Mniej, czyli więcej

Mniej, czyli więcej

Polska energetyka potrzebuje działań zaradczych, by obronić się przed blackoutem. Pomóc jej w tym mają negawaty.

Pojęcie negawat powstało poprzez analogię do megawata, który jest miarą mocy elektrycznej. Negawat to inaczej moc zaoszczędzona, z której odbiorca zrezygnował i za to otrzyma stosowną zapłatę. Pozyskane w ten sposób negawaty mogą być wykorzystane w sytuacji awaryjnego zapotrzebowania na moc. A od kiedy w sierpniu 2015 r. Polskie Sieci Energetyczne wprowadziły tzw. stopnie zasilania (czyli przymusowe ograniczenie zużycia energii przez duży przemysł z uwagi na zagrożenie niedoborem energii w sieci), mechanizm megawatów, zwanych też DSR (ang. demand side response), stał się usługą systemową. To oznacza, że przed ewentualnym wprowadzeniem stopni zasilania PSE musi się upewnić, czy bezpieczeństwa sieci nie da się zapewnić właśnie tą drogą. Usługę redukcji mocy może świadczyć każdy odbiorca, który jest w stanie zmniejszać jej pobór na żądanie i przyłączony jest do napięcia powyżej 1 kV. W zależności od potencjału redukcji może zawrzeć umowę bezpośrednio z PSE lub z podmiotem agregującym, takim jak np. należąca do Grupy Energa spółka Espirion. Obecnie przetargi na usługę redukcji mocy są w Polsce organizowane przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne SA. Postępowanie przetargowe dotyczy ośmiu pakietów o określonym wolumenie mocy i czasu, w którym redukcja zostanie przeprowadzona.

Konieczne ograniczenia

Średnie zapotrzebowanie na energię w systemie elektroenergetycznym jest zazwyczaj o mniej więcej 20 proc. niższe niż dostępna moc. Rezerwa mocy zmniejsza się w tzw. szczytach zapotrzebowania, które występują codziennie rano i wieczorem, ale największe wartości osiągają w najbardziej energochłonne dni zimy i lata. Nowych mocy do produkcji energii co prawda przybywa, ale chodzi także o jakość, a moc zainstalowana to nie to samo, co moc dyspozycyjna. Tymczasem ubywa elektrowni konwencjonalnych, które dostarczały prąd w sposób ciągły. W ich miejsce wchodzą do systemu np. farmy wiatrowe, które produkują energię przez mniej więcej jedną piątą roku. Pozostałe elektrownie w większości mają już po 30-40 lat. Jak wynika ze statystyk, liczba nieprzewidzianych awarii spada, ale jeśli już się wydarzą, to trwają coraz dłużej. W trzy dni przed krytycznym 10 sierpnia 2015 r., kiedy to PSE zaczął limitować dostawy energii dla przedsiębiorstw, nieczynnych było aż 34 proc. mocy w elektrowniach. W większości trwały sezonowe remonty, ale awarie i problemy z chłodzeniem dotknęły aż 15 proc. mocy w systemie. Szybko rośnie za to popyt na energię. Szczytowe letnie zapotrzebowanie na moc od 2000 do 2014 r. zwiększyło się o mniej więcej 30 proc. Moc zainstalowanych w domach klimatyzatorów wzrosła już czterokrotnie. I należy oczekiwać, że letnie szczyty popytu na energię będą coraz wyższe – wynika z danych The Boston Consulting Group. Co więc robić, by za kilka lat nie doszło do gigantycznego blackoutu? – Trzeba wdrożyć w Polsce efektywny system negawatów. Wierzymy, że w szczytowych momentach można ograniczyć krajowy popyt na prąd o 2 GW. To narzędzie stabilizowałoby system równie mocno jak budowa dwóch dużych elektrowni – mówi dla branżowego portalu WysokieNapiecie.pl Marcin Jędrzejewski, dyrektor w The Boston Consulting. Choć DSR, czyli deklarowanie gotowości do dobrowolnego, odpłatnego ograniczania poboru mocy podczas szczytu zapotrzebowania, funkcjonuje w Polsce od niedawna, to na przykład Grupa Energa zgromadziła już w portfelu ok. 600 negawatów. To więcej niż wynosi połowa mocy nowego bloku węglowego w Ostrołęce, który Energa zamierza budować. Bo cały pomysł z negawatami polega właśnie na tym, że nie trzeba budować kolejnych elektrowni, aby uzyskać w systemie kilkaset dostępnych megawatów. Dużo taniej jest tak współpracować z przedsiębiorstwami, aby wycofały odpowiednią część zużycia, gdy zajdzie taka potrzeba (np. chodzi o to, by przeniosły jakiś energochłonny proces na godziny nocne).

Ekologiczne negawaty

Zwiększanie udziału negawatów w gospodarce propagują też ruchy ekologiczne, traktując to jako warunek zrównoważonego rozwoju. – Elastyczne sterowanie popytem na energię pozwala stabilizować system elektroenergetyczny bez zwiększania emisji dwutlenku węgla i zanieczyszczeń do atmosfery, ponoszenia ryzyka ekonomicznego związanego z inwestowaniem w wytwarzanie energii z paliw kopalnych i obciążania odbiorców dodatkowymi opłatami w ramach rynku mocy. Jednocześnie jest to rozwiązanie bardziej elastyczne niż stawianie nowych bloków, tańsze i przede wszystkim dobre dla klimatu – podkreśla Izabela Zygmunt z Polskiej Zielonej Sieci.

Mechanizmy zarządzania popytem na energię charakteryzują się wysoką elastycznością i dlatego stanowią nie tylko tańszy, ale i sprawniejszy instrument zarządzania bezpieczeństwem dostaw. Liczba godzin szczytu Krajowego Systemu Energetycznego szacowana jest na 100 w roku. Zapewnienie ciągłości dostaw energii w ciągu tych 100 godzin wymaga albo przyrostu podaży nowych mocy, albo dobrowolnej redukcji popytu. Ogromną zaletą systemów zarządzania popytem jest też brak nakładów kapitałowych w porównaniu do budowy nowych kapitałochłonnych elektrowni. – Jeśli rynek pierwotny negawatów zostałby rozwinięty, warto byłoby rozważyć możliwość obrotu giełdowego negawatami. Obrót giełdowy opcjami na negawaty mógłby być jednak trudny do uruchomienia. Kwestie dopuszczenia do rynku wiarygodnych wystawców opcji oraz redukcji ryzyka niedotrzymania umowy opcji dla nabywcy wymagałyby szczegółowego rozwiązania – uważa prof. Leszek Pawłowicz, kierownik Katedry Bankowości Uniwersytetu Gdańskiego. A Jan Ruszkowski z Polskiej Zielonej Sieci dodaje: – Rozwijanie systemów zarządzania popytem na energię elektryczną to nie tyle przyszłość, ale konieczność każdego kraju, który nie nadąża lub nie stać go na budowę kolejnych elektrowni. Regulowanie rynku energetycznego od strony popytu ma na celu głównie maksymalne i trwałe obniżanie szczytowego zapotrzebowania na energię – rano i wieczorem. To właśnie te „piki” zapotrzebowania wymuszają budowę, utrzymywanie i uruchamianie dodatkowych mocy, by system energetyczny nie padł, gdy wieczorem gra Lewandowski lub skacze Stoch. Ludzie oglądają to na coraz większych telewizorach, w przerwach włączają czajniki elektryczne, wstawiają zmywanie, pranie i grzeją w termie wodę do mycia – tłumaczy. Na razie zarządzanie popytem na energię za pośrednictwem operatorów i firm dystrybucyjnych dotyczy głównie przedsiębiorstw. W przyszłości coraz większą rolę odgrywać będą również konsumenci indywidualni. Nadzieję na to daje tzw. pakiet zimowy, czyli zbiór ogłoszonych w listopadzie 2016 r. regulacji, które zrewolucjonizują europejski rynek energii i którego głównym podmiotem nie będą już producenci i dystrybutorzy, ale właśnie gospodarstwa domowe. g

Okładka tygodnika WPROST: 16/2017
Więcej możesz przeczytać w 16/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 16/2017 (1783)

  • Pochłopień: Albo Macierewicz, albo Platforma Obywatelska 17 kwi 2017, 19:48 Sprawy zaszły już tak daleko, że nie widzę alternatywy: jeśli ostatecznie, bez żadnych wątpliwości okaże się, że na pokładzie prezydenckiego tupolewa 10 kwietnia 2010 r. nie doszło do wybuchu, minister Macierewicz powinien się podać do dymisji. Jeśli doszło – to właściwie... 4
  • Niedyskrecje parlamentarne 16 kwi 2017, 20:00 Politycy PiS narzekają, że uwaga mediów skupia się na Bartłomieju Misiewiczu, a nie sukcesach rządu Prawa i Sprawiedliwości PARTIA RZĄDZĄCA CIERPI NA UWIĄD POLITYKI KOMUNIKACYJNEJ, choć w rządzie są aż trzy osoby za to... 8
  • Obraz tygodnia 16 kwi 2017, 20:00 20% wszystkich przekazów handlowych emitowanych w telewizjach i niemal jedną czwartą w stacjach radiowych stanowią reklamy farmaceutyków Wygrany David A. Fahrenthold Za reportaże ujawniające prawdę o filantropii Donalda Trumpa otrzymał... 10
  • Info radar 16 kwi 2017, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI #WPROSTOBYWATELSKO Dzień Ziemi ŻYJEMY W TEMPIE NIEPRAWDOPODOBNEGO PRZYSPIESZENIA. Przypomniałem sobie o tym w kontekście zbliżającego się Dnia Ziemi, który obchodzimy 22 kwietnia. Lem podkreślał, że nie zdajemy sobie... 11
  • Spięcie tygodnia 16 kwi 2017, 20:00 Stefan Niesiołowski Europejscy Demokraci Majaczenia ludzi chorych TĘ CAŁĄ KOMISJĘ MOŻNA PORÓWNAĆ DO KOMISJI BURDENKI, która dowodziła z góry założonej tezy, że zbrodnię w Katyniu popełnili hitlerowcy. Podkomisja smoleńska chce za... 12
  • Zdarzyło się jutro 16 kwi 2017, 20:00 Misiewicz jak bumerang, Trump jak tomahawk 14
  • Idzie wiosna? 16 kwi 2017, 20:00 prof. Magdalena Środa, filozofka, feministka WŁADZA KACZYŃSKIEGO JESZCZE SIĘ NIE SYPIE, ale wyraźnie nadkrusza. Zaczęło się w Brukseli, gdy po głosowaniu na przewodniczącego RE rząd starał się przekonać Polaków, że wielka klęska... 16
  • Odwalmy się od Misiewicza 16 kwi 2017, 20:00 Jan Wróbel, zawodowy nauczyciel, dziennikarz, publicysta KTO OBJĄŁ W MINIONYCH LATACH JAKIEŚ STANOWISKO ZWIĄZANE Z DECYZJAMI KA DROWYMI I NIE OTRZYMAŁ PROPOZYCJI „Weź, znajdź mi coś dla znajomej/córki/brata/Izabeli, zobaczysz, nada... 16
  • Prezes jest jak król Lear 16 kwi 2017, 20:00 Niektórzy traktują nasz serial jak film dokumentalny z Nowogrodzkiej czy zapis tego, co dzieje się za kulisami polityki – mówi Robert Górski, twórca „Ucha prezesa”. 18
  • Amber Gold, czyli kapiszon zamiast petardy 16 kwi 2017, 20:00 Dziesiątki przesłuchanych świadków, dwa doniesienia do prokuratury – to dotychczasowy rezultat prac komisji śledczej do zbadania sprawy Amber Gold. 23
  • Nowoczesna – studium upadku 16 kwi 2017, 20:00 Sypie się klub poselski Nowoczesnej, a lider jest głuchy na perswazje, by zmienić strategię lub rozdzielić funkcje. 26
  • Piesi wyklęci 16 kwi 2017, 20:00 JAN ŚPIEWAK Sprawa z zeszłego tygodnia. Henryk W., legenda Solidarności i doradca prezydenta Bronisława Komorowskiego, w 2014 r. potrącił na pasach mężczyznę, omijając samochód, który zatrzymał się, by przepuścić pieszego.... 27
  • Wyrwane z martwej ręki 16 kwi 2017, 20:00 W Warszawie szajka rzekomego prawnika handlowała parcelami o sfałszowanej hipotece. Pomagali jej skorumpowani urzędnicy. 28
  • Niemiecki pokój i polska wojna 16 kwi 2017, 20:00 EWA WANAT Obserwuję ludzi w berlińskiej komunikacji miejskiej. To prawdziwa wieża Babel. Bywa śmiesznie, bywa smutno, bywa wzruszająco. Siedzą obok siebie – Niemka, koło pięćdziesiątki i młody mężczyna, na oko z Ameryki... 31
  • Agent. O dwóch twarzach? 16 kwi 2017, 20:00 Wiesław Paluszyński, jedna z najbardziej wpływowych postaci sektora IT, to według IPN TW „Bogdan”. On twierdzi, że współpracując z SB – dezinformował. 32
  • Czy politycy znają granice ingerencji … 16 kwi 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK generał broni Ze zdziwieniem przyglądam się, jak dziś dokonuje się selekcji dowódców... bez udziału dowódców. Cywil zapewne wyrazi zdziwienie, co autor miał na myśli. Otóż są w cywilizowanym świecie reguły... 35
  • Nie kumam emocji, męczą mnie natręctwa 16 kwi 2017, 20:00 Autyzm trudno zrozumieć. Pewna matka z Wejherowa pomaga to zrobić. 36
  • Dwa drugie życia 16 kwi 2017, 20:00 Miło by było, gdyby nerka, którą się oddało, działała bez szwanku przez długi czas. Nie chcę nikomu wcisnąć bubla – mówi jeden z dawców w pierwszym w Polsce krzyżowym przeszczepie nerek na odległość. 40
  • Polacy płacą za emerytalną propagandę 16 kwi 2017, 20:00 Wprowadzenie OFE jedynie napędziło zyski instytucjom finansowym, a nic nie dało emerytom. Rynek finansowy nie zapewni godziwych świadczeń, trzeba zdać się na solidarność międzypokoleniową – mówi prof. Leokadia Oręziak. 44
  • Startupowe tsunami 16 kwi 2017, 20:00 Start-upy i korporacje to dwa różne światy. Jedne są szybkie, skłonne do ryzyka, innowacyjne, drugie skostniałe i trzymające się procedur. Jednak i jedni, i drudzy bez siebie nie przetrwają. 48
  • Masz prawo 16 kwi 2017, 20:00 Przeprosiny za Chela-Mag B6 Olimp Laboratories oświadcza, że reklama radiowa suplementu diety Chela-Mag B6 mogła wprowadzać niektórych konsumentów w błąd – można usłyszeć w czterech ogólnopolskich stacjach radiowych. Do sprostowania... 51
  • Hossa Bessa 16 kwi 2017, 20:00 Mniej niż minimum Kto chce mieć pracownika, musi płacić” – mówiła minister Elżbieta Rafalska przed wprowadzeniem minimalnej stawki godzinowej. Od 1 stycznia tego roku pracodawcy są zobowiązani płacić Polakom minimum 13 zł za... 54
  • Obamacare 16 kwi 2017, 20:00 Czy Barack Obama zlecił inwigilację Donalda Trumpa w czasach, kiedy ten był prezydentem elektem? 55
  • Duda pojedzie do Trumpa 16 kwi 2017, 20:00 Wizyty prezydenta USA w Polsce na razie nie będzie. Jest za to zielone światło do przygotowania wizyty prezydenta RP w Białym Domu. 56
  • Marine idzie na prezydenta 16 kwi 2017, 20:00 Na Kremlu zacierają ręce, bo szefowa Frontu Narodowego ma szansę wygrać obie tury wyborów we Francji. By zwiększyć swoje szanse, musiała popełnić polityczne ojcobójstwo. 60
  • Siła nienawiści 16 kwi 2017, 20:00 Zwycięstwo Marine Le Pen zależy od tego, jak wielu ludzi, którzy nie lubią zarówno jej, jak i jej rywala, przemoże się i zagłosuje przeciwko niej w drugiej turze – mówi Serge Galam, socjofizyk stosujący zasady fizyki w badaniu społeczeństwa. W ub.r. przewidział zwycięstwo... 62
  • Bez dymu, czyli rewolucja w paleniu 16 kwi 2017, 20:00 Aż o 90 proc. mniej szkodliwych substancji niż w dymie papierosowym. Takimi danymi może pochwalić się producent urządzeń elektronicznych IQOS. Czy zapowiada się rewolucja na rynku wyrobów tytoniowych? 64
  • Know How 16 kwi 2017, 20:00 Polacy gonią Amerykanów Dogonić czytnik Kindle to trudne wyzwanie. Fajnie, że próbują tego Polacy. Firma Arta Tech, która od kilku lat rozbudowuje linię czytników inkBook, wprowadziła kolejną generację. Ich flagowym modelem jest... 66
  • Mniej, czyli więcej 16 kwi 2017, 20:00 Polska energetyka potrzebuje działań zaradczych, by obronić się przed blackoutem. Pomóc jej w tym mają negawaty. 68
  • Realna moc wirtualnej elektrowni 16 kwi 2017, 20:00 Ograniczając zużycie energii, można zaoszczędzić, ale przesuwając je o kilka godzin, można nawet zarobić. 70
  • TDJ: siła przewagi technologicznej 16 kwi 2017, 20:00 Przemyślane rozwiązania technologiczne pozwalają osiągnąć sukces nie tylko w nowej gospodarce, lecz także tradycyjnym przemyśle. 72
  • Konkurencja jest najlepszym nauczycielem 16 kwi 2017, 20:00 Prawdziwa konkurencja na rynku gazu B2B dopiero się rozpocznie – mówi Robert adomski, dyrektor Departamentu Klientów Biznesowych PGNiG Obrót Detaliczny. 74
  • Nowoczesna edukacja w Hydropolis 16 kwi 2017, 20:00 Sprzęt laboratoryjny, a obok skarpetka, balon i gumka recepturka – warsztaty w Hydropolis to przykład innowacyjnej edukacji. 76
  • Jak wybrać okna dachowe 16 kwi 2017, 20:00 Co decyduje o komforcie mieszkania na poddaszu? W znacznym stopniu okna dachowe. Podpowiadamy, jak je dobrać. 78
  • Alergie pokarmowe 16 kwi 2017, 20:00 Potrzeby osób cierpiących na alergie pokarmowe coraz częściej dostrzegają producenci i sprzedawcy żywności. 80
  • Miłosny zachwyt i smętne znudzenie 16 kwi 2017, 20:00 Uczona zauważyła, że ta sama cecha, która początkowo wydawała się jej koleżankom atrakcyjna u mężczyzn, na późniejszym etapie związku zaczynała je drażnić. 82
  • Ale Meksyk! 16 kwi 2017, 20:00 I wojna światowa nie rozstrzygnęła się nad Marną, Sommą czy pod Verdun. Klęska Niemiec przypieczętowana została w… Mexico City. 86
  • Przestałem się przejmować 16 kwi 2017, 20:00 Nie jest tak, że cały świat obserwuje Polskę i obgryza paznokcie – mówi Tomasz Kot, który dzięki swojej pierwszej produkcji za granicą nie tylko nauczył się angielskiego, ale i zyskał do wielu spraw dystans. 90
  • Miś, głuptasek i mędrzec 16 kwi 2017, 20:00 Krzyś często mówił o nim: „Poczciwy, głupi Miś”. Ale Kubuś Puchatek, choć miał „bardzo mały rozumek”, to swój rozum miał. I ma nadal – mimo sędziwego wieku, jakiego doczekał. 96
  • Muzyczny zapis cierpienia 16 kwi 2017, 20:00 Pamięć o ofiarach zbrodni katyńskiej i cierpieniu ich rodzin uczczono podczas koncertu w Świątyni Opatrzności Bożej. 99
  • Wydarzenie 16 kwi 2017, 20:00 MUZYKA Płyta wszech czasów na nowo 10 kwietnia w Studio 2 przy Abbey Road odbyła się pierwsza publiczna prezentacja nowej wersji najbardziej rozpoznawalnego albumu w historii rocka. Gospodarzem był Giles Martin, syn George’a –... 100
  • Koniecznie! 16 kwi 2017, 20:00 MUZYKA Warszawa przegrała z Niemcami MUZYCZNY ARYSTOKRATA STWORZYŁ FILMOWY DOKUMENT O RODZIMEJ WARSZAWIE. Przejmująca historia miasta zyskała pretensjonalną i dyletancką formę. Na szczęście DVD stanowi wyłącznie dodatek do CD z... 101
  • Powyżej średniej 16 kwi 2017, 20:00 KSIĄŻKA Political fantasy KEN LIU TO NOWA GWIAZDA AMERYKAŃSKIEJ FANTASY RODEM Z CHIN, CO DZIŚ OKAZUJE SIĘ OGROMNYM ATUTEM. Państwo Środka wzbudza coraz większe zainteresowanie, a autor akcję swoich książek umieścił w kraju... 102
  • Bez entuzjazmu 16 kwi 2017, 20:00 TEATR Molier zabity z urojenia Ten „Chory z urojenia” przedstawia smutny widok. Nie tylko ze względu na jakość tej teatralnej propozycji, ale przede wszystkim na to, że staje się dobitnym dowodem roztrwonienia potencjału wrocławskiego... 103
  • Ewa Wachowicz: To się państwu spodoba 16 kwi 2017, 20:00 MOJĄ DZIAŁKĄ JEST SZTUKA KULINARNA, ale zawsze popieram i wspieram każdą sztukę. Największą część mojej biblioteki stanowią książki kucharskie i te związane z właściwym odżywianiem. Pasjami kupuję też książki podróżnicze,... 104
  • Szczególna data 18 kwietnia 16 kwi 2017, 20:00 RYSZARD CZARNECKI Dzień, w którym ukazuje się ten numer tygodnika „Wprost”, jest w historii Polski szczególny. Równo 992 lata temu w katedrze w Gnieźnie koronowano pierwszego króla Polski – Bolesława Chrobrego. Za osiem lat... 106
  • Innowacje zamiast rozwoju i twórczości 16 kwi 2017, 20:00 Muszę powiedzieć, że im bardziej zagłębiam się w świat startupowo-innowacyjno-inwestorski, tym bardziej mnie zadziwia jak bardzo jest on nieinnowacyjny, nietwórczy, ba, wręcz konserwatywny. Mam do tego teraz wiele okazji, bo budujemy... 110
  • Co to jest absolutna stopa zwrotu? 16 kwi 2017, 20:00 Wśród zarządzających funkcjonują z grubsza dwa cele inwestycyjne – relatywna stopa zwrotu i absolutna stopa zwrotu. Czy 2% zysku w czasie hossy to dużo? Z pewnością w funduszu akcyjnym nie. W funduszu absolutnej stopy zwrotu –... 112
  • Złoty środek inwestowania: fundusz czy lokata? 16 kwi 2017, 20:00 Zysk czy bezpieczeństwo? Patrząc na statystyki, Polacy i polskie firmy wybierają przede wszystkim bezpieczeństwo, godząc się na minimalne oprocentowanie lokat. Wiele osób jest jednak gotowych na pewien wysiłek, by choć trochę poprawić... 113
  • Workspace of the future – are you Digital? 16 kwi 2017, 20:00 To, że żyjemy w świecie cyfrowej rewolucji nie jest już mitem czy sloganem reklamowym, ale stało się faktem i wyzwaniem, z którym muszą zmierzyć się organizacje. 114
  • Rynek otwartych funduszy emerytalnych w IV kwartale 2016 roku 16 kwi 2017, 20:00 Ostatni kwartał 2016 roku, podobnie jak poprzedni, był okresem hossy na rynkach akcji. Grudzień 2016 roku był drugim (po marcu) najlepszym miesiącem 2016 roku dla inwestujących w akcje notowane na warszawskiej giełdzie papierów... 115
  • Ewangelista marki w relacjach inwestorskich? Możliwe! 16 kwi 2017, 20:00 Czy założyciel firmy, który wychodzi do inwestorów w bluzie z kapturem może odnieść sukces? Czy po akcje jego firmy ludzie będą ustawiali się w gigantycznych kolejkach, a posiadanie chociaż jednego udziału będzie „cool”? Wszystko zależy od marki. 116

ZKDP - Nakład kontrolowany