Nowe narkotyki, czyli dopki na legalu

Nowe narkotyki, czyli dopki na legalu

Dopalacze, zdjęcie ilustracyjne
Dopalacze, zdjęcie ilustracyjne / Źródło: Fotolia / fot. Shutter Division
Polacy nie wiedzą, co zażywają, a dilerzy nie wiedzą, co sprzedają. Narkotyki wymknęły się spod kontroli państwa, lekarzy i samych użytkowników.

Masowe zatrucie dopalaczami w Trzebiatowie, woj. zachodniopomorskie. W zeszłym tygodniu 13 osób, nastolatków i dorosłych (najmłodszy miał 14 lat), trafiło do szpitali w Szczecinie, Kołobrzegu i Gryficach. Lekarze stwierdzili, że doszło do zatrucia substancjami psychoaktywnymi, najprawdopodobniej dopalaczami. Jak donosi portal Gryfickie.info, substancja może być niezwykle niebezpieczna. Wszystkie osoby miały silne objawy – ataki duszności, uczucie dławienia, palenia w gardle, wymioty, stany psychozy i zaburzeń świadomości oraz konwulsyjne skurcze, wyginające ciało w nienaturalne pozycje. Gdy piszemy tekst, nieznane są szczegóły stanu zdrowia pacjentów. Kilku z nich trafiło w stanie ciężkim na oddział intensywnej opieki medycznej.

Śmierć w sprayu

– Dopalacze to najgorsze zło. Wypierają z rynku tradycyjne narkotyki, co oznacza, że od dekady prowadzimy przegraną walkę. Wpisywanie na listę kolejnych substancji zakazanych skutkuje tym, że natychmiast pojawiają się nowe, groźniejsze, atrakcyjne cenowo i, o zgrozo, legalne – tłumaczy Jacek Charmast, koordynator projektów w Biurze Rzecznika Osób Uzależnionych oraz prezes stowarzyszenia Jump 93. Co roku w Polsce odnotowuje się ponad 4 tys. zatruć dopalaczami. Chociaż nazwy „dopalacze” specjaliści unikają, wolą mówić „nowe substancje psychoaktywne”. – Dopalacze totermin ukuty przez media. Jest chwytliwy, ale infantylizowany, bo według niektórych są one mniej groźne niż tradycyjne narkotyki. To nieprawda, ich działanie bywa dużo silniejsze i bardziej neurotoksyczne – mówi Maria Banaszak, terapeutka uzależnień w Ośrodku Leczenia, Terapii i Rehabilitacji Uzależnień Monar w Głoskowie. – Wracają narkotyki z lat 90., czyli ery clubbingu: MDMA (extasy), mefedron. Ale to już trzecia generacja, są mocniejsze, bardziej szkodliwe, o zupełnie innym składzie i działaniu. Nawet konopi indyjskich w obiegu jest mało, bo przeważają syntetyczne kannabinoidy imitujące marihuanę – tłumaczy Charmast. Potwierdza to Bartosz Krajewski ze Społecznej Inicjatywy Narkopolityki. Jego zdaniem Polacy nie wiedzą, co zażywają, a dilerzy nie wiedzą, co sprzedają. I to jest groźne, bo jakość narkotyków wymknęła się spod kontroli państwu, lekarzom i samym użytkownikom. – Przy produkcji choćby amfetaminy potrzebna jest przynajmniej wiedza chemiczna.

W przypadku dopalaczy wystarczy kupić tanią substancję aktywną z Chin, rozcieńczyć ją wodą i za pomocą spryskiwacza do kwiatków skropić susz konopi, choćby tej przemysłowej, a potem sprzedać jako „Mocarza” czy „Czarodzieja”. Ktoś myśli, że kupił zioło, a tymczasem pali fentanyl, czyli środek podobny do heroiny, który nie daje aż tak dużego haju, jest za to nawet 50 razy mocniejszy – mówi Krajewski. Co gorsza, towar jest często przygotowywany metodą chałupniczą, amatorsko i niedokładnie. – Jeden konsument nabije lufkę i nic mu nie będzie, a ktoś użyje tego samego towaru i umrze – dopowiada. Latem zeszłego roku w Poznaniu zmarła 14-letnia Nikola S. Znajomi zeznali, że paliła marihuanę. Lekarze byli zgodni – po czystej naturalnej marihuanie zgon by nie nastąpił. To dramatyczny przykład bezsilności wobec dzisiejszego rynku narkotykowego. – Nawet ratownicy medyczni przyznają nam, że wolą reanimować kogoś po amfetaminie, heroinie czy innych tradycyjnych narkotykach, bo przynajmniej wiedzą, jak pomóc. Przy dopalaczach to loteria – ocenia Krajewski. Lista chorób wywołanych przez nowe narkotyki, głównie zaburzeń psychicznych, nie jest nawet do końca znana. Od 2010 r. liczba pacjentów, u których współwystępują zaburzenia związane z używaniem substancji psychoaktywnych i poważne zaburzenia psychiczne, czyli z tzw. podwójną diagnozą psychiatryczną, wzrosła w Polsce ponad czterokrotnie. Nie widać już na ulicach śmierdzących, bezdomnych heroinistów, którzy żebrzą na działkę. Mamy za to tysiące zaburzonych, rozchwianych psychicznie użytkowników nowych narkotyków. Tak jak 17-letni Marcin z Podlasia.

Już trzy razy zaczynał terapię, ale w ośrodku zamknąć się nie da. Przecież nie jest narkomanem, co najwyżej weekendowym ćpunem. Najbardziej lubi kryształy, czyli mefedron, ale dopkiem [dopalaczem – red.] też nie pogardzi. Kupuje je przez internet, na drugi dzień żółty kurierski samochód dostarcza mu paczkę do domu. – Zaczynałem od kreski, teraz ciągnę pięć. To daje takiego kopa, że wyrywa z butów. Energia człowieka rozpiera. Ale po co tyle energii? Tego nie wie. – Chodzę w kółko i gadam. O życiu, kurwa, o wszystkim – opowiada. Nie wspomina o tym, że czasem, idąc ulicą, nagle uderzy w szybę lub samochód, że wylali go z technikum za atak na nauczyciela. Od pół roku nie rozmawia z matką, choć mieszkają w jednym domu. Nie chce opowiadać o napadach lęku, gdy po dopku wydaje mu się, że nie może mówić, bo ktoś wyrwał mu język, ani o zejściu na drugi dzień, kiedy jest mu tak potwornie smutno, że płacze w poduszkę. – Wszystko jest dla ludzi – mówi. I gwarantuje, że jak ułoży sobie życie, zakocha się, zamieszka sam, to przestanie ćpać.

Choroba duszy

Według Europejskiego Raportu Narkotykowego 2017, czyli badań prowadzonych przez Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii EMCDDA przy ONZ, wciąż najbardziej niebezpiecznymi narkotykami są opioidy, czyli m.in. heroina, morfina czy fentanyl. W USA liczba osób uzależnionych od nich rośnie w zastraszającym tempie. W Europie najpopularniejsza jest marihuana. W ostatnim roku w krajach UE paliło ją 23,5 mln osób w wieku od 15 do 64 lat, czyli 7 proc. populacji. Różnice między państwami są znaczące – na 100 badanych we Francji aż 22 paliło trawkę, podczas gdy w Rumunii jedynie trzech. Polska plasuje się w środku – do palenia trawy przyznaje się 10 proc. młodych dorosłych (15-34 lata). Z badań CBOS z kolei wynika, że prawie 50 proc. polskiej młodzieży przynajmniej raz w życiu próbowało marihuany bądź haszyszu. Na kolejnych miejscach w Europie jest kokaina (3,5 mln, czyli 1 proc. populacji UE) oraz MDMA (2,7 mln). Alarmująco rośnie popularność nowych substancji psychoaktywnych – 4 proc. europejskich nastolatków przyjmowało je przynajmniej raz w życiu. Niechlubne czołowe miejsca zajmują Polska i Estonia, gdzie 10 proc. nastolatków choć raz zażyło dopalacze. Liczba nowych substancji wciąż rośnie. Cztery lata temu było ich 299, a dziś blisko 700. I wciąż niewiele o nich wiemy.

Zdaniem Marii Banaszak wśród osób zażywających substancje psychoaktywne warto rozróżnić dwie grupy. Pierwsza to uzależnieni oraz ci, którzy używają narkotyków w sposób problemowy, czyli straciły nad tym kontrolę i doświadczają problemów prawnych, społecznych, zdrowotnych czy rodzinnych. Szacuje się, że w Polsce takich użytkowników jest 100 tys. Od dekady obserwuje się spadek liczby osób z uzależnieniem wyłącznie opioidowym na rzecz wzrostu liczby uzależnionych od różnych substancji stymulujących, w tym amfetaminy, nowych substancji psychoaktywnych oraz przetworów konopi. Druga grupa, znacznie liczniejsza i mniej rozpoznana, to użytkownicy okazjonalni lub eksperymentatorzy. Jak wynika z raportu EMCDDA, wśród wszystkich zażywających narkotyki choć raz w życiu, jedynie 0,6 proc. ma problemy, w tym uzależnienia. – Mówi się, że eksperymentowanie z marihuaną to droga do narkomanii. Jest w tym manipulacja. Marihuana jest narkotykiem jak każda inna substancja psychoaktywna, ale większość osób, które z nią eksperymentują lub zażywają ją okazjonalnie, nie posuwa się dalej – tłumaczy Banaszak. Jej zdaniem na nałóg należy spojrzeć inaczej niż dotychczas: – Pokutuje myślenie, że uzależnienie to kwestia słabej woli. Tymczasem istnieje duża zależność między problemami psychicznymi, deficytami emocjonalnymi, relacjami rodzinnymi i społecznymi a uzależnieniem. Ludzie szczęśliwi, kochani, mający dobre relacje z rodziną, przyjaciółmi, wysoką samoocenę i wiarę we własne możliwości nie padają ofiarą nałogu.

Ratować, co się da

Projekt ustawy, która ma ograniczyć handel dopalaczami, złożyli w zeszłym tygodniu w Sejmie posłowie PO. Według ich pomysłu można by sprzedawać tylko substancje, które znajdą się na liście dopuszczonych do obrotu. Dzięki temu wszystkie nowe wynalazki byłyby z automatu nielegalne. Andrzej Dołecki ze Stowarzyszenia Wolne Konopie nie ma złudzeń – jeśli nie zmieni się prawodawstwo i polityka rządu wobec narkomanii, będzie coraz gorzej, bo rynek zaleją niekontrolowane chemikalia. Za przykład podaje Portugalię, gdzie od dekady trwa spektakularny eksperyment. W 2001 r. rząd radykalnie zmienił restrykcyjną politykę narkotykową i zalegalizował narkotyki posiadane na własny użytek. Dziś już wiadomo, że w Portugalii liczba problemowo zażywających znacznie spadła. Tak jak spadła liczba przypadków śmiertelnych z przedawkowania i jest jedną z niższych w Europie, a liczba zakażonych HIV jest bliska zeru. – Polska jest krajem katolickim i konserwatywnym, z przewagą ludności wiejskiej. Dokładnie takim samym krajem jest Portugalia. Weźmy z niej przykład, zwłaszcza że tam zmiany wspierał episkopat, mocno zaangażowany w pomoc uzależnionym – apeluje Dołecki. – Kryminalizacja jest przeciwskuteczna – ocenia Banaszak. – Młodzi ludzie z etapu eksperymentu zostają zepchnięci na drogę przestępstwa. Przykleja im się łatkę: skazany. Stawia się mury, tworzy sytuację: on kontra świat. A przecież już wiadomo, że system, prawo, dorośli i rodzice powinni w przełomowych momentach młodzież wspierać, nie odrzucać. Młodzież wspierają pracownicy i wolontariusze Społecznej Inicjatywy Narkopolityki (SIN), którzy działają w myśl filozofii redukcji szkód (ang. harm reduction). – Wojna z narkotykami jest nie do wygrania. A skoro nie da się usunąć narkotyków z przestrzeni społecznej, trzeba ograniczać szkody, jakie wyrządzają – tłumaczy Bartosz Krajewski. Dlatego działacze SIN bywają w klubach, jeżdżą na letnie festiwale muzyczne, imprezy muzyki elektronicznej.

Rozkładają namiot i edukują. – Opowiadamy o substancjach psychoaktywnych w sposób obiektywny. Mówimy, jak działają, jakie dawki należy przyjmować, jakie są efekty pożądane, ale też skutki uboczne. Nie oceniamy. Nie straszymy – mówi Krajewski. Jeśli do namiotu przyjdzie ktoś i powie, że chce zażyć piguły, które kupił na miejscu, aktywiści zaproponują mu przeprowadzenie szybkiego testu (papierek lakmusowy) w celu sprawdzenia, jakie w tabletce są substancje. A potem doradzą, jak dawkować, aby dobrze się bawić, ale nie ryzykować utratą zdrowia. – Żeby uniknąć konsekwencji zdrowotnych, psychicznych, społecznych i prawnych, najlepiej nie brać narkotyków. Ale skoro chcemy ryzykować, warto się do tego przygotować. Zebrać informacje o działaniu substancji, obliczyć dawkowanie, aby osiągnąć satysfakcję przy jak najmniejszym nadwyrężeniu organizmu i redukcji zjazdu na drugi dzień, no i, co najtrudniejsze, zdobyć zaufane źródło dostawy – tłumaczy Krajewski.

Krzaczki w ogródku

Marian, 37-letni właściciel agencji reklamowej, nie chce ryzykować własnego zdrowia. Ma pozycję, rodzinę, dzieci. – Boję się tego gówna z ulicy – tłumaczy. Dlatego już od kilku lat hoduje we własnym ogródku trzy niepozorne krzaczki. – Pestki zamawiam w kwietniu przez internet. W październiku ścinam roślinę i na zimę mam zapas ekozioła – opowiada. Nie uważa, że robi coś złego, choć oczywiście wie, że posiadanie krzaków w ogródku jest karalne. – Jestem za stary, żeby się kryć czy przepychać z systemem. Chcę zapalić jointa z żoną w łóżku, oglądając serial i jedząc lody – opowiada.

Dołecki potwierdza – strach przed towarem z ulicy wielu popycha do własnej uprawy. „Rolników” przybywa, szacuje się, że co najmniej 50 tys. osób w Polsce uprawia na własny użytek. Inicjatywa Otwarta Pestka prowadzona przez Wolne Konopie wysyła rocznie ok. 150 tys. nasion konopi. – Teoretycznie wszyscy są zgodni, że to mniej groźne niż dopalacze. Tyle że za roślinę idziesz siedzieć, a dopki wciągasz na legalu – dziwi się Dołecki. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 24/2018
Więcej możesz przeczytać w 24/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 24/2018 (1839)

  • Sportowa historia zatacza koło 10 cze 2018, 20:00 Pamiętam, jak w czasach słusznie minionych zewsząd było słychać (zwłaszcza w szkole), że sport w ogóle, a igrzyska olimpijskie w szczególe mogą pomóc zaprowadzić pokój na świecie. Oczywiście Związek Sowiecki gotowy był walczyć o... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 10 cze 2018, 20:00 PIS JUŻ NIE CHCE ZAOSTRZAĆ USTAWY ANTYABORCYJNEJ. Politycy twardego jądra tej partii liczą na to, że do końca kadencji Sejmu, czyli do przyszłorocznych wyborów, sprawa nie wróci na salę plenarną Sejmu. – Z ostatnich badań wynika, że... 6
  • Obraz tygodnia 10 cze 2018, 20:00 200 mln euro za tyle można sobie wykupić Roberta Lewandowskiego z Bayernu Monachium Wygrana Joanna Kulig Zachwyciła na festiwalu w Cannes. Po krajowej premierze „Zimne j wojny” fala uznania dla jej aktorstwa wznosi się nadal Przegrany... 10
  • Info radar 10 cze 2018, 20:00 SPORT Wigilia z Błaszczykowskim Robert Lewandowski jest najbardziej rozpoznawalnym polskim piłkarzem, ale pozostałych naszych reprezentantów dystansują prezes PZPN Zbigniew Boniek oraz selekcjoner Adam Nawałka – wynika z badania Havas... 12
  • Dekoncentracja, czyli stłucz pan termometr 10 cze 2018, 20:00 BOHATER SEKSSKANDALU W PIS ZOSTAŁ ZAWIESZONY W PRAWACH CZŁONKA PARTII I KLUBU PARLAMENTAR- NEGO. Kierownictwo Prawa i Sprawiedliwości zdecydowało też, że zostanie on usunięty z dwóch bardzo prestiżowych komisji: śledczej, badającej... 13
  • Putin czaruje Austrię 10 cze 2018, 20:00 ROSYJSKI PREZYDENT ZAPEWNIA W WIEDNIU, ŻE OSŁABIANIE UE NIE JEST JEGO CELEM. Mówi prawdę, bo jego celem jest Europa silna i zaprzyjaźniona z Rosją, za to skłócona z USA. Wbijanie klinów w jedność Zachodu wychodzi Władimirowi Putinowi... 14
  • Burzliwe życie Lejba F. 10 cze 2018, 20:00 LEJB FOGELMAN, PRAWNIK, CELEBRYTA, FILOZOF I POETA, NAPISAŁ KSIĄŻKĘ O SWOIM ŻYCIU. W naszej narcystycznej epoce schyłkowego patriarchatu modny to dziś pomysł i modna forma: prosi się kolegę z dobrym piórem o przeprowadzenie wywiadu (w... 15
  • O drapieżcach 10 cze 2018, 20:00 CZYTAM, WCIĄGNIĘTY PO USZY, BIOGRAFIĘ ANTONIEGO MACIEREWICZA I TRAFIAM NA DROBNY EPIZOD. Andrzej Celiński (warto dodać, w latach KOR bohater, a na dodatek sąsiad, więc na dodatek bohater mojej młodości) opisuje, jak kilka lat temu... 15
  • Nowe rozdanie w obozie władzy 10 cze 2018, 20:00 Powrót prezesa ze szpitala na Nowogrodzką oznacza wzmocnienie pozycji Mateusza Morawieckiego. Premier coraz poważniej myśli o autorskiej rekonstrukcji rządu. 16
  • Ustawa Gowina pod groźbą weta 10 cze 2018, 20:00 Wicepremier i minister nauki wiedział, jak sobie zapewnić przychylność rektorów, ale na drodze jego reformy stoi jeszcze Pałac Prezydencki. 22
  • Dwaj protagoniści 10 cze 2018, 20:00 W Warszawie i paru innych miastach trwa konflikt o nazwy ulic. Bogu dzięki nie ma takiego konfliktu w moim rodzinnym Krakowie, gdyż pierwsza rada miejska, wybrana w 1990 r., z automatu przywróciła dawne nazwy ulic, za jednym zamachem... 25
  • Macierewicz i pieniądze sekty Moona 10 cze 2018, 20:00 W latach 80. Antoni Macierewicz próbował budować ośrodek opozycyjny alternatywny wobec podziemnej Solidarności. Jednym ze źródeł finansowania miały być pieniądze sekty Moona. 26
  • Jak się rozbija prawicę 10 cze 2018, 20:00 PiS może dołączyć do listy formacji, które w swoim długim politycznym życiu rozbijał wewnętrznie i porzucał Antoni Macierewicz. 32
  • Seks nas wyzwoli 10 cze 2018, 20:00 Ja tam uważam, że zawsze lepszy poseł ciupciający niż nieciupciający. Wszyscy się rzucili na biednego posła Piętę. Dajcie spokój, o co tyle hałasu? Wielu (jeśli nie większość) facetów pcha się do polityki, bo władza to... 33
  • Nowe narkotyki, czyli dopki na legalu 10 cze 2018, 20:00 Polacy nie wiedzą, co zażywają, a dilerzy nie wiedzą, co sprzedają. Narkotyki wymknęły się spod kontroli państwa, lekarzy i samych użytkowników. 35
  • Jak mądrze pomóc dziecku 10 cze 2018, 20:00 Bądź przyjacielem swojego dziecka. Ono chce mówić prawdę – radzi Maria Banaszak, terapeutka z Ośrodka Leczenia, Terapii i Rehabilitacji Uzależnień Monar. 38
  • Wielki mecz Putina 10 cze 2018, 20:00 Piłkarskie mistrzostwa świata mają pokazać, że Rosja rośnie w siłę i odnosi same sukcesy. Zmaganiom sportowym towarzyszą polityczne. 40
  • Piłka nożna uczy pokory 10 cze 2018, 20:00 O szanse Polaków na mundialu pytamy Davida Villę, zwycięzcę mistrzostw świata i mistrza Europy. 44
  • Nie jesteśmy faworytami 10 cze 2018, 20:00 Z Polski ucieka każdy piłkarz. Eksportujemy młodych, a importujemy dziadków u schyłku kariery albo Czechów czy Słowaków, których nikt nie chciał na Zachodzie. I czarujemy się, że jest fajnie – mówi Krzysztof Stanowski, twórca serwisu Weszlo.com. 46
  • Można wsiąknąć 10 cze 2018, 20:00 Zawody triatlonowe dają zastrzyk adrenaliny, endorfin i dobrej energii od kibiców na trasie – mówi Krzysztof Wieszczek, aktor filmowy i teatralny. 49
  • Niedziela dla dużych i bogatych 10 cze 2018, 20:00 Zakaz handlu w niedziele sprawił, że Polacy robią zakupy na zapas, głównie w Biedronce i Lidlu. Tracą sklepy osiedlowe i centra handlowe. Związkowcy zaś chcą przepisy zaostrzyć. 51
  • Polski budżet stać na wiele 10 cze 2018, 20:00 Jarosław Kaczyński ma pod swoim dowództwem zaciężną armię i ta armia domaga się żołdu, a nawet łupów – mówi Ryszard Bugaj. 54
  • Orły biznesu, nauki i sztuki 10 cze 2018, 20:00 Na gali w Lublinie nagrody odebrali przedsiębiorcy z województw lubelskiego i świętokrzyskiego. Wręczono też nagrody. 58
  • Trampolina dla krajowego biznesu 10 cze 2018, 20:00 Jesteśmy coraz bardziej efektywnym narzędziem do wdrażania polityki gospodarczej naszego kraju – mówi Wojciech Fedko, wiceprezes Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu SA. 60
  • Know How 10 cze 2018, 20:00 Księżyc z bardzo bliska NASA pokazała zdjęcia księżyca w rozdzielczości 4K. Na stronach agencji można zobaczyć krótki, kilkuminutowy film pokazujący niesamowite szczegóły naszego najbliższego kosmicznego sąsiada. Do stworzenia tego... 62
  • Zielone Zakopane 10 cze 2018, 20:00 W ciągu trzech dni II edycji Międzynarodowego Forum Energetyka i Środowisko EKOZAKOPANE 2018 pod Tatrami królowały ekologia i ekoinnowacje. 63
  • Miotła Trumpa w amerykańskiej dyplomacji 10 cze 2018, 20:00 Przez placówki dyplomatyczne USA przechodzi właśnie tsunami. Prezydent Trump nominował kilkudziesięciu nowych ambasadorów i od razu pojawiły się wątpliwości, czy to jest dobra zmiana. 64
  • Poprawianie natury 10 cze 2018, 20:00 O bezpieczeństwie, niespodziankach i ryzyku w chirurgii plastycznej mówi dr n. med. Marcin Nowak, chirurg plastyczny z warszawskiej Kliniki Promedion. 68
  • Pacjenci z całej Polski 10 cze 2018, 20:00 Diagnozujemy i leczymy szybciej, niż przewidują wytyczne dla pakietu onkologicznego – mówi prof. Małgorzata Wierzbicka, kierownik Kliniki Otolaryngologii i Laryngologii Onkologicznej Szpitala Klinicznego im. H. Święcickiego. 70
  • Kopernik jest kobietą 10 cze 2018, 20:00 Dwa lata temu film „Ukryte działania” zwrócił uwagę na rolę kobiet pracujących w programach kosmicznych. Pokazywał, jak trudno było na przełomie lat 50. i 60. ubiegłego wieku trzem wybitnym matematyczkom wykazać się w NASA. Pół wieku później kobiety są pełnoprawnymi członkami... 72
  • Klątwa Rosemary 10 cze 2018, 20:00 Pół wieku temu na ekrany wszedł horror „Dziecko Rosemary”. Szybko uznano go za arcydzieło, nad którym wisi diabelska klątwa. 76
  • W thrillerze nie ma miejsca na uniki 10 cze 2018, 20:00 O tym, jak wybiera tematy do powieści, dlaczego jest przeciwny brexitowi i jak mu się pracuje z Polańskim, mówi pisarz i scenarzysta Robert Harris. 81
  • Po co nam Oświecenie 10 cze 2018, 20:00 W tej wystawie odbija się spór o nowoczesność, który w Polsce zaczął się za króla Stasia i nie skończył do dziś. 84
  • Taka moja filozofia 10 cze 2018, 20:00 Festiwal Świat Maklaka pokaże, że Zdzisław Maklakiewicz wciąż inspiruje. 88
  • Wydarzenie 10 cze 2018, 20:00 BIOGRAFIA Znowu on Był już „Narcos” i był „Escobar: historia nieznana”. Fernando León de Araona postanowił jednak spojrzeć na najsłynniejszego przemytnika narkotyków oczami Virginii Vallejo. Znana i wpływowa kolumbijska... 90
  • Muzyka 10 cze 2018, 20:00 Leski i jegotęskne piosenki Leski, „Miłość. Strona B”, Warner Chciałbym hciałbym wypaść życiu z rąk jak balon dziecku na wietrze” – śpiewa w otwierającym płytę nagraniu „Skąd ten wir”. Tęsknoty za dawnym przejawiają... 93
  • Książka 10 cze 2018, 20:00 Prezes daje radę Sławomir Mrożek, „Czekoladki dla Prezesa”, Noir sur Blanc Mrożek jest dobry na wszystko. Pisał zabawne opowiadania, świetne mikropowieści, wybitne dramaty, uprawiał też wiele innych, pobocznych rodzajów pisania.... 94
  • Kalejdoskop 10 cze 2018, 20:00 DLA DZIECI Jak filip ze sceny POMYSŁOWI DYREKTORA LALKI JAROSŁAWA KILIANA, BY ZATRUDNIĆ JAKO SZEFA MU- ZYCZNEGO GRZEGORZA TURNAUA, należy tylko przyklasnąć. Kiedy bowiem podnosić mierny poziom wykształcenia muzycznego Polaków, jeśli nie... 95
  • Kulturalna trzynastka 10 cze 2018, 20:00 Magdalena Boczarska AKTORKA, OSTATNIO ZAGRAŁA MICHALINĘ WISŁOCKĄ W „SZTUCE KOCHANIA” 1. Najbardziej znienawidzona lektura? „Antygona”, „Chłopi” i „Nad Niemnem”. 2. Którym bohaterem z literatury chciałabyś być i dlaczego?... 96
  • Specyficzna odmiana literatury dla dorosłych 10 cze 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI To jest tak jak z muzyką. Nastolatek miesiącami wyczekuje nowego albumu ulubionego zespołu, leci jak poparzony do sklepu, słucha po sto tysięcy razy, wciąż poznaje coś nowego, chce wszystkiego... Czterdziestotrzylatek (a... 97
  • Unia przyszłości oczami Merkel 10 cze 2018, 20:00 Jeżeli potwierdzą się spekulacje brukselskich korytarzy o tym, że nowym przewodniczącym Komisji Europejskiej, następcą Jeana-Claude’a Junckera, ma być pierwszy od półwiecza Niemiec – a konkretnie kanclerz Angela Merkel – to warto... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany