Ostatnia walka prezesa NIK

Ostatnia walka prezesa NIK

Krzysztof Kwiatkowski (fot. Wprost) / Źródło: Wprost
Po przegłosowaniu wniosku o uchylenie Krzysztofowi Kwiatkowskiemu immunitetu zacznie się rozgrywka o zawieszenie go jako szefa NIK.

Tato, czy pójdziesz do więzienia? – takie pytanie słyszy w ubiegłym roku od syna Krzysztof Kwiatkowski, prezes NIK. Właśnie wybuchła afera z podsłuchanymi rozmowami między Kwiatkowskim a Janem Burym, wpływowym politykiem PSL. Z rozmów wynika, że politycy mogli wspólnie ustawiać konkurs na dyrektora rzeszowskiej delegatury izby. – Takie pytanie to cios w splot słoneczny – mówi nam Kwiatkowski. – Całkowicie zatyka, nie wiadomo, co odpowiedzieć – dodaje. Krzysztof Kwiatkowski do czasu zarzutów prokuratorskich był powszechnie uważany za państwowca i pracoholika. W czasach PRL jako 16-latek zaangażował się w działalność opozycji. Po 1989 r. był asystentem premiera Jerzego Buzka, wiceprezydentem Zgierza ds. finansów (gdy objął posadę, miasto było na krawędzi bankructwa, ale zostało wyprowadzone na prostą), radnym, ministrem sprawiedliwości w rządzie Donalda Tuska. Ale tylko do następnych wygranych wyborów PO w 2011 r. Bo ówczesny premier nie zdecydował się ponownie powołać go na funkcję szefa tego resortu. Kwiatkowski nie obraził się jednak, tym bardziej że w 2013 r. został prezesem NIK. Wtedy zaczęła się jego czarna seria. Pojawiły się wspomniane nagrania rozmów z Burym, później doszedł zarzut sfałszowania dorocznego raportu NIK. Do tego minister obrony Antoni Macierewicz w rozmowie z „Gazetą Polską Codziennie” sugerował, że w dniu katastrofy smoleńskiej jako minister sprawiedliwości mógł przekroczyć uprawnienia. 

 

„W Smoleńsku 10 kwietnia w okolicach godziny 22 szedł na spotkanie z prokuratorami, a następnie relacjonował mediom, co prokuratorzy będą robili. Niestety niezgodnie z prawdą. […] Człowiek niemający uprawnień był na miejscu i przekazywał jakieś instrukcje” – mówił Antoni Macierewicz. Krzysztof Kwiatkowski swoje zaangażowanie na miejscu katastrofy smoleńskiej tłumaczy tak: – W dniu katastrofy – 10 kwietnia 2010 r. – byłem urzędnikiem państwa polskiego. Natychmiast poleciałem wraz z premierem na miejsce tragedii. To był mój obowiązek, od którego nie wolno mi się było uchylić. Obowiązek trudny i bolesny, zginęło wielu moich przyjaciół, osób, które znałem i szanowałem. Nie byłem już prokuratorem generalnym, uważałem jednak za obowiązek wspieranie prokuratury – mówi. I dodaje: – To ja poinformowałem prokuratora generalnego o katastrofie, wskazując mu, jakie ma obowiązki z tym związane. Wystąpiłem do prokuratora generalnego o udział polskich prokuratorów w śledztwie rosyjskim, co pozwoliłoby na bieżące weryfikowanie rzetelności wyjaśniania przyczyn katastrofy przez Rosjan. Nie zostało to uwzględnione. W następnych dniach i miesiącach wielokrotnie, pisemnie, telefonicznie, w osobistych rozmowach, interweniowałem u ministra sprawiedliwości Rosji w sprawach sygnalizowanych mi przez prokuratora generalnego Andrzeja Seremeta. Wielokrotnie występowałem również do ministra sprawiedliwości Rosji o zwrot wraku polskiego samolotu.

Ty sobie szykuj kandydata

Rok temu, gdy prokuratura ujawniła, że na podstawie podsłuchanych rozmów zamierza domagać się uchylenia immunitetu Kwiatkowskiemu, prezes NIK sam wystąpił o to z wnioskiem do Sejmu. – Chcę stanąć przed sądem na jawnym posiedzeniu, bo gotów jestem udowodnić, że zarzuty prokuratury są bezpodstawne – tłumaczy. Na pewien czas wyłączył się z prac izby, czyli sam się zawiesił w pełnieniu obowiązków. Później jednak wrócił do pracy. – Sądziłem, że immunitet zostanie mi szybko uchylony, a prokuratura skieruje sprawę do sądu. Gdy się okazało, że na takie szybkie wyjaśnienie nie ma szans, musiałem zająć się instytucją. Samozawieszenie i samoodwieszenie zrobiło jednak fatalne wrażenie. Nawet ówczesna premier Ewa Kopacz mówiła, że trzeba być bez skazy, żeby kierować NIK. Pod względem wizerunkowym decyzja Kwiatkowskiego była błędem. Sam zainteresowany, ogłaszając decyzję o powrocie do zarządzania NIK, zapewniał, że zawsze postępował uczciwie, a jedynym jego grzechem był brak asertywności w rozmowach ze znajomymi. – Prokuratura twierdzi, że postępowanie w tej sprawie jest już zakończone. Potrzebuje tylko moich wyjaśnień, mam nadzieję, że sprawa błyskawicznie trafi do sądu na jawne posiedzenie, gdzie trzeba będzie pokazać całość akt, bo nie mam niczego do ukrycia – mówi Kwiatkowski. Ustawa o NIK, przygotowana jeszcze przez Lecha Kaczyńskiego w czasach, gdy był prezesem izby, nie przewiduje, by szef tej instytucji przestawał sprawować stanowisko na podstawie samych zarzutów prokuratorskich. Prezesa NIK można odwołać w trakcie kadencji dopiero, gdy zostanie skazany prawomocnym wyrokiem. Ale partia rządząca chyba ma wobec Kwiatkowskiego inne plany. Kilka tygodni temu odrzucił doroczne sprawozdanie z prac NIK. 

Posłowie PiS zarzucili Kwiatkowskiemu, że źle dobiera tematy kontroli, na przykład za mało kontroluje sądy. Media informowały też, że w PiS trwają prace nad nowelizacją ustawy o NIK, w świetle której można by zawiesić prezesa, wobec którego toczy się postępowanie sądowe, i na jego miejsce wprowadzić osobę pełniącą obowiązki. Możliwy scenariusz narzuca się sam. Najpierw partia rządząca będzie wywierała nacisk na prezesa, żeby sam się podał do dymisji w związku z zarzutami prokuratury, a jeżeli nie zechce, to na podorędziu jest ustawa, która sprawę załatwi. Role właściwie są już rozdane – PiS będzie atakował, a PO, choć jeszcze w ubiegłym roku miała wiele pretensji do Kwiatkowskiego, tym razem będzie go broniła. – To trochę dziwna sprawa, żeby osoba z zarzutami kierowała pracami Najwyższej Izby Kontroli – mówi w rozmowie z „Wprost” Arkadiusz Mularczyk z PiS. Z kolei Jan Grabiec z PO uważa, że uchylenie immunitetu Kwiatkowskiemu nie powinno wpłynąć na jego status jako prezesa NIK. – Uchylamy mu immunitet, żeby mógł się oczyścić z zarzutów – mówi rzecznik PO.

Wizerunek do poprawki

Oskarżenia pod adresem Kwiatkowskiego kosztowały izbę zapaść sondażową. Ubiegłoroczne pozytywne oceny izby w badaniu CBOS spadły z 49 proc. w marcu do 38 proc. we wrześniu, a więc w apogeum afery. Przez rok NIK mozolnie odrabiała straty. Dziś 42 proc. badanych przez CBOS pozytywnie ocenia izbę, i to mimo informacji, że Sejm odrzucił sprawozdanie NIK. Jednak sprawa sądowa przeciwko szefowi instytucji może ponownie zaszkodzić jej wizerunkowi. Z drugiej strony, to właśnie Kwiatkowski wywindował izbę na wysoki poziom zaufania społecznego. Gdy odchodził jego poprzednik Jacek Jezierski, izba miała zaledwie 33 proc. pozytywnych ocen. Za rządów Kwiatkowskiego NIK zajmowała się nośnymi społecznie sprawami. Oprotestowała budowę ekranów akustycznych w szczerym polu, tylko dlatego, że był to teren potencjalnie przeznaczony do zabudowy. Głośna była kontrola dotycząca nieprawidłowości w przechowywaniu informacji pozyskiwanych przez służby specjalne, przygotowania szkół do przyjęcia sześciolatków czy ta, która wykazała, że znakomita większość dystrybutorów na stacjach paliw pokazywała zawyżoną ilość tankowanego paliwa. Pod jego kierownictwem NIK wygrała konkurs na audyt Rady Europy, czyli instytucji, której podlega Komisja Wenecka. Także styl pracy w izbie za czasów Kwiatkowskiego się zmienił. Prezes NIK często przychodził do urzędu o ósmej i wychodził o północy. Od swoich pracowników też wymagał większego niż wcześniej zaangażowania. Co nie oznacza, że im więcej pracy, tym więcej do niej rąk, bo Krzysztof Kwiatkowski po objęciu funkcji prezesa zmniejszył zatrudnienie o 50 osób.

Podpadł też Platformie

Krzysztof Kwiatkowski podpadł swojej byłej partii, czyli PO. Bo raporty NIK w czasie rządów koalicji PO-PSL były dla niej miażdżące. Jak choćby ten, w którym NIK stwierdziła, że w latach 2010-2015 Polska mogła lepiej wykorzystać szanse wynikające z ekspansji polskiej gospodarki. Że w tym czasie nie było strategii promocji gospodarczej Polski. Ale to niejedyna opinia izby, która mocno krytykowała poprzedni rząd. W sierpniu 2015 r. NIK opublikowała raport, który nie pozostawiał suchej nitki na Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Kontrolerzy NIK wytykali błędy popełnione przez GDDKiA przy inwestycjach drogowych i korupcję. Na potrzeby raportu prześwietlili sześć oddziałów Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad – w Łodzi, Krakowie, Gdańsku, Szczecinie, Olsztynie i we Wrocławiu – które zarządzają niemal 7 tys. km dróg krajowych. Okazało się, że terenowe oddziały GDDKiA nie dbają o ustalanie terminów prac w taki sposób, by naprawy nie utrudniały podróżowania i nie były przeprowadzane w porach największego natężenia ruchu. Wytykano także drogowcom, że informacja o utrudnieniach umieszczona na stronach GDDKiA jest nieaktualna i nierzetelna. Przedstawiciele NIK szczególnie dużo zastrzeżeń mieli do funkcjonowania GDDKiA w Łodzi. Wskazali tam na problem łamania zasad polityki antykorupcyjnej. Mimo krytycznych wobec ówczesnej koalicji rządzącej raportów politycy Platformy Obywatelskiej prawdopodobnie będą bronić Krzysztofa Kwiatkowskiego dla zasady, jeśli PiS będzie domagał się zmiany ustawy NIK i, co za tym idzie, zmiany jej szefa. Sam zainteresowany nie zamierza się poddawać w tej sprawie. W końcu od dzieciństwa ma w sobie ducha sportowca i walki. Wtedy mówili na niego czołg. Dlaczego? Bo jak grał w piłkę, w obronie, kiedy biegł, trudno było mu ją odebrać. – Mój tata, zapaśnik, mówił, że jeżeli jest się przekonanym do czegoś, to nie wolno odpuszczać – mówi Kwiatkowski. – Boli mnie tylko, że ludzie ocenili mnie na podstawie przecieków prasowych, a nie na podstawie tego, co robiłem w życiu. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 43/2016
Więcej możesz przeczytać w 43/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 2
  • Amerykanin IP
    Do więzienia

    Spis treści tygodnika Wprost nr 43/2016 (1759)

    • Wprost o tym, co ważne i aktualne 23 paź 2016, 20:00 "Wprost" okazał się wiceliderem cytowalności wśród ogólnopolskich tygodników opinii – jak podała firma badawcza Newton Media, podsumowując wrzesień. 3
    • Pochwała niekonsekwencji 23 paź 2016, 20:00 Generalnie politycy powinni dotrzymywać słowa. W Polsce się utarło, że przed wyborami poszczególne partie organizują dla swoich wyborców koncert życzeń, z którego dzień po kampanii wyborczej niewiele zostaje. Pod tym względem PiS jest absolutnym wyjątkiem. 3
    • Niedyskrecje parlamentarne 23 paź 2016, 20:00 O czym posłowie rozmawiają na sejmowych korytarzach? Czego można się dowiedzieć w kuluarach i co naprawdę słychać w polityce? O tym co tydzień w naszych "Niedyskrecjach parlamentarnych". W tym tygodniu Joanna Miziołek i Eliza Olczyk piszą o tym, jak Ewa Kopacz i Donald Tusk... 8
    • Białe niedźwiedzie i czarne charaktery, czyli ruszamy na Madryt, a potem na Moskwę. 23 paź 2016, 20:00 MINISTER OBRONY W UDERZENIU. Antoni Macierewicz najpierw odkrył na YouTubie film demaskujący wiadomy spisek Tuska z Putinem. Potem było jeszcze o spisku francusko-rosyjskim dotyczącym jakichś Mistrali (to chyba daleka rodzina Caracali). A na... 14
    • Gowin: „Nie podniesiemy podatków. Chcę ulżyć biznesmenom” 23 paź 2016, 20:00 Rozmowa z Jarosławem Gowinem, wicepremierem, ministrem nauki i szkolnictwa wyższego 16
    • Gowin: Nie podniesiemy podatków. Chcę ulżyć biznesmenom 23 paź 2016, 19:00 – Nie będziemy podnosić podatków – zapowiada w wywiadzie dla "Wprost” wicepremier Jarosław Gowin. – Rozmawiałem na ten temat z Jarosławem Kaczyńskim. Był równie jak ja zdumiony rzekomymi planami, które przypisują nam media – dodaje szef resortu nauki. 16
    • PiS w uścisku frankowiczów 23 paź 2016, 20:00 Ustawa frankowa może być pierwszą wielką, niezrealizowaną obietnicą PiS. Partia rządząca niezbyt się tym jednak martwi, uważając, że frankowicze to nie jej elektorat. 21
    • Banki przegrywają franki 23 paź 2016, 20:00 Pierwsze prawomocne wyroki wymazujące franki z umów kredytowych mogą oznaczać przełom w polskich sądach i być sygnałem dla banków, że może pora iść ze swoimi klientami na ugodę. 24
    • Odroczenie, zawieszenie czy energiczne działanie 23 paź 2016, 20:00 Start reformy edukacji może zostać przesunięty o dwa, a może nawet trzy lata. Z informacji „Wprost” wynika, że do tej korekty kalendarza zmian w oświacie przekonują Jarosława Kaczyńskiego wpływowe osoby z rządu. 26
    • Dobry wniosek to podstawa 23 paź 2016, 20:00 Starając się o unijne dofinansowanie, w projekcie trzeba uwzględnić m.in. potrzeby osób z niepełnosprawnościami niezależnie od tego, jakiego typu przedsięwzięcie chcemy zrealizować. 29
    • Ostatnia walka prezesa NIK 23 paź 2016, 20:00 Po przegłosowaniu wniosku o uchylenie Krzysztofowi Kwiatkowskiemu immunitetu zacznie się rozgrywka o zawieszenie go jako szefa NIK. 30
    • Bielan: „Kaczyński nie jest kapłanem. Nie trzeba się przed nim spowiadać”. 23 paź 2016, 20:00 Z Adamem Bielanem, wicemarszałkiem Senatu, rozmawiali Olga Wasilewska i Marcin Dzierżanowski 32
    • Samorządowcy spotkali się z ministrami 23 paź 2016, 20:00 Podpisanie listu intencyjnego w sprawie rozwoju Odrzańskiej Drogi Wodnej było jednym z głównych wydarzeń Kongresu Samorządowego w Opolu. 36
    • Gruby, znaczy winny. Obżera się, niech cierpi 23 paź 2016, 20:00 Grubego można obrażać. Można pomijać w awansach, śmiać się z niego w szpitalu, dyskryminować w liniach lotniczych. Bo utył na własne życzenie. To myślenie jest typowe, błędne i krzywdzące. Grubi dopiero uczą się, jak mówić innym „dość!”. 38
    • E-sport goni sport 23 paź 2016, 20:00 Zamiast ringów – komputery, zamiast rękawic bokserskich – konsole do gier. Za to duch rywalizacji ten sam, co w prawdziwym sporcie. Podobnie jak pieniądze, które w e-sporcie są coraz większe. 42
    • Sebastian Kulczyk może przejąć piwnego giganta 23 paź 2016, 20:00 Przed nami jedna z największych transakcji w historii Polski. Pod młotek trafi warta 2 mld euro Kompania Piwowarska. Ta sama, którą kiedyś tworzył Jan Kulczyk. 45
    • Skandynawskie eldorado dla Polaków 23 paź 2016, 20:00 W Norwegii, Szwecji i Islandii szuka się do pracy polskich specjalistów. Mogą tam zarobić nawet kilkadziesiąt tysięcy miesięcznie. I nikt im nie powie – jak w Wielkiej Brytanii po Brexicie – „wynocha”. 48
    • Rady nadzorcze do likwidacji? 23 paź 2016, 20:00 PIOTR RYBICKI Niedawne wydarzenia wokół rad nadzorczych z polityką w tle skłaniają do głębszego zastanowienia się, czy i co zmienia się w ich funkcjonowaniu. A wręcz do postawienia fundamentalnego pytania, być może obrazoburczego dla... 51
    • Obszarnicy 23 paź 2016, 20:00 Najwięksi polscy rolnicy zarządzają swoimi gospodarstwami tak jak profesjonalni menedżerowie. Ich obroty idą w setki milionów złotych. 52
    • Firma urośnie dzięki e-nasionom 23 paź 2016, 20:00 Jak zamienić sezonowy biznes szkółkarski w handel nasionami, który będzie działał przez cały rok? Z pomocą przychodzą eksperci programu „Firmowe ewolucje”. 54
    • Kujawskie Orły rozdane 23 paź 2016, 20:00 W Toruniu nagrodziliśmy najlepszych przedsiębiorców i laureatów Orłów „Wprost” z regionu kujawsko-pomorskiego. 55
    • Hossa Bessa 23 paź 2016, 20:00 Banki i lajki Instytut Monitorowania Mediów sprawdził, co polscy internauci sądzą o bankach. Najbardziej internet huczy o PKO BP. Co czwarta wzmianka czy komentarz dotyczy właśnie tego banku. Na drugim miejscu znalazł się mBank (13,4... 56
    • Know-How 23 paź 2016, 20:00 Nadjeżdża auto bez kierowcy TESLA ZNOWU PRZYSPIESZA. FIRMA OGŁOSIŁA, ŻE NIE ZAMIERZA CZEKAĆ DO 2020 R. z wprowadzeniem w pełni autonomicznego samochodu – zrobi to już w przyszłym roku. Elon Musk przy okazji ogłoszenia tej decyzji... 58
    • Energiczny skok do przodu 23 paź 2016, 20:00 PGE, Grupa Enea i Grupa Tauron ogłosiły nowe strategie na najbliższe lata. Mają się wpisywać w założenia Planu na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju Polski i polityki energetycznej państwa. 60
    • Nowoczesna edukacja finansowa – „Brawo Bank AR” 23 paź 2016, 20:00 Jak prowadzić edukację finansową dzieci? PKO Bank Polski wykorzystuje najnowsze technologie, m.in. aplikację w rozszerzonej rzeczywistości. 65
    • Seks, kłamstwa i wybory prezydenckie 23 paź 2016, 20:00 Seks, seks i jeszcze raz seks. Obyczajowe skandale stały się głównym tematem kampanii prezydenckiej w USA. 66
    • Niezatapialny 23 paź 2016, 20:00 Nicolas Sarkozy wraca jako kandydat na prezydenta, i to pomimo że ostatnie cztery lata spędził niemal wyłącznie na tłumaczeniu się z zarzutów korupcyjnych 72
    • Tragiczne losy Muszkieterów 23 paź 2016, 20:00 Jedna z pierwszych skutecznych organizacji okupacyjnego podziemia padła ofiarą politycznej wendetty, która zadaje kłam mitowi o nieskazitelnym monolicie Polskiego Państwa Podziemnego. 74
    • Nobliści rozszyfrowali umowy 23 paź 2016, 20:00 Dawno nie nagrodzono Noblem z ekonomii badań tak bliskich codziennemu życiu. W teorii kontraktów Harta i Holmströma każdy znajdzie coś dla siebie. 78
    • Złodzieje płodności 23 paź 2016, 20:00 Rozwijają się latami, często nie dając objawów. Przedstawiamy najczęstsze choroby ginekologiczne, które mogą uniemożliwić zajście w ciążę. 80
    • Czesław Mozil: Jak zszedłem na psy i zostałem menelem 23 paź 2016, 20:00 W filmie „Szkoła uwodzenia Czesława M.” warszawski celebryta otwiera szkołę podrywu. Czy Czesław Mozil, enfant terrible polskiej piosenki, namiesza też w polskim kinie? 82
    • Szymborska i jej mężczyzna 23 paź 2016, 20:00 „Nie wszystko się da zamienić na słowa i nie wszystko się powinno” – pisała Wisława Szymborska do Kornela Filipowicza. W trwającej ponad dwadzieścia lat korespondencji oboje – poetka, późniejsza noblistka, i wybitny prozaik – byli wierni tej zasadzie. Dlatego ich miłosne listy... 86
    • Harry Potter nie zramolał 23 paź 2016, 20:00 Harry Potter dorósł. Na świat patrzy teraz zza urzędniczego biurka. Na szczęście jednak się nie zestarzał. Ósmy tom przygód najsłynniejszego czarodzieja właśnie trafił do księgarń. I wcale nie jest to powieść. 90
    • Książki 23 paź 2016, 20:00 Twardoch w uderzeniu Król” to najlepiej napisana książka Szczepana Twardocha. Może dlatego, że jest to w jego dorobku rzecz najbliższa literaturze rozrywkowej, co wydaje się zresztą właściwą drogą dla tego autora. Ale po kolei.... 94
    • Sztuka to gra 23 paź 2016, 20:00 Spectra Art Space zaprasza na wystawę Ryszarda Winiarskiego – artysty, malarza, wybitnego pedagoga, prekursora sztuki konceptualnej. Jest to już kolejna odsłona cyklu Spectra Art Space Masters. 95
    • Muzyka 23 paź 2016, 20:00 Umarli Królowie, niech żyją Królowie Muzycy Kings of Leon przyznają, że po etapie oszałamiającej stadionowej kariery zatęsknili za kultowym statusem, jaki mieli na początku swojej drogi. Poprzednie dwie płyty Królów były kierowane do... 96
    • Film 23 paź 2016, 20:00 Opowieści o bezradności Prosta historia o morderstwie” to kryminał, w którym najmocniejsze nie są sceny przemocy, lecz obraz chłopca piorącego prześcieradło, bo zmoczył się ze strachu przed ojcem. To opowieść o bezradności, o... 97
    • Brak zgody na niemieckie przywództwo w UE 23 paź 2016, 20:00 DANIEL KAWCZYNSKI Brexit wyzwolił potężne siły w Europie. Z jednej strony mamy arcyfederalistów – jak panowie Schulz i Juncker wraz z ich duchową przywódczynią Angelą Merkel, którzy wyciągają najgorsze pomysły centralizacji Europy,... 98

    ZKDP - Nakład kontrolowany