Kopernik jest kobietą

Kopernik jest kobietą

Dwa lata temu film „Ukryte działania” zwrócił uwagę na rolę kobiet pracujących w programach kosmicznych. Pokazywał, jak trudno było na przełomie lat 50. i 60. ubiegłego wieku trzem wybitnym matematyczkom wykazać się w NASA. Pół wieku później kobiety są pełnoprawnymi członkami zespołów badawczych z korzyścią dla wiedzy o kosmosie i podróżach po jego obszarze.

Libby Jackson

ANITA SENGUPTA INŻYNIERKA LOTNICTWA I KOSMONAUTYKI

STANY ZJEDNOCZONE

ur. 1977

początkowo pracowała nad silnikami rakietowymi i przeprowadzała symulacje komputerowe właściwości gazowych oraz ciekłych materiałów pędnych, m.in. w zbiorniku paliwowym wahadłowca. Pewnego dnia zgłosili się do niej specjaliści pracujący nad sondą marsjańską Curiosity. Potrzebowali pomocy w dopracowaniu projektu spadochronu i uznali, że Anita świetnie się do tego nada. W ramach testowania spadochronów inżynierowie zamierzali spuszczać je na pustynię z pokładu śmigłowca. Atmosfera Marsa jest sto razy rzadsza niż ziemska, a spadochrony miały się otwierać w prędkości naddźwiękowej. Żaden ze spadochronów używanych dotąd na Marsie nie zadziałał jak należy, ale nikomu nie udało się dojść dlaczego. Anita i jej zespół zaprojektowali spadochron na nowo, a gdy Curiosity miał wylądować na Marsie, spadochrony spisały się na medal. Kiedy NASA przystąpiła do pracy nad Orionem – nową generacją statku kosmicznego, który ma wynieść człowieka na Księżyc i Marsa – Anita zorientowała się, że ze względu na olbrzymią prędkość wejścia w atmosferę specjaliści zmierzą się z podobnymi problemami. Skontaktowała się z NASA i zaoferowała się ze specjalistyczną pomocą i dołączyła do zespołu. 5 grudnia 2014 r., w dniu pierwszego lotu testowego Oriona, wszystkie zasadnicze elementy konstrukcyjne, w tym spadochrony, zadziałały bez zarzutu. Spowolniły statek do takiej prędkości, że mógł osiąść bezpiecznie na powierzchni Pacyfiku. Ostatnio Anita koordynuje prace nad projektowaniem, budową i obsługą laboratorium zimnych atomów, które poleci na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Będzie ono służyć do badania bardzo zimnych gazów kwantowych, a w efekcie poddawania próbie najbardziej podstawowych praw fizyki i obserwowania zjawisk, których nie dałoby się zaobserwować w warunkach ziemskich.

GWYNNE SHOTWELL INŻYNIERKA, PREZESKA FIRMY

STANY ZJEDNOCZONE

ur. 1963

W sektorze kosmicznym pracowała od ukończenia studiów, najpierw jako inżynierka, a później na stanowiskach kierowniczych. W 2002 r. dołączyła do zespołu SpaceX, młodego i wtedy małego przedsiębiorstwa o wielkich ambicjach stworzenia nowych rakiet oraz statku kosmicznego, i po sześciu latach została jego prezeską. Odpowiada za całokształt działalności firmy. SpaceX projektuje nowe rakiety oraz statek kosmiczny, który niebawem przetransportuje załogę na Międzynarodową Stację Kosmiczną, ale firma chce sięgnąć jeszcze dalej. Ogłosiła zamiar wysłania człowieka na orbitę okołoksiężycową, a w przyszłości może i na Marsa. Projektując nowe rakiety, SpaceX musiała opracować mnóstwo nowatorskich rozwiązań technicznych; ale dzięki swoim specjalistom firma rewolucjonizuje świat podróży kosmicznych. Udało im się bezpiecznie ściągnąć na Ziemię pierwsze stopnie ich rakiety i przeprowadzić precyzyjne lądowanie na stelażu zamocowanym na platformie pośrodku oceanu. Można to porównać do próby ustawienia ołówka na płaskiej końcówce. To osiągnięcie przyczynia się do obniżenia kosztów wynoszenia rakiet, co oznacza, że podróże kosmiczne będą szerzej dostępne.

FRANCES WESTALL GEOLOŻKA

RPA, WIELKA BRYTANIA, FRANCJA

ur. 1955

poświęciła się zawodowo badaniu (...) Marsa. Naukowcy twierdzą, że mogą tam istnieć prymitywne formy życia. Zgodnie z naszą wiedzą jedyna planeta zapewniająca warunki do życia to Ziemia, ale wiemy też, że wszechświat jest niewyobrażalnie wielki. Astronomowie szacują, że we wszechświecie jest co najmniej sto miliardów galaktyk. Według większości uczonych oznacza to, że gdzieś na jakimś etapie rozwinęło się życie, w takiej czy innej postaci. Poszukiwania warto rozpocząć od Marsa. Początkowo Czerwona Planeta była znacznie bardziej niż obecnie podobna do Ziemi, ale zdaniem naukowców mniej więcej 3,5 mld lat temu ze względu na surowe warunki jej powierzchnia stała się niegościnna. Pewne formy życia mogły jednak przetrwać pod powierzchnią, czerpiąc składniki odżywcze ze skał, jak czynią to niektóre stworzenia ziemskie. Frances zajmuje się badaniem skamielin bakterii, najstarszych ze znanych nam form życia na Ziemi. Bada też rozmaite skały, by zgłębić naturę pierwotnych form życia i przekonać się, czy mogły wystąpić też na Marsie. Należy do grupy naukowców zrzeszonych wokół współorganizowanej przez Europejską Agencję Kosmiczną misji badawczej łazika ExoMars, która ma wyruszyć na Czerwoną Planetę w 2020 r. Pojazd będzie zaopatrzony w aparaturę do wykonywania odwiertów pomocnych w poszukiwaniu życia pod powierzchnią. Frances zajmie się bardzo szczegółową analizą danych.

SIMONETTA DI PIPPO ASTROFIZYCZKA

WŁOCHY

ur. 1959

od zawsze pasjonowała się kosmosem. Wspomina, jak w dzieciństwie śledziła lądowanie na Księżycu, a świadomość, że człowiek zdołał pokonać ziemskie ograniczenia, ogromnie przemówiła jej do wyobraźni. Studiowała astrofizykę, a następnie znalazła zatrudnienie w nowo powstałej Włoskiej Agencji Kosmicznej (Agenzia Spaziale Italiana, ASI). Między innymi nadzorowała z jej ramienia przebieg misji załogowych. Później pracowała w Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). Dzięki tym zadaniom doskonale przygotowała się do pełnienia obowiązków dyrektorki Biura ONZ do spraw Przestrzeni Kosmicznej (UNOOSA). UNOOSA promuje sprawniejszą współpracę międzynarodową w sektorze kosmicznym i wykorzystywanie przestrzeni kosmicznej tylko w celach pokojowych, możemy się zmierzyć z wieloma współczesnymi wyzwaniami, takimi jak zmiany klimatu, wytwarzanie energii czy rozporządzanie zasobami naturalnymi. UNOOSA stoi również na straży pięciu międzynarodowych traktatów o przestrzeni kosmicznej, których przestrzeganie jest gwarantem pokojowej działalności. Jako że do eksploracji Układu Słonecznego przygotowują się przedstawiciele różnych nacji, ta kwestia wydaje się bardzo istotna. W jednym z artykułów znalazł się zapis głoszący, że człowiek musi unikać przenoszenia szkodliwych zanieczyszczeń, a w efekcie rozwoju rozmaitych chorób, które mogłyby doprowadzić do zachwiania biologicznej równowagi planety. Dlatego np. każda lądująca na Marsie jednostka przechodzi wcześniej sterylizację w celu usunięcia mikrobów, a jeśli zmierza w rejon, w którym może występować życie, przepisy są jeszcze bardziej rygorystyczne. To m.in. dzięki staraniom Simonetty planety pozostają pod ochroną, a przestrzeń kosmiczna jest wolna od konfliktów.

ELLEN STOFAN GEOLOŻKA, BADACZKA PLANET

STANY ZJEDNOCZONE

ur. 1961

pierwszy start rakiety oglądała już jako czterolatka. Gdy dorosła, dowiedziała się, że można badać skały z innych planet – wtedy już wiedziała, że nie chce się zajmować niczym innym. Teraz zajmuje się geologią Wenus, Ziemi, Marsa i Tytana, czyli księżyca Saturna. (...) W 2013 r. Ellen została powołana na stanowisko dyrektorki działu naukowego NASA i podczas pełnienia tej funkcji odegrała kluczową rolę w opracowaniu długofalowych planów wyniesienia człowieka na Marsa. To przedsięwzięcie jest obecnie w toku: łaziki gromadzą na Marsie dane na temat promieniowania, co ma ogromne znaczenie dla perspektyw wysłania tam człowieka. (...) NASA i Europejska Agencja Kosmiczna budują statek Orion przeznaczony do długich lotów załogowych. Wyniesienie człowieka na Marsa zaplanowano na lata 30. naszego wieku. A po co w ogóle wysyłać tam ludzi? W przeszłości na powierzchni Marsa lądowały roboty, i tak jest do dziś; takie misje są stosunkowo niedrogie i proste. Ellen jest jednak przekonana, że trzeba wysłać na Marsa naukowców. Człowiek potrafi szczegółowo analizować krajobraz, obserwować i wyciągać wnioski, a także pracować znacznie szybciej niż roboty. Może wybrać do badania w laboratorium odpowiednie rodzaje skał, zdecydować, na czym się skupić na miejscu i na bieżąco szukać odpowiedzi na konkretne pytania. Ellen sądzi, że tylko misje załogowe pozwolą ostatecznie odpowiedzieć na pytanie, czy na Marsie jest lub było życie.

MONICA GRADY BADACZKA KOSMOSU

WIELKA BRYTANIA

ur. 1958

studiowała chemię i geologię, a w ramach studiów miała okazję badać skały księżycowe – niektóre spośród 2415 próbek przywiezionych na Ziemię przez uczestników sześciu misji Apollo. Zdaniem Moniki są to okazy niezwykłej urody. Badając poszczególne rodzaje skał, geologowie odcinają cienkie kawałki i polerują je, by określić pod mikroskopem ich skład. Gatunki ziemskie są spękane, uszkodzone i rdzawe w miejscach smaganych przez wiatr i deszcz. Księżyc to coś zupełnie innego: praktycznie nie ma nad nim atmosfery, a więc i związanych z nią zjawisk, a jego powierzchnia pozostaje niezmienna od niemal 4,5 mld lat. Jedyne zmiany to kratery utworzone przez lądujące na Księżycu rozpędzone skały. Monica została czołową specjalistką od meteorytów, szczególnie tych pochodzenia marsjańskiego. Co kilka milionów lat na powierzchni Marsa rozbija się potężny obiekt o średnicy kilku kilometrów, co skutkuje powstaniem ogromnego krateru i wyrzuceniem w przestrzeń kosmiczną pewnej liczby skał. Te wiele milionów lat później uderzają w Ziemię, o ile przetrwają ognisty lot przez atmosferę. Urzeczona nimi Monica opowiada: „Gdy rozłupuję meteoryt, dociera do mnie, że ma tysiące milionów lat i nikt inny nie widział jeszcze jego wnętrza skrywającego dzieje Układu Słonecznego”. W uznaniu jej zasług jedną z planetoid nazwano jej nazwiskiem. Na szczęście znajduje się ona na trwałym odcinku pasa planetoid i jest bardzo mało prawdopodobne, by miała się przemienić w meteoryt w pobliżu Ziemi.

GERDA HORNECK BADACZKA, ASTROBIOLOŻKA

NIEMCY

ur. 1939

od dawna zajmuje się dziedzinami, które inni uważają za wytwór fantazji. W jej czasach studenckich trudno było uwierzyć w teorię głoszącą, że pierwsze mikroskopijne organizmy być może pojawiły się na Ziemi wraz z przybyłym z innej planety meteorytem. Gerda większość kariery zawodowej poświęciła badaniu, w jaki sposób formy życia radzą sobie z funkcjonowaniem w przestrzeni kosmicznej. Życie na Ziemi chronione jest przed ostrym promieniowaniem kosmicznym i słonecznym przez pole magnetyczne naszej planety. To ono odbija szkodliwe cząsteczki, które napływają do nas ze Słońca i innych źródeł spoza Układu Słonecznego. Jednak poza granicami tej bańki ochronnej, kilka tysięcy kilometrów ponad powierzchnią Ziemi, poziom promieniowania gwałtownie rośnie. Dla astronautów, którzy mają w przyszłości wyruszyć na Marsa, to poważne wyzwanie. Promieniowanie jest tam około sto razy silniejsze niż na Ziemi. Wielu ludzi uważało, że w nieprzyjaznym środowisku przestrzeni kosmicznej nie przetrwa żadna żywa istota. Gerda jako jedna z pierwszych dokonała pomiarów temperatury i promieniowania w kosmosie i sprawdzała ich oddziaływanie na organizmy żywe. W ramach jednego z doświadczeń na dwa lata umieściła na zewnątrz Międzynarodowej Stacji Kosmicznej pojemnik z bakteriami, grzybami i paprociami, żeby się przekonać, czy te organizmy mogłyby przetrwać na pędzącym przez kosmos meteoroidzie. Niektóre przetrwały. Dla uczczenia osiągnięć Gerdy jej nazwiskiem nazwano jedną z bakterii: Bacillus horneckiae. Dokonania tej badaczki pogłębiają naszą wiedzę o możliwym pochodzeniu życia na Ziemi, astronautom zaś pomogą zachować bezpieczeństwo podczas następnych ryzykownych wypraw w głąb Układu Słonecznego. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 24/2018
Więcej możesz przeczytać w 24/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 24/2018 (1839)

  • Sportowa historia zatacza koło 10 cze 2018, 20:00 Pamiętam, jak w czasach słusznie minionych zewsząd było słychać (zwłaszcza w szkole), że sport w ogóle, a igrzyska olimpijskie w szczególe mogą pomóc zaprowadzić pokój na świecie. Oczywiście Związek Sowiecki gotowy był walczyć o... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 10 cze 2018, 20:00 PIS JUŻ NIE CHCE ZAOSTRZAĆ USTAWY ANTYABORCYJNEJ. Politycy twardego jądra tej partii liczą na to, że do końca kadencji Sejmu, czyli do przyszłorocznych wyborów, sprawa nie wróci na salę plenarną Sejmu. – Z ostatnich badań wynika, że... 6
  • Obraz tygodnia 10 cze 2018, 20:00 200 mln euro za tyle można sobie wykupić Roberta Lewandowskiego z Bayernu Monachium Wygrana Joanna Kulig Zachwyciła na festiwalu w Cannes. Po krajowej premierze „Zimne j wojny” fala uznania dla jej aktorstwa wznosi się nadal Przegrany... 10
  • Info radar 10 cze 2018, 20:00 SPORT Wigilia z Błaszczykowskim Robert Lewandowski jest najbardziej rozpoznawalnym polskim piłkarzem, ale pozostałych naszych reprezentantów dystansują prezes PZPN Zbigniew Boniek oraz selekcjoner Adam Nawałka – wynika z badania Havas... 12
  • Dekoncentracja, czyli stłucz pan termometr 10 cze 2018, 20:00 BOHATER SEKSSKANDALU W PIS ZOSTAŁ ZAWIESZONY W PRAWACH CZŁONKA PARTII I KLUBU PARLAMENTAR- NEGO. Kierownictwo Prawa i Sprawiedliwości zdecydowało też, że zostanie on usunięty z dwóch bardzo prestiżowych komisji: śledczej, badającej... 13
  • Putin czaruje Austrię 10 cze 2018, 20:00 ROSYJSKI PREZYDENT ZAPEWNIA W WIEDNIU, ŻE OSŁABIANIE UE NIE JEST JEGO CELEM. Mówi prawdę, bo jego celem jest Europa silna i zaprzyjaźniona z Rosją, za to skłócona z USA. Wbijanie klinów w jedność Zachodu wychodzi Władimirowi Putinowi... 14
  • Burzliwe życie Lejba F. 10 cze 2018, 20:00 LEJB FOGELMAN, PRAWNIK, CELEBRYTA, FILOZOF I POETA, NAPISAŁ KSIĄŻKĘ O SWOIM ŻYCIU. W naszej narcystycznej epoce schyłkowego patriarchatu modny to dziś pomysł i modna forma: prosi się kolegę z dobrym piórem o przeprowadzenie wywiadu (w... 15
  • O drapieżcach 10 cze 2018, 20:00 CZYTAM, WCIĄGNIĘTY PO USZY, BIOGRAFIĘ ANTONIEGO MACIEREWICZA I TRAFIAM NA DROBNY EPIZOD. Andrzej Celiński (warto dodać, w latach KOR bohater, a na dodatek sąsiad, więc na dodatek bohater mojej młodości) opisuje, jak kilka lat temu... 15
  • Nowe rozdanie w obozie władzy 10 cze 2018, 20:00 Powrót prezesa ze szpitala na Nowogrodzką oznacza wzmocnienie pozycji Mateusza Morawieckiego. Premier coraz poważniej myśli o autorskiej rekonstrukcji rządu. 16
  • Ustawa Gowina pod groźbą weta 10 cze 2018, 20:00 Wicepremier i minister nauki wiedział, jak sobie zapewnić przychylność rektorów, ale na drodze jego reformy stoi jeszcze Pałac Prezydencki. 22
  • Dwaj protagoniści 10 cze 2018, 20:00 W Warszawie i paru innych miastach trwa konflikt o nazwy ulic. Bogu dzięki nie ma takiego konfliktu w moim rodzinnym Krakowie, gdyż pierwsza rada miejska, wybrana w 1990 r., z automatu przywróciła dawne nazwy ulic, za jednym zamachem... 25
  • Macierewicz i pieniądze sekty Moona 10 cze 2018, 20:00 W latach 80. Antoni Macierewicz próbował budować ośrodek opozycyjny alternatywny wobec podziemnej Solidarności. Jednym ze źródeł finansowania miały być pieniądze sekty Moona. 26
  • Jak się rozbija prawicę 10 cze 2018, 20:00 PiS może dołączyć do listy formacji, które w swoim długim politycznym życiu rozbijał wewnętrznie i porzucał Antoni Macierewicz. 32
  • Seks nas wyzwoli 10 cze 2018, 20:00 Ja tam uważam, że zawsze lepszy poseł ciupciający niż nieciupciający. Wszyscy się rzucili na biednego posła Piętę. Dajcie spokój, o co tyle hałasu? Wielu (jeśli nie większość) facetów pcha się do polityki, bo władza to... 33
  • Nowe narkotyki, czyli dopki na legalu 10 cze 2018, 20:00 Polacy nie wiedzą, co zażywają, a dilerzy nie wiedzą, co sprzedają. Narkotyki wymknęły się spod kontroli państwa, lekarzy i samych użytkowników. 35
  • Jak mądrze pomóc dziecku 10 cze 2018, 20:00 Bądź przyjacielem swojego dziecka. Ono chce mówić prawdę – radzi Maria Banaszak, terapeutka z Ośrodka Leczenia, Terapii i Rehabilitacji Uzależnień Monar. 38
  • Wielki mecz Putina 10 cze 2018, 20:00 Piłkarskie mistrzostwa świata mają pokazać, że Rosja rośnie w siłę i odnosi same sukcesy. Zmaganiom sportowym towarzyszą polityczne. 40
  • Piłka nożna uczy pokory 10 cze 2018, 20:00 O szanse Polaków na mundialu pytamy Davida Villę, zwycięzcę mistrzostw świata i mistrza Europy. 44
  • Nie jesteśmy faworytami 10 cze 2018, 20:00 Z Polski ucieka każdy piłkarz. Eksportujemy młodych, a importujemy dziadków u schyłku kariery albo Czechów czy Słowaków, których nikt nie chciał na Zachodzie. I czarujemy się, że jest fajnie – mówi Krzysztof Stanowski, twórca serwisu Weszlo.com. 46
  • Można wsiąknąć 10 cze 2018, 20:00 Zawody triatlonowe dają zastrzyk adrenaliny, endorfin i dobrej energii od kibiców na trasie – mówi Krzysztof Wieszczek, aktor filmowy i teatralny. 49
  • Niedziela dla dużych i bogatych 10 cze 2018, 20:00 Zakaz handlu w niedziele sprawił, że Polacy robią zakupy na zapas, głównie w Biedronce i Lidlu. Tracą sklepy osiedlowe i centra handlowe. Związkowcy zaś chcą przepisy zaostrzyć. 51
  • Polski budżet stać na wiele 10 cze 2018, 20:00 Jarosław Kaczyński ma pod swoim dowództwem zaciężną armię i ta armia domaga się żołdu, a nawet łupów – mówi Ryszard Bugaj. 54
  • Orły biznesu, nauki i sztuki 10 cze 2018, 20:00 Na gali w Lublinie nagrody odebrali przedsiębiorcy z województw lubelskiego i świętokrzyskiego. Wręczono też nagrody. 58
  • Trampolina dla krajowego biznesu 10 cze 2018, 20:00 Jesteśmy coraz bardziej efektywnym narzędziem do wdrażania polityki gospodarczej naszego kraju – mówi Wojciech Fedko, wiceprezes Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu SA. 60
  • Know How 10 cze 2018, 20:00 Księżyc z bardzo bliska NASA pokazała zdjęcia księżyca w rozdzielczości 4K. Na stronach agencji można zobaczyć krótki, kilkuminutowy film pokazujący niesamowite szczegóły naszego najbliższego kosmicznego sąsiada. Do stworzenia tego... 62
  • Zielone Zakopane 10 cze 2018, 20:00 W ciągu trzech dni II edycji Międzynarodowego Forum Energetyka i Środowisko EKOZAKOPANE 2018 pod Tatrami królowały ekologia i ekoinnowacje. 63
  • Miotła Trumpa w amerykańskiej dyplomacji 10 cze 2018, 20:00 Przez placówki dyplomatyczne USA przechodzi właśnie tsunami. Prezydent Trump nominował kilkudziesięciu nowych ambasadorów i od razu pojawiły się wątpliwości, czy to jest dobra zmiana. 64
  • Poprawianie natury 10 cze 2018, 20:00 O bezpieczeństwie, niespodziankach i ryzyku w chirurgii plastycznej mówi dr n. med. Marcin Nowak, chirurg plastyczny z warszawskiej Kliniki Promedion. 68
  • Pacjenci z całej Polski 10 cze 2018, 20:00 Diagnozujemy i leczymy szybciej, niż przewidują wytyczne dla pakietu onkologicznego – mówi prof. Małgorzata Wierzbicka, kierownik Kliniki Otolaryngologii i Laryngologii Onkologicznej Szpitala Klinicznego im. H. Święcickiego. 70
  • Kopernik jest kobietą 10 cze 2018, 20:00 Dwa lata temu film „Ukryte działania” zwrócił uwagę na rolę kobiet pracujących w programach kosmicznych. Pokazywał, jak trudno było na przełomie lat 50. i 60. ubiegłego wieku trzem wybitnym matematyczkom wykazać się w NASA. Pół wieku później kobiety są pełnoprawnymi członkami... 72
  • Klątwa Rosemary 10 cze 2018, 20:00 Pół wieku temu na ekrany wszedł horror „Dziecko Rosemary”. Szybko uznano go za arcydzieło, nad którym wisi diabelska klątwa. 76
  • W thrillerze nie ma miejsca na uniki 10 cze 2018, 20:00 O tym, jak wybiera tematy do powieści, dlaczego jest przeciwny brexitowi i jak mu się pracuje z Polańskim, mówi pisarz i scenarzysta Robert Harris. 81
  • Po co nam Oświecenie 10 cze 2018, 20:00 W tej wystawie odbija się spór o nowoczesność, który w Polsce zaczął się za króla Stasia i nie skończył do dziś. 84
  • Taka moja filozofia 10 cze 2018, 20:00 Festiwal Świat Maklaka pokaże, że Zdzisław Maklakiewicz wciąż inspiruje. 88
  • Wydarzenie 10 cze 2018, 20:00 BIOGRAFIA Znowu on Był już „Narcos” i był „Escobar: historia nieznana”. Fernando León de Araona postanowił jednak spojrzeć na najsłynniejszego przemytnika narkotyków oczami Virginii Vallejo. Znana i wpływowa kolumbijska... 90
  • Muzyka 10 cze 2018, 20:00 Leski i jegotęskne piosenki Leski, „Miłość. Strona B”, Warner Chciałbym hciałbym wypaść życiu z rąk jak balon dziecku na wietrze” – śpiewa w otwierającym płytę nagraniu „Skąd ten wir”. Tęsknoty za dawnym przejawiają... 93
  • Książka 10 cze 2018, 20:00 Prezes daje radę Sławomir Mrożek, „Czekoladki dla Prezesa”, Noir sur Blanc Mrożek jest dobry na wszystko. Pisał zabawne opowiadania, świetne mikropowieści, wybitne dramaty, uprawiał też wiele innych, pobocznych rodzajów pisania.... 94
  • Kalejdoskop 10 cze 2018, 20:00 DLA DZIECI Jak filip ze sceny POMYSŁOWI DYREKTORA LALKI JAROSŁAWA KILIANA, BY ZATRUDNIĆ JAKO SZEFA MU- ZYCZNEGO GRZEGORZA TURNAUA, należy tylko przyklasnąć. Kiedy bowiem podnosić mierny poziom wykształcenia muzycznego Polaków, jeśli nie... 95
  • Kulturalna trzynastka 10 cze 2018, 20:00 Magdalena Boczarska AKTORKA, OSTATNIO ZAGRAŁA MICHALINĘ WISŁOCKĄ W „SZTUCE KOCHANIA” 1. Najbardziej znienawidzona lektura? „Antygona”, „Chłopi” i „Nad Niemnem”. 2. Którym bohaterem z literatury chciałabyś być i dlaczego?... 96
  • Specyficzna odmiana literatury dla dorosłych 10 cze 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI To jest tak jak z muzyką. Nastolatek miesiącami wyczekuje nowego albumu ulubionego zespołu, leci jak poparzony do sklepu, słucha po sto tysięcy razy, wciąż poznaje coś nowego, chce wszystkiego... Czterdziestotrzylatek (a... 97
  • Unia przyszłości oczami Merkel 10 cze 2018, 20:00 Jeżeli potwierdzą się spekulacje brukselskich korytarzy o tym, że nowym przewodniczącym Komisji Europejskiej, następcą Jeana-Claude’a Junckera, ma być pierwszy od półwiecza Niemiec – a konkretnie kanclerz Angela Merkel – to warto... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany