15 sposobów, by uchronić się przed rakiem

15 sposobów, by uchronić się przed rakiem

W POLSCE RAK JEST DIAGNOZOWANY U 160 TYS. POLAKÓW ROCZNIE, 94 TYS. OSÓB Z TEGO POWODU UMIERA. Jest jeszcze jedna zła wiadomość: jak prognozuje Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), liczba zachorowań będzie rosła. Dobra jest taka, że jeśli będziemy świadomie troszczyć się o własne zdrowie – zmienimy swoje nawyki, postawy i przyzwyczajenia – możemy uniknąć zachorowania na 30 do 40 proc. nowotworów – twierdzą specjaliści z WHO. Podpowiadamy, jak uniknąć zachorowania na raka (dane Amerykańskiego Instytutu Badań nad Rakiem – American Institute for Cancer Research, AICR).

1 Nie pal

Rakotwórcze substancje wdychane wraz z dymem tytoniowym podwyższają o 30-40 proc. ryzyko zachorowania na nowotwory złośliwe – przestrzega dr Janusz Meder, prezes Polskiej Unii Onkologii. Palenie tytoniu odpowiada za 90 proc. zachorowań na raka płuc, 80-90 proc. zachorowań na raka jamy ustnej, krtani, gardła i przełyku, 30 proc. przypadków raka pęcherza moczowego i trzustki. Palenie może też powodować inne nowotwory, m.in.: żołądka, wątroby, nerek, szyjki macicy, chłoniaki i białaczki.

2 Ogranicz picie alkoholu

Nadmierne spożycie alkoholu zwiększa ryzyko nowotworów jamy ustnej, gardła, krtani, przełyku, piersi, wątroby, a także jelita grubego. Chodzi przede wszystkim o rakotwórcze działanie metabolitu alkoholu – aldehydu octowego, który może uszkadzać DNA komórek i zaburzać mechanizmy jego naprawy. Dlatego warto maksymalnie ograniczyć ilość spożywanego alkoholu. U mężczyzn dzienna dawka czystego etanolu nie powinna przekraczać 20-30 g (dwie lampki wina), zaś u kobiet 10-15 g (jedna lampka).

3 Bądź aktywny fizycznie

Aktywność fizyczna zmniejsza w ciągu całego życia ryzyko zachorowania na raka: płuc o mniej więcej 20 proc., błony śluzowej macicy o 20-40 proc., jelita grubego o 30-40 proc., a piersi – w zależności od typu nowotworu – od 20 do 80 proc. Tę ostatnią zależność pokazały m.in. badania EPIC (European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition). Efekty może przynieść wprowadzenie nawet niewielkich zmian w codziennej rutynie, np. szybki marsz, praca w ogrodzie czy zrezygnowanie z windy na rzecz schodów. Ruch także spowalnia rozrost raka prostaty u mężczyzn w wieku 65 lat lub więcej.

4 Ogranicz spożycie soli

Nadmiar soli w diecie przeciąża nerki i wiąże się z istotnym wzrostem ryzyka rozwoju raka żołądka. Oszacowano, że na każdy gram soli spożywanej dziennie prawdopodobieństwo to wzrasta aż o 18 proc. Pamiętajmy, że sól w dużych ilościach zawarta jest w takich produktach, jak: konserwy, słone wędliny i kiełbasy, sery żółte i pleśniowe, kiszonki, chipsy czy krakersy, zupy i sosy w torebkach, kostki bulionowe. Dzienne spożycie soli nie powinno przekraczać 5 g (jedna płaska łyżeczka).

5 Unikaj czerwonego i przetworzonego mięsa

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem uważa, że czerwone mięso prawdopodobnie jest rakotwórcze. Na pewno zależność ta istnieje w przypadku raka jelita grubego – spożywanie 100 g czerwonego mięsa dziennie lub 50 g przetworzonego (nie więcej niż dwa plasterki bekonu, szynki czy salami) zwiększa ryzyko zachorowania o 18 proc. Osoby codziennie jedzące czerwonemięso (w tym przetwory z wołowiny i wieprzowiny) są trzykrotnie bardziej narażone na rozwój raka jelita grubego niż niespożywające czerwonego mięsa lub sięgające po nie sporadycznie. Nie znaczy to, że musimy wykreślić mięso z diety całkowicie, bo jest ono ważnym źródłem żelaza, cynku i witaminy B12 oraz aminokwasów egzogennych (takich, których nie może wyprodukować nasz organizm). Wybierajmy raczej mięso drobiowe.

6 Ogranicz produkty smażone, grillowane, wędzone

W trakcie takiej obróbki termicznej mięsa powstają wielopierścieniowe węglo wodory aromatyczne (WWA), heterocykliczne aminy aromatyczne – substancje o działaniu kancerogennym. Im wyższa temperatura smażenia, pieczenia, wędzenia, grillowania lub prażenia, a jego czas dłuższy, tym większa zawartość WWA w produkcie. Z kolei potencjalnie rakotwórczy akrylamid powstaje przy obróbce skrobi. Opiekane w tosterze chleb, frytki czy podsmażane ziemniaki powinny mieć kolor złoto żółty, nie brązowy. Dzięki temu ograniczymy dostarczanie do organizmu tego związku.

7 Jedz warzywa i owoce

Jedna porcja dziennie to za mało. Wedle danych WHO spożywanie trzech porcji dziennie powoduje spadek ryzyka zachorowania na raka o 14 proc., trzech-pięciu porcji o 29 proc., a pięciu-siedmiu porcji o 42 proc.

8 Odżywiaj się jak mieszkańcy Okinawy

Na tej japońskiej wyspie żyje najwięcej na świecie stulatków. Na 100 tys. mieszkańców przypada ich aż 33. Mieszkańcy Okinawy nie przybierają z wiekiem na wadze. Liczba zachorowań na serce jest tam o 80 proc. niższa niż w krajach Zachodu, a na raka – o 50 proc. Dozwolone produkty w diecie Okinawa to: surowe warzywa i owoce, wyroby pełnoziarniste, oliwa, awokado, orzechy, drób, ryby, tofu, brązowy ryż, owoce morza, woda mineralna, herbata czarna, zielona, oolong. Zakazane są: słodycze, chleb, oleje, produkty smażone lub przemysłowo przetwarzane, a także mleczne, oraz makaron z białej mąki. Dieta Okinawa jest niskokaloryczna, obniża ryzyko nadwagi i spowalnia starzenie, zawiera wartościowe składniki odżywcze: węglowodany o niskim indeksie glikemicznym,dobre tłuszcze i chude białko. Zaleca się jedzenie dziesięciu porcji warzyw dziennie i dwóch porcji owoców.

9 Jadaj pikantnie

Ostre papryczki chili zawierają kapsaicynę, która ma właściwości odchudzające (otyłość sprzyja nowotworom) – wpływają korzystnie na florę bakteryjną jelit, procesy antyoksydacyjne, przeciwzapalne i przeciwnowotworowe. Pikantna żywność postrzegana jest często jako przyczyna postawania wrzodów żołądka. To mit, ponieważ kapsaicyna stymuluje do tworzenia ochronnej błony śluzowej żołądka oraz zwalcza Helicobacter pylori. To patogenna bakteria, która po dostaniu się do organizmu człowieka może prowadzić do m.in.: zapalenia błony śluzowej żołądka, choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy oraz zwiększenia ryzyka rozwoju nowotworu żołądka.

10 Utrzymuj prawidłową wagę

Nadwaga i otyłość są przyczyną rozwoju ok. 11 proc. przypadków raka jelita grubego, 9 proc. raka piersi, 57 proc. przełyku, 25 proc. nerki, 24 proc. pęcherzyka żółciowego i 39 proc. trzonu macicy. Tłuszcz trzewny (brzuch) zwiększa ryzyko zachorowania na nowotwór prostaty u mężczyzn. Metaanaliza obejmująca 56 badań z udziałem ponad 7 mln osób wykazała wzrost zachorowań na raka jelita grubego wraz ze wzrostem BMI (wskaźnik masy ciała). Dla BMI 23,0-24,9 ryzyko to wynosiło 14 proc. dla BMI 25,0-27,4 – 19 proc., dla BMI 27,5-29,9 – 24 proc., zaś dla BMI >30 aż 41 proc.

11 Karm dziecko piersią

Karmienie zmniejsza ryzyko rozwoju raka piersi. Według czasopisma „Lancet” upowszechnienie karmienia piersią uchroniłoby przed zachorowaniem ok. 20 tys. kobiet rocznie. Prawdopodobnie udałoby się też zmniejszyć liczbę zachorowań na raka jajnika.

12 Chroń skórę przed słońcem

O 60-70 proc. zwiększa się ryzyko powstania czerniaka z obecnych na skórze znamion barwnikowych u osób, które wystawiają ciało na słońce w godzinach jego największej aktywności (12-16), nie stosują dobrej jakości kremów ochronnych o odpowiednich filtrach UV dostosowanych do karnacji oraz nagminnie korzystają z solariów.

13 Zapobiegaj infekcjom wirusowym i bakteryjnym, lecz stany zapalne

Wirus Epsteina-Barr może powodować chłoniaka Burkitta oraz raka nosogardzieli i gardła. Przewlekłe zakażenia Helicobacter pylori doprowadzają do powstawania raka lub chłoniaka żołądka. Następstwem infekcji HIV mogą być chłoniaki o bardzo agresywnym przebiegu – przestrzega dr Meder. Bakterie Chlamydia sprzyjają powstawaniu nowotworów szyjki macicy i płuc oraz chłoniaków. U podłoża raka pęcherza może leżeć zakażenie dwoinką rzeżączki, a wirus opryszczki HHV-8 może sprzyjać powstawaniu raka prostaty i mięsaka Kaposiego. Przewlekłe zakażenia E. coli, Enterococcus faecalis i wirusem cytomegalii sprzyjają powstawaniu raka jelita grubego.

14 Zaszczep się przeciwko HPV

Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) odpowiada za powstawanie raka szyjki macicy, a także nowotworów jamy ustnej, gardła, krtani, odbytnicy, prącia, sromu i skóry. Można się zakazić przy kontaktach seksualnych (również analnych i oralnych). Prezerwatywa to za mało, ponieważ wirus HPV może być przenoszony poprzez skórę moszny u mężczyzny, szczególnie przy braku odpowiedniej higieny codziennej. Szczepienie chroniące przed zakażeniem HPV (w Polsce dostępna jest już szczepionka III generacji 9-poliwalentna dająca ochronę w 95 proc.) pokrywa prawie wszystkie szczepy onkogenne. Szczepieniem powinni być objęci chłopcy i dziewczęta przed inicjacją seksualną.

15 Zaszczep się przeciwko WZW typu B, zmniejsz ryzyko zakażenia WZW typu C

Szczepionka przeciw WZW typu B może uchronić przed rakiem wątroby. Wirus ten może być też przenoszony drogą płciową – mówi dr Meder. Nie opracowano jeszcze szczepionki chroniącej przed WZW typu C. Tym wirusem można się zakazić poprzez dożylne przyjmowanie narkotyków, korzystanie z niejałowego sprzętu medycznego oraz transfuzję krwi. Nie wolno używać cudzych środków higieny osobistej (maszynka do golenia, zestawy do manikiuru oraz pedikiuru). Ryzyko zakażenia zwiększa się też podczas częstych zmian partnerów seksualnych i przy kontaktach bez zabezpieczenia. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Pomoc, podpowiedź, wsparcie

Bogusław Olawski przewodniczący Sekcji Prostaty Stowarzyszenia UroConti

Wiadomość o nowotworze jest jednym z najbardziej traumatycznych doświadczeń w życiu człowieka. Nie istnieje dobry sposób, żeby się na nią przygotować, ale ważne jest, by od początku uświadomić sobie, że życie nas, pacjentów, i naszego najbliższego otoczenia całkowicie się zmieni. Diagnoza choroby nowotworowej może wywołać uczucie gniewu, bezsilności, strachu, rezygnacji czy spowodować depresję. Niełatwo poradzić sobie z emocjami, nie jest też łatwo przebrnąć przez wszystkie formalności, wytyczne, zalecenia itp. Dlatego tak istotne jest wsparcie kogoś, kto ma nie tylko wiedzę w tym zakresie, ale i doświadczenie życiowe. Taką funkcję spełniają właśnie organizacje pacjenckie. Służymy informacjami w zakresie wyboru zarówno ośrodka, jak i rodzaju terapii, podpowiadamy, jakie pytania zadać lekarzowi co do leczenia operacyjnego, radioterapii, leczenia hormonalnego. Przekazujemy również wiele praktycznych rad, choćby dotyczących prawidłowej diety w chorobie nowotworowej, możliwości rehabilitacji i powrotu do życia zawodowego, a także codziennej opieki czy środków higienicznych, potrzebnych w bardziej zaawansowanym stadium choroby. Odpowiadamy też często na pytania dotyczące kwestii finansowych, bo dla wielu pacjentów, a zwłaszcza ich rodzin, choroba oznacza rewolucję w domowym budżecie. Często pacjenci pytają o możliwości leczenia, bo przeczytali lub usłyszeli, że w innych krajach dostępnych jest wiele nowoczesnych środków, do których polscy chorzy nie mają dostępu. Walczymy więc o nie w naszym wspólnym imieniu. Wiele organizacji pacjenckich służy też wsparciem psychologicznym, ma dyżury specjalistów czy telefony zaufania. Na stronach stowarzyszeń znajdują się przydatne telefony, bazy adresowe ośrodków rehabilitacyjnych i inne potrzebne informacje. Jedno jest pewne – żaden pacjent w chorobie nowotworowej nie może zostać sam.

Guz i co dalej?

Jeśli zostanie wykryty guz, lekarz zleca dalsze badania. Tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny czy pozytonowa tomografia emisyjna PET pozwalają dokładnie sprawdzić położenie guza, określić jego wielkość i strukturę, a także przekonać się, czy doszło już do przerzutów. Niekiedy konieczna jest biopsja. Polega ona na nakłuciu guza specjalną igłą (zwykle robi się to pod kontrolą USG) i pobraniu tkanek do badania mikroskopowego. Specjalista ogląda potem pobrane tkanki (wycinek) i ocenia charakter guza: czy zmiana jest łagodna, czy złośliwa.

Markery nowotworowe

dr hab. n. med. Beata Kotowicz dr hab. n. med. Maria Kowalska Pracownia Markerów Nowotworowych Zakładu Patologii i Diagnostyki Laboratoryjnej Centrum Onkologii w Warszawie

Markery nowotworowe to substancje, których oznaczanie może być pomocne na różnych etapach diagnostyki chorób nowotworowych. Jednakże jedynym badaniem służącym rozpoznaniu choroby nowotworowej jest badanie histopatologiczne, tj. badanie wycinka guza pobranego podczas biopsji. W praktyce klinicznej markery nowotworowe wykorzystywane są przede wszystkim do monitorowania leczenia chorych. Żaden ze stosowanych markerów nowotworowych nie jest idealny, czyli ich oznaczanie nie pozwala na rozróżnienie chorych z nowotworem złośliwym od osób zdrowych oraz chorych na inne choroby, ale nienowotworowe. Podwyższone stężenia markerów mogą towarzyszyć schorzeniom niezwiązanym z procesami nowotworowymi, np. stanom zapalnym, chorobom wątroby, nerek oraz chorobom o podłożu autoimmunologicznym. Nie wszystkie komórki nowotworowe uwalniają markery do krwi, stąd często obserwuje się ich prawidłowe wartości mimo zaawansowanej choroby. Tylko nieliczne markery charakteryzują się swoistością narządową, tj. związane są z lokalizacją guza (np. PSA – gruczoł krokowy). Kiedy oznaczamy markery nowotworowe? Na etapie rozpoznawania choroby – jako jedno z badań zleconych przez lekarza (znacznie podwyższony wynik markera może być pomocny w ustaleniu rozpoznania). W monitorowaniu leczenia – u chorych z potwierdzonym przez histopatologa nowotworem złośliwym, o ile stężenia markera są podwyższone przed rozpoczęciem terapii. Po zakończeniu terapii, w trakcie badań kontrolnych – narastanie stężeń może być sygnałem pojawienia się wznowy lub przerzutów, wyprzedzając nieraz objawy kliniczne lub zmiany widoczne w metodach obrazowych. W trakcie monitorowania chorych nie obowiązuje pojęcie normy, ważna jest obserwacja zmian stężenia markera w stosunku do poprzednio uzyskanych wyników.

Okładka tygodnika WPROST: 5/2017
Więcej możesz przeczytać w 5/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 3
  • berta IP
    nauka i polityka raka 1-9 yt
    ukrywane lekarstwo na raka yt
    trzecia rewolucja w medycynie
    Cuda w Nottingham: czy można wyleczyć raka za pomocą diety?
    • ~~~~` IP
      Nic na P ?

      Spis treści tygodnika Wprost nr 5/2017 (1772)

      • Wróg, którego da się pokonać 29 sty 2017, 20:00 Bywa tak: objawy długo nie dają znać o sobie albo też owszem, są widoczne, ale zostają zlekceważone przez chorego, a czasami nawet przez lekarza. Gdy wreszcie zostanie postawiona właściwa diagnoza, wdrożone leczenie niekiedy przebiega sprawnie, jednak czasami zamienia się dla... 3
      • Niedyskrecje parlamentarne 29 sty 2017, 20:00 Grzegorz Schetyna planuje zsyłkę młodych niepokornych posłów PO do samorządów 6
      • Spięcie tygodnia 29 sty 2017, 20:00 Stanisław Pięta poseł PiS  Kolega Misiewicz pracuje efektywnie BARTŁOMIEJ MISIEWICZ TO MŁODY, ZDOLNY CZŁOWIEK, który pracuje po kilkanaście godzin dziennie w Ministerstwie Obrony Narodowej. Wiem też, że jest bardzo dobrym organizatorem.... 8
      • Obraz tygodnia 29 sty 2017, 20:00 100 w tyle minut z Warszawy do Torunia przejechała limuzyna z Antonim Macierewiczem na pokładzie. To nieoficjalny rekord tej trasy. 1,6 mln zł tyle maksymalnie, po ubiegłotygodniowej decyzji akcjonariuszy, będzie mógł zarobić prezes Orlenu... 9
      • Info radar 29 sty 2017, 20:00 Dramat na zamówienie Wypadek samochodowej kolumny, w której jechał minister Macierewicz, potwierdza złowrogą regułę w polskiej polityce. Wynika ona ze złej organizacji pracy i nieodpowiednich relacji między politykami i ich ochroną.... 10
      • Lewo Prawo 29 sty 2017, 20:00 prof. Magdalena Środa filozofka, feministka Obrona polskiego kołtuna KTO ZAGRAŻA POLSCE? UCHODŹCA, GEJ CZY GENDER? Do niedawna było wiadomo, że to uchodźca. Niebezpieczny i podstępny: podkłada bomby, gwałci nasze kobiety, wysysa polską... 13
      • Zdarzyło się jutro 29 sty 2017, 20:00 Film tygodnia? „Szybcy i wściekli”. W roli głównej Antoni Macierewicz. 15
      • Czarne chmury nad samorządami 29 sty 2017, 20:00 Dobra zmiana zawitała do samorządów, które uważają, że wcale nie wychodzi im to na dobre. I konflikt gotowy. 17
      • 7 kombinacji Kijowskiego 29 sty 2017, 20:00 „Płacę tyle, ile mogę”, „Mam bardzo wysokie alimenty”, „Nigdy nie postawiono mi zarzutu, że uchylam się od płacenia” – tak Mateusz Kijowski opowiada o swoich alimentach. Problem w tym, że to, co mówi, to nie do końca prawda. 20
      • Stawka większa niż budżet 29 sty 2017, 20:00 Zagrożone budżety szpitali i samorządów, dziesiątki tysięcy osób bez pracy lub w szarej strefie – tak wyglądają efekty wprowadzenia minimalnej godzinowej stawki wynagrodzenia. 22
      • Najważniejszymi teczkami już zagrano 29 sty 2017, 20:00 W zbiorze zastrzeżonym pewnie znajdziemy informacje o osobach publicznych – mówi prof. Antoni Dudek, politolog z UKSW. 25
      • Prawda kontra fałsz, czyli cicha walka o umysły 29 sty 2017, 20:00 Wojna informacyjna wkroczyła w nowy etap i dotyczy to również Polski. 26
      • Anna Wyszkoni: Obiecałam, że opowiem o raku 29 sty 2017, 20:00 Pierwsze pytanie, jakie zadałam lekarzowi po operacji, brzmiało: „Czy będę mogła śpiewać?” – wspomina piosenkarka. 29
      • Jestem chory, ale mam prawo czuć, że żyję 29 sty 2017, 20:00 Nie chcemy być wyrzuceni poza nawias, bo zachorowaliśmy. Nam dodaje siły to, że możemy pracować, zrobić coś szalonego. 31
      • 15 sposobów, by uchronić się przed rakiem 29 sty 2017, 20:00 W POLSCE RAK JEST DIAGNOZOWANY U 160 TYS. POLAKÓW ROCZNIE, 94 TYS. OSÓB Z TEGO POWODU UMIERA. Jest jeszcze jedna zła wiadomość: jak prognozuje Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), liczba zachorowań będzie rosła. Dobra jest taka, że jeśli... 34
      • Sztuka zakładania biznesu 29 sty 2017, 20:00 Najlepsze marki nigdy nie zaczynały się od pomysłu, by stworzyć wielką markę. Zaczynały się od pytania, jaki wspaniały produkt lub usługę możemy zaoferować. 38
      • Wysokie loty, niskie zarobki 29 sty 2017, 20:00 Kamil Stoch musi pracować przez dwa miesiące, żeby zarobić dniówkę Roberta Lewandowskiego. To przepaść. 42
      • Pożegnanie z atomem 29 sty 2017, 20:00 200 mln zł może, ot tak, wyparować w powietrze. Tyle bowiem wyniosły dotychczasowe wydatki związane z planami budowymi w Polsce pierwszej elektrowni jądrowej. Tymczasem minister energii Krzysztof Tchórzewski powiedział w zeszłym tygodniu,... 44
      • Białe kołnierzyki z dożywotnim immunitetem 29 sty 2017, 20:00 Wyłudzenia VAT, oszustwa kredytowe, łapownictwo, pranie brudnych pieniędzy, działanie na szkodę spółki to tylko niektóre przestępstwa białych kołnierzyków (ang. white collar crimes). 45
      • Prawo do zapomnienia 29 sty 2017, 20:00 Szykują się zmiany w prawie o ochronie danych osobowych. Konsumenci otrzymają przywileje. Przedsiębiorcom dojdą obowiązki. 46
      • Inwestycja w pokój hotelowy – dobry interes 29 sty 2017, 20:00 O plusach i minusach inwestycji w condo lub aparthotele mówi Krzysztof Wiśniewski, hotelarz z 20-letnim doświadczeniem. 48
      • Warszawski sen 29 sty 2017, 20:00 Najwięcej luksusowych apartamentów buduje się w Warszawie, gdzie wartość transakcji sięga nawet 10 mln zł. 50
      • Wyprzedzić potrzeby 29 sty 2017, 20:00 Chcemy skorzystać z koniunktury w budownictwie mieszkaniowym – mówi Maciej Jankiewicz, prezes PHN. 53
      • Blitzkrieg Trumpa 29 sty 2017, 20:00 Trwają gorączkowe próby stworzenia wspólnego europejskiego frontu w odpowiedzi na protekcjonistyczną politykę USA. Europie będzie jednak trudno przemówić jednym głosem. 56
      • Ukraińcy to nie faszyści 29 sty 2017, 20:00 Ukraińscy patrioci nie czczą UPA za mordowanie Polaków na Wołyniu, tylko za walkę o niepodległą Ukrainę – mówi Jan Malicki z UW. 59
      • Know How 29 sty 2017, 20:00 Pro w detalach Ta konsola wyglądem przypomina starą gumkę Pelikan. Sony PlayStation 4 Pro jest od klasycznej PS4 większa i grubsza. Jest też w całości matowa i na żywo prezentuje się korzystniej niż na zdjęciach. Ulepszona PS4 ma lepszy... 62
      • Zwierzęca rozpusta 29 sty 2017, 20:00 Samice rozmaitych gatunków starają się urodzić jak najbardziej udane potomstwo. Muszą więc znajdować najlepszych partnerów seksualnych. 64
      • Rodzinne ferie 29 sty 2017, 20:00 Zima to najwspanialsza pora roku. Kto nie wierzy, niech zapyta dzieci! To dzięki ich energii rodzinny urlop zimą może być lepszy niż ten latem. Podpowiadamy, jak go zorganizować. 67
      • Ostatnia dama 29 sty 2017, 20:00 Natalie Portman od dawna jest nie tylko piękną księżniczką z „Gwiezdnych wojen”. Rola w „Jackie” z nominacją do Oscara to świetna kreacja dojrzałej artystki. 72
      • Styl Jacqueline Kennedy: dyskretny, lecz jednak luksus 29 sty 2017, 20:00 Posągowo zgrabna, mogła sobie pozwolić na każdą kreację. Wybierała jednak te bardzo klasyczne. Na lata narzuciła kanon prostej elegancji 75
      • Sztuczne zęby, uśmiech prawdziwy 29 sty 2017, 20:00 Nominowany do Oscara „Toni Erdmann” wchodzi do kin. Jego reżyserka Maren Ade fenomenalnie wyczuła nastroje i potrzeby współczesnej widowni. 77
      • Reżyserzy się mnie boją 29 sty 2017, 20:00 Ennio Morricone to niekwestionowany mistrz muzyki filmowej. 6 lutego przyjeżdża na koncert do Krakowa. 80
      • Ewa Kasprzyk: To się państwu spodoba 29 sty 2017, 20:00 DUŻO OSTATNIO GRAM I PODRÓŻUJĘ, DLATEGO MAŁO CZASU MAM NA KULTURĘ. Kiedyś regularnie chodziłam do Zachęty, a teraz przegapiłam znakomity koncert Maksymiuka. Ale w Muzeum Narodowym w Warszawie oglądałam fantastyczną wystawę Kolekcji... 82
      • Wydarzenie 29 sty 2017, 20:00 FILM Pani od seksu Pani chce popularyzować?”– pyta urzędnik Ministerstwa Kultury. „Nie, uświadamiać” – wypala uczona. W „Sztuce kochania” Maria Sadowska odrabia kolejną lekcję PRL. Coraz częściej wracamy do przeszłości –... 83
      • Koniecznie! 29 sty 2017, 20:00 KSIĄŻKA Czekając na barbarzyńców Dzięki fantastycznym „Ścieżkom północy” i nagrodzie Bookera Flanagan wsze dł do pierwszej ligi autorów anglosaskich. Uczynił też swoją rodzinną Tasmanię tematem interesującym dla czytelników... 84
      • Powyżej średniej 29 sty 2017, 20:00 SZTUKA Trzymam za słowo Znana międzynarodowa grupa artystyczna Slavs and Tatars (Słowianie i Tatarzy) ożywia wierzenia, ustne podania, słowne rytuały. Pokazuje, jak w języku przechowywane są symbole i znaczenia, jak kształtowane są... 85
      • Żabę (i Polaka) gotuj powoli 29 sty 2017, 20:00 EWA WANAT Złap żabę. Przygotuj garnek z wodą. Włóż ją do niego, żywą. Podłóż drwa, rozpal ogień i spokojnie czekaj. Żaba nawet nie zauważy, kiedy się ugotuje. Dziś tę strategię stosuje „szeregowy poseł” Kaczyński. Po... 87
      • W poszukiwaniu najlepszych rozwiązań 29 sty 2017, 20:00 Przedsiębiorcy niezależnie od prowadzonej działalności poszukują różnych rozwiązań sprzyjających rozwojowi ich firmy, a także wspomagających ich w zarządzaniu. Niezbędne są różnego typu narzędzia: informatyczne, bankowe, księgowe, sprzedażowe, z zakresu zarządzania zasobami... 91
      • Cash Management to podstawa 29 sty 2017, 20:00 W jaki sposób przedsiębiorstwa korzystają z Cash Management? Produkty i usługi Cash Management to podstawa w relacji każdego przedsiębiorstwa z bankiem, niezależnie od tego, czy mówimy o mniejszej spółce czy międzynarodowej grupie... 93
      • Alior Bank otwiera drogę do funduszy unijnych i wspiera polskie przedsiębiorstwa 29 sty 2017, 20:00 Rozwój przedsiębiorstw jest istotnym elementem wpływającym na wzrost gospodarczy w Polsce. Według danych z końca 2015 r. liczba przedsiębiorstw zarejestrowanych w REGON wyniosła 4,2 mln, a co niemal 7 Polak miał wtedy w planach założenie firmy. To właśnie z myślą o polskich... 95
      • Wsparcie przedsiębiorcy – cena to nie wszystko, otwórz się na innowacje 29 sty 2017, 20:00 Funkcjonowanie przedsiębiorstw na rynku staje się coraz trudniejsze i raczej nie ma na co liczyć, że kiedyś w przyszłości będzie łatwiej. Nieustannie przed firmami pojawiają się nowe wyzwania różnej natury na skutek zmian na rynku lokalnym, globalnym czy sytuacji politycznej.... 96
      • Jak płacić mniej za firmowe samochody? 29 sty 2017, 20:00 Firmy przodują w zakupach samochodów, a ich udział w 2016 roku wyniósł dwie trzecie wszystkich sprzedanych w Polsce nowych aut osobowych i dostawczych do 3,5 tony. Jednocześnie rośnie liczba przedsiębiorców sięgających po nowoczesny leasing z niskimi miesięcznymi ratami oraz... 97
      • Nowe Volkswageny dostępne jak nigdy dotąd 29 sty 2017, 20:00 Samochód zapewnia firmie mobilność. Dla wielu przedsiębiorców jest niezbędnym narzędziem pracy, ale i użytecznym wsparciem w życiu prywatnym. Jednocześnie stanowi element pozytywnego biznesowego wizerunku. Wszystkie te atuty można połączyć z korzyściami finansowymi, dzięki... 97
      • Internet rzeczy do użytku osobistego 29 sty 2017, 20:00 Na targach CES® 2017 koncern Bosch zaprezentował urządzenia, które dzięki integracji z internetem stają się osobistymi asystentami 98
      • Efektywność w natarciu 29 sty 2017, 20:00 Facebook czy Twitter, rozwiązania chmurowe czy Internet rzeczy, silnik elektryczny czy napęd magnetyczny? Konkurentów do zdobycia tytułu innowacyjnego produktu dziesięciolecia XXI wieku jest tak wielu, że trudno o obiektywny jednoznaczny wybór. Każdy przynosi inne zalety i... 99
      • Co nas czeka w 2017 roku w działaniach komunikacyjnych? 29 sty 2017, 20:00 Ostatnie kilka lat działań komunikacyjnych w firmach w Polsce upłynęły w moim odczuciu na przeciąganiu liny wyznaczającej strefę wpływów pomiędzy działami marketingu i PR a sprzedażą. 100
      • Międzynarodowe rozwiązania sprzedażowe dla polskich producentów 29 sty 2017, 20:00 Moleo to internetowa sieć sprzedaży o międzynarodowym zasięgu. Dociera do 14 krajów na całym świecie, w tym m.in. do rynków Ameryki Północnej i Azji. Od startu działalności w marcu 2015 roku w Moleo zrealizowanych zostało już 150 tysięcy zamówień. 101
      • Muzeum historyczne – nowocześnie zarządzane 29 sty 2017, 20:00 Rozmowa z Tadeuszem Zielniewiczem, dyrektorem Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie, laureatem nagrody „Wizjonerzy XXI wieku” 102
      • Wizjonerzy XXI wieku I edycja 29 sty 2017, 20:00 Wizjonerzy to ludzie wyjątkowi, z pasją, ambicjami by realizować swoje pomysły. Czasem wydawałoby się nierealne, czasem fantastyczne, czasem tak proste, że zastanawiamy się dlaczego nikt wcześniej nie zdecydował się ich zrealizować. Dlatego tym bardziej są wyjątkowi. 103

      ZKDP - Nakład kontrolowany