Jak PiS zbudował społeczeństwo obywatelskie

Jak PiS zbudował społeczeństwo obywatelskie

Jeden z protestów przed Sądem Najwyższym w obronie praworządności
Jeden z protestów przed Sądem Najwyższym w obronie praworządności / Źródło: Newspix.pl / KRZYSZTOF BURSKI
Zadaniem opozycji ulicznej jest obrona demokracji przed zakusami władzy. W Polsce każdy ma na to własną metodę.

Magda Papuzińska

Ekipa Gąsienice Tour PL jeździ po Polsce z gigantycznym zielonym liściem zżeranym przez gąsienice. Na liściu napisane jest Demokracja, a gąsienice reprezentują: Kaczyński, Orbán, Erdoğan, Ziobro, Piotrowicz, Babis. Kilkumetrowa instalacja z masy papierowej pokrytej żywicą przemieszcza się na samochodowej przyczepie, staje zwykle w centralnych punktach miast i miasteczek, w których gromadzi gapiów oraz opozycję uliczną, a ostatnio nawet leśną. Niedawno gąsienice chciały asystować wizycie prezydenta Andrzeja Dudy w obozie harcerskim. Prezydent przyjechał do harcerzy, więc nie rozmawiał z dziennikarzami. Ani ich, ani gąsienic nie wpuszczono na teren obozu.

Stojąc więc przy bramie, leśna opozycja odśpiewała pieśń „Płonie ognisko w lesie, prezydent bajki plecie” oraz wykrzyczała tradycyjne hasła: „Długopis”, „Będziesz siedział”, „Nasze są ulice, wasze będą cele”. Instalacja jest dziełem niemieckiego plastyka Jaquesa Tilly, który kilka miesięcy temu przyjechał do Krakowa na zaproszenie grup współpracujących przy Gąsienice Tour PL. Zdziwił się, że jego liść demokracji, zaplanowany na jeden karnawałowy przemarsz w Düsseldorfie, przetrwał kilka lat, objechał Czechy przed tamtejszymi wyborami, a od dwóch sezonów krąży po Polsce, zachęcając do obrony demokracji przed robactwem. Od gospodarzy spotkania otrzymał w podziękowaniu piernik z napisem „Gdy dyktatura jest faktem, rewolucja jest obowiązkiem”. Dziękując za niego, zapewnił: „Nie oddamy demokracji! Jesteśmy wielką europejską rodziną!”. Łódzki Błysk Budzik to grupa, która w każdą sobotę wyjeżdża w teren do mniejszych miejscowości, organizuje tam flash moby, protesty, rozdaje znaczki i gazetki przypominające jako żywo podziemną bibułę z czasów PRL. „Szukamy ludzkich skupisk, czytamy głośno konstytucję, rozmawiamy. Mówimy, jak ważne jest korzystanie z praw obywatelskich i udział w wyborach. Wieszamy plakaty na miejskich słupach ogłoszeniowych i wiejskich tablicach. Czasem też rozdajemy konstytucje, flagi. W Radomsku widziałam panią sprzedającą jajka, babę z jajami, jak biegła, aby załapać się jeszcze na ostatnie numery »Dekodera« [organ prasowy KOD – red.]. Akurat to była nasza 50. akcja. Naszym mottem jest: »Warto budzić ludzi«” – opowiadała portalowi Skwer Wolności Ewa Kruszyńska, aktywistka tej grupy.

Tyłem do trybuny

Gąsienice i Budzik to zaledwie dwa przykłady z niezliczonych inicjatyw obywatelskich zainspirowanych działalnością obecnej władzy. Pierwszy był rzecz jasna Komitet Obrony Demokracji, który powstał już w 2015 r., gdy rząd PiS pacyfikował Trybunał Konstytucyjny. Niedługo potem Obywatele RP z białymi różami w dłoniach zaczęli blokować miesięcznice smoleńskie. Czarny protest w październiku 2016 r. zgromadził nieprzebrany tłum kobiet przeciwnych zaostrzeniu prawa aborcyjnego. Powstała wtedy inicjatywa Dziewuchy Dziewuchom – teraz już podzielona, bo autorka tej nazwy zarejestrowała ją w urzędzie patentowym, co wielu działaczkom nie przypadło do gustu. Zorganizował się Strajk Kobiet ze swoim światowym rozszerzeniem Międzynarodowy Strajk Kobiet. Ale też mnóstwo mniej głośnych, lokalnych kobiecych inicjatyw, choćby Śląskie Perły. Protesty przeciwko reformie edukacji demolującej szkolnictwo gromadziły rodziców i nauczycieli.

Grupy Rodzice przeciw reformie edukacji, Nie dla chaosu w szkole, ani nawet Związek Nauczycielstwa Polskiego nie zdołały powstrzymać reformy, ale wiele z powstałych wtedy opozycyjnych grup nadal działa, obserwuje, recenzuje, ocenia, podlicza i szuka ratunku. Gdyby nie antyobywatelskie zachowania partii rządzącej, może nigdy by się nie zaktywizowali. Ekolodzy i zieloni zawsze byli zorganizowani, ale minister Szyszko wyraźnie ich pobudził do jeszcze intensywniejszych działań. Nie mieli wątpliwości, że Puszczy Białowieskiej trzeba bronić własną piersią i to nie przed kornikiem, ale przed wycinką zarządzoną przez ministra. Mimo to odnieśli tylko częściowe zwycięstwo. Wycięte drzewa wyjechały z puszczy, Szyszko odszedł, ale nowy minister środowiska wcale nie zrobił „całej puszczy parkiem narodowym”. Ekolodzy nie odpuszczają, a władza codziennie dostarcza im pożywki, ostatnio nowy minister dopuścił do użytku środki ochrony roślin, które mogą wykończyć pszczoły. Żeby jeszcze bardziej wzmocnić opozycję uliczną, PiS postanowił podporządkować sobie sądy. Zeszłoroczne lipcowe protesty w ich obronie były zdecydowanie największe i najbardziej spektakularne. Akcja Demokracja, Dziewuchy i wiele innych ugrupowań organizowały imprezy ze światełkami, z bębnami, tłumy gromadziły się pod Sejmem, Senatem i Pałacem Prezydenckim. Opozycja uliczna mogła się policzyć, docenić siłę swojego krzyku, a nawet nauczyła się jako tako śpiewać hymn Polski i „Odę do radości”. Ale zaczęła się też dzielić. Pod Sejmem manifestowała tylko jedna część KOD. Z trybuny przemawiał nowo wybrany szef komitetu Krzysztof Łoziński, a kilkaset metrów dalej, w parku siedziała przy grillowanych kiełbaskach druga część KOD wraz z Mateuszem Kijowskim, demonstracyjnie odwrócona tyłem do manifestujących i chętnie dzieląca się z przypadkowymi słuchaczami opowieściami, jacy źli są ci, którzy stoją pod trybuną, jak niesprawiedliwie odsunęli od władzy naszego Mateusza i zapewniający, że z tymi zdrajcami nigdy sobie ręki nie podadzą.

Rebelianty

Niektórzy działacze nie mieli siły rozstrzygać, kto ma rację, chcieli jednak nadal protestować przeciwko PiS, więc zakładali własne ugrupowania. W tej chwili Polska jest pokryta gigantyczną siecią nieformalnych, powiązanych ze sobą personalnie grup i grupek opozycyjnych, które z jednej strony potrafią na siebie nawzajem wylać wiadro pomyj, a z drugiej – wymieniają się doświadczeniami i wspólnie organizują różne akcje. Okazuje się też, że to nie liczebność grupy czy zgromadzenia jest najskuteczniejsza, a pomysł na działanie, odwaga i desperacja. Rebelianty Podkarpackie, zamknięta grupa na Fb, liczy zaledwie 23 osoby, a już zrobiło się o nich głośno na całym Podkarpaciu i dalej. Są z Rzeszowa, Mielca, Stalowej Woli, Przemyśla i Jarosławia. Jeżdżą po miastach i miasteczkach regionu uznawanego za bastion PiS i organizują światełka dla sądów, spotkania z ciekawymi ludźmi w rodzaju Roberta Biedronia czy sędziego Igora Tulei, rozdają ulotki. Najlepiej się rozchodzą te z wizerunkiem Jana Pawła II.

Na odwrocie są jego wypowiedzi, np. o uchodźcach, nieco inne niż te, które słychać dzisiaj z ust władzy i niektórych księży. To Rebelianty wymyśliły, że warto chodzić na spotkania przedstawicieli władzy z mieszkańcami i próbować zadawać prawdziwe pytania. Nie jest to łatwe, bo siedzący na sali wiedzą lepiej, jakie pytania można zadawać i kto może to robić, a jeśli obcy ludzie poruszają niewłaściwe kwestie, należy ich zwyzywać, opluć bądź wezwać policję. Mimo to Rebeliantom udało się już spowodować, że np. minister Błaszczak o 15 minut wcześniej niż planowano wyszedł ze spotkania. Jeszcze bardziej skuteczne i inspirujące mogą być akcje samotnych wilków, czy raczej wilczyc, jak wyczyn Elżbiety Podleśnej, polegający na namalowaniu łatwo zmywalną farbą napisu „PZPR” na logo PiS umieszczonym na drzwiach biura wyborczego posła Krzysztofa Czabańskiego w Wąbrzeźnie. Namalowała i odjechała, ale już następnego wieczoru w wyniku dochodzenia przeprowadzonego przez trzy okoliczne komendy została zatrzymana przez siedmioro funkcjonariuszy policji, zakuta w kajdanki, poddana rewizji osobistej, dowieziona na przesłuchanie, a następnie oskarżona o propagowanie ustroju totalitarnego. Byłoby to zabawne, gdyby nie wydarzyło się naprawdę. Napis wystarczyło zetrzeć mokrą ścierką. Sukces Podleśnej polegał na tym, że sprawa stała się głośna i w ciągu kilku następnych dni wiele lokalnych biur poselskich PiS zostało pokrytych łatwo zmywalnymi napisami „PZPR+”. Niektórzy propagatorzy ustroju totalitarnego od razu zgłaszali się na policję i składali donosy na samych siebie.

Terapia obywatelska

Rozdrobnienie opozycji ulicznej może jednak być męczące. Tegoroczny lipiec był znów gorący dla tych, którzy chcieli zademonstrować swój sprzeciw wobec dorzynania sądownictwa. Partia rządząca pospiesznie przepychała przez parlament ustawy o sądach, a ulica znów zapraszała ludzi na protesty. Czasem kilka jednego dnia albo o tej samej porze w różnych miejscach Warszawy. Nawet przychylni obserwatorzy życia protestującej ulicy widzieli, że wśród organizatorów zapanował chaos. By temu zaradzić, powstają wśród uliczników inicjatywy zjednoczeniowe. Relacje z takich spotkań wrzucane do internetu pokazują zmęczenie oraz pewien stopień zniechęcenia i niewiary.

„Zacząłem się dusić, nie mogę patrzeć na ten chaos”, „Jesteśmy poróżnieni, ludzie się wykruszają, to żenujące”, „Bez pieniędzy się nie da”, „Jest mnóstwo grup, w tych grupach wytworzyli się przywódcy, oni nie oddadzą swojej władzy”, „Kłócimy się między sobą na Facebooku, tam się budzą najgorsze emocje, które przenoszą się do realu”. Pod koniec jednego ze spotkań wstała pani, przedstawiła się jako psychoterapeutka i powiedziała, że jej grupa Terapia Obywatelska proponuje darmową pomoc: „Następnym razem, jeśli zechcecie komuś przywalić na Fb lub w realu, wpiszcie: Terapia Obywatelska”. W połowie lipca odbyło się w Łodzi spotkanie delegatów z ponad 30 rozmaitych grup. Było to przygotowanie do zaplanowanego na wrzesień Krajowego Kongresu Opozycji Ulicznej. Okazuje się jednak, że to niejedyna inicjatywa zwierania szyków. Każdy, kto ma konto na Fb lub Twitterze, ma szansę zaistnieć jako agitator zjednoczenia opozycji – pod własnym szyldem, z własnym pomysłem, programem, deklaracjami. Ogłoszenie własnego programu zjednoczeniowego jeszcze nigdy nie było tak łatwe. Trzeba przyznać, że władza robi, co może, by pomóc opozycji się zjednoczyć. Nie rozmawia z nikim. Nikogo nie dopuszcza do głosu i obraża wszystkich, którzy myślą inaczej.

Społeczeństwo to dla wielu przedstawicieli i zwolenników PiS komuniści i złodzieje, kanalie, gorszy sort, mordy zdradzieckie, bydło, chamstwo, świry. Czasem protestujący zamieniają się w śmieszne i niegroźne grupki spacerowiczów. Ale społeczeństwo obywatelskie już się policzyło. Nie potrzebują masowo wylegać na ulicę. Nie reagują na zaczepki. Na powtarzające się pytania „Gdzie są młodzi?”, odpowiadają: „Tam, gdzie powinni, a jak trzeba będzie, to się pokażą”. Walka o sądy wydaje się chwilowo przegrana. Wszyscy zdają sobie sprawę, że teraz nadchodzi etap walki o wybory samorządowe. A żeby je wygrać, nie trzeba wychodzić na manifestacje, tylko przekonać nieprzekonanych. W Warszawie od miesiąca codziennie o 8 rano przed wjazdem do garażu przy Sądzie Najwyższym stoi pikieta kilku, czasem kilkunastu Obywateli RP z wielkim banerem „Zostańcie” – to apel prośba do sędziów, by się nie poddawali, ale też sygnał dla społeczeństwa – jesteśmy, wy też bądźcie. Obywatele przychodzą tam każdego dnia, stoją przez półtorej godziny w upale lub deszczu, pod policyjnym nadzorem i pozdrawiają nadjeżdżających sędziów. Niektórzy sędziowie odpowiadają im „dzień dobry”. Nie wiadomo, jak długo ta pikieta będzie trwać. Ale Obywatele RP są uparci, ich wytrwałość w asystowaniu miesięcznicom smoleńskim ośmieszyła w końcu te uroczystości i położyła im kres. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 32/2018
Więcej możesz przeczytać w 32/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 32/2018 (1847)

  • Spod dywanu wyzierają kły 5 sie 2018, 20:00 To była jedna z najzabawniejszych przygód w mojej dziennikarskiej karierze. Kilka lat temu, podczas kongresu samorządowego, przeprowadzałem wywiad z szefem Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Rozmawialiśmy na scenie teatru w Świdnicy, a na... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 5 sie 2018, 20:00 NOWY PROJEKT POLITYCZNY NA LEWICY, KTÓREMU MIELI PRZEWODZIĆ ROBERT BIEDROŃ I BARBARA NOWACKA, stoi pod znakiem zapytania. A wszystko przez nowelizację ordynacji do Parlamentu Europejskiego. Zgodnie z wyliczeniami ekspertów efektywny próg... 6
  • Obraz tygodnia 5 sie 2018, 20:00 1000 koron czyli 134 euro to wg nowego duńskiego przepisu kara za noszenie burki czy nikabu w miejscu publicznym. Grzywna za powtórne złamanie zakazu będzie 10 razy większa Przegrany Francisco Huizar III Uwiódł mężatkę i sąd w USA... 9
  • Info radar 5 sie 2018, 20:00 Szymański odradzał Szydło stanowisko komisarza W PiS niektórzy myślą już o kolejnych wyborach i funkcjach, jakie będą mogli po nich pełnić. Według naszych informacji walka o stanowisko komisarza unijnego była w PiS wyjątkowo... 10
  • Zdrowy rozum a Sąd Najwyższy 5 sie 2018, 20:00 SĄD NAJWYŻSZY ZDECYDOWAŁ SIĘ ZAWIESIĆ PRZEPISY DOTYCZĄCE WIEKU EMERYTALNEGO SĘDZIÓW I PRZENOSZENIA ICH W STAN SPOCZYNKU DO CZASU ROZPATRZENIA SKARGI NA TE REGULACJE PRZEZ TRYBUNAŁ SPRAWIEDLIWOŚCI UE. To może potrwać około siedmiu... 10
  • UE, frytki, majonez i tatuaże 5 sie 2018, 20:00 CZY KOMISJA EUROPEJSKA NAPRAWDĘ POWINNA ZAJMOWAĆ SIĘ FRANCUSKO-BELGIJSKIM SPOREM O FRYTKI I MAJONEZ ALBO JAKOŚCIĄ FARB UŻYWA NYCH DO TATUAŻU? To są problemy na miarę naszych czasów. Brexit, kryzys migracyjny, praworządność i inne... 12
  • Polskość to nie tylko tańce ludowe 5 sie 2018, 20:00 Za kogo się uważasz? Za litewskiego Polaka. Świętujesz 16 lutego czy 11 listopada? 16 lutego. Urodziłem się w Wilnie i tam się wychowałem, dlatego używam określenia „w Litwie” nie „na Litwie”. Powiem więcej, to świadome... 13
  • Rock jest polityką! 5 sie 2018, 20:00 Lewo Gdy rozmawiam z ludźmi, jeżdżąc po Polsce, większość głośno deklaruje: „Ja nie mam nic wspólnego z polityką”, tak jakby mówiła: „Nie mam nic wspólnego z mafią”. Polityka związana z władzą rzeczywiście bywa mafijna,... 14
  • Zablokować start-upy 5 sie 2018, 20:00 To, jak będzie wyglądać ordynacja wyborcza do Parlamentu Europejskiego, samo w sobie nie ma aż tak wielkiego znaczenia. Symulacje pokazują, że jeśli jej nowa wersja, właśnie zatwierdzona przez Senat, weszłaby w życie, to dwie duże... 15
  • Złoty minister Tuska 5 sie 2018, 20:00 Prawie 13 mln zł zarobili Bartłomiej Sienkiewicz oraz założona przez niego spółka na współpracy z PKN Orlen. Parę miesięcy temu umowę wypowiedziano. 17
  • Politycy na odwyku 5 sie 2018, 20:00 Jedni z sukcesem sprawdzają się w biznesie i gratulują sobie, że nie są skazani na obniżone ostatnio zarobki parlamentarzystów oraz łaskę wyborców. Inni zakładają partie i próbują wrócić na Wiejską. 20
  • Dał nam przykład PiS, jak zwyciężać mamy 5 sie 2018, 20:00 Po zmianie władzy dzisiejsza opozycja będzie miała pokusę, by patologiczne mechanizmy stworzone przez obecną władzę wykorzystać do rozprawy z PiS – mówi Leszek Miller, były premier. 24
  • Sprowadzimy rząd na ziemię 5 sie 2018, 20:00 Nie pozwolimy upolitycznić naszych protestów. Będziemy gonić z nich polityków opozycji – mówi Piotr Duda, przewodniczący Solidarności. 28
  • Rozwibrowane państwo 5 sie 2018, 20:00 Poziom wściekłości, nienawiści i histerii jest już w Polsce tak wysoki, że wielu rozsądnym do tej pory ludziom odbiera zdolność normalnego funkcjonowania i racjonalnej oceny sytuacji. Ostatnim przykładem jest rozpowszechnianie w... 31
  • Ludzie umierają, jadąc 5 sie 2018, 20:00 Polscy kierowcy jeżdżą najgorzej w Europie. Do największej liczby poważnych wypadków dochodzi latem. 32
  • Jak PiS zbudował społeczeństwo obywatelskie 5 sie 2018, 20:00 Zadaniem opozycji ulicznej jest obrona demokracji przed zakusami władzy. W Polsce każdy ma na to własną metodę. 37
  • Tanie latanie 5 sie 2018, 20:00 Irlandia, Hiszpania, Portugalia, Belgia, Niemcy i Holandia – w tych krajach załogi samolotów Rayanairu zapowiedziały kolejne strajki. Konflikt wewnątrz firmy wręcz się rozrasta. Paradoksalnie korzysta na tym Polska. 41
  • Czeski lew na polskich torach 5 sie 2018, 20:00 Na polskich torach jeździ już 14 różnych przewoźników, właśnie dołącza do nich 15. – prosto z Czech. W przyszłym roku zaś wchodzą w życie przepisy UE mające zliberalizować rynek. 44
  • Koniec wojny, ale nie koniec przemocy 5 sie 2018, 20:00 Rebelia w Syrii dogorywa. Sojusznicy USA ponieśli klęskę w starciu z reżimem wspieranym przez Iran i Rosję. 49
  • Osmanen Germania, czyli problemy z multi-kulti 5 sie 2018, 20:00 W zeszłym miesiącu minister spraw wewnętrznych RFN podjął decyzję o zakazaniu działalności organizacji Osmanen Germania BC. Horst Seehofer – bo o nim mowa – to jedna z najważniejszych figur politycznych w Berlinie. Lider CSU (choć od... 52
  • Łuszczyca nie jest zakaźna 5 sie 2018, 20:00 Pacjenci z łuszczycą mają chore nie tylko ciało, ale też duszę – mówi prof. Aleksandra Lesiak z Kliniki Dermatologii, Dermatologii Dziecięcej i Onkologicznej UM w Łodzi. 54
  • Bardzo ciężki problem 5 sie 2018, 20:00 Powiedzieć osobie z otyłością, żeby schudła, to tak jak powiedzieć osobie z depresją, żeby zaczęła się cieszyć życiem. Otyłość jest chorobą, którą trzeba leczyć. A najlepiej – jak każdej chorobie – jej zapobiec. 57
  • Rozdęta dolegliwość 5 sie 2018, 20:00 Wzdęcia mogą dotyczyć każdego. Mało kto jednak wie, że mogą się pojawiać jako skutek uboczny leków przyjmowanych przy chorobach cywilizacyjnych – chociażby cukrzycy czy nadciśnieniu. 60
  • Nowe nadzieje 5 sie 2018, 20:00 O nowych terapiach w diabetologii mówi prof. Grzegorz Dzida, diabetolog z Kliniki Chorób Wewnętrznych UM w Lublinie. 62
  • Cukrzyca pod mobilną kontrolą 5 sie 2018, 20:00 Nowoczesne rozwiązania są w zasięgu ręki. Wystarczą smartfon, prosta aplikacja skomunikowana z glukometrem i już! Aplikacja wspiera pacjenta, analizuje wyniki, informuje o potrzebie zmian. 64
  • Gwiazdy sezonu ogórkowego 5 sie 2018, 20:00 Wymyślanie wakacyjnych sensacji prasowych jest stare jak sama prasa. 68
  • Samotn a Ziemia 5 sie 2018, 20:00 Fantastyka naukowa straszy nas kosmitami, lecz astronomowie szukają planet, które dają nadzieję na to, że nie jesteśmy jedynymi mieszkańcami kosmosu. Tęsknimy za kosmicznym rodzeństwem. 72
  • Kiedyś tyle miała w głowie 5 sie 2018, 20:00 „Moja żona do końca była wierna religii słońca, wiatru i kwiatów. Nie przyjęła ostatniego namaszczenia” – napisał w wiadomości o pogrzebie na warszawskich Powązkach Kamil Sipowicz. 77
  • Zamiast pożegnania Kory 5 sie 2018, 20:00 O Jej śmierci nie umiem powiedzieć nic. Jako człowiek niewierzący zostaję z pustymi rękami. Powiedziałbym coś na pożegnanie, ale nie mam do kogo. 80
  • Rudy na 102 5 sie 2018, 20:00 Przyjazd Eda Sheerana do Polski nie jest tak nagłaśniany jak choćby Beyoncé. Niepozorny z wyglądu muzyk ma jednak równie wielką rzeszę fanów co ona. Na czym polega jego fenomen? 84
  • Tomek w krainie szpiegów 5 sie 2018, 20:00 Dla Toma Cruise’a nie ma rzeczy niemożliwych. Choć tym razem nie skoczył z samolotu i nie łaził po drapaczach chmur, to nowe „Mission: Impossible” okazało się sukcesem jeszcze przed premierą. 86
  • Wydarzenie 5 sie 2018, 20:00 Rozdziobią nas sępy, wrony Wypadałoby zaznaczyć, że choć „Śmierć Stalina” (której filmowa wersja gościła niedawno w kinach) zwykło się nazywać satyrą, mało tu serdecznego śmiechu. Lektura generuje raczej nerwowy i podszyty... 89
  • Muzyka 5 sie 2018, 20:00 ROCK Wizje Urie W 2018 R. ZESPÓŁ, KTÓRY ODEGRAŁ ISTOTNĄ ROLĘ W HISTORII ROCKA XXI W., jest w zasadzie grupą muzyków, którzy realizują wizje Brendona Urie. Obdarzony charakterystycznym, wysokim głosem lider postanowił nie kalkulować... 90
  • Kalejdoskop 5 sie 2018, 20:00 DESIGN Ładne, bo polskie DESIGN Z IMPETEM WKROCZYŁ NA SALONY, DO MUZEÓW I GALERII. Mimo ustawy krajobrazowej wciąż otaczają nas brzydota bilbordów, nadmiar reklam i architektoniczny chaos. Ponieważ mamy ograniczony wpływ na to, co za... 91
  • Książka 5 sie 2018, 20:00 Sztuka w kieszeni Pierwsza myśl: to książka, którą do urlopowego bagażu powinni zapakować ci, którzy ruszają w stronę wielkich miast, gdzie kuszą muzea. Ale czy w czasach łatwego i praktycznie stałego połączenia z Wikipedią ktoś... 92
  • Film 5 sie 2018, 20:00 Neapol spowity kiczem Coś się z Ferzanem Özpetkiem stało. Wierny czytelnik i propagator poezji Wisławy Szymborskiej, Włoch tureckiego pochodzenia, który potrafił świetnie o swojej podwójnej tożsamości opowiadać, mocno zaistniał w... 93
  • Kulturalna trzynastka 5 sie 2018, 20:00 Michał Rusinek POETA, TŁUMACZ, WIELOLETNI SEKRETARZ WISŁAWY SZYMBORSKIEJ 1. Jakie zaległości kulturalne chcesz nadrobić podczas urlopu? Przy łóżku mam stos książek, m.in: Oscar Wilde „De profundis”; Paul Beatty „Sprzedawczyk”;... 94
  • Święto koni 5 sie 2018, 20:00 Silesia Equestrian Tour w Jakubowicach przyciąga zawodników nie tylko jeździeckich potęg, lecz także wielu odległych krajów. Jan Matura Na styku województw: dolnośląskiego, opolskiego i wielkopolskiego, w niepozornej miejscowości... 95
  • Sięgam do niepokojów z przedpokojów 5 sie 2018, 20:00 Inspiracji szukam w życiu. Obserwuję. Słucham. Czytam. 96
  • Krótki urlop 5 sie 2018, 20:00 Połowa lata, a ty wykorzystałeś już prawie cały urlop? Podpowiadamy, jak odpocząć w czasie zaledwie kilku dni wakacji. 97
  • Zrób sobie… Prezesa 5 sie 2018, 20:00 Prezes załatwi, Prezes wszystko może, wiadomo – najlepiej jest być blisko jego ucha, zróbmy więc uszy – a najlepiej – Prezesa w całości. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany