerstwo Edukacji do tej pory przekonywało, że zmiana odbędzie się właściwie bezkosztowo. Uczniowie zamiast do pierwszej klasy gimnazjum pójdą do siódmej klasy szkoły podstawowej. Ponieważ oba typy szkół należą do gmin, liczba uczniów – za którą idzie finansowanie – pozostaje niezmienna, więc ilość pieniędzy, jaką dostanie gmina, również. W ocenie MEN wszystko powinno się bilansować. 

Tyle że nawet politycy Prawa i Sprawiedliwości nie wierzą w taki scenariusz. Jeden z argumentów za likwidacją gimnazjów, który w kampanii wyborczej PiS wykorzystywało szczególnie w środowiskach wiejskich i małych miast, był taki, że dzieci z tych środowisk przez dłuższy czas będą uczęszczać do szkoły, która znajduje się bliżej ich domu. Obecnie najczęściej chodzą do lokalnej sześcioletniej szkoły podstawowej, a po jej ukończeniu dowożone są do znajdującego się w większym mieście gimnazjum. Po reformie, zgodnie z obietnicą PiS, w lokalnej podstawówce miałyby spędzić osiem lat. Problem tkwi w szczegółach. Klasy w gimnazjum są liczniejsze niż w szkołach podstawowych, szczególnie tych położonych na terenach wiejskich. A to oznacza, że gminie bardziej opłaca się stworzyć siódmą klasę w przeznaczonych do likwidacji gimnazjach niż w lokalnych szkołach podstawowych. Jeden z polityków PiS: – Z moich obserwacji wynika, że w małych gminach jest to stosunek 3:5. To oznacza, że wójt będzie miał do wyboru zbierać dzieci z całej gminy i otworzyć albo trzy nowe siódme klasy w gimnazjum, które stopniowo będzie przekształcał w szkołę podstawową, albo pięć w istniejących już małych, wiejskich podstawówkach. Aby zdecydował się na ten drugi wariant, potrzebuje dodatkowych środków. A tych nie ma – mówi nasz rozmówca.

Bolesne wyliczenia

Subwencja oświatowa wzrośnie co prawda w 2017 r. o ok. 400 mln zł, tyle że są to pieniądze, które co najwyżej zrekompensują gminom wydatki związane z likwidacją obowiązku szkolnego dla sześciolatków. Za naukę sześciolatka w szkole państwo płaci mniej niż za jego edukację w przedszkolu. Różnicę pokrywa gmina. Dodatkowo resort edukacji zlikwidował godziny karciane. Był to dodatkowy czas pracy nauczycieli w ramach obowiązkowego pensum. Spora część szkół wykorzystywała je do tego, by zapewnić uczniom opiekę świetlicową. Po ich likwidacji musiała do tego celu zatrudnić dodatkową kadrę, a to oznacza wzrost wydatków. Wróćmy do reformy. Ponownie nasz rozmówca z PiS: – Jeżeli gminy zdecydowałyby się na to, by otwierać nowe siódme klasy przy szkołach podstawowych, to w skali kraju powstanie ich około 3 tys. więcej, niż gdyby były lokalizowane przy gimnazjach. 

Średni roczny koszt utrzymania jednej klasy to około 200 tys. zł. Przy trzech tysiącach nowych oddziałów daje to sumę ok. 600 mln zł, a ponieważ reforma miałaby wejść w życie we wrześniu 2017 r., to oznaczałoby, że w związku z tym subwencja oświatowa na ten rok powinna być wyższa o 200 mln zł. W kolejnych latach wydatki by się kumulowały, bo w 2018 r. trzeba by znaleźć już dodatkowe 800 mln zł – 600 mln na utrzymanie powstałych rok wcześniej klas siódmych, które we wrześniu 2018 r. przekształcą się w klasy ósme, i 200 mln zł na powstające wtedy nowe klasy siódme.

Karykatura reformy

Obawy naszych rozmówców sprowadzają się do tego, że brak dodatkowych środków będzie powodował to, że klasy nowej szkoły podstawowej będą lokalizowane w przekształcanych gimnazjach. Oznacza to, że uczniowie, tak jak już byli dowożeni do szkoły, będą dowożeni nadal. Co więcej może się okazać, że z usług szkolnego autobusu będą musieli korzystać o wiele wcześniej niż teraz. Projekt reformy zakłada bowiem, że w osobnym budynku będą mogły znajdować się klasy od piątej do ósmej zreformowanej podstawówki, a to oznacza, że swoją szkołę blisko domu będą musieli opuścić już po czwartej, a nie po szóstej klasie, jak to jest teraz. Ponadto już teraz małe wiejskie szkoły są najdroższym elementem systemu oświaty. Gdyby cykl kształcenia w nich został skrócony z sześciu do czterech lat, ich koszty funkcjonowania dodatkowo by wzrosły, bo szkoła otrzymuje pieniądze proporcjonalnie do liczby uczniów. Wtedy w gminie pojawia się pokusa, a niekiedy konieczność, ich likwidacji. – To byłaby karykatura naszej reformy, która spotkałaby się z ogromnym protestem społecznym – dodaje nasz rozmówca. To nie jest koniec problemów finansowych, bo w ustawie budżetowej nie przewidziano wzrostu wydatków w związku z odprawami dla zwalnianych nauczycieli. A to, że do redukcji zatrudnienia dojdzie, przyznaje już nawet Ministerstwo Edukacji. Z ostrożnych szacunków samorządów wynika, że na wprowadzenie modelu reformy w kształcie zapowiadanym przez rząd PiS, tylko w pierwszym roku potrzeba dodatkowo 1 mld zł. I o te wyliczenia w swoim piśmie pyta Ministerstwo Edukacji Henryk Kowalczyk.

Niska jakość

Obok wątpliwości dotyczących finansowania reformy pojawiają się też te zastrzeżenia dotyczące modelu jej wprowadzenia. Wciąż nie są gotowe nowe podstawy programowe, nauczyciele nie wiedzą, jak i z czego będą uczyć nowe klasy, które powstaną już za dziesięć miesięcy. Edukacyjni wydawcy nie pozostawiają wątpliwości. Polska Izba Książki (PIK), która ich zrzesza, w ramach konsultacji reformy napisała: „Jeżeli podstawa programowa wraz z aktami wykonawczymi nie zostanie opublikowana przez ministerstwo do 30 listopada 2016 r., to dostarczenie do szkół nowych podręczników do 1 września 2017 r. nie będzie możliwe”. Dodajmy, że w tym terminie MEN zapowiedziało prezentację nowej podstawy programowej, ale w kontekście tego, co pisze Izba Książki, oznacza to, że nie będzie czasu na jakiekolwiek konsultacje. Zresztą już teraz nie kryją, że w związku z tempem prac narzuconym przez resort edukacji nie należy spodziewać się dobrej jakości podręczników: „Wydawcy będą zmuszeni do opracowania nowych publikacji w ogromnym pośpiechu, co może skutkować obniżeniem ich jakości”. – Mieliśmy jedno formalne spotkanie z MEN na początku września, które dotyczyło kalendarium prac. Resort nie wskazał żadnych kierunków, w jakich ma iść reforma programowa – mówi Jarosław Matuszewski, przewodniczący sekcji wydawców edukacyjnych PIK. Dodaje, że większość wydawnictw edukacyjnych, bazując na doświadczeniu, na własną rękę zaczyna już przygotowywać materiały. Z nieoficjalnych informacji wynika, że poza językami polskim, angielskim, historią oraz wychowaniem wczesnoszkolnym reszta przedmiotów będzie nauczana zgodnie z podstawą programową sprzed reformy Handkego, a więc z lat 90. ubiegłego wieku.

Konsultacje ponadrządowe

Zmiana struktury szkolnej generuje też wiele innych komplikacji. Pojawiają się pytania o dalszą formułę funkcjonowania szkół dwujęzycznych, szczególnie tych, które kształcą uczniów w języku innym niż angielski. Obecnie funkcjonują one najczęściej w sześcioletnich zespołach składających się z trzyletniego gimnazjum i trzyletniego liceum. MEN proponuje co prawda naukę drugiego języka obcego od siódmej klasy nowej szkoły podstawowej, jednak przedstawiciele szkolnictwa dwujęzycznego wątpią w to, by miały one możliwość zatrudnienia kadry, która dawałaby możliwość nauki drugiego języka na poziomie, jaki obecnie oferują

Polityk PiS: wprowadzenie zbyt wcześnie nieprzygotowanej reformy spowoduje chaos, który boleśnie odczujemy już w 2018 r., przy okazji wyborów samorządowych ich placówki. Pojawiają się pytania, czy na bazie obecnych szkół dwujęzycznych będą mogły powstawać licea dwujęzyczne rozszerzone o klasy siódmą i ósmą nowej szkoły podstawowej. Do tej pory MEN wykluczało taki model. – Niestety, z czasem problemów, zamiast ubywać, przybywa. Minister Zalewska jest sprawnym graczem politycznym będącym w stanie ideę tej reformy obronić. Problem w tym, że w jej otoczeniu brakuje ludzi, którzy mogą ją w tak krótkim czasie przygotować – mówi nam jeden z członków rządu. Dodaje, że do przesunięcia zmian w czasie namawiany jest prezes PiS Jarosław Kaczyński i że do negocjacji w tej sprawie włączają się coraz bardziej prominentni politycy tego rządu. Jeden z naszych rozmówców nazywa to konsultacjami na szeblu „ponadrządowym”. To efekt ostatniej wypowiedzi Kaczyńskiego dla PAP, który zapytany o tempo zmian w oświacie, stwierdził: „Jak się chce coś zreformować, to trzeba działać dosyć energicznie, bo inaczej sprawa utknie. (…) Przesunięcie w czasie reformy mogłoby oznaczać, że tego się w ogóle nie przeprowadzi”. Z naszych informacji wynika, że zwolennicy odłożenia reformy biorą pod uwagę dwie daty: rok 2019 i 2020. Bardziej prawdopodobna wydaje się ta pierwsza, pomimo że będzie to rok wyborów parlamentarnych. – Te dwa dodatkowe lata dają czas na rzetelne przygotowanie się do przekształceń. Zmiana struktury szkolnej we wrześniu 2019 r., o ile zostanie dobrze przygotowana i policzona, może być dodatkowym argumentem skierowanym do naszego elektoratu. Wprowadzenie jej zbyt wcześnie najprawdopodobniej spowoduje chaos, który może nas sporo kosztować już na etapie wyborów samorządowych w 2018 r. – mówi nasz rozmówca.

Men: wszystko zgodnie z planem

Bliski współpracownik minister edukacji, którego zapytaliśmy o pogłoski dotyczące zmiany kalendarza reformy, twierdzi, że są to plotki dystrybuowane przez polityków niechętnych tym zmianom. Zapewnia, że proces przygotowań do reformy idzie zgodnie z planem, ministerstwo nie dostrzega też zagrożeń związanych z brakiem środków na jej przeprowadzenie. Dodał, że w jej wyniku mogą pojawić się nawet oszczędności. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 43/2016
Więcej możesz przeczytać w 43/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 43/2016 (1759)

  • Wprost o tym, co ważne i aktualne 23 paź 2016, 20:00 "Wprost" okazał się wiceliderem cytowalności wśród ogólnopolskich tygodników opinii – jak podała firma badawcza Newton Media, podsumowując wrzesień. 3
  • Pochwała niekonsekwencji 23 paź 2016, 20:00 Generalnie politycy powinni dotrzymywać słowa. W Polsce się utarło, że przed wyborami poszczególne partie organizują dla swoich wyborców koncert życzeń, z którego dzień po kampanii wyborczej niewiele zostaje. Pod tym względem PiS jest absolutnym wyjątkiem. 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 23 paź 2016, 20:00 O czym posłowie rozmawiają na sejmowych korytarzach? Czego można się dowiedzieć w kuluarach i co naprawdę słychać w polityce? O tym co tydzień w naszych "Niedyskrecjach parlamentarnych". W tym tygodniu Joanna Miziołek i Eliza Olczyk piszą o tym, jak Ewa Kopacz i Donald Tusk... 8
  • Białe niedźwiedzie i czarne charaktery, czyli ruszamy na Madryt, a potem na Moskwę. 23 paź 2016, 20:00 MINISTER OBRONY W UDERZENIU. Antoni Macierewicz najpierw odkrył na YouTubie film demaskujący wiadomy spisek Tuska z Putinem. Potem było jeszcze o spisku francusko-rosyjskim dotyczącym jakichś Mistrali (to chyba daleka rodzina Caracali). A na... 14
  • Gowin: „Nie podniesiemy podatków. Chcę ulżyć biznesmenom” 23 paź 2016, 20:00 Rozmowa z Jarosławem Gowinem, wicepremierem, ministrem nauki i szkolnictwa wyższego 16
  • Gowin: Nie podniesiemy podatków. Chcę ulżyć biznesmenom 23 paź 2016, 19:00 – Nie będziemy podnosić podatków – zapowiada w wywiadzie dla "Wprost” wicepremier Jarosław Gowin. – Rozmawiałem na ten temat z Jarosławem Kaczyńskim. Był równie jak ja zdumiony rzekomymi planami, które przypisują nam media – dodaje szef resortu nauki. 16
  • PiS w uścisku frankowiczów 23 paź 2016, 20:00 Ustawa frankowa może być pierwszą wielką, niezrealizowaną obietnicą PiS. Partia rządząca niezbyt się tym jednak martwi, uważając, że frankowicze to nie jej elektorat. 21
  • Banki przegrywają franki 23 paź 2016, 20:00 Pierwsze prawomocne wyroki wymazujące franki z umów kredytowych mogą oznaczać przełom w polskich sądach i być sygnałem dla banków, że może pora iść ze swoimi klientami na ugodę. 24
  • Odroczenie, zawieszenie czy energiczne działanie 23 paź 2016, 20:00 Start reformy edukacji może zostać przesunięty o dwa, a może nawet trzy lata. Z informacji „Wprost” wynika, że do tej korekty kalendarza zmian w oświacie przekonują Jarosława Kaczyńskiego wpływowe osoby z rządu. 26
  • Dobry wniosek to podstawa 23 paź 2016, 20:00 Starając się o unijne dofinansowanie, w projekcie trzeba uwzględnić m.in. potrzeby osób z niepełnosprawnościami niezależnie od tego, jakiego typu przedsięwzięcie chcemy zrealizować. 29
  • Ostatnia walka prezesa NIK 23 paź 2016, 20:00 Po przegłosowaniu wniosku o uchylenie Krzysztofowi Kwiatkowskiemu immunitetu zacznie się rozgrywka o zawieszenie go jako szefa NIK. 30
  • Bielan: „Kaczyński nie jest kapłanem. Nie trzeba się przed nim spowiadać”. 23 paź 2016, 20:00 Z Adamem Bielanem, wicemarszałkiem Senatu, rozmawiali Olga Wasilewska i Marcin Dzierżanowski 32
  • Samorządowcy spotkali się z ministrami 23 paź 2016, 20:00 Podpisanie listu intencyjnego w sprawie rozwoju Odrzańskiej Drogi Wodnej było jednym z głównych wydarzeń Kongresu Samorządowego w Opolu. 36
  • Gruby, znaczy winny. Obżera się, niech cierpi 23 paź 2016, 20:00 Grubego można obrażać. Można pomijać w awansach, śmiać się z niego w szpitalu, dyskryminować w liniach lotniczych. Bo utył na własne życzenie. To myślenie jest typowe, błędne i krzywdzące. Grubi dopiero uczą się, jak mówić innym „dość!”. 38
  • E-sport goni sport 23 paź 2016, 20:00 Zamiast ringów – komputery, zamiast rękawic bokserskich – konsole do gier. Za to duch rywalizacji ten sam, co w prawdziwym sporcie. Podobnie jak pieniądze, które w e-sporcie są coraz większe. 42
  • Sebastian Kulczyk może przejąć piwnego giganta 23 paź 2016, 20:00 Przed nami jedna z największych transakcji w historii Polski. Pod młotek trafi warta 2 mld euro Kompania Piwowarska. Ta sama, którą kiedyś tworzył Jan Kulczyk. 45
  • Skandynawskie eldorado dla Polaków 23 paź 2016, 20:00 W Norwegii, Szwecji i Islandii szuka się do pracy polskich specjalistów. Mogą tam zarobić nawet kilkadziesiąt tysięcy miesięcznie. I nikt im nie powie – jak w Wielkiej Brytanii po Brexicie – „wynocha”. 48
  • Rady nadzorcze do likwidacji? 23 paź 2016, 20:00 PIOTR RYBICKI Niedawne wydarzenia wokół rad nadzorczych z polityką w tle skłaniają do głębszego zastanowienia się, czy i co zmienia się w ich funkcjonowaniu. A wręcz do postawienia fundamentalnego pytania, być może obrazoburczego dla... 51
  • Obszarnicy 23 paź 2016, 20:00 Najwięksi polscy rolnicy zarządzają swoimi gospodarstwami tak jak profesjonalni menedżerowie. Ich obroty idą w setki milionów złotych. 52
  • Firma urośnie dzięki e-nasionom 23 paź 2016, 20:00 Jak zamienić sezonowy biznes szkółkarski w handel nasionami, który będzie działał przez cały rok? Z pomocą przychodzą eksperci programu „Firmowe ewolucje”. 54
  • Kujawskie Orły rozdane 23 paź 2016, 20:00 W Toruniu nagrodziliśmy najlepszych przedsiębiorców i laureatów Orłów „Wprost” z regionu kujawsko-pomorskiego. 55
  • Hossa Bessa 23 paź 2016, 20:00 Banki i lajki Instytut Monitorowania Mediów sprawdził, co polscy internauci sądzą o bankach. Najbardziej internet huczy o PKO BP. Co czwarta wzmianka czy komentarz dotyczy właśnie tego banku. Na drugim miejscu znalazł się mBank (13,4... 56
  • Know-How 23 paź 2016, 20:00 Nadjeżdża auto bez kierowcy TESLA ZNOWU PRZYSPIESZA. FIRMA OGŁOSIŁA, ŻE NIE ZAMIERZA CZEKAĆ DO 2020 R. z wprowadzeniem w pełni autonomicznego samochodu – zrobi to już w przyszłym roku. Elon Musk przy okazji ogłoszenia tej decyzji... 58
  • Energiczny skok do przodu 23 paź 2016, 20:00 PGE, Grupa Enea i Grupa Tauron ogłosiły nowe strategie na najbliższe lata. Mają się wpisywać w założenia Planu na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju Polski i polityki energetycznej państwa. 60
  • Nowoczesna edukacja finansowa – „Brawo Bank AR” 23 paź 2016, 20:00 Jak prowadzić edukację finansową dzieci? PKO Bank Polski wykorzystuje najnowsze technologie, m.in. aplikację w rozszerzonej rzeczywistości. 65
  • Seks, kłamstwa i wybory prezydenckie 23 paź 2016, 20:00 Seks, seks i jeszcze raz seks. Obyczajowe skandale stały się głównym tematem kampanii prezydenckiej w USA. 66
  • Niezatapialny 23 paź 2016, 20:00 Nicolas Sarkozy wraca jako kandydat na prezydenta, i to pomimo że ostatnie cztery lata spędził niemal wyłącznie na tłumaczeniu się z zarzutów korupcyjnych 72
  • Tragiczne losy Muszkieterów 23 paź 2016, 20:00 Jedna z pierwszych skutecznych organizacji okupacyjnego podziemia padła ofiarą politycznej wendetty, która zadaje kłam mitowi o nieskazitelnym monolicie Polskiego Państwa Podziemnego. 74
  • Nobliści rozszyfrowali umowy 23 paź 2016, 20:00 Dawno nie nagrodzono Noblem z ekonomii badań tak bliskich codziennemu życiu. W teorii kontraktów Harta i Holmströma każdy znajdzie coś dla siebie. 78
  • Złodzieje płodności 23 paź 2016, 20:00 Rozwijają się latami, często nie dając objawów. Przedstawiamy najczęstsze choroby ginekologiczne, które mogą uniemożliwić zajście w ciążę. 80
  • Czesław Mozil: Jak zszedłem na psy i zostałem menelem 23 paź 2016, 20:00 W filmie „Szkoła uwodzenia Czesława M.” warszawski celebryta otwiera szkołę podrywu. Czy Czesław Mozil, enfant terrible polskiej piosenki, namiesza też w polskim kinie? 82
  • Szymborska i jej mężczyzna 23 paź 2016, 20:00 „Nie wszystko się da zamienić na słowa i nie wszystko się powinno” – pisała Wisława Szymborska do Kornela Filipowicza. W trwającej ponad dwadzieścia lat korespondencji oboje – poetka, późniejsza noblistka, i wybitny prozaik – byli wierni tej zasadzie. Dlatego ich miłosne listy... 86
  • Harry Potter nie zramolał 23 paź 2016, 20:00 Harry Potter dorósł. Na świat patrzy teraz zza urzędniczego biurka. Na szczęście jednak się nie zestarzał. Ósmy tom przygód najsłynniejszego czarodzieja właśnie trafił do księgarń. I wcale nie jest to powieść. 90
  • Książki 23 paź 2016, 20:00 Twardoch w uderzeniu Król” to najlepiej napisana książka Szczepana Twardocha. Może dlatego, że jest to w jego dorobku rzecz najbliższa literaturze rozrywkowej, co wydaje się zresztą właściwą drogą dla tego autora. Ale po kolei.... 94
  • Sztuka to gra 23 paź 2016, 20:00 Spectra Art Space zaprasza na wystawę Ryszarda Winiarskiego – artysty, malarza, wybitnego pedagoga, prekursora sztuki konceptualnej. Jest to już kolejna odsłona cyklu Spectra Art Space Masters. 95
  • Muzyka 23 paź 2016, 20:00 Umarli Królowie, niech żyją Królowie Muzycy Kings of Leon przyznają, że po etapie oszałamiającej stadionowej kariery zatęsknili za kultowym statusem, jaki mieli na początku swojej drogi. Poprzednie dwie płyty Królów były kierowane do... 96
  • Film 23 paź 2016, 20:00 Opowieści o bezradności Prosta historia o morderstwie” to kryminał, w którym najmocniejsze nie są sceny przemocy, lecz obraz chłopca piorącego prześcieradło, bo zmoczył się ze strachu przed ojcem. To opowieść o bezradności, o... 97
  • Brak zgody na niemieckie przywództwo w UE 23 paź 2016, 20:00 DANIEL KAWCZYNSKI Brexit wyzwolił potężne siły w Europie. Z jednej strony mamy arcyfederalistów – jak panowie Schulz i Juncker wraz z ich duchową przywódczynią Angelą Merkel, którzy wyciągają najgorsze pomysły centralizacji Europy,... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany