Tanie latanie

Tanie latanie

Samolot linii lotniczych Ryanair
Samolot linii lotniczych Ryanair / Źródło: Wikimedia Commons / fot. domena publiczna
Irlandia, Hiszpania, Portugalia, Belgia, Niemcy i Holandia – w tych krajach załogi samolotów Rayanairu zapowiedziały kolejne strajki. Konflikt wewnątrz firmy wręcz się rozrasta. Paradoksalnie korzysta na tym Polska.

W edług wyliczeń Boeinga świat będzie potrzebował do 2036 r. 637 tys. nowych pilotów. Żeby uzupełnić międzynarodowe braki, każdy mieszkaniec Wrocławia – od niemowlaka po emeryta – musiałby zostać pilotem. Potężny rynek lotniczych przewozów pasażerskich powiększa się z roku na rok. Głównie za sprawą tanich linii lotniczych. To one spowodowały, że – do niedawna elitarne – podróżowanie samolotem stało się masowe i dostępne dla większości społeczeństwa. Tyle że takie zmiany odbijają się na prestiżu zawodu kapitanów, oficerów, pilotów i stewardes samolotowych. Bo te ostatnie stały się wręcz obwoźnymi handlarkami najróżniejszych towarów. Od wódki i papierosów po perfumy i zegarki. A nikt nie lubi, jak jego pozycja spada. Dlatego, gdy sezon urlopowy jest w pełni, turyści coraz częściej borykają się ze strajkami załóg pokładowych. O co naprawdę walczą pracownicy linii lotniczych i jak wygląda ten rynek od środka?

Otwarta wojna

Konflikt na linii: zarząd Ryanairu – załoga pracownicza, zamiast szybko wygasnąć, rozrasta się do niebotycznych wręcz rozmiarów. Pierwsze jego konsekwencje to ok. 600 odwołanych lotów w całej Europie. Konsekwencją tego był spadek wartości akcji Ryanairu (kapitalizacja firmy notowanej na londyńskiej giełdzie jest na poziomie ok. 15 mld euro) aż o prawie 9 proc. Sam prezes – Michael O’Leary, w związku z zaistniałą sytuacją zrzekł się swojej premii za 2018 r. Wynosiła ona milion euro. Teraz może być jeszcze gorzej, bo pracownicy z sześciu krajów zapowiedzieli następną akcję protestacyjną. Powodów do strajku jest kilka. Głównym z nich jest forma zatrudnienia. W Niemczech już co trzeci pilot Ryanairu wystawia faktury jako jednoosobowa działalność gospodarcza (dodajmy, że zarejestrowana w Irlandii, bo tam jest główna siedziba przewoźnika). A w związku z tym nie przysługują mu żadne profity pracownicze. Mało tego – jak nie lata, to nie zarabia. Każdy urlop związany jest z brakiem przypływu środków pieniężnych na konto.

– Bardzo często nie chodzi wyłącznie o zarobki, ale o warunki zatrudnienia. Umowy B2B zamiast umowy o pracę. A przecież one nie przystają do odpowiedzialnych zadań załogi – uważa Emilia Derewienko, redaktor prowadząca portalu Rynek-lotniczy.pl. Olbrzymim problemem jest też sama baza, gdzie stacjonuje pilot. Co prawda można zgłosić swoje preferencje, ale one wcale nie muszą być uwzględnione przez przewoźnika. Pilot może więc w nieskończoność czekać na wybrane przez siebie miasto i się nie doczekać. Nie ma bowiem jasnych zasad przydziału baz. A w przypadku identycznych zarobków każdego z nich kluczowe jest, czy mieszka się na co dzień w Warszawie czy w Londynie. Bo poziom życia diametralnie spada, gdy trzeba utrzymać się za funty, a nie złotówki. Istotnym kłopotem jest też sam czas pracy. Oficjalnie dyżur pilota to dziewięć godzin. Ale przecież w tej branży opóźnienia lotów to chleb powszedni. Jeżeli, dajmy na to, piorun uderzy w samolot i jego naprawa trwa cztery godziny, to pracownikom czas pracy wydłuża się o owe cztery godziny. Jednak Michael O’Leary, szef Ryanairu, nie znosi sprzeciwu i niesubordynacji. Po pierwszym proteście Irlandczyków zdecydował, że przeniesie sześć samolotów z Dublina do Warszawy.

A to oznacza zwolnienie nawet 100 pilotów i ponad 200 członków personelu pokładowego z Zielonej Wyspy. Mogą oni co prawda zmienić miejsce zamieszkania i przenieść się do Polski, ale jest to mało prawdopodobne. A to nie koniec jego wojny. – Ryanair ma 20 rynków, na których potrzeba więcej samolotów. Nie dysponujemy wystarczającą liczbą samolotów na prawie każdym rynku, na którym działamy, ze względu na zapotrzebowanie na nasze ceny i usługi. Gdy niektóre rynki, tak jak irlandzki, są niszczone w ostatnich miesiącach, polski rynek bardzo mocno wzrasta. Potrzebujemy więcej samolotów na polskim rynku – stwierdził O’Leary, dając do zrozumienia, że nie pójdzie na żadne ustępstwa wobec swojej załogi. Ryanair dysponuje bowiem aż 87 bazami na kontynencie, gdzie stacjonuje ponad 450 samolotów. Może więc sobie pozwolić na kolejne przeniesienia i kolejne zwolnienia z zachodu Europy. Sam O’Leary nie ukrywa za to, że jest człowiekiem zamożnym. Ostatnio wyszło na jaw, że kupił sobie... pałac na Majorce o powierzchni niemal 3 tys. mkw. Koszt? Bagatela kilkanaście milionów euro. Co ciekawe, jego firma właśnie w Palma de Mallorca ma jedną ze swoich baz. Problemów z dotarciem do nowego domu nie powinien więc mieć najmniejszych.

Polski rynek

Ile więc zarabiają jego piloci, skoro zdecydowali się wejść w otwarty konflikt? Wbrew pozorom mają za co żyć. Minimalna pensja w Ryanairze to 50 tys. euro rocznie. Ale w praktyce kapitan samolotu stacjonujący w Dublinie zarabia ponad 190 tys. euro rocznie. W Londynie jest to ok. 200 tys., ale funtów. To ok. 1 mln zł! Czyli zdecydowanie więcej niż wynosi średnia krajowa w każdym z tych państw. – Oczywiście dla przeciętnego zjadacza chleba te stawki są wręcz kosmiczne – tłumaczy Michał Mazur, partner w firmie doradczej PwC, na co dzień zajmujący się rynkiem lotniczym. – Ale przecież pieniądze liczy się w swoich grupach zawodowych. A w nich piloci tanich linii znacząco odstają od swoich kolegów z tradycyjnych linii narodowych. Bo faktycznie nie jest tajemnicą, że największe zarobki oferują arabskie linie lotnicze. Ale dostać się tam jest niezwykle trudno. A jak to wygląda w Polsce? Kapitan dreamlinera w Locie może liczyć na ok. 30 tys. zł brutto miesięcznie. Pierwszy oficer – na 21 tys. zł. Mniej zarabia się, latając boeingami 737. Są to kwoty rzędu 23 tys. zł brutto dla kapitana i 15 tys. zł dla oficera. Tyle że polski przewoźnik, chcąc ratować się kilka lat temu przed bankructwem, zaproponował swoim pracownikom przejście na samozatrudnienie. Miało to być rozwiązanie przejściowe.

– Stosunki na linii związkowcy – PLL LOT pozostają napięte od miesięcy – tłumaczy Derewienko. – Mimo tego, że przewoźnik uniknął upadłości, przyjmując w ramach restrukturyzacji wielomilionową pomoc od państwa i finalnie wyszedł na prostą – w warunkach pracy pilotów nic się nie zmieniało. Dopiero w czerwcu piloci dostali podwyżki w wysokości ok. 2 tys. zł. W maju związki zawodowe zapowiadały strajk, do którego ostatecznie nie doszło. Odbyła się za to pikieta protestacyjna. Związkowcy chcieli przywrócenia warunków zatrudnienia sprzed czasów restrukturyzacji. Jednocześnie prezes LOT-u podkreślał, że udział w strajku jest nielegalny i każdy pracownik, który weźmie w nim udział, poniesie konsekwencje. Obecnie w sądzie toczy się postępowanie odnośnie do tego, czy strajk związków można uznać za legalny. Tego typu konflikty przeszkadzają w rozwoju całego polskiego rynku. Rynku, który mimo wszystko rośnie z dnia na dzień. W minionym roku liczba pasażerów obsłużonych przez polskie porty lotnicze wzrosła aż o ok. 18 proc. w stosunku rok do roku. Był to drugi najlepszy wynik na świecie. W 2015 r. polskie lotniska przyjęły ok. 30 mln pasażerów. W 2016 r. było ich już ponad 34 mln, a rok temu ok. 40 mln. Mało tego, w 2035 r. prognoza wynosi aż 94 mln. – Proszę pamiętać, że ok. 10 lat temu ten wskaźnik był poniżej 10 mln – dodaje Mazur. – Cała branża po prostu powszechnieje i nastawia się na nowych, mniej zamożnych klientów. Personel musi się do tego przystosować.

Tyle że koszty zostania pilotem ponosi sam zainteresowany. A są to kwoty powyżej 100 tys. zł. Chętny na zostanie kapitanem musi przejść trudne testy teoretyczne. W Polsce w Urzędzie Lotnictwa Cywilnego. Musi też wypracować odpowiedni nalot, czyli liczbę godzin, na symulatorze. Następnie są kolejne testy z wiedzy o awiacji. No i na koniec testy psychologiczne. Nic dziwnego, że cały personel pokładowy źle przyjmuje spadek prestiżu swojego zawodu. Kiedyś woziło się elitę, dziś trzeba robić tanie loty do Hurghady. Ale wiąże się to też ze zmianą samego modelu biznesowego linii lotniczych. Jak wylicza Mazur, w Stanach Zjednoczonych są lotnicze przedsiębiorstwa, których przychody ze sprzedaży pokładowej wynoszą nawet 60 proc. Głównymi źródłami dodatkowych przychodów są m.in. opłaty za bagaż, wspomniana wcześniej sprzedaż pokładowa czy sprzedaż innych usług związanych z podróżą – np. wypożyczenia samochodów czy rezerwacja hoteli. Na polskim rynku wysoki udział dodatkowych przychodów w obrocie firmy ma m.in. Wizz Air. To ponad 30 proc. – Dlatego pracownicy linii lotniczych, widząc wzrost zarobków swoich szefów, chcą partycypować w tych zyskach – podsumowuje Mazur. Bo tak naprawdę strajkują ludzie, którzy są w tej branży od dawna i nie pogodzili się ze zmianą modelu biznesowego. Przed wojną niezwykle prestiżowym był zawód kolejarza. Dzisiaj nikt o tym nie wie, że maszynistom kłaniano się w pas. I chyba załoga pokładowa musi powoli liczyć się z tym samym trendem. Chociaż na pocieszenie dodajmy, że historia lubi zataczać koło. I maszyniści znowu są cenieni i poszukiwani na rynku, więc także pracownicy linii lotniczych mogą po cichu na to liczyć. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 32/2018
Więcej możesz przeczytać w 32/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 32/2018 (1847)

  • Spod dywanu wyzierają kły 5 sie 2018, 20:00 To była jedna z najzabawniejszych przygód w mojej dziennikarskiej karierze. Kilka lat temu, podczas kongresu samorządowego, przeprowadzałem wywiad z szefem Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Rozmawialiśmy na scenie teatru w Świdnicy, a na... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 5 sie 2018, 20:00 NOWY PROJEKT POLITYCZNY NA LEWICY, KTÓREMU MIELI PRZEWODZIĆ ROBERT BIEDROŃ I BARBARA NOWACKA, stoi pod znakiem zapytania. A wszystko przez nowelizację ordynacji do Parlamentu Europejskiego. Zgodnie z wyliczeniami ekspertów efektywny próg... 6
  • Obraz tygodnia 5 sie 2018, 20:00 1000 koron czyli 134 euro to wg nowego duńskiego przepisu kara za noszenie burki czy nikabu w miejscu publicznym. Grzywna za powtórne złamanie zakazu będzie 10 razy większa Przegrany Francisco Huizar III Uwiódł mężatkę i sąd w USA... 9
  • Info radar 5 sie 2018, 20:00 Szymański odradzał Szydło stanowisko komisarza W PiS niektórzy myślą już o kolejnych wyborach i funkcjach, jakie będą mogli po nich pełnić. Według naszych informacji walka o stanowisko komisarza unijnego była w PiS wyjątkowo... 10
  • Zdrowy rozum a Sąd Najwyższy 5 sie 2018, 20:00 SĄD NAJWYŻSZY ZDECYDOWAŁ SIĘ ZAWIESIĆ PRZEPISY DOTYCZĄCE WIEKU EMERYTALNEGO SĘDZIÓW I PRZENOSZENIA ICH W STAN SPOCZYNKU DO CZASU ROZPATRZENIA SKARGI NA TE REGULACJE PRZEZ TRYBUNAŁ SPRAWIEDLIWOŚCI UE. To może potrwać około siedmiu... 10
  • UE, frytki, majonez i tatuaże 5 sie 2018, 20:00 CZY KOMISJA EUROPEJSKA NAPRAWDĘ POWINNA ZAJMOWAĆ SIĘ FRANCUSKO-BELGIJSKIM SPOREM O FRYTKI I MAJONEZ ALBO JAKOŚCIĄ FARB UŻYWA NYCH DO TATUAŻU? To są problemy na miarę naszych czasów. Brexit, kryzys migracyjny, praworządność i inne... 12
  • Polskość to nie tylko tańce ludowe 5 sie 2018, 20:00 Za kogo się uważasz? Za litewskiego Polaka. Świętujesz 16 lutego czy 11 listopada? 16 lutego. Urodziłem się w Wilnie i tam się wychowałem, dlatego używam określenia „w Litwie” nie „na Litwie”. Powiem więcej, to świadome... 13
  • Rock jest polityką! 5 sie 2018, 20:00 Lewo Gdy rozmawiam z ludźmi, jeżdżąc po Polsce, większość głośno deklaruje: „Ja nie mam nic wspólnego z polityką”, tak jakby mówiła: „Nie mam nic wspólnego z mafią”. Polityka związana z władzą rzeczywiście bywa mafijna,... 14
  • Zablokować start-upy 5 sie 2018, 20:00 To, jak będzie wyglądać ordynacja wyborcza do Parlamentu Europejskiego, samo w sobie nie ma aż tak wielkiego znaczenia. Symulacje pokazują, że jeśli jej nowa wersja, właśnie zatwierdzona przez Senat, weszłaby w życie, to dwie duże... 15
  • Złoty minister Tuska 5 sie 2018, 20:00 Prawie 13 mln zł zarobili Bartłomiej Sienkiewicz oraz założona przez niego spółka na współpracy z PKN Orlen. Parę miesięcy temu umowę wypowiedziano. 17
  • Politycy na odwyku 5 sie 2018, 20:00 Jedni z sukcesem sprawdzają się w biznesie i gratulują sobie, że nie są skazani na obniżone ostatnio zarobki parlamentarzystów oraz łaskę wyborców. Inni zakładają partie i próbują wrócić na Wiejską. 20
  • Dał nam przykład PiS, jak zwyciężać mamy 5 sie 2018, 20:00 Po zmianie władzy dzisiejsza opozycja będzie miała pokusę, by patologiczne mechanizmy stworzone przez obecną władzę wykorzystać do rozprawy z PiS – mówi Leszek Miller, były premier. 24
  • Sprowadzimy rząd na ziemię 5 sie 2018, 20:00 Nie pozwolimy upolitycznić naszych protestów. Będziemy gonić z nich polityków opozycji – mówi Piotr Duda, przewodniczący Solidarności. 28
  • Rozwibrowane państwo 5 sie 2018, 20:00 Poziom wściekłości, nienawiści i histerii jest już w Polsce tak wysoki, że wielu rozsądnym do tej pory ludziom odbiera zdolność normalnego funkcjonowania i racjonalnej oceny sytuacji. Ostatnim przykładem jest rozpowszechnianie w... 31
  • Ludzie umierają, jadąc 5 sie 2018, 20:00 Polscy kierowcy jeżdżą najgorzej w Europie. Do największej liczby poważnych wypadków dochodzi latem. 32
  • Jak PiS zbudował społeczeństwo obywatelskie 5 sie 2018, 20:00 Zadaniem opozycji ulicznej jest obrona demokracji przed zakusami władzy. W Polsce każdy ma na to własną metodę. 37
  • Tanie latanie 5 sie 2018, 20:00 Irlandia, Hiszpania, Portugalia, Belgia, Niemcy i Holandia – w tych krajach załogi samolotów Rayanairu zapowiedziały kolejne strajki. Konflikt wewnątrz firmy wręcz się rozrasta. Paradoksalnie korzysta na tym Polska. 41
  • Czeski lew na polskich torach 5 sie 2018, 20:00 Na polskich torach jeździ już 14 różnych przewoźników, właśnie dołącza do nich 15. – prosto z Czech. W przyszłym roku zaś wchodzą w życie przepisy UE mające zliberalizować rynek. 44
  • Koniec wojny, ale nie koniec przemocy 5 sie 2018, 20:00 Rebelia w Syrii dogorywa. Sojusznicy USA ponieśli klęskę w starciu z reżimem wspieranym przez Iran i Rosję. 49
  • Osmanen Germania, czyli problemy z multi-kulti 5 sie 2018, 20:00 W zeszłym miesiącu minister spraw wewnętrznych RFN podjął decyzję o zakazaniu działalności organizacji Osmanen Germania BC. Horst Seehofer – bo o nim mowa – to jedna z najważniejszych figur politycznych w Berlinie. Lider CSU (choć od... 52
  • Łuszczyca nie jest zakaźna 5 sie 2018, 20:00 Pacjenci z łuszczycą mają chore nie tylko ciało, ale też duszę – mówi prof. Aleksandra Lesiak z Kliniki Dermatologii, Dermatologii Dziecięcej i Onkologicznej UM w Łodzi. 54
  • Bardzo ciężki problem 5 sie 2018, 20:00 Powiedzieć osobie z otyłością, żeby schudła, to tak jak powiedzieć osobie z depresją, żeby zaczęła się cieszyć życiem. Otyłość jest chorobą, którą trzeba leczyć. A najlepiej – jak każdej chorobie – jej zapobiec. 57
  • Rozdęta dolegliwość 5 sie 2018, 20:00 Wzdęcia mogą dotyczyć każdego. Mało kto jednak wie, że mogą się pojawiać jako skutek uboczny leków przyjmowanych przy chorobach cywilizacyjnych – chociażby cukrzycy czy nadciśnieniu. 60
  • Nowe nadzieje 5 sie 2018, 20:00 O nowych terapiach w diabetologii mówi prof. Grzegorz Dzida, diabetolog z Kliniki Chorób Wewnętrznych UM w Lublinie. 62
  • Cukrzyca pod mobilną kontrolą 5 sie 2018, 20:00 Nowoczesne rozwiązania są w zasięgu ręki. Wystarczą smartfon, prosta aplikacja skomunikowana z glukometrem i już! Aplikacja wspiera pacjenta, analizuje wyniki, informuje o potrzebie zmian. 64
  • Gwiazdy sezonu ogórkowego 5 sie 2018, 20:00 Wymyślanie wakacyjnych sensacji prasowych jest stare jak sama prasa. 68
  • Samotn a Ziemia 5 sie 2018, 20:00 Fantastyka naukowa straszy nas kosmitami, lecz astronomowie szukają planet, które dają nadzieję na to, że nie jesteśmy jedynymi mieszkańcami kosmosu. Tęsknimy za kosmicznym rodzeństwem. 72
  • Kiedyś tyle miała w głowie 5 sie 2018, 20:00 „Moja żona do końca była wierna religii słońca, wiatru i kwiatów. Nie przyjęła ostatniego namaszczenia” – napisał w wiadomości o pogrzebie na warszawskich Powązkach Kamil Sipowicz. 77
  • Zamiast pożegnania Kory 5 sie 2018, 20:00 O Jej śmierci nie umiem powiedzieć nic. Jako człowiek niewierzący zostaję z pustymi rękami. Powiedziałbym coś na pożegnanie, ale nie mam do kogo. 80
  • Rudy na 102 5 sie 2018, 20:00 Przyjazd Eda Sheerana do Polski nie jest tak nagłaśniany jak choćby Beyoncé. Niepozorny z wyglądu muzyk ma jednak równie wielką rzeszę fanów co ona. Na czym polega jego fenomen? 84
  • Tomek w krainie szpiegów 5 sie 2018, 20:00 Dla Toma Cruise’a nie ma rzeczy niemożliwych. Choć tym razem nie skoczył z samolotu i nie łaził po drapaczach chmur, to nowe „Mission: Impossible” okazało się sukcesem jeszcze przed premierą. 86
  • Wydarzenie 5 sie 2018, 20:00 Rozdziobią nas sępy, wrony Wypadałoby zaznaczyć, że choć „Śmierć Stalina” (której filmowa wersja gościła niedawno w kinach) zwykło się nazywać satyrą, mało tu serdecznego śmiechu. Lektura generuje raczej nerwowy i podszyty... 89
  • Muzyka 5 sie 2018, 20:00 ROCK Wizje Urie W 2018 R. ZESPÓŁ, KTÓRY ODEGRAŁ ISTOTNĄ ROLĘ W HISTORII ROCKA XXI W., jest w zasadzie grupą muzyków, którzy realizują wizje Brendona Urie. Obdarzony charakterystycznym, wysokim głosem lider postanowił nie kalkulować... 90
  • Kalejdoskop 5 sie 2018, 20:00 DESIGN Ładne, bo polskie DESIGN Z IMPETEM WKROCZYŁ NA SALONY, DO MUZEÓW I GALERII. Mimo ustawy krajobrazowej wciąż otaczają nas brzydota bilbordów, nadmiar reklam i architektoniczny chaos. Ponieważ mamy ograniczony wpływ na to, co za... 91
  • Książka 5 sie 2018, 20:00 Sztuka w kieszeni Pierwsza myśl: to książka, którą do urlopowego bagażu powinni zapakować ci, którzy ruszają w stronę wielkich miast, gdzie kuszą muzea. Ale czy w czasach łatwego i praktycznie stałego połączenia z Wikipedią ktoś... 92
  • Film 5 sie 2018, 20:00 Neapol spowity kiczem Coś się z Ferzanem Özpetkiem stało. Wierny czytelnik i propagator poezji Wisławy Szymborskiej, Włoch tureckiego pochodzenia, który potrafił świetnie o swojej podwójnej tożsamości opowiadać, mocno zaistniał w... 93
  • Kulturalna trzynastka 5 sie 2018, 20:00 Michał Rusinek POETA, TŁUMACZ, WIELOLETNI SEKRETARZ WISŁAWY SZYMBORSKIEJ 1. Jakie zaległości kulturalne chcesz nadrobić podczas urlopu? Przy łóżku mam stos książek, m.in: Oscar Wilde „De profundis”; Paul Beatty „Sprzedawczyk”;... 94
  • Święto koni 5 sie 2018, 20:00 Silesia Equestrian Tour w Jakubowicach przyciąga zawodników nie tylko jeździeckich potęg, lecz także wielu odległych krajów. 95
  • Sięgam do niepokojów z przedpokojów 5 sie 2018, 20:00 Inspiracji szukam w życiu. Obserwuję. Słucham. Czytam. 96
  • Krótki urlop 5 sie 2018, 20:00 Połowa lata, a ty wykorzystałeś już prawie cały urlop? Podpowiadamy, jak odpocząć w czasie zaledwie kilku dni wakacji. 97
  • Zrób sobie… Prezesa 5 sie 2018, 20:00 Prezes załatwi, Prezes wszystko może, wiadomo – najlepiej jest być blisko jego ucha, zróbmy więc uszy – a najlepiej – Prezesa w całości. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany