Ze mną się nie napijesz?!

Ze mną się nie napijesz?!

Kluczyki i alkohol, zdjęcie ilustracyjne
Kluczyki i alkohol, zdjęcie ilustracyjne / Źródło: Fotolia / weyo
Polacy piją na wzór północny, czyli dużo i do upadłego. Piją bogaci i biedni, mężczyźni i kobiety, a nawet chłopcy i dziewczynki. Wciąż trudno odmówić kieliszka, żeby nie obrazić kompana.

W Polsce od czasów PRL pokutuje myślenie, że dopóki z kimś się nie usiądzie do kieliszka, nie warto mu ufać. Dopiero wychylony bruderszaft przypieczętuje zawarcie znajomości dobrze rokującej na przyszłość. – Dziś, gdy ktoś odmawia alkoholu, może nie nazwiemy go gumowym uchem, ale odmowa będzie traktowana jako odcięcie się od grupy, brak chęci integracji. Jeśli nie chcemy się z kimś napić, to znaczy że „coś do niego mamy”. Wciąż powszechne jest powiedzenie „z tobą wódki jeszcze nie piłem” (w domyśle – na razie nie jesteśmy przyjaciółmi) lub „ze mną się nie napijesz?” (w domyśle – gardzisz mną).

Presja społeczna, aby pić, jest wciąż bardzo silna – ocenia dr Jacek Wasilewski, kulturoznawca i medioznawca. Trudno sobie wyobrazić polskie uroczystości, np. wesela, urodziny czy jubileusze bez alkoholu. Takie przyjęcia wciąż nie są uznawane za nowoczesne, ale raczej za dziwaczne lub wręcz nieudane. – Nieopicie kluczowych wydarzeń z życia jak pępkowe, parapetówka, matura, wieczór kawalerski czy transakcji handlowych, czyli np. zakupu nowego samochodu, powoduje, że mniej się one liczą, tak jakby w przejściu do nowego etapu życia czegoś zabrakło, jakby coś było niedomknięte – tłumaczy Wasilewski. Jego zdaniem również rodzaj alkoholu odpowiedni do sytuacji ma znaczenie. – Moc alkoholu wiąże się w naszej kulturze z siłą więzi i ze szczerością intencji. Piwo do wesela nam nie pasuje, a picie „za zdrowie” wina sprawia, że magia toastu wydaje się słabsza, w domyśle ktoś nie życzy nam dobrze z całego serca. Nie powinno więc dziwić, że Polacy najczęściej wybierają właśnie wódkę, chociaż nie stronią też od piwa.

Z europejskich badań nad spożyciem rodzajów alkoholu w poszczególnychkrajach UE wynika, że Polska jest na czwartym miejscu pod względem spożywania czystej wódki (30 proc.), niemal ex aequo z Estonią i tuż za Litwą i Bułgarią. Wina nad Wisłą wypijamy najmniej w Europie. Z raportu WHO wynika, że statystyczny Polak spożywa rocznie ponad 10,5 l czystego alkoholu. To w przeliczeniu 53 butelki wódki, czyli jedna na tydzień, albo 475 butelek piwa, czyli prawie półtorej każdego dnia. Co ciekawe, poziom spożycia alkoholu od dekady radykalnie się zwiększa. Jeszcze w roku 2000 piliśmy średnio 7,5 l rocznie. Dziś dochodzimy do rekordów z końcówki lat 70., kiedy Polak wypijał w ciągu roku ponad 12 l czystego alkoholu. Socjologowie podejrzewają, że ma to związek ze zmianami społecznymi i gospodarczymi. Wtedy Polacy pili, bo było smutno, biednie i nieprzyjemnie. Dziś pijemy z powodu lęków i stresów – mamy więcej pieniędzy i rosnące potrzeby, więcej możemy zatem stracić. Krzysztof Brzózka, dyrektor Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych zauważa, że odkąd weszliśmy do UE, poprawiła się sytuacja gospodarcza i finansowa Polaków. W tym czasie alkohol niewiele zdrożał. Za średnią pensję w 2014 r. można było kupić 175 butelek wódki – to ponad dwa razy więcej niż w 2001 r. Niepokojące są prognozy Światowej Organizacji Zdrowia. Według nich Polacy będą pić coraz więcej, do 2025 r. będzie to 12,3 l czystego alkoholu na osobę w ciągu roku, czyli ponad 60 butelek wódki. Równie alarmujące są dane dotyczące młodzieży – z badań wynika, że polscy nastolatkowie w grupie 15-18 lat piją więcej niż dorośli (13,2 l czystego alkoholu rocznie), a smak alkoholu zna aż 84 proc. uczniów ostatnich klas gimnazjów.

Kobiety mają gorzej

Katarzyna Łukowska z PARPA dostrzega nową tendencję – wśród młodzieży dziewczęta doganiają chłopców. – Piją niemal tyle samo i w takim samym stylu – mówi. I przytacza badania: Młodzież w wieku 15-16 lat zapytano o spożycie alkoholu w ciągu 30 dni przed badaniem. 50 proc. chłopców i 47 proc. dziewcząt zadeklarowało, że przynajmniej raz w tym czasie spożyło alkohol. Na pytanie, czy w tym okresie zdarzyło się im silnie upić, bełkotać, zataczać, wymiotować, 13 proc. chłopców i aż 12. proc. dziewczyn potwierdziło, że co najmniej raz. Tyle że alkohol traktuje kobiety gorzej. Właśnie ruszyła kampania społeczna „10 dowodów. Alkohol to seksistowska świnia” współfinansowana przez samorząd województwa wielkopolskiego. Na krótkich filmikach aktor Jacek Braciak po mistrzowsku wciela się w rolę alkoholu i w mocnych słowach bez ogródek poniża kobietę, udowadniając, że jest słabą, nic niewartą ofiarą nałogu. Twórcy kampanii wymieniają 10 faktów potwierdzających, że alkohol bardziej zagraża kobietom niż mężczyznom. – Możemy dążyć do równouprawnienia, ale biologicznie nie jesteśmy równi. Jeśli jednorazowo zostaną przekroczone dwie standardowe porcje alkoholu [czyli 100 ml wina, 30 ml wódki lub 250 ml piwa – red.], u kobiet ryzyko schorzeń rośnie bardziej – wyjaśnia Łukowska.

Polak pijany

Europejczycy piją na dwa sposoby – północny i południowy (specjaliści nie badali stylu picia na wschodzie, w byłych krajach ZSRR, choć wiadomo, że tam problem z alkoholem jest największy). Polacy preferują styl północny, piją tak samo jak Szwedzi, Finowie, Norwegowie, Litwini czy Brytyjczycy. To znaczy rzadziej niż południowcy, ale za to mocniejsze trunki i w dużych ilościach. Z kolei Francuzi, Hiszpanie, Włosi piją często, ale głównie wino, nierzadko rozcieńczane wodą i na ogół do posiłku, aby wydobyć walory smakowe i dania, i trunku. – My odwrotnie, nie dobieramy alkoholu do potraw, ale zakąskę do alkoholu. Raczej chwalimy się, że z kimś piliśmy, niż że jedliśmy wspólnie obiad i co nań podano, jak robią Francuzi – mówi Wasilewski. Doktor Ewa Woydyłło-Osiatyńska, psycholożka i terapeutka od uzależnień zauważa: – Polacy piją nie po to, żeby się napić, ale po to, żeby się upić. Szybko i skutecznie. I dzieli się doświadczeniami z wakacji. Hotel w Niemczech, z windy wytacza się pijany mężczyzna. Kto to? Polak.

Budapeszt, plaża nad Dunajem, sielanka. Obok awantura przy stoisku z balonami. Kto to? Grupka młodych podpitych Polaków. Oczywiście nie tylko my pijemy na urlopie. Ale my pijemy bez umiaru, aż do utraty kontroli. Jej zdaniem wynika to z wzorców z dzieciństwa. Gdy w grupach terapeutycznych zadała pytanie, gdzie i kiedy osoby pierwszy raz widziały pijanego człowieka, wszyscy przyznali, że w domu jako dzieci. Złe wzorce niekoniecznie muszą oznaczać ojca alkoholika i przemoc domową. – Równie źle, jeśli dziecko widzi, że np. rodzic po pracy pije wino dla relaksu, wprowadza się w błogi stan, głośno mówi, że to go odpręża. W ten sposób kształtuje się u dziecka obraz alkoholu jako nagrody, przyjemności, koniecznej odskoczni od codziennych obowiązków – tłumaczy Katarzyna Łukowska z PARPA. Zdaniem Woydyłło-Osiatyńskiej Polacy wciąż ulegają źle pojmowanej lojalności. – Gdy przyjaciółka pije w pracy albo mąż wsiada po kieliszku za kierownicę, rwiemy włosy z głowy, ale nie pójdziemy do szefa ani na policję. Będziemy ich kryć. Gdy gość się upije, zwymiotuje na stół i poobraża wszystkich wkoło, wybaczymy mu, bo przecież za dużo wypił i następnym razem znowu go zaprosimy. Dzwoni do mnie po poradę kobieta.

Płacze, że syn pije, jest w ciągu, w dodatku zabiera pieniądze. Myślę: kolejny młody zbłądził. Ale chłop ma 49 lat. Gdyby to była amerykańska matka, już 20 lat temu wymieniłaby zamki w drzwiach – opowiada terapeutka. Dodaje, że przez dwie dekady pracy z uzależnionymi spotkała dosłownie kilku mężczyzn, którzy zostali przy żonie alkoholiczce. Mężczyźni na ogół odchodzą od pijących żon, podczas gdy kobiety trwają w toksycznych związkach, próbując ratować pijącego męża. W jej ocenie za polski sposób picia odpowiadamy wszyscy, bo właśnie społeczne przyzwolenie powoduje, że nadmierne picie pozostaje bezkarne. Tworzy się nawyk zbiorowy, który prowadzi do współuzależnienia. – Problem ma nie tyle sam pijący, ale całe jego otoczenie. Również w miejscu pracy, choć na ogół praca jako jedna z ról społecznych, którą odgrywa pijący, najdłużej pozostaje bez szwanku – tłumaczy.

Trzeźwość w policji

Przyjęło się myśleć, że w niektórych grupach zawodowych problem alkoholowy jest większy niż w innych. Co i rusz media informują o pijanych funkcjonariuszach mundurowych. Kilka dni temu policjant z Warszawy spowodował poważną kolizję. Miał 1,4 promila we krwi, był po służbie, jechał prywatnym samochodem. W lipcu w Gostyninie kolega po fachu zatrzymał policjanta, który mimo 2 promili alkoholu prowadził samochód. – Policja jest lustrem społeczeństwa. Nie jest tak, że funkcjonariusze piją częściej, ale mundur zobowiązuje. Dlatego takie przykłady są głośno piętnowane – ocenia inspektor Mariusz Sokołowski, były rzecznik prasowy KGP. PARPA przygotowała raport na temat nadużywania alkoholu wśród funkcjonariuszy służb mundurowych. Wyniki raportu – czyli np. liczba pijących funkcjonariuszy – są znane tylko przełożonym policji, ale PARPA zapewnia, że wskaźnik jest niemal taki sam jak w każdej innej grupie zawodowej. Od kilku lat trwa program „Trzeźwość w policji”. Dzięki niemu funkcjonariusz, który zgłosi się po pomoc do policyjnego psychologa, nie zostanie wyrzucony ze służby. O ile oczywiście nie będzie wykonywał pracy pod wpływem alkoholu i nie spowoduje czynu karalnego, mając promile we krwi. Ilu policjantów się zgłasza? Tego nie wiadomo. – No cóż, w męskim świecie trudno przyznać się do słabości – kwituje Sokołowski.

Spławiki na szosie

– Zapijać stres? Wolimy to nazywać resetowaniem twardego dysku – opowiada lekarz, były ratownik medyczny, przez 20 lat jeżdżący na karetce. Woli pozostać anonimowy, nie chce nikomu zaszkodzić. Wspomina wypadek: – Rodzice i dwoje dzieci w osobowym. Tirowiec usnął za kierownicą, zrobił z rodziny mokrą plamę. Nikt nie przeżył. Po tym dyżurze musieliśmy się zresetować, pojechaliśmy na ryby. Otworzyliśmy butelkę, zarzuciliśmy wędki. Dopiero nad ranem okazało się, że spławiki leżą na asfaltowej drodze, a rzekę mamy za plecami. Kiepscy z nas wędkarze – kwituje. Czy wyskoki na ryby zdarzają się ratownikom często? – Regularnie. Czy na dyżurze zdarzyło mu się być pod wpływem alkoholu? – Mnie nigdy, ale wiele widziałem. Nie każdy wytrzymuje ciśnienie. Czy kiedyś skorzystał z kroplówki, aby pokonać kaca? Ratownik nie potwierdza, ale i nie zaprzecza. Kroplówki podawane na kaca, potocznie zwane niagarą, to nowoczesny sposób na leczenie skutków zatrucia alkoholem. Usługę świadczą na ogół lekarze, którzy przyjeżdżają do „pacjenta” i podają dożylnie elektrolity, witaminy, leki nasenne, uspokajające. W ten sposób w ciągu godziny można stanąć na nogi. Ze względu na cenę niagara jest popularna przede wszystkim wśród zamożnej klasy średniej. Coraz więcej mówi się o HFA (high functioning alcoholics) czyli wysoko funkcjonujących alkoholikach. Są to ludzie majętni, na wysokich stanowiskach biznesowych, którzy na ogół nie piją czystej wódki czy taniego wina, ale wyszukane drogie alkohole, dbając o stwarzanie wrażenia, że ich nie dotyczy problem ryzykownego picia.

Zakazywać czy edukować

– Wciąż myślimy, że piwo, cydr czy białe wino działają słabiej niż wódka czy whisky. Nie wiemy lub nie pamiętamy, że małe procenty pomnożone przez dużą objętość dają znaczące dawki czystego alkoholu – tłumaczy Andrzej Lechowicz, współorganizator kampanii Pij Odpowiedzialnie. W badaniu wykazano, że wprawdzie aż 96 proc. osób, widząc kobietę w ciąży z kieliszkiem wódki, ocenia jej zachowanie negatywnie, ale już tylko blisko 85 proc. ocenia ją tak samo, widząc, że pije wino. Choć przecież lekarze są zgodni: każda ilość wypitego alkoholu może zagrażać prawidłowemu rozwojowi płodu. Co można zrobić, aby odmienić obyczaje Polaków i zmienić alkoholowe preferencje? Katarzyna Łukowska z PARPA jest pewna – potrzeba zdecydowanych działań. Szacuje się, że 2,4 proc. Polaków, czyli blisko 600 tys. jest uzależnionych od alkoholu, a 9,5 proc. pije w sposób szkodliwy, czyli odczuwa szkody somatyczne bądź psychiczne. – Wszyscy płacimy za leczenie osób, które chorują wskutek nadużywania alkoholu.

Wiadomo, że alkohol sprzyja rozwojowi nowotworów, powoduje marskość wątroby. Według WHO trzy największe zagrożenia dla zdrowia i życia to tytoń, nadciśnienie i alkohol właśnie – kwituje Łukowska. Według PARPA drogą do sukcesu, zalecaną przez Światową Organizację Zdrowia byłaby zmiana polityki państwa. – Należałoby podnieść ceny alkoholu (przez zwiększenie podatku, co należy do kompetencji ministra finansów), bezwzględnie zakazać reklamy alkoholu oraz ograniczyć liczbę punktów sprzedaży, co leży w gestii samorządów. Tymczasem alkohol jest dostępny na każdą kieszeń, piwo jest bezkarnie reklamowane jako sposób na relaks i świetną zabawę, a jeden sklep z alkoholem przypada na 250 mieszkańców – sumuje Łukowska. W samej Bydgoszczy jest więcej sklepów monopolowych niż w całej Szwecji. Innego zdania jest Andrzej Lechowicz. – Trudno na zakazach budować kulturę picia. Prowadzą do nadużyć i rozszerzają szarą strefę – ocenia. Jego zdaniem nie restrykcje, ale edukacja konsumentów jest kluczem do zmiany kultury picia alkoholu.

Okładka tygodnika WPROST: 35/2018
Więcej możesz przeczytać w 35/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1

Spis treści tygodnika Wprost nr 35/2018 (1850)

  • Czy wolno pisać o ataku Hindusa na Polkę? 26 sie 2018, 20:00 Za podanie informacji, że Hindus być może próbował zgwałcić Polkę, można iść do więzienia. „Szanowny Panie” – taki list dostałem w ubiegłym tygodniu od prawniczki, prezes stowarzyszenia walczącego z dyskryminacją – „24... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 26 sie 2018, 20:00 PODOBNO 2 MLN ZŁ KOSZTOWAŁA AKCJA BILLBOARDOWA PO „PiS wziął miliony”, z Jarosławem Kaczyńskim w roli głównej. – Gdybym miał 2 mln zł na kampanię, to wydałbym je zdecydowanie lepiej – komentuje poseł opozycji. WBREW TEMU, CO... 6
  • Obraz tygodnia 26 sie 2018, 20:00 28tys. pacjentek – według raportu NIK – przypada w niektórych rejonach Polski na jedną poradnię ginekologiczną. Efekt: zastraszająco wysoki wskaźnik zgonów okołoporodowych Wygrany Rafał Michalski, prezes i współwłaściciel... 9
  • Info radar 26 sie 2018, 20:00 POLITYKA Kukiz zamiast Zalewskiej Sabina Zalewska, kandydatka na rzeczniczkę praw dziecka, nie ma już praktycznie szans na objęcie nowego stanowiska. Rzecznikiem niespodziewanie może zostać Paweł Kukiz-Szczuciński. Kolejne tygodnie... 10
  • Narodowy spór o bicie dzieci 26 sie 2018, 20:00 lewo Nie ma lepszej kandydatury na Rzecznika Praw Dziecka niż Sabina Zalewska. Wywodzi się z uczelni, gdzie doktoryzował się ks. Rydzyk i wykładała poseł Pawłowicz. Doskonała rekomendacja! Ponoć swój dorobek naukowy dr Zalewska... 14
  • Durczok. Przerwana tama milczenia 26 sie 2018, 20:00 „Zachowanie Kamila Durczoka miało znamiona molestowania seksualnego” – czytamy w sporządzonym właśnie przez warszawski sąd uzasadnieniu wyroku, który zapadł w wygranym przez „Wprost” procesie. 16
  • Sekielski: znałem historię opisaną we „Wprost” 26 sie 2018, 20:00 Dziennikarz Tomasz Sekielski jest pierwszą osobą, która potwierdziła publicznie to, co napisał „Wprost” o zachowaniu Kamila Durczoka wobec dziennikarki TVN. Milczenie to typowa reakcja świadków. Sekielski je przerwał. 19
  • Kulisy kampanii 26 sie 2018, 20:00 Partie traktują tegoroczne wybory samorządowe jak pierwszą zmianę w sztafecie, która zakończy się w 2020 r. wyborami prezydenckimi. 22
  • Wracam z lasu do dżungli 26 sie 2018, 20:00 Ostatnio byłem na grillu. Na zaproszeniach zaznaczono: prosimy nie rozmawiać o polityce – opowiada Stanisław Żelichowski z PSL, który wraca do polityki. 26
  • O podjudzaniu 26 sie 2018, 20:00 Nie ma usprawiedliwienia dla kibica, który rozmyślnie podjudza bijących się w ringu Recepty na to, jak w końcu pokonać PiS, stają się coraz bardziej ekstrawaganckie. Był już apel, aby sędziowie przestali w ogóle wydawać wyroki... 29
  • Rok szkolnych zmian 26 sie 2018, 20:00 Wyprawka dla wszystkich, nowy egzamin po podstawówce, podwójna rekrutacja do liceów – tak zapowiada się nowy rok szkolny. O obiecywanych przez MEN dietetycznych posiłkach i szkolnej opiece dentystycznej można na razie zapomnieć. 30
  • Dobry obywatel nie kwestionuje 26 sie 2018, 20:00 Polską szkołę zabijają ciągłe zmiany. Co chwila są tak zwane nieszczęśliwe roczniki, których dotyka jakaś reforma – mówi Violetta Kopińska, badaczka z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, która porównała stare i nowe podstawy programowe. 32
  • Szybki i bezpłatny internet w szkołach 26 sie 2018, 20:00 Już kilkaset szkół podpisało umowy z NASK – operatorem Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej. Kilkadziesiąt z nich już od września będzie korzystać z dostępu do OSE, zapewniającego łącza o symetrycznej przepustowości minimum 100 Mb/s. 35
  • Ze mną się nie napijesz?! 26 sie 2018, 20:00 Polacy piją na wzór północny, czyli dużo i do upadłego. Piją bogaci i biedni, mężczyźni i kobiety, a nawet chłopcy i dziewczynki. Wciąż trudno odmówić kieliszka, żeby nie obrazić kompana. 36
  • Pedofilia – strukturalny problem Kościoła 26 sie 2018, 20:00 Biedny ten Jezus. Nie zasłużył sobie na takich urzędników. Jak powiedział mój przyjaciel ateista, antyklerykał – źle się dzieje, nie ma już żadnych punktów odniesienia, jest tylko kryzys wartości. Prawa autorskie do pięknej... 40
  • Turbulencje nad Modlinem 26 sie 2018, 20:00 Konflikt właścicielski, ciasny terminal, niszczejąca nawierzchnia, miliony potrzebne na inwestycje, a do tego problem z wieżą kontroli lotów. Lotnisku w Modlinie grozi zderzenie z ziemią. 43
  • Wszystkie drogi prowadzą do Krynicy 26 sie 2018, 20:00 Forum Ekonomiczne zgromadzi na początku września 4 tys. gości z Polski i zagranicy, przede wszystkim przedstawicieli świata biznesu oraz polityki. 46
  • Hossa Bessa 26 sie 2018, 20:00 Rocznica bankruta Brytyjski dziennik „Financial Times” podał, że byli pracownicy Lehman Brothers szykują imprezę z okazji 10-lecia bankructwa banku. Przypomnijmy, że ten ogłosił upadłość dokładnie 15 września 2008 r. Wydarzenie... 48
  • Oswajanie kryptowalut 26 sie 2018, 20:00 W finansach trwa rewolucja, która może całkowicie zmienić oblicze światowego biznesu. Do entuzjastów cyfrowego pieniądza dołączają nie tylko poszukiwacze technologicznych nowinek czy spekulanci, lecz także banki, giełdy, a nawet państwa. 51
  • Batony na drugie śniadanie? Z bakaliami i zbożem. Tak! 26 sie 2018, 20:00 Początek roku szkolnego to doskonały czas, by zrewidować kulinarne nawyki i zatroszczyć się o zdrową dietę dziecka. 55
  • Plan lekcji zdrowia dziecka 26 sie 2018, 20:00 Początek roku to dobry moment, byśmy my, rodzice, razem z dziećmi zaczęli lekcję zdrowego stylu życia. 56
  • Wzmocnij odporność dziecka przed zimą 26 sie 2018, 20:00 Jeśli dziecko choruje częściej od swoich rówieśników, to znaczy, że ma słaby układ odpornościowy. Wiesz, jak go wzmocnić? 60
  • Ząbkowanie bez stresu 26 sie 2018, 20:00 Rodzic, który przeszedł ten etap ze swoim dzieckiem, wie, co to oznacza. I choć każdy maluch przechodzi ząbkowanie inaczej, zwykle nie jest ono niczym przyjemnym. Są sposoby, aby złagodzić ból i wspomóc dziecko. 64
  • Wzrok, najważniejszy zmysł 26 sie 2018, 20:00 Nawet 80 proc. informacji dociera do naszego mózgu dzięki zmysłowi wzroku. Dlatego dbanie o niego jest tak ważne – mówi Szymon Grygierczyk, zastępca dyrektora generalnego w firmie Hoya Lens Poland. 66
  • Słyszeć i słuchać ze zrozumieniem 26 sie 2018, 20:00 O problemach dzieci z zaburzeniami słuchu mówi prof. nadzw. dr hab. n. med. Piotr H. Skarżyński z Centrum Słuchu i Mowy Medincus, dyrektor Instytutu Narządów Zmysłów w Kajetanach. 68
  • Żeby dzieci były zdrowsze 26 sie 2018, 20:00 Od 2000 r. zawartość cukru w naszych produktach zmalała o 34 proc. – mówi Simon Smith, prezes Nestlé w Polsce i krajach Bałtyckich. 71
  • Swędzący problem 26 sie 2018, 20:00 O wszawicy wciąż pokutuje wiele mitów. To dolegliwość powszechna wśród dzieci i jednocześnie łatwa do ujarzmienia. Ważne są regularna kontrola i szybkie działanie. 72
  • Stek hodowlany 26 sie 2018, 20:00 Czy dzisiaj naprawdę musimy hodować cały organizm, żeby podzielić go na małe kawałki i wydobyć tkankę, którą lubimy jeść? – pyta Uma Valeti i pracuje nad tym, byśmy mogli jeść mięso i nie skazywać zwierząt na śmierć. 74
  • Ubezpieczenia w krainie innowacji 26 sie 2018, 20:00 To, co człowiekowi zajmuje kilka minut, one są w stanie zrobić w kilkadziesiąt sekund. I nigdy się nie mylą. Roboty w LINK4 wspierają już prawie jedną trzecią pracowników firmy. 78
  • Tematy tabu 26 sie 2018, 20:00 W III RP nie ma cenzury urzędowej, za to świetnie ma się inna – ekonomiczna. Jej ofiarą padają twórcy niewygodni, którzy chcą opowiadać o pedofilii w Kościele, rzezi wołyńskiej albo dobrej zmianie. 81
  • Kłopoty to jego specjalność 26 sie 2018, 20:00 Chwalony przez krytyków i uwielbiany przez publiczność za role filmowe, na scenie muzycznej Jared Leto nie jest już oceniany tak jednoznacznie. Właśnie przyjeżdża na koncert do Polski. 85
  • Wydarzenie 26 sie 2018, 20:00 Ciemna strona kina Zdaje się, że prawdziwymi spadkobiercami klasycznej formuły czarnego kryminału nie są pisarze, których książki z zadziwiającą regularnością trafiają obecnie na listy bestsellerów, ale komiksowy duet Ed Brubaker i... 88
  • Film 26 sie 2018, 20:00 SERIAL Bagno PRL Od dawna zazdrościmy seriali kryminalnych Skandynawom. Mrocznych, pełnych goryczy i komentarzy społecznych. „Rojst” właśnie taki jest. A jednocześnie pozostaje mocno zakorzeniony w polskim społeczeństwie. Lata 80. Dwaj... 89
  • Muzyka 26 sie 2018, 20:00 Nie dziękuj, daj więcej Kłopot z nimi mają wszyscy. Dla miłośników indie rocka są za wielcy i sprzedajni (umowa z wielką wytwórnią, a fe!), dla poszukujących melodii – za bardzo alternatywni. Nowa płyta tego nie zmieni, bo to... 90
  • Książka 26 sie 2018, 20:00 Dawno temu w Meksyku Patrick Deville, „Viva”, Noir sur Blanc Sam autor nazwał swoją książkę „zakręconym diabelskim młynem od Meksyku przez Moskwę”. I rzeczywiście jest ona młynem – zarówno jeśli chodzi o przedstawione... 91
  • Kalejdoskop 26 sie 2018, 20:00 50 lat minęło… Tytuł tej wystawy mówi wszystko: data to rok otwarcia Muzeum Plakatu – pierwszej tego typu instytucji na świecie, a symbole „+ -” podpowiadają, że zobaczymy dzieła powstałe tuż przed powołaniem placówki i tuż po... 92
  • Kulturalna trzynastka 26 sie 2018, 20:00 Beata Tadla dziennikarka radiowa i t e l ew i z yjna, prezenterka, autorka książek 94
  • Szczęście emerytowanej nauczycielki 26 sie 2018, 20:00 Jest taka zasada sprzedaży, którą zauważyłem, handlując z moimi fanami na Facebooku: dziewczyny, które na zdjęciu profilowym mają kota, zawsze natychmiast zapalają się i chcą wszystko kupować, a potem milkną i nie odpowiadają... 95
  • Motywuje mnie miłość 26 sie 2018, 20:00 Potrzebujemy drugiej osoby, która będzie nas podziwiała i zachwycała się naszą twórczością. 96
  • Odzyskanie zmarnowanych wakacji 26 sie 2018, 20:00 Hotelowy pokój za grosz nie przypomina tego, który widziałeś w biurze podróży, a bagaż od tygodnia jest w drodze z lotniska? Na szczęście nie jesteś bezradny. 97
  • Zrób sobie… Macierewicza 26 sie 2018, 20:00 A niech to! Przegapiliśmy urodziny Pana Ministra! Szybko to nadrabiamy – może jakiś pomniczek dla potomności? 98

ZKDP - Nakład kontrolowany